Devri

Recherche 'bo...' : 1221 mots trouvés

Page 16 : de bouilhenn-dour (751) à bouklet (800) :
  • bouilhenn-dour
    bouilhenn-dour

    f. Mare boueuse.

    ●(18--) GBI II 132. ur vouillenn-dour 'n kreis ann ti, tr. «une mare au milieu de la maison.»

  • bouilhenn-dro
    bouilhenn-dro

    f. bouilhennoù-tro Fondrière.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. fondriere, tr. «ur uoüillen dro ; ur üouillen gren.» ●(1732) GReg 423a. Fondriere, terre molle & tremblante, où l'on enfonce, tr. «Van[netois] bouilhen-dro.» ●(1744) L'Arm 160b. Fondriere, tr. «Bouillênn-dro. f.» ●243b. Moliere, tr. «Bouillén-dro.»

    ●(1876) TDE.BF 66a. Bouillenn-dro, s. f. V[annetais], tr. «Fondrière.»

    ●(1904) DBFV 27b. bouilhen dro, tr. «fondrière, bourbier.» ●(1927) GERI.Ern 61. bouilhenn-dro, tr. «fondrière.» ●(1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «bouilhenn-dro.»

  • bouilhenn-gren
    bouilhenn-gren

    f. bouilhennoù-kren Fondrière.

    ●(c.1718) CHal.ms i. une terre crouliere, tr. «un doüar a gren didan en treit, ur b/uoüillen grenn'.» ●(c.1718) CHal.ms ii. fondriere, tr. «ur uoüillen dro ; ur üouillen gren.»

    ●(1732) GReg 423a. Fondriere, terre molle & tremblante, où l'on enfonce, tr. «Van[netois] bouilhenn-grèn. bouilhenn a gren ou a grein.» ●(1744) L'Arm 160b. Fondriere, tr. «Bouillênn-greine. f.»

    ●(1904) DBFV 27b. bouilhen grén, bouilhen a grein, tr. «fondrière, bourbier.» ●(1927) GERI.Ern 61. bouilhenn-gren, tr. «fondrière.» ●(1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «bouilhenn-gren.»

  • bouilhennek
    bouilhennek

    adj. Boueux, plein de boue.

    ●(1732) GReg 107a. Boüeux, qui est plein de boux, tr. «boüilhennecq.»

    ●(1872) ROU 60. Stread bouillenneg, tr. «chemin rempli de boue.» ●107a. Où il y a beaucoup de vase, bourbe, tr. «Bouillenneg (og).»

    ●(1904) DBFV 27b. bouilhennek, adj., tr. «bourbeux, boueux.» ●(1919) LZBl Genver 13. O veza m'eo ho douarou izel hag aliez bouillennek.

  • bouilhennet
    bouilhennet

    adj. Boueux.

    ●(1872) ROU 60. Stread bouillenned, tr. «chemin rempli de boue.»

  • bouilhenniñ
    bouilhenniñ

    v. tr. d. Salir de boue.

    ●(1732) GReg 107a. Salir de bouë, tr. «Van[netois] bouilhennein. pr. et»

    ●(1904) DBFV 27b. bouilhennein, v. a., tr. «salir de boue.» ●(1927) GERI.Ern 61. bouilhennein V[annetais], tr. «salir de boue.»

  • bouilhennus
    bouilhennus

    adj. Habituellement boueux, sujet à la boue.

    ●(1732) GReg 107a. Boueux, lieu sujet à la bouë, où il y a de la bouë habituellement, tr. «Boüilhennus.» ●(1744) L'Arm 34a. Boueux, tr. «Bouillennuss.»

    ●(1904) DBFV 27b. bouilhennus, tr. «bourbeux, boueux.»

  • bouilhez .1
    bouilhez .1

    m. fam. Eau, baille, flotte.

    ●(1973) LBFR 57. Setu eñ er bouillez, tr. «La voilà à la baille.»

  • bouilhez .2
    bouilhez .2

    f. –ed Belle fille.

