Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés
Page 27 : de godisan (1301) à golc_her (1350) :- godisañgodisañ
voir godisal
- godisergodiser
m. –ion
(1) Gausseur.
●(1732) GReg 452b. Gausseur, tr. «Godiçzer. p. godiçzéryen. Van[netois] gaudiçzour.p. yon.» ●(1744) L'Arm 171a. Gausseur, tr. «Gaudissour.. serion.»
●(1876) TDE.BF 235b. Godiser, s. m., tr. «railleur ; pl. ien.»
(2) Enjôleur.
●(1870) SBI II 8. gaoudisserrien merc'hed, tr. «des dupeurs de filles.» ●(1876) TDE.BF 235b. Godiser, s. m., tr. «Enjoleur des filles, cajoleur ; pl. ien.»
- godiserez
- godiserezhgodiserezh
m. –où Gausserie.
●(1659) SCger 39b. derision, tr. «gaudiserez.» ●(1732) GReg 452b. Gausserie, raillerie, mocquerie, tr. «Godiçzérez. Van[netois] gaudiçzereh.» ●(1744) L'Arm 171a. Gausserie, tr. «Gaudissereah.»
●(1871) FHB 312/404a. n'en doa ket ancounac'het ar godiserezou. ●(1877) FHB (3e série) 33/262a. Aman n'euz mui meneg euz godicherez ar baotred-micherourien.
●(1931) VALL 478b. Moquerie, tr. «godiserez m.»
- godisus
- goe
- goedenngoedenn
f.
(1) Présure.
●(1732) GReg 570a. Levain pour faire durcir le lait, tr. «Guëden.» ●(1752) PEll 380. Gweden. Levain. Gweden al-läes, levain du lait.
●(1821) GON 237b-238a. Goéden ou Gwéden, s. f., tr. «Levain ou ferment dont on se sert pour faire cailler et durcir lz lait. Présure.» ●(1876) TDE.BF 235b. Goedenn, s. f., tr. «Levain ou présure pour faire tourner le lait.» ●Lakaat goedenn el leaz, tr. «mettre du levain dans le lait.»
(2) sens fig. De quoi avoir soif.
●(18--) CST 63. Goedenn, ya, goedenn sec'hed a oa lakaet gant Viktor en e win.
(3) Laezh-goedenn : lait emprésuré.
●(1732) GReg 559a. Lait où l'on a mis du levain, tr. «leaz guëdenn.»
●(1872) GAM 22. eul lizer trenkoc'h eget leaz goueden.
●(1941) FHAB Gouere/Eost 60a-b. da derri e sec'hed, eur banne laez gwedenn. ●(1975) UVUD 35. (Plougerne) Leaz gwedenn doa leaz teo.
- goedennañgoedennañ
v. tr. d. Présurer, emprésurer.
●(1732) GReg 570a. Mettre du levain dans le lait, tr. «guëdenna leaz.»
●(1821) GON 238a. Goédenna ou Gwédenna, v. a., tr. «Mettre du levain dans le lait.» ●(1876) TDE.BF 235b. Goedenna, tr. «mettre du levain dans le lait, y mettre de la présure pour le faire cailler.»
- goedennekgoedennek
adj. Laezh goedennek : lait emprésuré.
●(1732) GReg 559a. Lait où l'on a mis du levain, tr. «læz guëdennecq.» ●(1752) PEll 380. Läes gwedennec, lait fermenté, qui file comme de l'huile, ou comme de la glu.
●(1876) TDE.BF 235b. Goedennek, adj., tr. «Se dit du lait dans lequel il y a de la présure.»
●(1914) MAEV 156. Dijuni a oe debret gant leaz bourbouilh ha gwedennek toueziet.
- goeg(e)goeg(e)
s. (textile) = (?).
●(1872) SBI I 181-182. Ha me ho cuisco en goege, / Hag en pourpr hac en cadrine. / Ar goèg, otro, 'zo d'an iliz, / Hac ar pourpr a zo d'ar bourc'hiz, / D'an dud gentil ar c'hadrine. (...) Goeg et cadriné, tissus anciennement usités et dont je ne connais pas les noms en Français.
- goëhenn k-goëhenn k-
=
●(1732) GReg 862b. Grand service, ou service pour ses parents, & amis défunts, tr. «Servich bras. an eizved. (à Sizun & en Leon. Ar goëhenn.»
- goellgoell
m.
I. (alimentation)
(1) Levure.
