Devri

Recherche 'bo...' : 1221 mots trouvés

Page 21 : de boureveri (1001) à bourouan (1050) :
  • boureveri
    boureveri

    f. Supplice, assassinat.

    (1557) B I 704. Bout muntrer so bourreuery, tr. «mon meurtrier, c'est un assassinat.»

  • bourevez
    bourevez

    f. –ed Femme bourreau.

    (1904) DBFV 28b. bourèu, boureaù, borèu, borèv, m. pl. ion, ian, -éz pl. ed, tr. «bourreau.»

  • boureviadur
    boureviadur

    m. Supplice, torture.

    (1931) VALL 716a. Supplice, tr. «boureviadur m.»

  • boureviañ / boureviñ
    boureviañ / boureviñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Torturer.

    (1575) M 2263-2264. Adarre ez leaff, hac ez compsaff affet, / Da pep à enep bleau, ho bezaff bourreuæt, tr. «Je jure encore et je déclare / A chacun que par les cheveux ils sont torturés.»

    (1852) MML 165. ec'h oun sujet da basion brutal pere em boureo. ●(1865) LZBt Gouere 5. Teir gwech e oa bet bourreviet, pa eo deut kalon da c'houitan d'ehan. ●(1868) KMM 133. edo Jesus o vont da goueza etre daouarn ar Iuzevien, evit beza bourreved ganto.

    (1904) DBFV 28b. boureaùein, borrèuein, v. a., tr. «bourreler, tourmenter.» ●(1911) BUAZperrot 562. bourrevi ar gristenien. ●(1911) SKRS II 6. he bourrevi a nevez.

    (2) Être torturé.

    (1911) AOTR 39. pa da velint dinerzet, var ar rod o vourrevi.

    ►[empl. comme subst.] Torture.

    (1872) ROU 106a. Il lui ont fait subir une torture, tr. «ur bourrevi o d-euz great deza.»

    B. par ext. Corriger (physiquement).

    (1767) ISpour 408. jamæss hou bourreüein [hou pugalé] el ur brutal. ●(1790) MG 305. Bout-ç'ou ré-ral n'ou dès burhud quin mechér meit soucadein ou bugalé, ou bourreàuein a dauleu-treid.

    (1894) BUZmornik 657-658. ho bourrevi a daoliou kalkenn ejenn.

    (1959) TGPB 79. Gallout a rafen, dleout a rafen zoken boureviañ ac’hanout d’am zro.

    II. V. pron. réci. En em voureviañ : se torturer mutuellement.

    (1866) SEV 132. ha brema ec'h en em vourrevont bepred ann eil egile.

  • bourevidigezh
    bourevidigezh

    f. Supplice, torture.

    (1931) VALL 716a. Supplice, tr. «bourevidigez f.»

  • bourevierezh
    bourevierezh

    f. Tyrannie.

    (1870) FHB 283/174a. skuis ma'z oant pell a ioa o veva dindan bourreverez Teufelman.

  • boureviezh
    boureviezh

    f. Torture, supplice.

    (1866) LZBt Ebrel 109. a-dal d'ar vourreviez ho gourdrouze. ●119. aboe he vourreviez.

  • boureviñ
    boureviñ

    voir boureviañ

  • bourgadenn
    bourgadenn

    f. –où Bourgade.

    (1647) Am A.299. Da monet dizmat var zu'r bourgaden, tr. «Pour aller promptemnt vers la bourgade.»

    (1659) SCger 16a. bourg, tr. «bourgaden.» ●(1687) MArtin 3. En Quer, Faubourg, na Bourgaden. ●(1752) BS 645. en ur vourgaden tost da Alexandrii. ●707. er bourgadennou divardro.

    (1847) MDM 69. er bourgadennou braz divar ar meaz. ●(1869) BSGc 6. en eur vourgadennic.

    (1906) KPSA xviii. en eur vourgaden hanvet Noes. ●(1929) MANO 53. Mont a rae eus eur vourgadenn d'eun all.

  • bourgae
    bourgae

    m. –où Petite haie entre les champs.

