Recherche 'bo...' : 1221 mots trouvés
Page 25 : de bouzellenn-voan (1201) à bozon (1221) :- bouzellenn-voanbouzellenn-voan
f. (anatomie) Intestin grêle.
●(1866) FHB 72/157b. en humoriou gludennec eus ar vousellen voan.
- bouzellenn-vrasbouzellenn-vras
f. (anatomie) Gros intestin.
●(1866) FHB 72/157b. ar gaouleden hag ar penn kenta eus ar vouzellen vras.
- bouzellennek
- bouzelloùbouzelloù
pl. voir bouzellenn.
(1) Bezañ ruz e vouzelloù : avoir très faim. Cf. kaout naon ruz.
●(1965) BRUD 20/32 (T) E. ar Barzhig. Erruet e oa eun devez skuiz-divi ha ruz e vouzellou, e-pad ma oad o kloza traou merenn. ●(1968) LOLE 86 (T) *Roc'h Vur. Da vihana, ne vez ket ken ruz va bouzellou. ●(1970) BHAF 125 (T) E. ar Barzhig. Neuze e anzavas va mignon din e oa erru ruz e vouzellou ha pegen sod e oa bet peogwir e-noa naon dija er presbital. ●134. Ruz e vez ordinal e vouzellou.
(2) Ober bouzelloù moan : avoir très faim.
●(1849) LLB 1320 (G) J. Gwilhom. De hober boleu moen ha de dakenéein.
●(1936) DIHU 302/125 (G) L. Herrioù. En ofiserion hag e oè ou bouid abarh eùé, e zo daù dehè obér boelleu moén... ●(1974) YABA 23.02 (Gi) J. Jaffre. Peb unan en um gavè er galon skanv, er spered iah, meit er boleu moén ! ●(1975) YABA 06.12 (Gi) J. Jaffre. Eid ho teskein hag eid ho poén / E vo red doh gobér boelleu moén !
(3) (Blason populaire) Bouzelloù-bleiz : boyaux de loup (sursom des habitants du Cap-Sizun).
●(1878) SVE 954. Kaper lovr, boellou blei, / Hen euz debret kant bara hei / Hag eur zac'h bara draillet, / Ha c'hoaz n'e ket hanter-garget, / Hag e lavare he vamm : / Klanv va C'haper, na zebr tamm.
(4) (Blason populaire) Bouzelloù-gris : surnom des habitants de Carnac.
●(1911) DIHU 70/240. Karnagiz, èl paud aral e zou Foèuerion ha guehavé Tud aùelet, er péh e zou ur sord péchanj. Lod aral e lar, ne houian ket perak, Karnagiz boelleu gris !
- bouzelloù-an-itronbouzelloù-an-itron
pl. (botanique) Tripe-madame Cynoglossum officinale.
●(1924) FHAB Genver 17. Lavaret e vez ivez e savas diwar bouzellou al lez-vamm fallakr eur blantenn iskiz ha dizoare a hanver bouzellou an Itron ; kaout a reer anezi er porz hag e douveziou ar c'hastell koz ; met ne vez kavet e nep lec'h all.
- bouzilbouzil
voir beuzel
- bouzoul
- bouzoulabouzoula
v. intr. Ramasser du crottin de cheval.
●(1927) GERI.Ern 64. bouzoula, tr. «aller en chercher [du crottin de cheval].»
- bovelenbovelen
f. –ed
(1) (zoologie) Musaraigne.
●(1716) PEll.ms 111. Bovelen, espece souris champêtre ou mulot qui mord le bétail, et dont la morsure est venimeuse. Pl. Bovelenet. Davies ne montre rien de semblable en son Diction. Breton. Et je ne sai pas l'origine de ce mot, si non qu'il semble être composé de Boc'h, gueule ou mâchoire, et de Melen, jaune ; mais je ne saî pas la raison pour laquelle on auvoit ainsi nommé ce petit animal. Ce pourroit être un mot hybride fait du Breton Buoc'h, vache et du François velin pour venim, ou du même Boc'h, machoire ; parceque la morsure de cette beste, comme j'ai dit est venimeuse aux vaches et autres bestes domestiques. ●(1752) PEll 76. Bovelen, espèce de souris champêtre, ou mulot, qui mord le bétail, & dont la morsure est venimeuse. Plur. Bovelenet. Davies n'a rien de semblable, & ce nom me paraît formé de Boch, gueule, joüe ou machoire, & de Melen, jaune. Je ne sçai si ce petit animal a le museau de cette couleur.
