Devri

Recherche 'ku...' : 298 mots trouvés

Page 2 : de kuita (51) à kumunaote (100) :
  • kuita
    kuita

    adv. N'est-ce pas.

    (1879) ERNsup 161. n'est-ce pas ? à Perros, kouita = (ne ket) gwir 'ta.

    (1903) MBJJ 16. Traoalc'h eo evel-se, kwita ? ●180. Peadra c'hoaz, kwita ? da lakat kristenien hon bro Breiz da ruian. ●193. Mes pell aoalc'h, kwita ? lennerien ger, ec'h omp bet skoilhet aman. ●243. Eur monedone, kwita ? ●244-245. Goude kement-man e c'hellont laret, kwita ? eo ar pardon-man 'vite pardon Frans. ●280. Eur c'hras kaer, 'vit nebeud a boan, kwita ? ●(1910) MBJL 46. Peadra, kwita ? da bennfollin eskibien an iliz anglikan. ●54. Gwall yaouank, kwita ? evit eun eskob. ●156. eun dra ha na oa ket d'ober, kwita ? ●181. Evelse eo rei mel, kwita ? ●(1919) BUBR 1/21. Ne rafes ket, kouita ? ●(1954) VAZA 45. kent na vin adarre, kwita mammig, tal ouzh tal ganeoc'h ?

  • kuitaat
    kuitaat

    v.

    I. V. tr.

    A. V. tr. d.

    (1) Quitter.

    (1464) Cms (d’après GMB 138). Cuytat, quitter. ●(1499) Ca 53a. Cuittat. g. quitter. ●(c.1500) Cb 54b. Cuyttat. g. quitter.

    (1697) CN 20. da guittat e volangeres, tr. «A quitter sa boulangerie.» ●(1727) HB 173. Na zeut biquen-james / Va Jesus, dam c'huitaat.

    (1821) SST.ab vii. Quittat é vro. ●(1834) SIM 24. an den-hont emedomp o paouez kuitaat. ●(1849) LLB 1003. hemb kuitat toul é zor. ●(1852) MML 151. Aboan e oa d'ac'h bean ma c'houitaat. ●(1878) EKG II 177. an noblanz koz a rankaz kuitaat ho bro.

    (2) Fuir.

    (1621) Mc 78. cuitait pep occasion á grahe deoch couezaff en pechet.

    (3) Exempter.

    (1732) GReg 17b. Affranchir, rendre franc & libre, exempter de quelque engament, tr. «Quyta. pr. quytet. quytât. pr. quyteët.» ●385a. Exemter, donner exemption, tr. «Quytaat. pr. quyteët

    (4) Abandonner, délaisser (un vice, etc.).

    (1792) BD 4298. Cuitaet ho tanso hac ho tebordamant, tr. «Quittez vos danses et votre débauche.»

    (1857) HTB 81. da guitaat he vuez fall. ●(18--) PEN 93/161. penos couitat ar butun. ●(18--) GBI I 122. pe gouitad da lezenn, tr. «renoncer à ta loi.»

    (5) (religion) Kuitaat ar bed : quitter le monde, le siècle.

    (1732) GReg 866a. Quitter le siécle pour faire pénitence, tr. «Quytat ar bed evit ober pinigenn.»

    B. V. tr. i. Kuitaat da, diouzh, eus ul lec'h : quitter un endroit.

    (1612) Cnf 61b. Rac sé nemetto à prometté d'an Confessor dilesell ha quittat à fet do mezuynti na dléer quet ho obsoluiff (lire : absoluiff).

    (1792) BD 165. an archescop a guitay de escopty, tr. «l'Archevêque quittera son évêché.» ●491. pellach vo ehime / a galon da guitat allas dam bugalle, tr. «Où irai-je, / Quittant de (bon) cœur, hélas, mes enfants ?» ●1432. Da gout ha chuy varuo hac aguitay dese, tr. «pour savoir si vous mourrez et les quitterez.»

    (1870) MBR 18. A-raok kuitaat dioc'h ar gear. ●(18--) BSG 74. Cuitaomb euz Breiz-Meur, pe vefomb distrujet.

