Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés
Page 23 : de gliziennek (1101) à gloevenn (1150) :- gliziennek
- gliziennus
- glizifiat / gwlizifiat
- glizigglizig
coll. & m. –ed (ichtyonymie)
I. Coll.
(1) Anchois.
●(1732) GReg 36a. Anchois, petit poisson de mer semblable aux petites sardines, tr. «Gliziguen. p. glizigou, glizicq.»
●(1931) VALL 25a. Anchois, tr. «glizig coll glizigenn f.»
(2) Sprats.
●(1931) VALL 708A. Sprat, tr. «glizig col. sg. –enn f. pl. –ed (et jeune saumon).»
II. M.
(1) Saumoneau.
●(1732) GReg 847b. Petit saumon, jeune saumon, tr. «Glysicg. p. glyzigued.» ●(1752) PEll 343. Glisic, Petit saumon de la grandeur d'une Sardine. Plur. Glisighet. Ce nom est de l'usage de la belle & grande Pêche de Châteaulin.
●(1931) VALL 708A. Sprat, tr. «glizig col. sg. –enn f. pl. –ed (et jeune saumon).»
(2) Anchois.
●(1744) L'Arm 13a. Anchois, tr. «Glisig.. guétt. m.»
III. Start evel gliziged sall en ur varilh : très serré.
●(1955) STBJ 131 (K) Y. ar Gow. Hogen kreski a reas c'hoaz niver an dud el lec'h santel, ha dizale e voemp ken start eno ha gliziged sall en eur varilh.
- glizigennglizigenn
f. gliziged, glizig (ichtyonymie)
(1) Anchois.
●(1732) GReg 36a. Anchois, petit poisson de mer semblable aux petites sardines, tr. «Gliziguen. p. glizigou, glizicq.»
●(1876) TDE.BF 231b. Glizigenn, s. f., tr. «Anchois, poisson ; pl. gliziged, et mieux, glizig.»
●(1931) VALL 25a. Anchois, tr. «glizig coll glizigenn f.» ●(1939) MGGD 81. Eur c'hlizigenn a savas he fenn mistr e-kichen hini eur morouc'h.
(2) Sprat.
●(1931) VALL 708A. Sprat, tr. «glizig col. sg. glizigenn f. pl. –ed (et jeune saumon).»
- glizin .1
- glizin .2glizin .2
coll. (botanique)
I.
(1) Bleuets Centaurea cyanus.
●(1836) GBI I 440. Hag hen ker glaz vel ar glizinn, tr. «aussi bleu (de colère) que le bluet.»
(2) Glas-glizin : bleu.
●(1895) GMB 260. Glizin bleuet, en petit Trég[uier], mot qu'on ajoute à glaz pour spécifier qu'on prend cet adjectif au sens de «bleu».
●(1906) BOBL 27 janvier 71/2f. Unan euz an eubeulien (bouchou) avad a oa glaz-glizin.
II. Glas evel ar glizin // Glas evel ur c'hlizinenn : très bleu.
●(1836) GBI I 440 (T). Ema du-hont bars ar geginn, / Hag hen ker glaz vel ar glizin, tr. F.-V. an Uhel «il est là-bas dans la cuisine, aussi bleu (de colère) que le bluet.» ●(1868) SBI II 156 (T). Glaz ê 'vel eur c'hlizinen, ha carget a avalo, tr. F.-V. an Uhel «il est vert comme un bluet et chargé de pommes.» ●(1889) CDB 89 (T). Hag antreet 'barz ar gigin / Hag hen ken glaz hag eur glizinn, tr. N. Kellien «et lui (de colère) bleu comme un bluet.» ●(1896) SBW 13 (T) *Herminik. he daoulagad glaz-glizen.
●(1933) IVGV 47 (T) *Dir-na-Dor. E kreiz eur volz glas-glizin.
- glizinennglizinenn
f. –où (botanique)
I. Bleuet.
●(1868) SBI II 156. Glaz ê 'vel eur c'hlizinen, tr. il est vert comme un bluet.»
II. Glas evel ur c'hlizinenn : voir glizin .2.
- gloadgload
voir glad
- gloan .2gloan .2
(?) douleur cf gloaz (?).