(2) (pathologie animale) Tumeur à la tête des bêtes à cornes.
●(1890) MOA 507b. Tumeur, celle qui vient à la tête, chez les bêtes à cornes, surtout les moutons, bodvelen, -- maotvelen, f. (Maot, est sans doute ici pour maout, mouton.)
- bozboz
f. –ioù, d. divoz
I.
(1) Creux de la main, des deux mains jointes.
●(1554) Moeam 7. Ez dalcho én é vos deiz ha nos dindanhaff.
●(1723) CHal 137. Pos en dourn, tr. «la Paume de la main.» ●(1727) HB 357. hac e savin va divos. ●(1732) GReg 590b. Le creux de la main, tr. «Boçz an dourn.» ●(1744) L'Arm 85a. Creux de la main, tr. «Poze enn dourne.. pozieu én deourne.» ●225b. Creux, dedans de la main, tr. «Poze enn dourne. m.» ●273. Paume, dedan de la main, tr. «Poze enn dournn.»
●(1849) GBI I 52. Gant ur plat arc'hant am boa 'tastummenn leiz ma bôz, tr. «Avec un plat d'argent que j'avais j'en ramassais une poignée.» ●(1866) FHB 61/71b. aour da zestum gant ar voz.
●(1909) BROU 228. (Eusa) Divoz, tr. «Les deux mains réunies et fermées, ou bien ouvertes en forme de demi-callebasse.» ●(1924) BILZbubr 38/843. Boz war voz uhel uhelloc'h c'hoaz ar vugale a zave o daouarn. ●(1927) GERI.Ern 64. boz f., tr. «Creux de la main, et en L[éon] creux formé par les deux mains réunies.» ●(1935) NOME 137. eva e boz va dourn. ●(1962) EGRH I 18. boz f., tr. « creux des deux mains réunies ensemble. »
(2) Les deux mains jointes.
●(1870) FHB 304/342b. Neuze gant va boz ha va ginou e ris seiz guech hou ! hou ! hou ! cri ar gaouen.
II.
(1) Sutal (en, gant) voz : faire un travail vain, sans valeur.
●(1877) FHB (3e série) 13/99b *Mik an Dourdu. Ar re-ze a vo eat pell diouthan, hag hel laosko da zutal gant he voz, pe da sclakal brulu, ma car.
●(1901) FHAB Genver 207. Kercouls oa d'an Autrou Person sutal en he voz, pe mont da zutal brulu. Re douelled eo he dud gant ar pez a velont, a glêvont, ag a gavont e ty Yan.
(2) Mont da sutal gant e voz d'ar mouilc'hi : être envoyé promener.
●(18--) MIL.ms (d’après MELU X 90). Ma n'as peus netra da ober, kea da zutal gant da voz d'ar mouilc'hi.».
- bozadbozad
f. & adv. –où
I. F.
A.
(1) Contenu du creux de la main, jointée.
●(1732) GReg 734b. Poignee, plein la main, tr. «Boçzad. p. boçzadou.» ●Petite poignée, tr. «boçzadicq. p. boçzadouïgou.»
●(1850) MOY 279. eur vojat pe diou a gueuneud. ●(1872) GAM 8. eur vozad arc'hant. ●(1877) EKG I 51. eun tamm bara hag eur vozad holenn.
●(1905) KANngalon Du 542. kemerit ar vozadik peziou melen-ma. ●(1906) KANngalon Genver 7. Eur vozadik poultr pe zouar. ●(1909) BROU 228. (Eusa) Divozad, tr. «Plein les deux mains réunies.» ●(1911) BUAZperrot 113. bozadou had. ●487. teir bozad zouar.
(2) Gifle.
●(1974) SKVT III 112. c'hwi po bozadoù diganin 'vat.
B. sens fig.
(1) Petite quantité.
