Devri

Recherche 'bo...' : 1221 mots trouvés

Page 21 : de boureveri (1001) à bourouan (1050) :
  • boureveri
    boureveri

    f. Supplice, assassinat.

    ●(1557) B I 704. Bout muntrer so bourreuery, tr. «mon meurtrier, c'est un assassinat.»

  • bourevez
    bourevez

    f. –ed Femme bourreau.

    ●(1904) DBFV 28b. bourèu, boureaù, borèu, borèv, m. pl. ion, ian, -éz pl. ed, tr. «bourreau.»

  • boureviadur
    boureviadur

    m. Supplice, torture.

    ●(1931) VALL 716a. Supplice, tr. «boureviadur m.»

  • boureviañ / boureviñ
    boureviañ / boureviñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Torturer.

    ●(1575) M 2263-2264. Adarre ez leaff, hac ez compsaff affet, / Da pep à enep bleau, ho bezaff bourreuæt, tr. «Je jure encore et je déclare / A chacun que par les cheveux ils sont torturés.»

    ●(1852) MML 165. ec'h oun sujet da basion brutal pere em boureo. ●(1865) LZBt Gouere 5. Teir gwech e oa bet bourreviet, pa eo deut kalon da c'houitan d'ehan. ●(1868) KMM 133. edo Jesus o vont da goueza etre daouarn ar Iuzevien, evit beza bourreved ganto.

    ●(1904) DBFV 28b. boureaùein, borrèuein, v. a., tr. «bourreler, tourmenter.» ●(1911) BUAZperrot 562. bourrevi ar gristenien. ●(1911) SKRS II 6. he bourrevi a nevez.

    (2) Être torturé.

    ●(1911) AOTR 39. pa da velint dinerzet, var ar rod o vourrevi.

    ►[empl. comme subst.] Torture.

    ●(1872) ROU 106a. Il lui ont fait subir une torture, tr. «ur bourrevi o d-euz great deza.»

    B. par ext. Corriger (physiquement).

    ●(1767) ISpour 408. jamæss hou bourreüein [hou pugalé] el ur brutal. ●(1790) MG 305. Bout-ç'ou ré-ral n'ou dès burhud quin mechér meit soucadein ou bugalé, ou bourreàuein a dauleu-treid.

    ●(1894) BUZmornik 657-658. ho bourrevi a daoliou kalkenn ejenn.

    ●(1959) TGPB 79. Gallout a rafen, dleout a rafen zoken boureviañ ac’hanout d’am zro.

    II. V. pron. réci. En em voureviañ : se torturer mutuellement.

    ●(1866) SEV 132. ha brema ec'h en em vourrevont bepred ann eil egile.

  • bourevidigezh
    bourevidigezh

    f. Supplice, torture.

    ●(1931) VALL 716a. Supplice, tr. «bourevidigez f.»

  • bourevierezh
    bourevierezh

    f. Tyrannie.

    ●(1870) FHB 283/174a. skuis ma'z oant pell a ioa o veva dindan bourreverez Teufelman.

  • boureviezh
    boureviezh

    f. Torture, supplice.

    ●(1866) LZBt Ebrel 109. a-dal d'ar vourreviez ho gourdrouze. ●119. aboe he vourreviez.

  • boureviñ
    boureviñ

    voir boureviañ

  • bourgadenn
    bourgadenn

    f. –où Bourgade.

    ●(1647) Am A.299. Da monet dizmat var zu'r bourgaden, tr. «Pour aller promptemnt vers la bourgade.»

    ●(1659) SCger 16a. bourg, tr. «bourgaden.» ●(1687) MArtin 3. En Quer, Faubourg, na Bourgaden. ●(1752) BS 645. en ur vourgaden tost da Alexandrii. ●707. er bourgadennou divardro.

    ●(1847) MDM 69. er bourgadennou braz divar ar meaz. ●(1869) BSGc 6. en eur vourgadennic.

    ●(1906) KPSA xviii. en eur vourgaden hanvet Noes. ●(1929) MANO 53. Mont a rae eus eur vourgadenn d'eun all.

  • bourgae
    bourgae

    m. –où Petite haie entre les champs.