    ●(1936) IVGA 15. Eur vouilhez a-hend-all, daoust ma oa he bleo liou ann tan. ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. eur vouilhez ou eun dèkenn = une belle femme. ●(1944) GWAL 165/312. (Ar Gelveneg) ur vouilhez a zo un dekenn, ur plac'h kaer, kenedek ; klevout a reer ivez ur vouilhez vaouez». ●(1973) SKVT II 69. ur vouilhez merc'h nevez a oa ac'hanon.

  • bouilhiñ .1
    bouilhiñ .1

    v. intr. Pétiller.

    ●(1744) L'Arm 291a. Pétiller, tr. «Bouillein.»

    ●(1904) DBFV 27b. bouilhein, v. n., tr. «pétiller.»

  • bouilhiñ .2
    bouilhiñ .2

    voir bouilhañ

  • bouilhon
    bouilhon

    m. –où

    (1) Bouillon, potage.

    ●(1904) DBFV 27b. bouilhon, m. pl. eu, tr. «bouillon, potage.»

    (2) Boue.

    ●(1904) DBFV 27b. bouilhon, m. pl. eu, tr. «boue.»

  • bouilhonek
    bouilhonek

    adj. Boueux.

    ●(1904) DBFV 27b. bouilhonek, adj., tr. «boueux, bourbeux, crotté.»

    ●(1984) HBPD 66. ur prad ledan mat ha bouilhoñnek.

  • bouilhonet
    bouilhonet

    adj. Embourbé.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Il Iure comme un chartier embourbé, tr. «ean a doe el ur chartour bouillonnet Il Iure comme un chartier embourbé ean a doe el ur chartour bouillonnet mr le moing dit q' le prouerbe commun c'est ean a doüé el un dilestour dechass'.»

    ●(1904) DBFV 28a. bouilhonet, part., tr. «embourbé.»

  • bouilhoñs
    bouilhoñs

    m. –où (cuisine) Bouillon.

    ●(1774) AC 10. bouillonçzou liger, tr. «des bouillons léger.» ●(1792) BD 1114. men ray desan ember eurbouillons da effan, tr. «Je lui ferai bientôt un bouillon pour boire.»

    ●(1834) SIM 239. ne zeuz qet ezom nemeur a guig evit ober bouillonç. ●(1847) MDM 242. bouillouns-iar. ●(1877) FHB (3e série) 7/51a. Ar bouillonz-man, emezhan d'in, a lakafe an ascourn torret en he blas.

    ●(1927) GERI.Ern 61. bouilhoñs m., tr. «bouillon, potage.»

  • bouilhonus
    bouilhonus

    adj. Bourbeux.

    ●(1904) DBFV 28a. bouilhonus, tr. «bourbeux.»

  • bouilhouer
    bouilhouer

    m. –où

    (1) Aiguière, lave-mains.

    ●(1499) Ca 24b. Bouyllouer cest lauouer a mains.

    ●(1732) GReg 565b. Lavemain, tr. «bouilhouër. p. bouilhouërou.»

    (2) Pilori.

    ●(1659) SCger 133a. bouillouer, tr. «poteau.» ●(1732) GReg 723b. Pilori, poteau d'un Seigneur haut-Justicier, tr. «bouilhouër. p. bouilhouërou.» ●Pilorier, tr. «staga oud ar bouilhouër.»

  • bouilhus
    bouilhus

    adj. Colérique.

    ●(1732) GReg 179a. Colere, colerique, bilieux, sujet à la colere, fougueux, emporté, tr. «bouilhus.»

  • bouiorc'h
    bouiorc'h

    f. –ed

    (1) (zoologie) Chevrette, femelle du chevreuil.

    ●(1904) DBFV 28b. bouiorh, f. pl. ed, tr. «chevrette, femelle du chevreuil.» ●(1927) GERI.Ern 51. bizourc'h, V[annetais] bouiorh f., tr. «Chevrette, femelle du chevreuil.»

    (2) sens fig. Femme facile.

    ●(1927) GERI.Ern 51. bizourc'h, V[annetais] bouiorh f., tr. «femme légère.»

  • bouiz
    bouiz

    coll. (botanique) Buis.

    ●(1904) DBFV 28a. bouizen, f. pl. bouiz, tr. «buis.»

  • bouizenn
    bouizenn

    f. (botanique) Buis.

    ●(1904) DBFV 28a. bouizen, f. pl. bouiz, tr. «buis.»