●(1818) HJC 22. hraccen ur gloan a drezeo hou calon hui memb. ●131. N'en don quet deit de zigasse er peah, mæs er gloan.
- gloan / gwlan .1gloan / gwlan .1
m.
I.
(1) Laine.
●(14--) N 1618. Nem boe e gloan nac e canab, tr. «Je n'ai eu sa laine ni son chanvre.» ●(1499) Ca 92a. Gloan. g. laine. ●(c.1500) Cb 92b. Glan. g. laine.
●(1659) SCger 71b. laine, tr. «gloan.» ●(1732) GReg 136a. Laine cardée, tr. «Gloan encardet.» ●420a. Flocon de laine, tr. «Van[netois] torchenn gloan.» ●558a. Laine, tr. «Gloan. (Van[netois] glouan. gloan.).» ●558b. Laine blanche, laine noire, tr. «Gloan guen. gloan du.» ●Qui est de laine, tr. «A vloan. a c'hloan. græt a vloan.» ●734b. Poignée de laine, &c., tr. «un duylh gloan, &c.» ●(1752) PEll 344. Gloan, Laine de brebis.
●(1849) LLB 1477. Er gloan dû zou kiroh, er gloan guen zou klasket. ●(1868) FHB 157/7b. Ha gloan oll eo ar mezer-ma ? ●(1879) GDI 199. goulennet e vé guet-n-oh gluan, ha hui e ra coton.
●(1905) AGTG 33. o kribina gloan denved. ●(1905) FHAB Meurzh/Ebrel 63. Boull eo en hor bro ar re a oar neza neud ha gloan. ●(1909) TOJA 1. diou guden c'hloan. ●(1910) YPAG 4. poac'hat mern, dibuni gloan. ●(1920) AMJV 110. peder bellen gloan. ●(1962) TDBP II 86. gloan-prena, tr. «laine manufacturée qu'on achète dans le commerce.»
►[empl. avec valeur de plur.]
●(1912) AHBT 50. gloan tiù. / Dillad tuem e vou groeit anehé.
(2) Fait en laine, de laine.
●(1845) GBI I 358. ur bazou stam-gloan, tr. «des bas de laine.» ●(1856) VNA 235. Ces vêtements sont de laine, tr. «Dillad gluan-ind.» ●(1857) CBF 2. eul lerou gloan, tr. «des bas de laine.»
●(1924) SBED 38. Get me zok gloan. ●(1929) MKRN 17. pemp tok gloan, tr. «cinq chapeaux de laine.» ●(1973) LBFR 162. eur veleuzenn vloan.
(3) Attr. Fait en laine.
●(1867) BUE 57. kouriz sant Ervoan e oa glan.
(4) Gloan Spagn =
●(1867) GBI I 268. Ur gegeliad gloan-Spagn, tr. «une quenouillée de laine d'Espagne.»
(5) Stamm-gloan : fait en laine.
●(1845) GBI I 358. ur bazou stam-gloan, tr. «des bas de laine.»
(6) Karr-gloan : rouet.
●(1982) PBLS 153. (Sant-Servez-Kallag) karr-gloan, tr. «rouet.»
II. par ext. Toison.
●(1869) FHB 253/348b. eve[l] ma ro avel d'an danvad dioc'h m'eo teo he c'hloan. ●(1870) FHB 301/315b. gloan gavr.
●(1908) FHAB Meurzh 87. gloan denved Breiz. ●(1909) FHAB Mae 155. troc'ha ar gloan divar ar c'hrec'hin maout araog ma vezont kivijet. ●(1911) BUAZperrot 379. an denved skanv-benn o lezel, a stec'hennou, o gloan var o lerc'h dre ar strejou.
III. Diframmañ gloan ha pitrouilhez digant ub. : faire parler qqn.
●(1957) AMAH 116-117 (T) *Jarl Priel. Ha me da c'houlennata, herr warnon, rak daoust gant peseurt drask am boa d'ober e gwirionez ? Hogen, na gloan na pitrouilhez ne ziframmis digantañ; kaer am boe e dreiñ hag e zistreiñ war e nav du, ne reas nemet c'hoarzhin ha farsal.
- gloan-dour / gwlan-dourgloan-dour / gwlan-dour
m. Conferve. cf. glandour
●(1953) BLBR 63/4. evit ma kresko an dour er vammenn-ze, dour digailharet diouz pep gloan-dour ha pep loustoni.