    ●(1982) MABL I 3. (Lesneven) war ar bourgaeoù aze, uzet tout [o jiletennoù] ganto war ar bourgaeoù (ur c'hae bihan, gwelet a rez ar c'haeoù bihan etre an tachennoù kentoc'h ; gouzout a rez : ar c'haeoù bihan). Bremañ diminuet int ganto ; d'ar poent-se 'ioa bourgaeoù 'veze graet dac'h an an dra-se. ●7. ga't un tamm bourgae, vit delimitañ.

  • bourgeu
    bourgeu

    s. (argot de Morlaix) Fromage.

    ●(1912) KZVr 419 - 07/04/12. Bourgeu – fourmach.

  • Bourgignon
    Bourgignon

    m. –ed Bourguignon.

    ●(1866) HSH 156. ar Vourguignonet, ar Vizigothet.

  • Bourgogn
    Bourgogn

    n. de l.

    (1) Bourgogne.

    ●(1499) Ca 25a. Bourgoing. g. bourgoingne.

    (2) Foenn Bourgogn : sainfoin.

    ●(1732) GReg 422a. Sain-foin, tr. «Foënn-Bourgoign.»

  • Bourgognon
    Bourgognon

    m. Bourguignon.

    ●(1499) Ca 25a. Bourgoignon. g. idem.

  • Bourgognonez
    Bourgognonez

    m. Bourguignone.

    ●(1499) Ca 25a. Bourgoignones. g. bourgoignete.

  • Bourjez
    Bourjez

    n. de l. Bourges.

    ●(1876) BJM 30. Da Vourgez a ieas da ober he studi var an theologi. ●35. e vije marvet e Bourjez.

  • bourjin .1
    bourjin .1

    adj. Drôle.

    ●(1877) FHB (3e série) 3/23a. unan, a dra zur, eus an dud bourjina.

    ●(1906) BOBL 06 janvier 68/2d. taol bourjin ar c'hemener kam. ●(1958) BLBR 110/3. Mez p'e-neveze eur banne – ha mad e kave ! – oa bourjin awalh. (d'après Kannadig Landi Meurz-Here 1957)

  • bourjin .2
    bourjin .2

    m. Personne drôle, farceur, plaisantin.

    ●(1877) FHB (3e série) 3/23b. hor bourjin coz.

    ●(1927) TSPY 49. n'out nemed eur brichin, eur bourjin echu. ●(1958) BLBR 114/14. Bourjin. Eun den hag a ra traou n'int ket fur awalh (Gorre-Leon).

  • bourjinerezh
    bourjinerezh

    m. Drôleries, facétie, plaisanterie.

    ●(1909) FHAB C'hwevrer 58. ha ma raffen eun taol bourjinerez d'an tri baeron-man ! ●(1942) FHAB Du/Kerzu 224. N'eo ket en em frigasa eo a zo da ober na ober bourjinerez.

  • bourjinez
    bourjinez

    f. Farceuse.

    ●(1926) FHAB Du 436. bourjinez ma 'z out.

  • bourjoladigoù
    bourjoladigoù

    plur. Menu bois abandonné.

    ●(1904) DBFV 29a. bourjoladigeu, brozoladigeu, tr. s. pl. «brousailles, menu bois abandonné.»

  • bourjoladoù
    bourjoladoù

    plur. Broutilles.

    ●(1904) DBFV 29a. bourjoladeu, s. pl. tr. «broutilles.»

  • bourjon .1
    bourjon .1

    adj. (en plt du lait) Marri.

    ●(1732) GReg 559a. Lait mari, tr. «læz bourjon.»

    ●(1876) TDE.BF 68a. leaz bourjonn, tr. «du lait marri.»

    ●(1927) GERI.Ern 63. bourjon adj., tr. «(Lait) marri.»

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1906) GWEN 5. al laez a zeu da veza rouz da genta, ha sklear da c'houde, gant bourjon ebarz. ●10. evel a zeu ar bourjon d'en em zispartia deuz al leaz pa vez bervet mar d'eo trenk.

  • bourjon .2
    bourjon .2

    m. & coll. –où (botanique)

    I. M.

    (1) Bourgeon.

    ●(c.1500) Cb. ga. germe ou bourion. b. braguez pe bourgon. ●(1633) Nom 98b. Oculus, gemma : bouton, bourgeon : bourgoun.

    ●(1659) SCger 16a. bourgeon, tr. «bourgeon.»

    ●(1904) DBFV 29a. bourjon, m. pl. eu, tr. «bourgeon, bouton d'abre.»