  • bouj .1
    bouj .1

    f. –où Faucille d'élagueur.

    ●(1732) GReg 399b. Faucille à long manche, pour couper les hautes branches d'arbres, tr. «Boug. p. bougeou. ur voug. ur vouch.»

  • bouj .2
    bouj .2

    m. Bouge du moyeux.

    ●(1744) L'Arm 342b. Roue (...) Le bout du moyeu, vers le chateau, tr. «Bouge er moyéle. m.» ●Boête de fer, qui entre dans les bouts du moyeu, tr. «Guibe er bouge, Guibe er blein.»

    ●(1904) DBFV 28a. bouj, m. ou bouj er moiél, tr. «bout intérieur du moyeux d'une roue.»

  • boujaron .1
    boujaron .1

    adj. Ingrat.

    ●(1876) TDE.BF 66a. Boujaroun, adj., tr. «Terme familier ; ingrat.»

  • boujaron .2
    boujaron .2

    f. Coup à boire.

    ●(1905) HFBI 466. eur bidon ac a voa ébars éis boujaren taffia. ●(1922) IATA 27. butum hag eur voujaren diouz ar mintin. ●(1974) THBI 162. Memes m'oa evet eur voujaron «champagne» en e frikou. ●192. pa oa pres labour, eve eur voujaron eur wech an amzer. ●234. bep a voujaron.

  • boujed
    boujed

    s. Bourse.

    ●(1728) Resurrection 2060. Nac eun diner hep quen quen goullo eo ma bouget.

  • boujedenn
    boujedenn

    f. –où

    (1) Bougette.

    ●(1633) Nom 119a. Hippopera, bulga : male, malette, bougette, pochette : mal, maleten, bougeden, godel. ●(1647) Am.ms 702. Ead he va drouin, chetu me dinet. / Nemeux na baguet, yalch, na bougeden, tr. «Mon havresac s'en est allé, me voici (?) renversé (?). / Je n'ai ni sacoche, ni bourse, ni bougette.» ●(1647) Am A.314. Rac va baguet a va bougeden so heget ker kren diouz va fesquen., « Car ma sacoche et ma bougette sont secouées si complètement de dessous ma fesse ».

    ●(1728) Resurrection 2073. Breman nendeus diner ebars er vourgeden. ●(17--) BMa 769. Em godell eman ma bourgeden, tr. «Ma bourse se trouve dans ma poche.»

    ●(1931) VALL 75b. Bougette, tr. «boujedenn f. pl. ou.» ●(1935) ADBr xlii 3&4/400. E pache surroh bourgeden, tr. «il attraperait plus sûrement notre bourse.»

    (2) par ext. Magot.

    ●(1741) RO 1597. Gant arese eman ma den ar vougeden.

    ●(1848) SBI I 282. P'arrujeac'h em zi, Margot, me em boa bougedenn, tr. «Quand vous arrivâtes dans ma maison, Margot, j'avais bougette (bourse).»

    ●(1939) MGGD 7. en eur gas gantañ (…) eun tamm mat a voujedenn laeret gantañ diwar goust e dad. ●(1939) WDAP 3/191. (Pleiben) Boujedenn, ano gwregel, liester : Boujedennou. Eur yalc'had arc'hant ; «Magot» e galleg. Skouer : Goude maro an hini koz eo bet kavet e voujedenn dindan e c'holc'hed. ●(1939) MGGD 7. eun tamm mat a voujedenn laeret gantañ diwar-goust e dad.

    (3) Ober boujedenn : faire des économies, mettre de l'argent de côté.

    ●(1906) GWEN 30. great o devoa koulskoude eun tammik boujeden var bouez beza pis awallac'h.

  • bouji
    bouji

    s. (argot enfantin) Ober bouji : bander.

    ●(1973) SKVT II $$$. «Degochit ta, paotred. Me ra bouji !» Feiz ! ya 'vat ! Astennet a-c'hwen e gein war an dour, (…) e oa gwintet e beadra, sonn ha lorc'hus.

  • boujienn
    boujienn

    f. –où Bougie de résine.

    ●(1888) SBI II 34. Me allumo ma boujienn, tr. «J'allumerai ma bougie (de résine).»

  • boujiod
    boujiod

    m. Bougeoir.