- gloan-ki / gwlan-kigloan-ki / gwlan-ki
m. (phycologie) Algues Cystoseira fibrosa.
●(1968) NOGO 217. Cystoseira fibrosa. glâ:n-ki, «laine de chien» : Kellerdud en Plouguerneau.
- gloanaj / gwlanaj
- gloanañ / gwlanañ
- gloaneg / gwlaneggloaneg / gwlaneg
g. gloaneion
(1) fam. Mouton.
●(1836) FLF 31. Ar gloaneien, traou disqiant ha lor.
●(1900) KAKE 67. An daou c'hloanek paour lazet. ●(1931) VALL 415a. bête à laine, tr. «gloaneg m. pl. ed (et –neien).»
(2) Conferve.
●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Aouli[n] = eur stlabez man glas hag a zav, war an dour, en hanv, hag a anver glandour e Leon ha gloaneg e Fouenant.
- gloanegezh / gwlanegezhgloanegezh / gwlanegezh
f. Travail de la laine.
●(1732) GReg 558b. L'action de travailler en laine, tr. «Gloañnéguez.»
- gloanek / gwlanekgloanek / gwlanek
adj. Laineux.
●(c.1500) Cb [toussaff]. g. non toudu (lire : tondu). b. glanec : bleuec. ●(1539) Inv. des arch., Finist. Série A, p. 7 (d’après GMB 257). An Gloannec.
●(1732) GReg 558b. Qui a beaucoup de laine, tr. «Gloañnecq. gloañnecq meurbed.»
●(1876) TDE.BF 231b. Gloanek, adj., tr. «Laineux.»
●(1943) FATI 39. kleier al loenedigou gloanek.
- gloanenn / gwlanenngloanenn / gwlanenn
f. –où
(1) Surface douce d'un vêtement.
●(1867) FHB 142/304a. eur zae gantha hag e doa collet he liou hag he gloanen meur a vloaz a ioa, eur zae hag a ioa an eil tam o clasc tec'het dioc'h eguile.
(2) Brin de laine.
●(1732) GReg 558a. Un poil de laine, tr. «Gloanenn. p. gloanennou, gloan.»
●(1970) GSBG 157. (Groe) ur c'hloanenn, tr. «un fil de laine.»
(3) Gilet de laine.
●(1931) VALL 415a. gilet de laine, tr. «gloanenn (tricotée).»
(4) Flanelle.
●(1876) TDE.BF 231b. Gloanenn, s. f., tr. «Flanelle, étoffe de laine.»
- gloanennek / gwlanennek
- gloanenniñ / gwlanenniñgloanenniñ / gwlanenniñ
v. tr. d. Repriser à la laine.
●(1914) LILH 22 a Gerzu. Loreu (…) hag e zo get pep unan anehè ur pelotonnig gloan aveit ou gloañnennein !
- gloaner / gwlaner
- gloanerezh / gwlanerezh .1
- gloanerezh / gwlanerezh .2
- gloaneri / gwlaneri
- gloaniggloanig
m. (botanique) Molène, bouillon-blanc.
●(1931) VALL 75b. Bouillon blanc (plante), tr. «gloanig V[annetais] m.» ●474b. Molène, tr. «gloañnig V[annetais] m.»
- gloaniñ / gwlaniñ
- gloanus / gwlanusgloanus / gwlanus
adj. Qui produit de la laine.
●(1931) VALL 415a. qui produit de la laine, tr. «gloanus.»
- gloargloar
f./m. –ioù
I.
(1) Gloire.
●(1464) Cms (d’après GMB 260). gloir. ●(1499) Ca 92b. Gloar. g. gloire. ●(1505) Vc 22. dan drindet gloar a letany, tr. «A la Trinité, gloire et joie céleste.» ●(1575) M 280. Depouillet ouff am gloar, tr. «Je suis dépouillé de ma gloire.» ●3550. hep esgoar en gloar, tr. «sans douleur, dans la gloire.» ●(1576) Cath p. 16. rac hennez eo ma holl gloar, tr. «car celui-là est toute ma gloire.» ●(1621) Mc 49-50. ez dleomp esperiff (…) ez aquisitom gloar an Barados.