    (1982) MABL I 3. (Lesneven) war ar bourgaeoù aze, uzet tout [o jiletennoù] ganto war ar bourgaeoù (ur c'hae bihan, gwelet a rez ar c'haeoù bihan etre an tachennoù kentoc'h ; gouzout a rez : ar c'haeoù bihan). Bremañ diminuet int ganto ; d'ar poent-se 'ioa bourgaeoù 'veze graet dac'h an an dra-se. ●7. ga't un tamm bourgae, vit delimitañ.

  • bourgeu
    bourgeu

    s. (argot de Morlaix) Fromage.

    (1912) KZVr 419 - 07/04/12. Bourgeu – fourmach.

  • Bourgignon
    Bourgignon

    m. –ed Bourguignon.

    (1866) HSH 156. ar Vourguignonet, ar Vizigothet.

  • Bourgogn
    Bourgogn

    n. de l.

    (1) Bourgogne.

    (1499) Ca 25a. Bourgoing. g. bourgoingne.

    (2) Foenn Bourgogn : sainfoin.

    (1732) GReg 422a. Sain-foin, tr. «Foënn-Bourgoign

  • Bourgognon
    Bourgognon

    m. Bourguignon.

    (1499) Ca 25a. Bourgoignon. g. idem.

  • Bourgognonez
    Bourgognonez

    m. Bourguignone.

    (1499) Ca 25a. Bourgoignones. g. bourgoignete.

  • Bourjez
    Bourjez

    n. de l. Bourges.

    (1876) BJM 30. Da Vourgez a ieas da ober he studi var an theologi. ●35. e vije marvet e Bourjez.

  • bourjin .1
    bourjin .1

    adj. Drôle.

    (1877) FHB (3e série) 3/23a. unan, a dra zur, eus an dud bourjina.

    (1906) BOBL 06 janvier 68/2d. taol bourjin ar c'hemener kam. ●(1958) BLBR 110/3. Mez p'e-neveze eur banne – ha mad e kave ! – oa bourjin awalh. (d'après Kannadig Landi Meurz-Here 1957)

  • bourjin .2
    bourjin .2

    m. Personne drôle, farceur, plaisantin.

    (1877) FHB (3e série) 3/23b. hor bourjin coz.

    (1927) TSPY 49. n'out nemed eur brichin, eur bourjin echu. ●(1958) BLBR 114/14. Bourjin. Eun den hag a ra traou n'int ket fur awalh (Gorre-Leon).

  • bourjinerezh
    bourjinerezh

    m. Drôleries, facétie, plaisanterie.

    (1909) FHAB C'hwevrer 58. ha ma raffen eun taol bourjinerez d'an tri baeron-man ! ●(1942) FHAB Du/Kerzu 224. N'eo ket en em frigasa eo a zo da ober na ober bourjinerez.

  • bourjinez
    bourjinez

    f. Farceuse.

    (1926) FHAB Du 436. bourjinez ma 'z out.

  • bourjoladigoù
    bourjoladigoù

    plur. Menu bois abandonné.

    (1904) DBFV 29a. bourjoladigeu, brozoladigeu, tr. s. pl. «brousailles, menu bois abandonné.»

  • bourjoladoù
    bourjoladoù

    plur. Broutilles.

    (1904) DBFV 29a. bourjoladeu, s. pl. tr. «broutilles.»

  • bourjon .1
    bourjon .1

    adj. (en plt du lait) Marri.

    (1732) GReg 559a. Lait mari, tr. «læz bourjon

    (1876) TDE.BF 68a. leaz bourjonn, tr. «du lait marri.»

    (1927) GERI.Ern 63. bourjon adj., tr. «(Lait) marri.»

    ►[empl. comme subst.]

    (1906) GWEN 5. al laez a zeu da veza rouz da genta, ha sklear da c'houde, gant bourjon ebarz. 10. evel a zeu ar bourjon d'en em zispartia deuz al leaz pa vez bervet mar d'eo trenk.

  • bourjon .2
    bourjon .2

    m. & coll. –où (botanique)

    I. M.

    (1) Bourgeon.

    (c.1500) Cb. ga. germe ou bourion. b. braguez pe bourgon. ●(1633) Nom 98b. Oculus, gemma : bouton, bourgeon : bourgoun.

    (1659) SCger 16a. bourgeon, tr. «bourgeon

    (1904) DBFV 29a. bourjon, m. pl. eu, tr. «bourgeon, bouton d'abre.»