●(1499) Ca 96a. Goell. g. leuain.
●(1659) SCger 73a. leuain, tr. «gouell.» ●150b. goell, tr. «leuain.» ●(1732) GReg 405a. ferment, tr. «Goëll.» ●Le levain fermente la pâte, tr. «ar goëll a ra sevel an toaz.» ●570a. Levain, de quoi faire lever la pâte, tr. «Goëll. Van[netois] gouëll. gouïll.» ●(1744) L'Arm 23b. Azime, tr. «Bara hemp gouile.»
●(1857) CBF 70. Ha goell a zo, ma vezo lekeat ann toaz e go, tr. «Il y a du levain pour faire lever le pain.» ●70. Ann toaz a zo goell ennhan, tr. «Il y a du levain dans la pâte.» ●(1861) BSJ 291. haval doh er goél e guemér ur voès eit laquat tri mezuliad bled é go bet quen ne sàu en toès.
●(1907) AVKA 109. ar goell a gemer ur vaouez da lakât en toaz, hag a ra dehan holl gôi. ●143. goell a ve lakaet er bara.
(2) Goell Paris : levure de bière.
●(1975) UVUD 35. (Plougerne) An toaz d'ober bara e rankes lakat aneha e go. Gwell paris e poa.
(3) Bara goell : pain levé, pain au levain.
●(1732) GReg 570a. Pain fait avec du levain, pain levé, tr. «Bara goëll.»
II. (physiologie) Ferments digestifs.
●(1732) GReg 288b. Digerer, cuire les alimens qu'on a pris, tr. «Goï, ha paredi ar boëd gand ar goëll eus a boull ar galoun, ha gand nerz vès an domder natur.»
III. sens fig.
(1) Ferment.
●(1950) KROB 26/6. hada e kalonou an dud yaouank ar goell kristen.
(2) Petite quantité de choses qui reste, qui traîne.
●(1902) MBKJ 162. N'euz forz peger mad e vijemp, e kaver atô e diabars enn-omp eun tamm goell ourgouill ha lorc'h. ●(1952) LLMM 32-33/136. (Douarnenez) Amañ e chom atav goellig ! : pa lezer un dra bennak war e lerc'h, eus ul labour, ul lein, h.a. Eus goell, ar banneig laezh trenk a vez diwallet a-benn lakaat laezh all da drenkañ.
- goell-bier
- goell-laezhgoell-laezh
m. Présure.
●(1732) GReg 570a. Mettre du levain dans le lait, tr. «goëll-læz. Van[netois] goëll leah.»
- goell-toaz
- goellañgoellañ
v. tr. d.
(1) Levurer.
●(1732) GReg 570a. Mettre du levain dans la pâte, tr. «Goëlla an toas.»
●(1931) VALL 300a. mettre du ferment dans, tr. «goella.» ●(1960) PETO 26. Ma leuskell pell da c'hoella toaz.
(2) Présurer, emprésurer.
●(1732) GReg 559a. Mettre le levain dans le lait doux, tr. «Goëlla al læz.» ●570a. Mettre du levain dans le lait, tr. «goëlla leaz. (Van[netois] gouilein leah. goëllein læh.»
- goelletgoellet
adj. Dans lequel on a mis de la levure.
●(1732) GReg 559a. Lait où l'on a mis du levain, tr. «læz goëllet.»
- goengoen
= (?) a-c'hwen (?).
●(14--) Jer.ms 215. Querz oar tro a goen hogos / A lehet tregont troatet clos. / Hac a sont quement quent an nos, tr. «Certes tout autour (?) … (?) presque / Horizontalement trente pieds complets / Et verticalement autant avant la nuit.»
- goenngoenn
f. (agriculture) Terre humide.
●(1960) EVBF I 329. — degré d'humidité : douar gleb, nord, –glib, sud, terre humide, –umid, Plourin-M[], même sens, douar go ; eur goenn, Loperhet, L'H[ôpital-Camfrout] terre humide, qui semble fermenter (goï : deut eo an douar da hoi, deut eo an eien war-horre, la terre fermente, l'humidité est venue à la surface, L'Hôpital-Camfrout].),
- goerez
- goestgoest
voir boest
- goet
- gofriñgofriñ
v. tr. d. Gaufrer.
●(1633) Nom 170a. Calamistro crispare comam, comam in gradus frangere, vibrare ferro crines, vstulare crines candente ferro : guediller ou friser les cheueux : goffrif, pe frisaff an bleo.