●(1659) SCger 62b. gloire, tr. «gloar.» ●86b. orgueil, tr. «glouar.» ●(1687) MArtin 3. Gant gloar ha gant superbité. ●(1732) GReg 11a. Acquerir de la gloire, tr. «Déllezout gloar.» ●(1767) ISpour 86. er miserable gloër ha brasonni-zé. ●250. é-ma foüenhùet hou calon guet er gloëre. ●(1792) HS 39. Er braguereah hac er gloër.
●(1829) CNG 84. Guet er Gloër e talp é galon. ●(1849) LLB 742. Kolet hi des hé gloer hag ol hé brawité. ●(1860) BAL 192. evit miret ouz ar c'hloar-vean, ac humplaat atao. ●(1862) JKS 292. A-vreman e karfac'h kaout ar c'hloar. ●(1884) MCJ 124. assehuel baniél gloér en Eutru Doué. ●(1894) BUZmornik 430. ne oa ar c'hloar hag ann danvez-se nemed avel ha moged.
●(1907) PERS 180. bet en euz perz e gloar he vignon. ●(1912) MMPM 31. roït dezan ar c'hloar da bep birviken. ●59. eur c'hloar heb he far. ●(1913) FHAB Ebrel 99. varlerc'h trubuilhou gwener ar Groaz e kav atao gloariou ar Zul-Fask.
(2) Kemer gloar (gant) : s'enorgueillir de.
●(1825) COSp 134. ne huès quet muioh a ræson de guemer gloër ha vanité. ●(1856) GRD 196. Perac é queméret-hui gloër guet-hou ?
●(1905) IMJK 102. Eit kement-sé ne geméret ket gloér. ●(1907) VBFV.fb 36b. enorgueillir (s'), tr. «kemér gloér.» ●(1988) TOKO 99. Me eo am-eus digarez da gemer eun tamm gloar.
(3) Tennañ gloar eus : tirer gloire, se faire gloire de.
●(1911) BUAZperrot 118. perak tenna gloar anezan.
(4) Mont e gloar gant udb. : tirer gloire de qqc.
●(1955) STBJ 58. Ar re-ze, e gwirionez, a oa dilhad gwaz ! Mont a ris e gloar ganto, evel ma lavare ma maeronez, ken laouen ha me, a gredan, ouz ma gwelout gwisket ken kran.
II. (religion)
(1) Gloire éternelle.
●(1727) HB 494. an erres eus ar c'hloar da zonet.
●(1856) GOB 107. Galhuet m'inean d'er gloér ha joé / E hoès d'emb preparet én né.
●(1911) BUAZperrot 539. holl-skedus eus gloar ha dudiou ar baradoz.
(2) Rentañ gloar da Zoue : rendre gloire à Dieu.
●(1907) AVKA 225. Hag oll ar bobl, hag a oa bet test deus ar burzud, a oe a vouez ganthan evid renta gloar da Doue.
(3) Mont d'ar c'hloar : aller au paradis.
●(1978) LLMM 188/178. Sant Gweltaz ne voe ket pell oc'h adreiñ buhez d'an daou gorf, rak ne oa ket deut o eur da vont d'ar c'hloar.
- gloazgloaz
f./m. –ioù
I. (au physique)
(1) Blessure.
●(1878) EKG II 24. abaoue m'oan en em lakeat da vale, oa digoret ar glaz.
(2) Souffrance.
●(1659) SCger 150a. gloas, tr. «douleur.» ●(1688) MD II 40. gant clas a g'hloâs. ●(17--) TE 8. laqueit hé bugalé ér béd guet er brassan gloès. ●477. Ne vou mui na marhue, na ouilereah, na criereah, na gloæz, na poén.
●(1838) OVD 119. Ur gueah vam é gulevoud e souffre gloès hilleih. ●220. er gloès a glinhuédeu ruste. ●272. nac en trebille, nac er hloès, nac er marhue. ●(1854) PSA I 139. hui e laquou buglé ér béd guet gloès. ●(1876) TDE.BF 231b. Gloaz, s. f., tr. «Douleur, souffrance ; pl. gloasiou.» ●(1889) ISV 80. Biscoas den ne dremenaz ar Raz / Ep m'en dije aoun pe c'hlaz.
II. (au moral)
(1) Souffrance, douleur, détresse.