    (2) Tendron (d'artichaut).

    (1904) DBFV 29a. bourjonig, m., tr. «tendron (d'artichaut).»

    II. Coll. Bourgeons.

    (1633) Nom 50a. Voluox, volucra, & inuoluulus, conuoluulus : liset, ver coquin, hurbec, qui ronge les boutons de la vigne : an preuf á debr bourgoun an vinien.

  • bourjonañ
    bourjonañ

    v. intr. Bourgeonner.

    (1499) Ca 25a. Bourionnaff vide in quellidaff. ●169b. Qnellidaff (lire : Quellidaff). brouczaff pe bouriounaff. g. germer.

    (1659) SCger 16b. bourgeonner, tr. «bourgeonna.» ●(c.1718) CHal.ms i. bourgeonner, tr. «broncein, bourgeonnein

    (1904) DBFV 29a. bourjonein, v. n., tr. «bourgeonner, pousser des boutons.»

  • bourjonek
    bourjonek

    adj. (en plt du lait) Marri.

    (1732) GReg 559a. Lait mari, tr. «læz bourjoñnecq

    (1927) GERI.Ern 63. bourjonek adj., tr. «(Lait) marri.»

  • bourjonenn .1
    bourjonenn .1

    f. =

    (1929) SVBV 55. Mar n'oulomp ket beza siferniet, n'eomp ket da lakaat hor fri e-kreiz mammenn ar vourjounenn.

  • bourjonenn .2
    bourjonenn .2

    f. –où (botanique) Bourgeon.

    (1710) IN I 200. evel ur vourjonen vian. ●(1727) HB 392. SOrtial a rai ur Vourgeonen eus a c'hrizien Jesse.

  • bourjonennañ
    bourjonennañ

    v. intr. =

    (18--) BAG 32. eur c'hrizien (...) / E teu da vourjonenna c'hoas.

  • bourjonet
    bourjonet

    adj.

    (1) (en plt du lait) Marri.

    (1732) GReg 559a. Lait mari, tr. «læz bourjoñnet

    (1876) TDE.BF 68a. leaz bourjonnet, tr. «du lait marri.»

    (1927) GERI.Ern 63. bourjonet adj., tr. «(Lait) marri.»

    (2) sens fig. Bourgeonné.

    (1710) IN I 243. pere n'o deveus c'hoaz quen vertuz nemet ur vertuz c'huezet hac orgouillus, na quen jugeamant nemet ur jugeamant diouanet ha bourjounet.

  • bourk .1
    bourk .1

    adj. = (?) boud (?).

    (1904) KANNgwital 22/173. Pe latin pe gregach eo an dra-ze. 'M euz aoun, oun bourk !

  • bourk .2
    bourk .2

    m. –où

    (1) Bourg.

    (1876) BJM 3. Ar bourk-se a so etre Fougerez ha Pontorson. ●(1877) EKG I 244-245. n'euz ket ouc'hpenn eun hanter-heur vale etre an daou vourk. ●(1878) EKG II 142. Taole a zo eur bourk braz.

    (1921) PGAZ 19. e traon ar bourk. ●(1974) TDBP III 210. Kañfarded ar bourk ha paotred ar porz a oa oc’h en em veinata, tr. « les gamins du bourg et les garçons du port étaient en train de se battre à coups de pierres »

    (2) Bourk-kanton =

    (1905) BOBL 11 mars 25/3b. ne vije ket lavaret e chomche ar bourk-kanton var-lerc'h eur bourk-parrez.

    (3) Bourk-parrez =

    (1905) BOBL 11 mars 25/3b. ne vije ket lavaret e chomche ar bourk-kanton var-lerc'h eur bourk-parrez.

  • bourkañ
    bourkañ

    v. intr. (langage des Johnnies) Aller vendre des oignons de bourg en bourg.

    (1979) LJDR 67. Une autre catégorie de vendeurs partait le lundi matin pour toute la semaine. Cela se disait en breton : «Mond war ar bourkou» ou Mond da vourka» (aller sur les bourgs).

  • bourkiz
    bourkiz

    plur. Habitants d'un bourg.

    (1)

    (1878) EKG II 143. aoun o doa na viche en em zavet ar bourkiz enn ho enep.

