Recherche 'bo...' : 1221 mots trouvés
Page 16 : de bouilhenn-dour (751) à bouklet (800) :- bouilhenn-dourbouilhenn-dour
f. Mare boueuse.
●(18--) GBI II 132. ur vouillenn-dour 'n kreis ann ti, tr. «une mare au milieu de la maison.»
- bouilhenn-drobouilhenn-dro
f. bouilhennoù-tro Fondrière.
●(c.1718) CHal.ms ii. fondriere, tr. «ur uoüillen dro ; ur üouillen gren.» ●(1732) GReg 423a. Fondriere, terre molle & tremblante, où l'on enfonce, tr. «Van[netois] bouilhen-dro.» ●(1744) L'Arm 160b. Fondriere, tr. «Bouillênn-dro. f.» ●243b. Moliere, tr. «Bouillén-dro.»
●(1876) TDE.BF 66a. Bouillenn-dro, s. f. V[annetais], tr. «Fondrière.»
●(1904) DBFV 27b. bouilhen dro, tr. «fondrière, bourbier.» ●(1927) GERI.Ern 61. bouilhenn-dro, tr. «fondrière.» ●(1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «bouilhenn-dro.»
- bouilhenn-grenbouilhenn-gren
f. bouilhennoù-kren Fondrière.
●(c.1718) CHal.ms i. une terre crouliere, tr. «un doüar a gren didan en treit, ur b/uoüillen grenn'.» ●(c.1718) CHal.ms ii. fondriere, tr. «ur uoüillen dro ; ur üouillen gren.»
●(1732) GReg 423a. Fondriere, terre molle & tremblante, où l'on enfonce, tr. «Van[netois] bouilhenn-grèn. bouilhenn a gren ou a grein.» ●(1744) L'Arm 160b. Fondriere, tr. «Bouillênn-greine. f.»
●(1904) DBFV 27b. bouilhen grén, bouilhen a grein, tr. «fondrière, bourbier.» ●(1927) GERI.Ern 61. bouilhenn-gren, tr. «fondrière.» ●(1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «bouilhenn-gren.»
- bouilhennekbouilhennek
adj. Boueux, plein de boue.
●(1732) GReg 107a. Boüeux, qui est plein de boux, tr. «boüilhennecq.»
●(1872) ROU 60. Stread bouillenneg, tr. «chemin rempli de boue.» ●107a. Où il y a beaucoup de vase, bourbe, tr. «Bouillenneg (og).»
●(1904) DBFV 27b. bouilhennek, adj., tr. «bourbeux, boueux.» ●(1919) LZBl Genver 13. O veza m'eo ho douarou izel hag aliez bouillennek.
- bouilhennet
- bouilhenniñ
- bouilhennus
- bouilhez .1bouilhez .1
m. fam. Eau, baille, flotte.
●(1973) LBFR 57. Setu eñ er bouillez, tr. «La voilà à la baille.»
- bouilhez .2bouilhez .2
f. –ed Belle fille.
●(1936) IVGA 15. Eur vouilhez a-hend-all, daoust ma oa he bleo liou ann tan. ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. eur vouilhez ou eun dèkenn = une belle femme. ●(1944) GWAL 165/312. (Ar Gelveneg) ur vouilhez a zo un dekenn, ur plac'h kaer, kenedek ; klevout a reer ivez ur vouilhez vaouez». ●(1973) SKVT II 69. ur vouilhez merc'h nevez a oa ac'hanon.
- bouilhiñ .1
- bouilhiñ .2bouilhiñ .2
voir bouilhañ
- bouilhon
- bouilhonek
- bouilhonetbouilhonet
adj. Embourbé.
●(c.1718) CHal.ms ii. Il Iure comme un chartier embourbé, tr. «ean a doe el ur chartour bouillonnet Il Iure comme un chartier embourbé ean a doe el ur chartour bouillonnet mr le moing dit q' le prouerbe commun c'est ean a doüé el un dilestour dechass'.»
●(1904) DBFV 28a. bouilhonet, part., tr. «embourbé.»
- bouilhoñsbouilhoñs
m. –où (cuisine) Bouillon.
●(1774) AC 10. bouillonçzou liger, tr. «des bouillons léger.» ●(1792) BD 1114. men ray desan ember eurbouillons da effan, tr. «Je lui ferai bientôt un bouillon pour boire.»
●(1834) SIM 239. ne zeuz qet ezom nemeur a guig evit ober bouillonç. ●(1847) MDM 242. bouillouns-iar. ●(1877) FHB (3e série) 7/51a. Ar bouillonz-man, emezhan d'in, a lakafe an ascourn torret en he blas.