    (2) Tendron (d'artichaut).

    ●(1904) DBFV 29a. bourjonig, m., tr. «tendron (d'artichaut).»

    II. Coll. Bourgeons.

    ●(1633) Nom 50a. Voluox, volucra, & inuoluulus, conuoluulus : liset, ver coquin, hurbec, qui ronge les boutons de la vigne : an preuf á debr bourgoun an vinien.

  • bourjonañ
    bourjonañ

    v. intr. Bourgeonner.

    ●(1499) Ca 25a. Bourionnaff vide in quellidaff. ●169b. Qnellidaff (lire : Quellidaff). brouczaff pe bouriounaff. g. germer.

    ●(1659) SCger 16b. bourgeonner, tr. «bourgeonna.» ●(c.1718) CHal.ms i. bourgeonner, tr. «broncein, bourgeonnein.»

    ●(1904) DBFV 29a. bourjonein, v. n., tr. «bourgeonner, pousser des boutons.»

  • bourjonek
    bourjonek

    adj. (en plt du lait) Marri.

    ●(1732) GReg 559a. Lait mari, tr. «læz bourjoñnecq.»

    ●(1927) GERI.Ern 63. bourjonek adj., tr. «(Lait) marri.»

  • bourjonenn .1
    bourjonenn .1

    f. =

    ●(1929) SVBV 55. Mar n'oulomp ket beza siferniet, n'eomp ket da lakaat hor fri e-kreiz mammenn ar vourjounenn.

  • bourjonenn .2
    bourjonenn .2

    f. –où (botanique) Bourgeon.

    ●(1710) IN I 200. evel ur vourjonen vian. ●(1727) HB 392. SOrtial a rai ur Vourgeonen eus a c'hrizien Jesse.

  • bourjonennañ
    bourjonennañ

    v. intr. =

    ●(18--) BAG 32. eur c'hrizien (...) / E teu da vourjonenna c'hoas.

  • bourjonet
    bourjonet

    adj.

    (1) (en plt du lait) Marri.

    ●(1732) GReg 559a. Lait mari, tr. «læz bourjoñnet.»

    ●(1876) TDE.BF 68a. leaz bourjonnet, tr. «du lait marri.»

    ●(1927) GERI.Ern 63. bourjonet adj., tr. «(Lait) marri.»

    (2) sens fig. Bourgeonné.

    ●(1710) IN I 243. pere n'o deveus c'hoaz quen vertuz nemet ur vertuz c'huezet hac orgouillus, na quen jugeamant nemet ur jugeamant diouanet ha bourjounet.

  • bourk .1
    bourk .1

    adj. = (?) boud (?).

    ●(1904) KANNgwital 22/173. Pe latin pe gregach eo an dra-ze. 'M euz aoun, oun bourk !

  • bourk .2
    bourk .2

    m. –où

    (1) Bourg.

    ●(1876) BJM 3. Ar bourk-se a so etre Fougerez ha Pontorson. ●(1877) EKG I 244-245. n'euz ket ouc'hpenn eun hanter-heur vale etre an daou vourk. ●(1878) EKG II 142. Taole a zo eur bourk braz.

    ●(1921) PGAZ 19. e traon ar bourk. ●(1974) TDBP III 210. Kañfarded ar bourk ha paotred ar porz a oa oc’h en em veinata, tr. « les gamins du bourg et les garçons du port étaient en train de se battre à coups de pierres »

    (2) Bourk-kanton =

    ●(1905) BOBL 11 mars 25/3b. ne vije ket lavaret e chomche ar bourk-kanton var-lerc'h eur bourk-parrez.

    (3) Bourk-parrez =

    ●(1905) BOBL 11 mars 25/3b. ne vije ket lavaret e chomche ar bourk-kanton var-lerc'h eur bourk-parrez.

  • bourkañ
    bourkañ

    v. intr. (langage des Johnnies) Aller vendre des oignons de bourg en bourg.

    ●(1979) LJDR 67. Une autre catégorie de vendeurs partait le lundi matin pour toute la semaine. Cela se disait en breton : «Mond war ar bourkou» ou Mond da vourka» (aller sur les bourgs).

  • bourkiz
    bourkiz

    plur. Habitants d'un bourg.

    (1)

    ●(1878) EKG II 143. aoun o doa na viche en em zavet ar bourkiz enn ho enep.