●(1744) L'Arm 116b. Douleur, affliction, tr. «Glouêss.» ●(17--) TE 58. Chonge e zai hoah de Jacob ag er hloès en doai bet gùéharal a p'en doai collét é vab Jogeb. ●ou brassan gloès e oai gùélèt en ou doai reit int memb en taul ag er marhue d'où bugalé.
●(1844) DMB 4. Nep tu meit gloès !, tr. « De tous côtés, rien que douleurs ! » ●6. Oh ! péh confort a vehé d’ein, ém gloès, / Larèt : Jesus, pe zei d’ein en ankeu, tr. « Dans ma détresse, lorsqu’arriveront les angoisses de la mort, / Oh ! quelle force j’aurai en répétant Jésus ! »
●(1913) AVIE 305. Koéh e hra én dristé hag ér gloéz.
(2) Bezañ e gloaz : souffrir.
●(c.1802-1825) APS 102-103. hemb hou caranté e vein é gloès perpet.
(3) (religion) Ar seizh gloaz : les septs douleurs.
●(1744) L'Arm 117a. Les septs douleurs, tr. «Er seih gloêss ou glouêss.»
- gloazadenngloazadenn
f. –où
(1) Douleur vive causée par un coup.
●(1952) LLMM 31/56. (Douarnenez) Blazadenn gg. poan vras war-lerc'h ur stokadenn. Ur vlazadenn am eus bet. ●(1977) PBDZ 704. (Douarnenez) ur vlazadenn, tr. «une douleur vive causée par un coup.»
(2) Foulure.
●(1983) PABE 147. (Berrien) gloazadenn, tr. «foulure, blessure.»
(3) Blessure.
●(1942) VALLsup 21b. Blessure, tr. «gloazadenn f.» ●(1939) MGGD 24. ar c'hloazadenn en devoa graet d'ezañ taol kleze e verc'h.
(4) Sens fig. Ober ur c'hloazadenn da : faire une entorse à.
●(1924) FHAB Genver 32. heb ober morse an distera gloazadenn da reolennou ar muzikerez.
- gloazadur
- gloazañgloazañ
v.
I. V. tr. d.
(1) Blesser.
●(c.1500) Cb 153a. [pistigaff]. ga. blecer. b. gloasaff.
(2) Faire mal à.
●(1659) SCger 75b. faire mal a quelqu’vn, tr. «gloaza vre benac.» ●150a. gloasa, tr. «apporter douleur.» ●(1732) GReg 98b. Incommoder de façon à être presque blessé, tr. « glasa. pr. glaset. gloasa. pr. gloaset. »
●(1876) TDE.BF 231b. Gloaza, v. a., tr. «Causer de la douleur physique.»
●(1908) PIGO ii 63. Ma fenn !… emeon, a c’hlaz ac’hanon.
II. V. pron. réci. En em c’hloazañ : s’entreblesser.
●(c.1500) Cb 153a [pistigaff]. g. entreblecer. b. enem gloasaff.
- gloazenn
- gloazergloazer
m. –ion Celui qui blesse un autre.
- gloazetgloazet
adj.
(1) Blessé.
●(c.1500) Cb 153a [pistigaff]. g. affole. b. gloaset.
●(1877) EKG I 292. prederia an dud glazet epken. ●(1890) MOA 103a. accident de personne, tr. «eunn den gloazet.»
●(1916) KANNlandunvez 58/412. An Emgleo evit an dud glazet er vrezel en deuz dija bet aluzen 30.000 lur. ●(1931) VALL 69b. Blessé, tr. «gloazet.» ●(1977) PBDZ 716. (Douarnenez) an daou zen gloazet, tr. «les deux hommes blessés.»
►[empl. comme subst.]
●(1877) EKG I 293. Lakaat a rechont an daou c'hlazet var an douar.
(2) Ar re c’hloazet : les blessés.
●(1942) DRAN 78. Kravazourien a ra dija war dro ar re c’hloazet.
(3) Malade.
●(14--) N 1214. Hon chatal bras aioa gloaset, tr. Herve Bihan (cf. DEBM 295) « Notre gros bétail était malade. »
- gloaziad
- gloazusgloazus
adj.
(1) Douloureux, qui cause de la douleur.