- goge
- gogeal / gogeañ / gogeiñgogeal / gogeañ / gogeiñ
v. tr. d.
(1) Se moquer de, railler.
●(1752) PEll 349. Goghéi, Railler, plaisanter, moquer.
●(1857) HTB 181. a grede gantan a oa an den-ze o c'hogeal a nean. ●188. Ac'h ! eme Trafiak, pell zo am eus tanfaet a oac'h o c'hogeal a c'hanoun. ●(1876) TDE.BF 237a. Gogea, v. a., tr. «Railler.» ●(1879) ERNsup 154. gogeal, se railler, Trév[érec]. ●(1870) FHB 278/133. goude beza epad pell amzer gogeet e vistri.
(2) V. intr. Se moquer.
●(1908) KZVr 11/10/08. O c'hogeal hag o c'hoarzin.
- gogeañgogeañ
voir gogeal
- gogeer
- gogeiñgogeiñ
voir gogeal
- gogezgogez
s.
I. (en plt de qqn) Niais.
●(1879) ERNsup 154. goges, niais, Trév[érec].
II. (ichtyonymie)
(1) Mâle de la vieille.
●(1732) GReg 959a. Le mâle de la vieille, tr. «Goguès. p. coguezed. ur goguès. p. goguesed.»
(2) Rouget grondin.
●(1732) GReg 474b. Grondin, poisson de mer, qui ressemble au rouget, tr. «goguès. p. goguèsed. coguès. p. coguesed.»
III. Ruz evel ar gogez : très rouge.
●(1732) GReg 959a. Rouge comme une vieille mâle, tr. G. Rostrenenn «Qer ruz evel ar goguès.»
- gogezañgogezañ
v. intr. Folâtrer.
●(1866) BOM 78. Enn eur c'hoarzin, n'eur c'hogeza, tr. «en riant, en folâtrant.»
- gogngogn
s. Ober gogn : mâchonner.
●(1924) DIHU 161/165. (Groe) gobér gogn, tr. «mâchonner (quand on n'a plus de dents.» Dastumet get I.P. Kalloh 1923 (lire : 1913)
- gogniñgogniñ
v. tr. d. Mâchonner.
●(1924) DIHU 161/165. (Groe) Gognein, tr. «mâchonner (quand on n'a plus de dents.» Dastumet get I.P. Kalloh 1923 (lire : 1913).
- goiavezgoiavez
coll. (botanique) Goyaves.
●(1929) SVBV 73. aouravalou, bananez, goyavez. ●116. goyavez, ananas.
- goidelekgoidelek
adj. Goïdélique.
●(2014) LANV 133/12. An teir bro c'hoidelek.
- goidigezh
- goiñ / goañgoiñ / goañ
v.
I. V. intr.
(1) Fermenter (pâte).
●(1499) Ca 93b. Goaff. g. leuer comme la paste. l. fermento fermentas.
●(1732) GReg 405a. Fermenter, se fermenter, tr. «goï. pr. goët. Van[netois] goëiñ. pr. goët.» ●Le levain fermente la pâte, tr. «ar goëll a ra goï an toaz. ar goëll a lacqa an toaz da c'hoï.»
●(1907) AVKA 109. ar goell a gemer ur vaouez da lakât en toaz, hag a ra dehan holl gôi.
(2) Digérer.
●(1732) GReg 288b. Digerer, cuire les alimens qu'on a pris, tr. «Goï, ha paredi ar boëd gand ar goëll eus a boull ar galoun, ha gand nerz vès an domder natur.»
●(1907) BOBL 06 avril 132/2f. Aze oa o c'hoi e voued.
(3) Bezañ goet e win : avoir cuvé son vin.
●(1904) BOBL 29 octobre 6/3c. An archerien all a zo bet red d'ê bouta o c'henvreur en toull da c'horto ma vije goêt e win.
(4) (agriculture) Devenue humide, qui semble fermenter, en parlant de la terre.
●(1960) EVBF I 329. — degré d'humidité : douar gleb, nord, –glib, sud, terre humide, –umid, Plourin-M[], même sens, douar go ; eur goenn, Loperhet, L'H[ôpital-Camfrout] terre humide, qui semble fermenter (goï : deut eo an douar da hoi, deut eo an eien war-horre, la terre fermente, l'humidité est venue à la surface, L'Hôpital-Camfrout].),
II. V. tr. d. Levurer.
●(1907) AVKA 264. en de-ze na vije mad dibi nemed bara panen, da laret eo, na vije ket goet an toaz d'ober anehan.