●(1927) GERI.Ern 61. bouilhoñs m., tr. «bouillon, potage.»
- bouilhonus
- bouilhouerbouilhouer
m. –où
(1) Aiguière, lave-mains.
●(1499) Ca 24b. Bouyllouer cest lauouer a mains.
●(1732) GReg 565b. Lavemain, tr. «bouilhouër. p. bouilhouërou.»
(2) Pilori.
●(1659) SCger 133a. bouillouer, tr. «poteau.» ●(1732) GReg 723b. Pilori, poteau d'un Seigneur haut-Justicier, tr. «bouilhouër. p. bouilhouërou.» ●Pilorier, tr. «staga oud ar bouilhouër.»
- bouilhusbouilhus
adj. Colérique.
●(1732) GReg 179a. Colere, colerique, bilieux, sujet à la colere, fougueux, emporté, tr. «bouilhus.»
- bouiorc'hbouiorc'h
f. –ed
(1) (zoologie) Chevrette, femelle du chevreuil.
●(1904) DBFV 28b. bouiorh, f. pl. ed, tr. «chevrette, femelle du chevreuil.» ●(1927) GERI.Ern 51. bizourc'h, V[annetais] bouiorh f., tr. «Chevrette, femelle du chevreuil.»
(2) sens fig. Femme facile.
●(1927) GERI.Ern 51. bizourc'h, V[annetais] bouiorh f., tr. «femme légère.»
- bouiz
- bouizenn
- bouj .1bouj .1
f. –où Faucille d'élagueur.
●(1732) GReg 399b. Faucille à long manche, pour couper les hautes branches d'arbres, tr. «Boug. p. bougeou. ur voug. ur vouch.»
- bouj .2
- boujaron .1
- boujaron .2boujaron .2
f. Coup à boire.
●(1905) HFBI 466. eur bidon ac a voa ébars éis boujaren taffia. ●(1922) IATA 27. butum hag eur voujaren diouz ar mintin. ●(1974) THBI 162. Memes m'oa evet eur voujaron «champagne» en e frikou. ●192. pa oa pres labour, eve eur voujaron eur wech an amzer. ●234. bep a voujaron.
- boujed
- boujedennboujedenn
f. –où
(1) Bougette.
●(1633) Nom 119a. Hippopera, bulga : male, malette, bougette, pochette : mal, maleten, bougeden, godel. ●(1647) Am.ms 702. Ead he va drouin, chetu me dinet. / Nemeux na baguet, yalch, na bougeden, tr. «Mon havresac s'en est allé, me voici (?) renversé (?). / Je n'ai ni sacoche, ni bourse, ni bougette.» ●(1647) Am A.314. Rac va baguet a va bougeden so heget ker kren diouz va fesquen., « Car ma sacoche et ma bougette sont secouées si complètement de dessous ma fesse ».
●(1728) Resurrection 2073. Breman nendeus diner ebars er vourgeden. ●(17--) BMa 769. Em godell eman ma bourgeden, tr. «Ma bourse se trouve dans ma poche.»
●(1931) VALL 75b. Bougette, tr. «boujedenn f. pl. ou.» ●(1935) ADBr xlii 3&4/400. E pache surroh bourgeden, tr. «il attraperait plus sûrement notre bourse.»
(2) par ext. Magot.
●(1741) RO 1597. Gant arese eman ma den ar vougeden.
●(1848) SBI I 282. P'arrujeac'h em zi, Margot, me em boa bougedenn, tr. «Quand vous arrivâtes dans ma maison, Margot, j'avais bougette (bourse).»
●(1939) MGGD 7. en eur gas gantañ (…) eun tamm mat a voujedenn laeret gantañ diwar goust e dad. ●(1939) WDAP 3/191. (Pleiben) Boujedenn, ano gwregel, liester : Boujedennou. Eur yalc'had arc'hant ; «Magot» e galleg. Skouer : Goude maro an hini koz eo bet kavet e voujedenn dindan e c'holc'hed. ●(1939) MGGD 7. eun tamm mat a voujedenn laeret gantañ diwar-goust e dad.
(3) Ober boujedenn : faire des économies, mettre de l'argent de côté.
●(1906) GWEN 30. great o devoa koulskoude eun tammik boujeden var bouez beza pis awallac'h.
- boujibouji
s. (argot enfantin) Ober bouji : bander.