    II. V. intr. Partir.

    (1872) ROU 94a. Partir, tr. «kuitaat

    (1907) PERS 157. evel pa ne dlejen morse kuitad. ●(1907) AVKA 133. O welet ar re ze kuitaet, Jesus a laras d'an Daouzeg. ●(1909) KTLR 93. Daou bok a lakeaz var muzellou he bried hag e kuiteaz. ●(1912) BUAZpermoal 332. e keit ma oa o c'hedal kuitât. ●(1925) FHAB Du 432. Netra a-nevez abaoe eiz deiz m'hon deus kwitaet ? ●(1929) FHAB Meurzh 87. Mikael an Nobletz, en eur guitaat, en doa fiziet ennan ar barrez.

    III. V. pron. réci. En em guitaat : se quitter, se séparer.

    (1839) BSI 123. Coustet pe gousto d'ho c'harantelez, lacqeat o deus o sonch d'en hem guitaat.

    (1908) PIGO II 183. War ze, en em gwitajont.

  • kuitadurezh
    kuitadurezh

    f. Affranchissement.

    (1732) GReg 17b. Affranchissement, tr. «Quytadurez

  • kuitaet
    kuitaet

    pp. Parti.

    (1907) AVKA 133. O welet ar re ze kuitaet, Jesus a laras d'an Daouzeg.

  • kuitañ
    kuitañ

    v. tr. d.

    (1) Quitter, fuir.

    (1621) Mc 42. eo ret cuitaff an occasion se.

    (2) Rendre quitte.

    (1732) GReg 17b. Affranchir, rendre franc & libre, exempter de quelque engagement, tr. «Quyta. pr. quytet. quytât. pr. quyteët.»

  • kuitañs
    kuitañs

    f. –où (droit)

    (1) Quittance.

    (1612) Cnf 47b. quittanczou, cedulennou, lizerou. ●(1633) Nom 6b. Apocha, acceptilacio : vne quittance : vn cuittançc.

    (1659) SCger 100a. quittance, tr. «quittancç.» ●(1732) GReg 774a. Quittance, tr. «Quytançz. p. quytançzou.» ●(1790) MG 219. ind e guemér ur gùittance guet er-ré e douche er somm.

    (1911) BUAZperrot 333. Paeet en devoa, dirak testou, nemed n'en devoa kuitans ebed. ●(1914) DFBP 269a. quittance, tr. «Kuitans

    (2) Kaout kuitañs digant ub. =

    (1915) HBPR 126. ne ellomp rei arc'hant d'hezo nemet kuitans hon defe digant eur zuperiorez.

    (3) =

    (1857) HTB 7. kemer digantan kouitas da zigas d'in.

    (4) Tennañ kuitañs : retirer quittance.

    (1942) SAV 23/64. Deuet e oa da sevel arc’hant (rembourser une créance) ha da dennañ kuitañs (retirer quittance).

  • kuitañsiñ
    kuitañsiñ

    v. tr. d. Quittancer.

    (1914) DFBP 269a. quittancer, tr. «Kuitansi

  • kuiteal
    kuiteal

    v. =

    (18--) SAQ II 103. atao dichikal, goapaat, kuiteal, dispenn, rei leac'h da gredi, danta, diskolpa tammou bihan...

  • kuites
    kuites

    adj.

    (1) Quitte.

    (1829) HBM 4. me garfe a greiz va c'halon beza dija quittes a se. ●(1847) MDM 150. en em gredo kitez en andred ar paour. ●252. ha ne douc'h ket sur kuitez, evit beza taolet d'aar paour eur guennek bennag.

    (1931) VALL 612b-613a. Quitte, tr. «kuites, kites.» ●613a. encore un mot et nous sommes quittes ! tr. «eur gér all ha kuites !»

    (2) Kuites pe zoubl : quitte ou double.

    (1931) VALL 613a. (jouer) quitte ou double, tr. «kuites pe zoubl

  • kuitezañ
    kuitezañ

    v. pron. réfl. En em guitezañ.

    (1) Se rendre quitte.

    (1872) ROU 78a. Compenser (se), tr. «en em guiteza h[aut l[éon].» ●98b. Nous voilà quitte à quitte tr. «setu ni en em guitezed.» ●(1890) MOA 422a. Nous voilà quitte à quitte, tr. «setu ni en em guitezet

    (2) En em guitezañ gant =

    (1900) MSJO 171. An disterra poan a c'houzanvomp pe a gemeromp ama a galon vad a dal ar poaniou krisa eus ar Purkator evid en em giteza gant justis hon Doue.