    (2) Bourkiz Bulien.

    ●(18--) PENgwerin9 103. herve ar jolu --- de vourg buhulen / bourkis bulien chui voar erfat.

  • bourlasek
    bourlasek

    adj. Cartilagineux.

    ●(1931) VALL 99a. Cartilagineux, tr. «bourlasek.»

  • bourlasenn / bourlaskenn / pourañsenn
    bourlasenn / bourlaskenn / pourañsenn

    f. –où (anatomie)

    (1) Tendon.

    ●(1920) FHAB Mae 333. Ar borasennou, an avu, ar mel-askourn. ●(1939) WDAP 3/193. Pourañsenn, ano gwregel, liest. : pourañs, pourañsennou. Penn-kigenn pe lost-kigenn, hervez Vallée (tendon, e galleg). Skouer : N'eus nemet pourañs en tamm-kig-mañ. (Pleiben, Gwezeg). ●(1984) LPPN 971. bourlask /'burlask/, coll., sing. -enn, tr. «nerfs blancs (P[o]h[er] "bouraskenn") ; ex. "troc'het i droad beked ar vourlaskenn", le pied coupé jusqu'au nerf (blanc), ou tendon.»

    (2) Pourlaskenn ar gouzoug =

    ●(1920) AMJV 132. daou vedisin a zigoras pourrasklen ar gouzoug, hag a c'houezas ennhi eul louzou nerzus, evit miret ouz ar vreinadurez epad an eiz dez ma tlie choum ar c'horf var ar varv-skaon.

  • bourlask
    bourlask

    voir bourlas

  • bourlaskenn
    bourlaskenn

    voir bourlasenn

  • bourlasket
    bourlasket

    adj. Fibreux.

    ●(1774) AC 180. eur chorf goag ha pourrasset, tr. «un corps mou & fibreux.»

  • bourlasus
    bourlasus

    adj. Cartilagineux.

    ●(1732) GReg 138b. Cartilagineux, formé de cartilages, tr. «bourlançzus.»

    ●(1876) TDE.BF 68a. Bourlazuz, adj., tr. «Cartilagineux.»

  • bourlas / bourlask / pourañs
    bourlas / bourlask / pourañs

    m. (anatomie)

    (1) Cartilage.

    ●(1732) GReg 138a. Cartilage, partie de l'animal, mitoyenne entre la chair et l'os, tr. «grigonçz. p. grigonçzou. bourlançz. p. bourlançzou. migourn. p. ou.»

    ●(1876) TDE.BF 68a. Bourlas, bouras, s. m., tr. «Cartilage.»

    ●(1927) GERI.Ern 63. bourlas, tr. «Cartilage.» ●(1931) VALL 99a. Cartilage, tr. «bourlas m. pl. ou.» ●(1983) PABE 62. (Berrien) porask, tr. «cartilage.»

    (2) Tendons.

    ●(1907) FHAB Eost 189. er c'hroc'hen, en nervennou, er pourraskl, er migorn, en eskern. ●(1936) TKAL I 60. eun tamm bourlas kalet da chaokat. ●(1939) WDAP 3/193. Pourañsenn, ano gwregel, liest. : pourañs, pourañsennou. Penn-kigenn pe lost-kigenn, hervez Vallée (tendon, e galleg). Skouer : N'eus nemet pourañs en tamm-kig-mañ. (Pleiben, Gwezeg). ●(1944) SAV 31/31. Drailhet ha kemmesket pourrañs ha kig-fourmach. ●(1984) LPPN 971. bourlask /'burlask/, coll., sing. -enn, tr. «nerfs blancs (P[o]h[er] "bouraskenn") ; ex. "troc'het i droad beked ar vourlaskenn", le pied coupé jusqu'au nerf (blanc), ou tendon.»

  • bourle
    bourle

    s. = (?).

    ●(c.1894) IJB.ms I 7-8. Eun hent lous en devoa da dremen evit mont di, dreist oll eur poul laguen en lake nec'het, cargua a eure e voutou a zour be vech er passag-se, cetu eun derves a oa bet dour bras a ne vouie pe seurt da ober rac aon en devoa da veza chachet gant an dour ; eun taro yaouanc en devoa hag a oa chentil kenan ha ken lach oa ive ma chome atao valerc'h ar zaout all. Daoust eme Jopic enhan e unan an taro cousket man a lesfe ac'hanoun da vont var he guein ? Guelomp, deus aman bourdon bian, da gostes ar bourle.