    (2) Bourkiz Bulien.

    (18--) PENgwerin9 103. herve ar jolu --- de vourg buhulen / bourkis bulien chui voar erfat.

  • bourlasek
    bourlasek

    adj. Cartilagineux.

    (1931) VALL 99a. Cartilagineux, tr. «bourlasek

  • bourlasenn / bourlaskenn / pourañsenn
    bourlasenn / bourlaskenn / pourañsenn

    f. –où (anatomie)

    (1) Tendon.

    (1920) FHAB Mae 333. Ar borasennou, an avu, ar mel-askourn. ●(1939) WDAP 3/193. Pourañsenn, ano gwregel, liest. : pourañs, pourañsennou. Penn-kigenn pe lost-kigenn, hervez Vallée (tendon, e galleg). Skouer : N'eus nemet pourañs en tamm-kig-mañ. (Pleiben, Gwezeg). ●(1984) LPPN 971. bourlask /'burlask/, coll., sing. -enn, tr. «nerfs blancs (P[o]h[er] "bouraskenn") ; ex. "troc'het i droad beked ar vourlaskenn", le pied coupé jusqu'au nerf (blanc), ou tendon.»

    (2) Pourlaskenn ar gouzoug =

    (1920) AMJV 132. daou vedisin a zigoras pourrasklen ar gouzoug, hag a c'houezas ennhi eul louzou nerzus, evit miret ouz ar vreinadurez epad an eiz dez ma tlie choum ar c'horf var ar varv-skaon.

  • bourlask
    bourlask

    voir bourlas

  • bourlaskenn
    bourlaskenn

    voir bourlasenn

  • bourlasket
    bourlasket

    adj. Fibreux.

    (1774) AC 180. eur chorf goag ha pourrasset, tr. «un corps mou & fibreux.»

  • bourlasus
    bourlasus

    adj. Cartilagineux.

    (1732) GReg 138b. Cartilagineux, formé de cartilages, tr. «bourlançzus

    (1876) TDE.BF 68a. Bourlazuz, adj., tr. «Cartilagineux.»

  • bourlas / bourlask / pourañs
    bourlas / bourlask / pourañs

    m. (anatomie)

    (1) Cartilage.

    (1732) GReg 138a. Cartilage, partie de l'animal, mitoyenne entre la chair et l'os, tr. «grigonçz. p. grigonçzou. bourlançz. p. bourlançzou. migourn. p. ou.»

    (1876) TDE.BF 68a. Bourlas, bouras, s. m., tr. «Cartilage.»

    (1927) GERI.Ern 63. bourlas, tr. «Cartilage.» ●(1931) VALL 99a. Cartilage, tr. «bourlas m. pl. ou.» ●(1983) PABE 62. (Berrien) porask, tr. «cartilage.»

    (2) Tendons.

    (1907) FHAB Eost 189. er c'hroc'hen, en nervennou, er pourraskl, er migorn, en eskern. ●(1936) TKAL I 60. eun tamm bourlas kalet da chaokat. ●(1939) WDAP 3/193. Pourañsenn, ano gwregel, liest. : pourañs, pourañsennou. Penn-kigenn pe lost-kigenn, hervez Vallée (tendon, e galleg). Skouer : N'eus nemet pourañs en tamm-kig-mañ. (Pleiben, Gwezeg). ●(1944) SAV 31/31. Drailhet ha kemmesket pourrañs ha kig-fourmach. ●(1984) LPPN 971. bourlask /'burlask/, coll., sing. -enn, tr. «nerfs blancs (P[o]h[er] "bouraskenn") ; ex. "troc'het i droad beked ar vourlaskenn", le pied coupé jusqu'au nerf (blanc), ou tendon.»

  • bourle
    bourle

    s. = (?).

    (c.1894) IJB.ms I 7-8. Eun hent lous en devoa da dremen evit mont di, dreist oll eur poul laguen en lake nec'het, cargua a eure e voutou a zour be vech er passag-se, cetu eun derves a oa bet dour bras a ne vouie pe seurt da ober rac aon en devoa da veza chachet gant an dour ; eun taro yaouanc en devoa hag a oa chentil kenan ha ken lach oa ive ma chome atao valerc'h ar zaout all. Daoust eme Jopic enhan e unan an taro cousket man a lesfe ac'hanoun da vont var he guein ? Guelomp, deus aman bourdon bian, da gostes ar bourle.