  • kuitezet
    kuitezet

    adj. Rendu quitte.

    (1931) VALL 612b-613a. kuitezet, tr. «rendu quitte.» ●il a été quitte pour la peur, tr. «kuitezet eo bet gand eur spontadenn.»

  • kuitip
    kuitip

    prép. =

    (1931) VALL 701b. payer jusqu'au dernier sou, tr. «kuitib eur gwenneg L[éon].»

  • kuitouz
    kuitouz

    m. = (?) Traître, mauvais drôle (?).

    (1876) TDE.BF 383b. Kuitouz. J'ai trouvé ce mot avec la signification, je crois, de traître et de mauvais drôle.

  • kuizin
    kuizin

    f.

    (1) Cuisine (local)

    (2) Penn-kuizin : cuisine (local).

    (1985) OUIS 201. de l’autre côté le penn kuisin ou penn louz, dans lequel on cuit et mange les aliments.

  • kujen
    kujen

    voir keuzien

  • kulad
    kulad

    m. –où Caprice, mouvement d'humeur.

    (1732) GReg 97a. Bizarrerie, caprice, fantaisie, folie, tr. «Culad. p. culadou.» ●398a. Fantaisie, caprice, boutade, tr. «Culad. p. culadou.» ●428b. Fougue, parlant des animaux, tr. «Culad. p. ou.» ●(1744) L'Arm 249b. Mutinerie, tr. «Culatt.. adeu. m.»

    (1876) TDE.BF 383b. Kulad, s. m., tr. «Fantaisie bizarre, fougue des animaux, escapade de cheval, mutinerie.»

    (1931) VALL 488a. (une) mutinerie, tr. «kulad m.»

  • kuladiñ
    kuladiñ

    v. intr. Avoir un accès (d’humeur).

    (1962) EGRH I 48. kuladiñ v., tr. « avoir un accès. »

  • kuladus
    kuladus

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Capricieux.

    (1732) GReg 96b. Bizarre, bourru, capricieux, fantasque, qui a des mœurs inégales, des opinions extraordinaires & particulieres, tr. «Culadus 97a. Il est d'une humeur fort bizarre, tr. «estranch eo culadus.» ●398a. Fantasque, bourru, capricieux, fou, tr. «Culadus.» ●428b. Fougueux, euse, emporté, sujet à entrer souvent en fougue, tr. «culadus

    (2) (en plt d’un animal) Entêté, fougueux.

    (1876) TDE.BF 383b. Kuladuz, adj., tr. «Fantasque, entêté, fougueux, parlant des animaux.»

    (3) (en plt de sentiment) Fantaisiste.

    (1839) BSI 80. E vertus a hend-all, ne voa na culadus na tênval, na faëus.

  • kulaes
    kulaes

    coll. (ichtyonymie) Grosse patelle jaune Patella depressa.

    (1943) DIHU 380/203. (Groe) Kulaes-eu, tr. «grosse bernique jaune.» ●(1970) GSBG 202. kulaes (coll.) "grosses patelles jaunes à chair coriace (patella depressa)" pl. kulaes – sg. kulaesenn.

  • kulañ / kuliñ
    kulañ / kuliñ

    v. intr. Reculer.

    (1732) GReg 790b. Reculer, parlant des beufs, & des chevaux attelez, tr. «cula. pr. culet. Van[netois] culeiñ

    (1854) PSA II 201. pihue-benac ne avance quet e gul ardran.

    (1902) MBKJ 227. ne dlie ket kuli nag argila. ●(1907) VBFV.bf 44b. kulein, v. n., tr. «culer, reculer.»

  • kulas .1
    kulas .1

    f. –où Cuirasse.

    (1732) GReg 239b. Cuirasse, armure de fer battu qui couvre le devant, & le dos du soldat, tr. «Van[netois] culaçz. p. culaçzëu

    (1876) TDE.BF 383b. Kulas, s. f. V[annetais], tr. «Plastron ; pl. eu

  • kulas .2
    kulas .2

    s. –où Quintal.

    (1930) DIHU 223/7. 50 livr dré gulas bled.

  • kulasenn
    kulasenn

    f. –où Quintal.