    ●(1876) TDE.BF 66a. Boujiod, s. m. C[ornouaille], tr. «Bougeoir.»

  • bouk
    bouk

    adj. & m.

    I. Attr./Épith.

    A.

    (1) Mou.

    ●(1732) GReg 435b. Le poisson est molasse pendant le temps de fraye, tr. «Ar pesqed a so boug (...) pa vezont o parat.»

    ●(1867) MGK 72. eunn tamm dir ne voa bouk. ●(1874) FHB 497/213a. a deuas da veza boug evel eun tam coar tommet oc'h an tan.

    ●(1904) DBFV 27b. boug, adj., tr. «mou, mollasse.» ●(1927) GERI.Ern 61. bouk adj., tr. «Mou.» ●(1932) BSTR 33. eun tam koar bouk.

    (2) (Viande) tendre.

    ●(1909) KTLR 115. ma vezont lazet hirio, ho c'hik a vezo boukoc'h. ●(1927) GERI.Ern 61. bouk adj., tr. «tendre.»

    (3) (Lit, vêtement) souple, confortable, moelleux.

    ●(1710) IN I 372. ur guele boug ha dilicat. ●(1732) GReg 633a. Lit mou, tr. «ur guële boug.»

    ●(1876) TDE.BF 432b. enn eur gwele ker boug ha ken kunv. ●(1878) EKG II 232. guelloc'h bevanz ha boukoc'h guele.

    ●(1904) ARPA 89. Eun den guisket gant dillad bouk ? ●(1907) PERS 168. pluek boug ha douz meurbed. ●(1911) BUAZperrot 61. eur gwele eus ar re vouka. ●(1923) ADML 40. an daou vele-ze a zo atao ar re vouka. ●(1927) GERI.Ern 61. bouk adj., tr. «moelleux.»

    (4) (Temps) lourd, étouffant.

    ●(1904) DBFV 27b. boug, adj., tr. «(temps) lourd, étouffant.» ●(1927) GERI.Ern 61. bouk adj., tr. «(temps) lourd.»

    B. sens fig.

    (1) Qui manque de ferveur, mou.

    ●(1893) IAI 72. Ar gristenien bouk ha dall a yoa eno.

    (2) (Cœur) tendre.

    ●(1900) MSJO 120. va c'halonik boug en deus evet ano va Zalver.

    (3) Dont bouk e galon : s'attendrir.

    ●(1934) PONT 91. Hag ar seurez Vitalin, deuet boug e c'halon, a grog da lavaret ar chapelet a vouez uhel. ●156. me zo sur ho kalon a deufe da veza boug. ●192. An holl a deue bouk o c'halon.

    (4) Bezañ bouk e galon : être sujet à s'attendrir facilement.

    ●(1936) PRBD 42. tud hag a zo boug ho c'halon. Gouela a reont evit an distera tra.

    II. Adv. Confortablement, mollement.

    ●(1955) VBRU 70. div pe deir c'hambr dimp hon-unan ma neizjemp enno ken flour, ken bouk hag evnedigoù Doue.

    III. M. Surface molle.

    ●(1911) BUAZperrot 122. gourvez var ar c'halet, e leac'h var ar bouk.

    IV. Bezañ bouk evel ur goarenn : voir koarenn.

  • boukaat
    boukaat

    v.

    I. V. tr. d.

    A. Amollir.

    ●(1732) GReg 33b. Amolir, rendre moins dur, tr. «bougqaat. pr. bougqéet.» ●633a. Rendre mou, ou molle, tr. «Boucqaat.»

    ●(1889) SFA 53. an tamm minvik-se boukead gand an eol.

    ●(1927) GERI.Ern 61. boukaat, tr. «rendre mou.»

    B. sens fig.

    (1) Boukaat kalon ub. : attendrir le cœur de qqn.

    ●(1727) HB 156. Ma pligeo gantâ he boucâd [ho calon].

    ●(1847) FVR 251. na vije deuet ar gwel ec'hanoun da voukaat he galoun, d'he zinerza. ●(1869) FHB 241/252b. penaos boukaat ar galon dir-ze. ●(1877) EKG I 186. gand aoun, emezhan, na viche deuet ar guel ac'hanoun da voukaat, da deneraat he galoun.