- goion
- goiunezgoiunez
s. –où.
(1) Vœu.
●(1499) Ca 96a. Goyunez. g. veu. ●(c.1500) Cb 96b. Goyunez. g. veu. ●(1625) Bel f° 145v° p. 290. An huechuet ampeschamant, eo, an vœu, ha goyunez simpl à Chasteté da antren en Religion.
●(1732) GReg 802b. Il faut rendre ses vœux à Dieu, tr. «redd eo dazcor da Zoë e c'hoyunez.»
(2) Terriñ goiunez : rompre ses vœux.
●(c.1500) Cb 96b. [goyunez] Jtem deuoto / as. ac. g. briser veu ou oster deuotion aux sainctz ou souuent vouer. b. terriff goyunez. ●(1625) Bel f° 57v° p. 114. hac en disenorer oz terriff an goyunezou ha vœuzou graet.
(3) Ober goiunez (a) : faire vœu (de).
●(1625) Bel f° 57v° p. 114. Da trede, ez enorer Doué oz ober dezaff goyunezou ha vœuzou.
●(1732) GReg 156b. Faire vœu de chasteté, tr. «ober goyunez a chastetez.»
- gojgoj
voir goje
- goje / goj
- golc'hgolc'h
voir gwalc'h .2
- golc'hadurgolc'hadur
voir gwalc'hadur .1
- golc'hedgolc'hed
f. –où, golc'heier, golc'hidi Couette.
●(1499) Ca 96a. Golchet da gouruez. g. coete de lit. ●(1633) Nom 166b. Culcitra : coite, coutil : golchet.
●(1659) SCger 12a. couette de bale, tr. «golc'het pell.» ●150b. golc'het, tr. «couette.» ●(1732) GReg 178b. Coite, meuble de lit, tr. «Golc'hed. p. golc'hedou, golc'hegeou. Van[netois] Golhed. golhyed. pp. ëu.»
●(1860) BAL 196. astenned var en tamic golc'hed.
●(1907) PERS 301. oja ar c'holc'het guele. ●357. lakad eur c'holc'het gloan var he gos kolc'het plouz. ●(1908) PIGO II 181. war golc'heier. ●(1929) KANNkerzevod 29/15. astennet war e c'holc'hied. ●(1955) STBJ 207. golc'hiji ha pennweleou. ●(1955) VBRU 10. rak n’eo ket war ur c’holc’hed plu e veze ledet va c’horf, war ar c’houziadenn drez ne lavaran ket.
- golc'hed-poent
- golc'hedadgolc'hedad
f. –où Contenu d'une couette.
●(1908) PIGO ii 16. o trei hag o tizrei war e c'holc'hadad pell, 'vel pa vije eur c'holc'hadad spern dindanan. ●(1910) MAKE 18. etre diou c'holc'hedad pell. ●(1911) FHAB Du 307. eur c'holc'hedad kolo. ●(1911) BUAZperrot 162. eur c'holc'hejat krec'hin gouez.
- golc'hedenngolc'hedenn
f. –où
(1) =
●(1900) BUSF 23. Lakeit oé ur holédèn édañ d'on.
(2) (harnachement) Coussin rembourré sous les arçons.
●(1499) Ca 96a. Golchedenn march. g. pannell. ●(1633) Nom 181b. Dorsuale, stratum, instratum : couuerture du cheual : vn tapis pe vn golo da lacquat voar queïn an march golcheden.
●(1659) SCger 88a. paneau, tr. «golc'heden.» ●(1732) GReg 689a. Paneau, sorte de selle rembourée, tr. «Golc'hedenn. p. golc'hedennou.»
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 121. er holhéden ag ou roncèd.
●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. golc'hodenn, tr. «grosse selle (golc'hedenn, kentoc'h).»
(3) Glebiañ e c'holc'hedenn =
●(1932) BRTG 75. Doujein e hra er merhed ou foén ; doujein e hrant glubein ou golheden.
- golc'hedenn-vas
- golc'hedennet
- golc'hennañgolc'hennañ
v. tr. d. Bâter. (?) coquille pour golc'hedennañ (?).
●(1931) VALL 60b. Bâter, tr. «golc'henna.»
- golc'hergolc'her
voir gwalc'her .3