●(1973) SKVT II $$$. «Degochit ta, paotred. Me ra bouji !» Feiz ! ya 'vat ! Astennet a-c'hwen e gein war an dour, (…) e oa gwintet e beadra, sonn ha lorc'hus.
- boujiennboujienn
f. –où Bougie de résine.
●(1888) SBI II 34. Me allumo ma boujienn, tr. «J'allumerai ma bougie (de résine).»
- boujiod
- boukbouk
adj. & m.
I. Attr./Épith.
A.
(1) Mou.
●(1732) GReg 435b. Le poisson est molasse pendant le temps de fraye, tr. «Ar pesqed a so boug (...) pa vezont o parat.»
●(1867) MGK 72. eunn tamm dir ne voa bouk. ●(1874) FHB 497/213a. a deuas da veza boug evel eun tam coar tommet oc'h an tan.
●(1904) DBFV 27b. boug, adj., tr. «mou, mollasse.» ●(1927) GERI.Ern 61. bouk adj., tr. «Mou.» ●(1932) BSTR 33. eun tam koar bouk.
(2) (Viande) tendre.
●(1909) KTLR 115. ma vezont lazet hirio, ho c'hik a vezo boukoc'h. ●(1927) GERI.Ern 61. bouk adj., tr. «tendre.»
(3) (Lit, vêtement) souple, confortable, moelleux.
●(1710) IN I 372. ur guele boug ha dilicat. ●(1732) GReg 633a. Lit mou, tr. «ur guële boug.»
●(1876) TDE.BF 432b. enn eur gwele ker boug ha ken kunv. ●(1878) EKG II 232. guelloc'h bevanz ha boukoc'h guele.
●(1904) ARPA 89. Eun den guisket gant dillad bouk ? ●(1907) PERS 168. pluek boug ha douz meurbed. ●(1911) BUAZperrot 61. eur gwele eus ar re vouka. ●(1923) ADML 40. an daou vele-ze a zo atao ar re vouka. ●(1927) GERI.Ern 61. bouk adj., tr. «moelleux.»
(4) (Temps) lourd, étouffant.
●(1904) DBFV 27b. boug, adj., tr. «(temps) lourd, étouffant.» ●(1927) GERI.Ern 61. bouk adj., tr. «(temps) lourd.»
B. sens fig.
(1) Qui manque de ferveur, mou.
●(1893) IAI 72. Ar gristenien bouk ha dall a yoa eno.
(2) (Cœur) tendre.
●(1900) MSJO 120. va c'halonik boug en deus evet ano va Zalver.
(3) Dont bouk e galon : s'attendrir.
●(1934) PONT 91. Hag ar seurez Vitalin, deuet boug e c'halon, a grog da lavaret ar chapelet a vouez uhel. ●156. me zo sur ho kalon a deufe da veza boug. ●192. An holl a deue bouk o c'halon.
(4) Bezañ bouk e galon : être sujet à s'attendrir facilement.
●(1936) PRBD 42. tud hag a zo boug ho c'halon. Gouela a reont evit an distera tra.
II. Adv. Confortablement, mollement.
●(1955) VBRU 70. div pe deir c'hambr dimp hon-unan ma neizjemp enno ken flour, ken bouk hag evnedigoù Doue.
III. M. Surface molle.
●(1911) BUAZperrot 122. gourvez var ar c'halet, e leac'h var ar bouk.
IV. Bezañ bouk evel ur goarenn : voir koarenn.
- boukaatboukaat
v.
I. V. tr. d.
A. Amollir.
●(1732) GReg 33b. Amolir, rendre moins dur, tr. «bougqaat. pr. bougqéet.» ●633a. Rendre mou, ou molle, tr. «Boucqaat.»
●(1889) SFA 53. an tamm minvik-se boukead gand an eol.
●(1927) GERI.Ern 61. boukaat, tr. «rendre mou.»
B. sens fig.
(1) Boukaat kalon ub. : attendrir le cœur de qqn.
●(1727) HB 156. Ma pligeo gantâ he boucâd [ho calon].
●(1847) FVR 251. na vije deuet ar gwel ec'hanoun da voukaat he galoun, d'he zinerza. ●(1869) FHB 241/252b. penaos boukaat ar galon dir-ze. ●(1877) EKG I 186. gand aoun, emezhan, na viche deuet ar guel ac'hanoun da voukaat, da deneraat he galoun.
●(1911) BUAZperrot 344. ma lakea ar c'hlac'har da voukât kalonou ar bec'herien ar re galedeta.