  • bourled
    bourled

    m. –où

    I. (habillement)

    (1) Bourrelet (de docteur, etc.).

    ●(c.1718) CHal.ms i. chaperon de docteur, tr. «bourlet en dottor.» ●(17--) SP III 16. Da dougen war e scoa ar bourlet a doctor, tr. «de porter sur l'épaule le bourrelet de docteur.»

    (2) Protection pour la tête des petits enfants.

    ●(1876) TDE.BF 68a. Bourled, s. m., tr. «Bourrelet dont on coiffe la tête des petits enfants pour rendre les chutes moins dangereuses ; pl. ou.»

    II. Chose formant un bourrelet.

    ●(1973) SKVT II 129. daou vourled lec'hid. ●133. bourled ledan al lec'hid.

  • bourledenn
    bourledenn

    f. –où (habillement)

    (1) Coiffe du pays Glazig.

    ●(1903) BTAH 348. Bro ar chupennou glaz lirzin / Hag ar borledennou. ●(1912) BSAf xxxix 304. La ligne arrière de la coiffe, ainsi renforcée avait un demi pied de long comme les sparleguen ; ou un tiers de pied comme les bord léden. ●(1938) BRHI 163. Kroaz archant 'no c'herchenn. Borleden fin war o fenn «Croix d'argent sur le sein.» – «Larges coiffes de lin sur la tête.»

    (2) (dans la coiffe bigoudène) Fond plissé.

    ●(2013) COSBI 123. ar vorledenn, tr. «le fond plissé (au nord et à Combrit).»

    (3) Bourrelet que portent les femmes du Léon pour soutenir leur robe par derrière.

    ●(1790-1794) PC I 216. Divar goust porpant ar velien – Ac an esqeb aristocrat – Chuia raio fanchet, bourleden – Marqirit brema marhat mat.

  • Bourledenn
    Bourledenn

    f. –ed Femme du pays Glazig.

    ●(1909) FHAB Ebrel 125. eur vourledenn ker berr a spered ha ma’z eo hir he firitellou. ●(1955) STBJ 52. eun tamm brao a vourledenn anezi. ●105. Pardonerien a bep giz hag a bep bro, glaziged ha bourledenned dreist-holl. ●119. Dizale e voe eur bobl tud en dro deomp : drandoueed ha bigoudenned, glaziged ha bourledenned, kaperien ha kapenned ha re-all c'hoaz. ●(1974) COBR 402. Borledenn primitivement coiffe, puis par extension costume féminin de la région de Quimper; coll. nom donné par les citadins de Douarnenez aux paysannes portant la mode de Ploaré. ●(1992) HYZH 189/62. (Treboull) Ar vaouez ’ouie lavar an dra-se oa ur vorledenn gozh.

  • bourlenn
    bourlenn

    voir bourellenn

  • bourlik-ha-bourlok
    bourlik-ha-bourlok

    adv. Inconsidérément. cf. berlik-ha-berlok

    ●(1732) GReg 117a. Brelique-breloque, un peu inconsiderément, & sans y regarder de si près, tr. «Bourlicq-ha-bourlocq.»

    ●(1876) TDE.BF 68a. Bourlik-ha-bourlok, adv., tr. «Inconsidérément, à la légère.» ●(1890) MOA 312a. Avec irréflexion, tr. «bourlik-ha-bourlok,» en termes un peu burlesques.

  • bourlikinañ
    bourlikinañ

    v. tr. d. = (?).

    ●(c.1894) IJB.ms II 21. Dreist-oll ar re a zo er scol evit beza caporal evel emaoun-me a vez bourlikinet goassoc'h evit na reoc'hui d'ho chatal.

  • bouron
    bouron

    m.(botanique) Maïs.

    ●(1744) L'Arm 32a. Blé de Turquie, màïs, tr. «Bouron. m.»

    ●(1904) DBFV 29a. bouron, m., tr. «blé de Turquie, maïs (l'A.).»

  • bourouañ
    bourouañ

    v. intr. Bruire.

    ●(1927) GERI.Ern 63. bouroua v. n., tr. «Faire du bruit (comme le vent.» ●(1931) VALL 84b. Bruire ; comme le vent, tr. «bouroua.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...