  • bourled
    bourled

    m. –où

    I. (habillement)

    (1) Bourrelet (de docteur, etc.).

    (c.1718) CHal.ms i. chaperon de docteur, tr. «bourlet en dottor.» ●(17--) SP III 16. Da dougen war e scoa ar bourlet a doctor, tr. «de porter sur l'épaule le bourrelet de docteur.»

    (2) Protection pour la tête des petits enfants.

    (1876) TDE.BF 68a. Bourled, s. m., tr. «Bourrelet dont on coiffe la tête des petits enfants pour rendre les chutes moins dangereuses ; pl. ou

    II. Chose formant un bourrelet.

    (1973) SKVT II 129. daou vourled lec'hid. ●133. bourled ledan al lec'hid.

  • bourledenn
    bourledenn

    f. –où (habillement)

    (1) Coiffe du pays Glazig.

    (1903) BTAH 348. Bro ar chupennou glaz lirzin / Hag ar borledennou. ●(1912) BSAf xxxix 304. La ligne arrière de la coiffe, ainsi renforcée avait un demi pied de long comme les sparleguen ; ou un tiers de pied comme les bord léden. ●(1938) BRHI 163. Kroaz archant 'no c'herchenn. Borleden fin war o fenn «Croix d'argent sur le sein.» – «Larges coiffes de lin sur la tête.»

    (2) (dans la coiffe bigoudène) Fond plissé.

    (2013) COSBI 123. ar vorledenn, tr. «le fond plissé (au nord et à Combrit).»

    (3) Bourrelet que portent les femmes du Léon pour soutenir leur robe par derrière.

    (1790-1794) PC I 216. Divar goust porpant ar velien – Ac an esqeb aristocrat – Chuia raio fanchet, bourleden – Marqirit brema marhat mat.

  • Bourledenn
    Bourledenn

    f. –ed Femme du pays Glazig.

    (1909) FHAB Ebrel 125. eur vourledenn ker berr a spered ha ma’z eo hir he firitellou. ●(1955) STBJ 52. eun tamm brao a vourledenn anezi. ●105. Pardonerien a bep giz hag a bep bro, glaziged ha bourledenned dreist-holl. ●119. Dizale e voe eur bobl tud en dro deomp : drandoueed ha bigoudenned, glaziged ha bourledenned, kaperien ha kapenned ha re-all c'hoaz. ●(1974) COBR 402. Borledenn primitivement coiffe, puis par extension costume féminin de la région de Quimper; coll. nom donné par les citadins de Douarnenez aux paysannes portant la mode de Ploaré. ●(1992) HYZH 189/62. (Treboull) Ar vaouez ’ouie lavar an dra-se oa ur vorledenn gozh.

  • bourlenn
    bourlenn

    voir bourellenn

  • bourlik-ha-bourlok
    bourlik-ha-bourlok

    adv. Inconsidérément. cf. berlik-ha-berlok

    (1732) GReg 117a. Brelique-breloque, un peu inconsiderément, & sans y regarder de si près, tr. «Bourlicq-ha-bourlocq

    (1876) TDE.BF 68a. Bourlik-ha-bourlok, adv., tr. «Inconsidérément, à la légère.» ●(1890) MOA 312a. Avec irréflexion, tr. «bourlik-ha-bourlok,» en termes un peu burlesques.

  • bourlikinañ
    bourlikinañ

    v. tr. d. = (?).

    (c.1894) IJB.ms II 21. Dreist-oll ar re a zo er scol evit beza caporal evel emaoun-me a vez bourlikinet goassoc'h evit na reoc'hui d'ho chatal.

  • bouron
    bouron

    m.(botanique) Maïs.

    (1744) L'Arm 32a. Blé de Turquie, màïs, tr. «Bouron. m.»

    (1904) DBFV 29a. bouron, m., tr. «blé de Turquie, maïs (l'A.).»

  • bourouañ
    bourouañ

    v. intr. Bruire.

    (1927) GERI.Ern 63. bouroua v. n., tr. «Faire du bruit (comme le vent.» ●(1931) VALL 84b. Bruire ; comme le vent, tr. «bouroua

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...