(2) Boukaat ar morc'hed : atténuer le remord.
●(1907) DRSP 13. Marteze 'm'euz louzou da voukaat da vorc'hed. ●(1924) NFLO. atténuer le remord, tr. «boukaat ar vorc'hed.»
II. V. intr.
A. S'amollir.
●(1732) GReg 33a. S'amolir, devenir moins dur, tr. «Bougqaat.» ●633a. devenir mou, ou molle, tr. «Boucqaat.»
●(1876) TDE.BF 66a. Boukaat, v. n., tr. «S'amollir, devenir mou.»
●(1927) GERI.Ern 61. boukaat, tr. «devenir mou.»
B. sens fig.
(1) (en plt du cœur, siège des émotions) S'attendrir.
●(1909) NOAR 160. Kredet en doa e vije deuet [da galon] da voukaat.
(2) (météorologie) S'adoucir.
●(1872) ROU 73a. Le temps s'est adouci, tr. «An amzer a zo boukeed.»
- boukadur
- boukaetboukaet
adj. sens fig. Attendri.
●(1907) KANngalon Mezheven 422. ar pec'her paour a zant he galoun boukeat-tout.
- boukailh
- boukañ
- boukaner
- boukaus
- boukin .1boukin .1
adj. (argot de La Roche-Derrien) Sourd.
●(1893) RECe xiv 271. Kleus veut dire aussi «sourd» en argot de la Roche, où il a pour synonyme : zourd, du français sourd ; bouqin, déformation du breton bouar ? et skouarn, en breton «oreille».
- boukin .2
- boukin .3
- boukin .4
- boukl .1boukl .1
m. –où, –eier
(1) Boucle.
●(1499) Ca 24b. Boucl g. boucle. vide in fremaill. ●28b. Boucl. g. boucle. ●(1633) Nom 118a-b. Fibula : boucle, bouclette, agraphe, crampon : boucl, crampoun. ●177a. Fibula : boucle : vr boucl, pe agraf.
●(1659) SCger 15b. boucle, tr. «boucl.» ●(1732) GReg 106b. Boucle, pour fermer les souliers, pour mettre à des sangles &c, tr. «Boucl. p. bouclou.»
●(1857) CBF 27. va c'halonen aour ha va bloukou arc'hant, tr. «mon cœur d'or et mes boucles d'argent.» ●(18--) PEN 93/129. sellet deus va jarritezou / zo bloukou allaouret varne o tiou.
●(1904) DBFV 28a. boukl, blouk, m. pl. eu, tr. «boucle, agrafe.» ●(1926) FHAB Eost 291. ar boukleier arc'hant o skedi war dokou ha bouteier an wazed.
(2) War vloukoù : à boucles.
●(1919) FHAB Kerzu 184. eur boutou lêr war bouklou.
(3) [au plur. après un art. ind.] Ur boukloù : ur paire de boucles à chaussures.
●(1851) PEN 89/120. Ebars em zreid eur skarpinou / Eur bloukou arc'hant warnezo.
(4) Brochenn-voukl : ardillon.
●(1744) L'Arm 16b. Ardillon, tr. «Brochenn boucle.. brochenneu boucle. f.»
- boukl .2
- boukl-skouarn
- bouklañ / boukliñbouklañ / boukliñ
v. tr. d. Boucler.
●(1732) GReg 106b. Boucler, fermer avec une boucle, tr. «Boucla. pr. bouclet.» ●Boucler des souliers, tr. «Boucla ar boutou. boucla e voutou-lezr.» ●(1744) L'Arm 34a. Boucler, tr. «Bouclein.»
●(1904) DBFV 28a. bouklein, v. a., tr. «boucler, anneler.» ●(1910) EGBT 154a. bloukan, tr. «boucler.»
- bouklennbouklenn
f. –où
(1) Boucle faite dans les cheveux.
●(1732) GReg 690b. Papillote, tr. «boucqlenn vléau. p. boucqlennou vléau.»
(2) (habillement) Boucle.
●(1935) NOME 76. kollet e dog, boulouzenn, bloukenn hag all.
(3) (ichtyonymie) Boucle de raie bouclée.
●(1977) PBDZ 808. (Douarnenez) ur vloukenn, tr. «une ‘boucle', c'est à dire aspérité sur le dos de la raie.»
- bouklennañbouklennañ
v. tr. d. Boucler (les cheveux).
●(1732) GReg 690b. Papilloter, tr. «Boucqlenna an bléau.»
- bouklêr
- bouklet