    ●(1911) BUAZperrot 344. ma lakea ar c'hlac'har da voukât kalonou ar bec'herien ar re galedeta.

    (2) Boukaat ar morc'hed : atténuer le remord.

    ●(1907) DRSP 13. Marteze 'm'euz louzou da voukaat da vorc'hed. ●(1924) NFLO. atténuer le remord, tr. «boukaat ar vorc'hed.»

    II. V. intr.

    A. S'amollir.

    ●(1732) GReg 33a. S'amolir, devenir moins dur, tr. «Bougqaat.» ●633a. devenir mou, ou molle, tr. «Boucqaat.»

    ●(1876) TDE.BF 66a. Boukaat, v. n., tr. «S'amollir, devenir mou.»

    ●(1927) GERI.Ern 61. boukaat, tr. «devenir mou.»

    B. sens fig.

    (1) (en plt du cœur, siège des émotions) S'attendrir.

    ●(1909) NOAR 160. Kredet en doa e vije deuet [da galon] da voukaat.

    (2) (météorologie) S'adoucir.

    ●(1872) ROU 73a. Le temps s'est adouci, tr. «An amzer a zo boukeed.»

  • boukadur
    boukadur

    m. –ioù Ramollissement.

    ●(1931) VALL 620b. Ramollissement, tr. «boukadur.»

  • boukaet
    boukaet

    adj. sens fig. Attendri.

    ●(1907) KANngalon Mezheven 422. ar pec'her paour a zant he galoun boukeat-tout.

  • boukailh
    boukailh

    f. (météorologie) Petite pluie continuelle.

    ●(1943) DIHU 380/203. (Groe) Boukaill, tr. «(g.g.) petite pluie continuelle, plus forte que le crachin.» ●(1985) OUIS 23note. le Kornog (ouest) (…) amène « boucaille » et crachin.

  • boukañ
    boukañ

    v.

    (1) V. intr. Bouquer.

    ●(1763) SE 87. asé oc'heus ranquet bouqua, tr. «vous avez dû y mollir.»

    (2) V. tr. d. Ober d'ub. boukañ : faire bouquer qqn.

    ●(1766) MM 345. hac he reas dezo he bouqua, tr. «et la leur fit bouquer.»

  • boukaner
    boukaner

    m. –ion (histoire) Boucanier.

    ●(1931) VALL 74a. Boucanier (hist.), tr. «boukaner pl. ien.»

  • boukaus
    boukaus

    adj.

    (1) Ramollissable.

    ●(1931) VALL 620b. Ramollissable, tr. «boukaüs.»

    (2) Ramolissant.

    ●(1962) EGRH I 17. boukaus a., tr. « ramolissant. »

  • boukin .1
    boukin .1

    adj. (argot de La Roche-Derrien) Sourd.

    ●(1893) RECe xiv 271. Kleus veut dire aussi «sourd» en argot de la Roche, où il a pour synonyme : zourd, du français sourd ; bouqin, déformation du breton bouar ? et skouarn, en breton «oreille».

  • boukin .2
    boukin .2

    m. (musique) Korn-boukin : cornet à bouquin.

    ●(1732) GReg 213a. Cornet à bouquin, instrument de musique, tr. «Qorn-bouqin. p. qornou-bouqin.» ●(1744) L'Arm 76b. Cornet à bouquin, tr. «Corne-bouquin. m.»

    ●(1918) LZBt Mae 17. eur muzik fentus, gret gant kernio antilop, en giz da gernio-boukin.

  • boukin .3
    boukin .3

    m. –où Bouquin (vieux livre).

    ●(1834) SIM 211. bouquinou cos ha leun-boultr.

  • boukin .4
    boukin .4

    m. Bouquin, vieux bouc.

    ●(1633) Nom 271b-272a. Hircosus : qui sent le bouquin : vr boucquin vnan á sant ez bouch.

    ●(1659) SCger 133a. bouquin, tr. «malotru.» ●(1741) RO 1262. Penaos bouqin labasquennec me gret esout disquientet. ●1764. Ya bouquin cornart breman me à tisquo.

  • boukl .1
    boukl .1

    m. –où, –eier

    (1) Boucle.