●(1790) Ismar 259. Er Circoncision e oai ur ceremoni gloæsus ha méhus.
●(1856) GRD 219. Un ær é poénieu er purgatoér e zou gloésussoh eid ol er poénieu e hellér andur ér bed-men.
●(1926) FHAB Eost 286. Tostait, va Mamm, eme Jezuz, / Echu eo hon doaniou gloazuz.
(2) Douloureux, qui exprime la douleur.
●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 32. tauleu cri gloésus hag hirvoudeu clêmmus.
- gloc'horenngloc'horenn
voir klogorenn
- gloch
- glochatglochat
v. tr. i. Choyer.
●(1955) STBJ 17. troet o feder da c'hlochat dezan. ●92. ne veze nemet evit glochat din. ●159. Pa veze grignous ma breudeur bihan, e kane pe e tibune ma mamm, pe ma maeronez, regennou ar seurt-mañ da c'hlochat dezo. ●223. glochat (d'ar vugale) : ober noilh.
- gloedig / gwlediggloedig / gwledig
m. Comte ; duc ; roi. Cf. glad.
●(1539) Aveu de Qimerc’h en Bannalec, cité RECE, t. 33, 1912, 352.. Boet gloedic, tr. «viande au comte.».
- gloehenngloehenn
f. Vasière de marais salant.
●(1744) L'Arm 455b. Marais (…) Salant (…) sas, ici, Vasière, tr. «Glouéhænn.. neu. f.» ●466b. Vasiere ou sas, tr. «Glouéhænn.. neu. f.»
●(1906) RECe xxvii 251. (Batz).Voici deux phrases d'un dialogue sur Les Marais (Er Palut) : Er glôen a gamer dour abar er chter, hag a rei ter er hamladure u moneit abar gobié. « La vasière prend l'eau dans l'étier par le cui, puis elle coule par le camladure pour aller dans le cobié » ; En dour ar gobié a ga abar en drô, hag aven drô abar fardéo a zobeir kenjiment atao en drô ar silin. « L'eau du cobié va dans le tour, puis du tour dans les phares qui font presque toujours le tour de la saline ».
- gloestrgloestr
m. –où
(1) Vase, récipient.
●(c.1718) CHal.ms iv. Vase a tenir de L'eau etc., tr. «gloestr' ur gloestr' a la difference de Cloistre, qui se dit cloestr' ur c'hloestr'.» ●(1732) GReg 946b. Vaisseau, vase, tr. «Van[netois] gloistr.» ●(17--) TE 314. ol er gloéstreu sacrét en doai rapinét ag en Tampl.
(2) Meuble.
●(1790) MG 365. digueorét vou er glouéstreu. ●(17--) TE 147. ur gloéstr.
●(1921) BUFA 153. de zigor glouistr er bara. ●(1922) EOVD 125. un tiegeh goarniset a glustreu a briz.
(3) Instrument, outil.
●(1831) RDU 183. Biscoah bet nezé ne oai bet groeit d'un torfettour douguein de dachen er marhue er glouistr d'el lahein.
- gloestr-kegin
- gloevgloev
adj. & adv.
I. Épith./Attr.
A.
(1) Rare.
●(1744) L’Arm 323b. Rare, tr. «Gleau.»
●(1844) DMB 6. En déieu gloàu a mem buhé eurus, tr. « Les jours si rares de ma vie heureuse. »
●(1907) VBFV.bf 25b. gloèu, adj., tr. «rare.»
(2) (sujet : animé plur. ou coll.) Rares.
●(c.1785) VO 96. n’en dai quet gloaihuë er-ré em hemér eid er vertu. ●127. Glouaihuiq é er-ré e zouge er péhet. ●(1790) MG 370. ha gloaihue-è er-ré ne rant quet ul lusq-benac eit hum gorrigein. ●(1790) Ismar 62. Glouaihue-è enta er-ré e gar Doué drès peb-tra.
●(1839) BESquil 218. Péh quer gloahue-é bermen er sorte familleu santel-zé ! ●(1857) LVH 130. Nà gloahuèt-é er grechénion e hra ou œuvreu guet er spered-cé a fé ?
●(1913) AVIE 199. Ha ean zou gloèu er ré um salvou ? ●(1974) KMDR 18. Gloèu é er ré e zo deit d'en overen.