●(1867) MGK 34. Ar vozadik razed. ●(1872) GAM 54. Ar fransisien n'oa nemet eur vozad anezho. ●(1874) FHB 490/158a. ar vozadik tud a ioa o ren al lestr.
●(1922) LZBt Mezheven 4. Ar gristenien ne oa ket, evit laret, eur vozad dioute. ●(1923) ADML 74. eur vozad Arvoriz. ●120. eur vozad mignouned. ●(1940) LZBl Gouere/Eost 331. Eur vozad kustumou eus ar vro. ●(1942) DADO 8. Nebeut a dra : eur silienn, daou pe dri levneg, eul legestr hag eur vozad vilgot.
(2) Petite surface.
●(1935) LZBl Gwengolo/Here 158. N'eus ket, avat, eur vozad douar kollet.
II. Adv. A-vozadoù : à pleine mains.
●(1727) HB 241. ne dleer quet teurl a vosadou an Dour Benniguet var ar Beziou.
●(1866) LZBt Genver 75. had talvouduz ar wirione tolet a vozadou enn eunn douar dilezet. ●(1867) MGK 116. Doue a ro he vadou, / A vozadou.
●(1906) KANngalon Eost 191. Kaout a reont tro da zastum madou a vozadou.
- bozadenn
- bozata
- BozegBozeg
n. de pers. (patronyme) Bozec.
●(1331) Bo f° 261d. Henri Bossec ascriuas aman tr.Herve Bihan « Henri Bossec écrivit ici »
- bozeg
- bozenbozen
voir bozenn
- bozenenn
- bozenn / bozenbozenn / bozen
coll. & f.
I. Coll. Chrysantèmes des moissons.
●(1927) FHAB Gouere 146a. O freuza an douar e vez lazet an elfezenn, ar bozenn ha meur a louzaouenn fall all c'hoaz. ●(1975) UVUD 75. (Plougerne) pa vehe alc'houezenn, bozenn pehe ie tachadou. ●(1990) TTRK 171. bleuñv bozon.
II. F.
(1) Chrystantème des moissons.
●(1575) M 1568. Ha nep á hat bozenn, an bozenn á crenno, tr. «Et celui qui sème l'œil-de-bœuf, l'œil-de-bœuf récoltera.»
●(1876) TDE.BF 69b. Bozenn, s. f., tr. «Chrysanthème, plante.» ●(1879) BLE 71. Chrysanthème des blés. (C. segetum. L.) Bozen. Marguerite dorée.
●(1927) GERI.Ern 64. bo(z)enn f., tr. «Chrysanthème des blés.» ●(1957) BRUD 2/59. An teil-deñved a vez kavet fred dezañ ; ledet e vez gant an daouarn ; dreist eo eneb ar vozenn. E galleg : la marguerite des champs. ●(1995) BRYV II 95. (Milizag) gand ar vozenn, eur fleurenn vrao. ●bozenn : chrysantème des moissons, e galleg.
(2) Bozenn velen : chrysanthème jaune.
●(1876) TDE.BF 69b. Bozenn-velen, s. f., tr. «Chrysanthème jaune.»
(3) Bozenn wenn : chrysanthème blanche.
●(1876) TDE.BF 69b. Bozenn-wenn, s. f., tr. «Chrysanthème blanche.»
- bozhegbozheg
m. –ed (ichtyonymie) Tacaud.
●(1904) DBFV 26a. boheg, m. pl. ed, tr. «tacaud (poisson).» ●(1927) GERI.Ern 55. boc’heg V[annetais] m., tr. «tacaud, poisson.» ●(1934) BRUS 258. Un tacaud, tr. «ur boheg –ed.» ●(1970) GSBG 7. (Groe) buxek (= bozheg), tr. «tacaud.» ●(1962) TDBP ii 348. Evid tapoud Baz ar Bozeged e kemerez an Tour dre gorn Trêzenn ar Goulm, ha peulvan ar Hastell dre doull-karr park keravilin e penn jardin Alfoñs, tr. «pour attraper (trouver) la Basse des Tacauds, tu prends la balise par le coin de la plage de la Colombe, et le menhir au Château par la brèche du champ de Keravilin situé au bout du jardin d’Alphonse.»
- bozogell / mozogellbozogell / mozogell
voir mozogell
- bozonbozon
voir bozen