    ●(1499) Ca 24b. Boucl g. boucle. vide in fremaill. ●28b. Boucl. g. boucle. ●(1633) Nom 118a-b. Fibula : boucle, bouclette, agraphe, crampon : boucl, crampoun. ●177a. Fibula : boucle : vr boucl, pe agraf.

    ●(1659) SCger 15b. boucle, tr. «boucl.» ●(1732) GReg 106b. Boucle, pour fermer les souliers, pour mettre à des sangles &c, tr. «Boucl. p. bouclou.»

    ●(1857) CBF 27. va c'halonen aour ha va bloukou arc'hant, tr. «mon cœur d'or et mes boucles d'argent.» ●(18--) PEN 93/129. sellet deus va jarritezou / zo bloukou allaouret varne o tiou.

    ●(1904) DBFV 28a. boukl, blouk, m. pl. eu, tr. «boucle, agrafe.» ●(1926) FHAB Eost 291. ar boukleier arc'hant o skedi war dokou ha bouteier an wazed.

    (2) War vloukoù : à boucles.

    ●(1919) FHAB Kerzu 184. eur boutou lêr war bouklou.

    (3) [au plur. après un art. ind.] Ur boukloù : ur paire de boucles à chaussures.

    ●(1851) PEN 89/120. Ebars em zreid eur skarpinou / Eur bloukou arc'hant warnezo.

    (4) Brochenn-voukl : ardillon.

    ●(1744) L'Arm 16b. Ardillon, tr. «Brochenn boucle.. brochenneu boucle. f.»

  • boukl .2
    boukl .2

    s. Buffle.

    ●(1499) Ca 28b. Boucl. g. boucle. l. hic bubalus / li.

  • boukl-skouarn
    boukl-skouarn

    m. Boucle d'oreille.

    ●(1732) GReg 709a. Pendans d'oreilles, tr. «bouqlou divscoüarn.»

    ●(1866) FHB 58/44b. gant ar boukleier-skouarn a oa out-ho.

  • bouklañ / boukliñ
    bouklañ / boukliñ

    v. tr. d. Boucler.

    ●(1732) GReg 106b. Boucler, fermer avec une boucle, tr. «Boucla. pr. bouclet.» ●Boucler des souliers, tr. «Boucla ar boutou. boucla e voutou-lezr.» ●(1744) L'Arm 34a. Boucler, tr. «Bouclein.»

    ●(1904) DBFV 28a. bouklein, v. a., tr. «boucler, anneler.» ●(1910) EGBT 154a. bloukan, tr. «boucler.»

  • bouklenn
    bouklenn

    f. –où

    (1) Boucle faite dans les cheveux.

    ●(1732) GReg 690b. Papillote, tr. «boucqlenn vléau. p. boucqlennou vléau.»

    (2) (habillement) Boucle.

    ●(1935) NOME 76. kollet e dog, boulouzenn, bloukenn hag all.

    (3) (ichtyonymie) Boucle de raie bouclée.

    ●(1977) PBDZ 808. (Douarnenez) ur vloukenn, tr. «une ‘boucle', c'est à dire aspérité sur le dos de la raie.»

  • bouklennañ
    bouklennañ

    v. tr. d. Boucler (les cheveux).

    ●(1732) GReg 690b. Papilloter, tr. «Boucqlenna an bléau.»

  • bouklêr
    bouklêr

    m. –ioù (armement) Bouclier.

    ●(1499) Ca 23a. Bouclezr. g. bouclier. ●(1633) Nom 183a-b. Parma, cauus orbis : bouclier : bouclyer, bouclær. ●183b. Vmbo : la bosse d'vn bouclier : an bossic pe an pen teu ves an bouclær.

    ●(1659) SCger 15b. bouclier, tr. «bouclér.»

  • bouklet
    bouklet

    adj. (ichtyonymie) Rae vouklet : raie bouclée.

    ●(1633) Nom 46b. Raïa clauata : raye bouclée, ronsée : ræ bouclet.

    ●(1732) GReg 778a. Raie bouclée, tr. «raë boucqlet.»

    ●(1977) PBDZ 808. (Douarnenez) ur rae vouklet, tr. «une raie bouclée (Raja clavata).»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...