► [à l'impersonnel]
●(1829) CNG 9. ha guellein a rér laret é ma gleaüe cavouit én achemant ag ur Retraite pé ur Mission unan-benac n'en dehai er volanté hac en dessein mat d'obér gùel. ●(1856) VNA 170. il n'est pas rare de voir des servantes sacrifier leurs gages pour s'habiller à la mode, tr. «n'en dé quet gloeàu gùélet matéhion é laquat ou gobreu de hum husquein revé er guis.»
●(1974) KMDR 204. gloèu-é ma ten en éneberion ar er vro-man, e sellant ataù èl ou hani.
B. (sujet : inanimé sing.)
(1) Rare.
●(1790) MG 309. Hemb ur miracl, péhani-zou gloaihue, ne faut quet boud ingorto a verhuel é græce Doué, guet ur vuhé treménét ér péhet.
●(1829) CNG 9. Hemb er retraite pé er Mission é ma gleaüe ha diæz er changemant-cé.
(2) (en plt de liquide) Clair, peu consistant, peu épais.
●(c.1718) CHal.ms i. clair pour une liqueur qui n'est pas épaisse, tr. «gleau.» ●soupe claire, tr. «souben gleau.»
(3) (en plt de la peau) Boursouflé.
●(1970) GSBG 52. (Groe) gloev, tr. «enflé, couvert d'ampoules (en parlant de la peau).»
C. (sujet : inanimé plur. ou coll.]
(1) Clairsemé, rare.
●(c.1718) CHal.ms i. clair, quand ce n'est pas une liqueur, tr. «tenaü ou gleau.» ●voila un blé qui est bien clair semé, tr. «tenaü é, gleau é er segal ma.»
●(1907) VBFV.bf 25b. gloèu, adj., tr. «clair-semé.» ●(1974) KMDR 21. Doar tret, kérieu gloèu, tiér peur. ●317. Gloèu é er boutikeu digor.
(2) Isolé, peu nombreux, rare.
●(1787) BI 86. Ah ! gloüèahùet é é-mesq enn dutt er vertuyeu-zè. ●(1790) MG 193. ha gloaihue-é er gùéhieu ma conzant-mad ag ou méstr.
II. Adv. Peu souvent, rarement.
●(1838) OVD 77. Perac-é, ô me Salvér ! é chonget-hui quement én-an, ha perac é chongean-mé quer bihan ha quer gleàu én-oh ? ●(1856) GRD 231. Clasquet hemb quin couéh gleàuoh én-hai [er péhedeu].
- gloevaat
- gloeveggloeveg
m. –ed (ichtyonymie) Petit tacaud Gadus minutus.
●(1970) GSBG 194. (Groe) gloeveg (m) pl. gloeveged, tr. «petit tacaud.»
- gloevekgloevek
adj. Rarement.
●(1857) LVH 58. ne zeli quet neoah hum chervigein a nehou nameid er gloahuequan ma hellou. ●124. quemuniein stanquoh pé gloahueh (?) coquille (?).
- gloevenngloevenn
f. –où, gloevad (pathologie)
(1) Ampoule.
●(1732) GReg 35a. Ampoule, ou, ampoulette, petite élevure qui vient aux pieds en marchant, ou aux mains en se brûlant, tr. «gloéveñ. p. gloévennou. Van[netois] gloüéüénn. p. gloüéüénnéü.» ●(1744) L'Arm 12b. Ampoule, tumeur, tr. «Gloaiuênn.. eu. m.»
●(1907) VBFV.bf 25a. gloèuen, f. pl. eu, tr. «ampoule, pustule.» ●(1918) BNHT 5-6. hé glin e oé ker foèuet, ma saùas gloèuenneu arnehou.
(2) =
●(c.1718) CHal.ms iii. pustule, tr. «gloüeuen, pl. gloüeuat.» ●(1732) GReg 35a. Ampoule, qui vient sous la langue aux bêtes à cornes, qui les fait enfler, & même mourir, si l'on n'y remedie promptement, tr. «ar gloéven. ar vloéven. delà, boëd ar vloéven, Reste de cette maladie, ou qui puisse l'avoir & en crever.»
●(1849) LLB 1553. Selet é dan ou zead ha tarhet er hloewen. ●1555. feutet er gloeweneu.