    (1907) BOBL 19 janvier 121/3d. Devet zo bet tregont kulasen vleud. ●(1939) KTMT 54. samma kulasennou. ●59. ar gulasennou bleud. ●(1982) MABL II 79. (Lesneven) ur gulasenn 'zo daou-c'hant lur pouez, un quintal.

  • kulasennad
    kulasennad

    f. –où Contenu d'un quintal.

    (1947) YNVL 13. sammañ kulasennadoù bleud.

  • kulaset
    kulaset

    adj. Cuirassé.

    (1732) GReg 239b. Cuirassier, armé de cuirasse, tr. «(Van[netois] nep e so culaçzet

  • kulasiñ
    kulasiñ

    v. tr. d. Cuirasser.

    (17--) TE 463(2). culassét oènt èl guet houarn.

  • kulasour
    kulasour

    m. ­–ion Cuirassier.

    (1732) GReg 239b. Cuirassier, armé de cuirasse, tr. «(Van[netois] culaçzour. p. yon, yan

  • kulator
    kulator

    m. –ion (droit)

    (1) Curateur.

    (1499) Ca 53a. Curator. g. curateur. ●(1621) Mc 37. An mirer, An curateur hac an re pere à gra affærou re all.

    (1732) GReg 240b. Curateur, nommé pour avoir soin des biens d'une personne émancipée, ou interdite, tr. «cuylatour. p. cuylatouryen

    (1847) MDM 350. pep minor [A dle kaout] he gulator. ●(1855) BDE 253. chom e hra édan goard ha culatour. ●(1883) MIL 30. Ar vinoret a ve aliez drebet ho feadra gant ar gulatoret roet dezho. ●232. abalamour ne oue ket hanvet kulator d'he niz.

    (1936) PRBD 207. evel ho c'hulator, ho zad-paeron, ho mamm-baeron.

    (2) Kulator akozant : subrogé-tuteur.

    (1890) MOA 507b. Subrogé-tuteur, tr. «kulator-akozan

  • kulatoraj
    kulatoraj

    m. (droit) Curatelle.

    (1499) Ca 53a. Curatoraig. g. curatoraige.

    (1732) GReg 240b. Curatelle, tr. «cuylatouraich. p. cuylatouraichou

  • kulatorez
    kulatorez

    f. –ed (droit) Curatrice.

    (1732) GReg 240b. Curatrice, tr. «Cuylatourès. p. cuylatouresed

  • kulatoriezh
    kulatoriezh

    f. (droit) Curatelle.

    (1909) NOAR 5. Beva a reas evel-se epad c'houec'h vloaz dindan kulatoriez eun den mat meurbed.

  • kulbutadenn
    kulbutadenn

    f. –où Culbute.

    (1774) AC 91. pa reont ar gulbutaden, tr. «lorqu'ils font la culbute.»

  • kulier .1
    kulier .1

    m. –ed (zoologie) Hérisson.

    (1931) VALL 358b. Hérisson, tr. «kulier m. pl. ed

  • kulier .2
    kulier .2

    m. –où (harnachement) Culière.

    I.

    (1499) Ca 53a. Culyer. g. idem.

    (1876) TDE.BF 383b. Kulier, s. m. V[annetais], tr. «Croupière.» ●(1890) MOA 131a. Avaloire, partie d'un harnais de cheval tr. «kulier, m.»

    (1915) HBPR 209. kollet he vantel ha kuiller he varc'h. ●(1931) VALL 173b. Croupière, tr. «kulier m.» ●(1942) VALLsup 44a. Crochet, tr. «krapon L[éon] m., d'où krapona verb., kraponet-berr (ou laosk) eo ar c'huilher (Perrot).»

    II. Sachañ e revr er-maez ar c'huilher : voir revr.

  • kulier-kroaz
    kulier-kroaz

    m. (harnachement) Reculement.

    (1889) CDB 171. ar c'hulier kroaz, tr. «le reculement.»

  • kulierañ / kulieriñ
    kulierañ / kulieriñ

    v. intr.

    (1) S'appuyer sur la culière.

    (1890) MOA 131a. s'appuyer sur l'avaloire, tr., «kuliera, v. n.»

    (1955) STBJ 84. bewech ma falveze gantañ ober e benn fall da guilheri. ●224. kuilheri : enebi ouz ar c'huilher pe an «avaloire» e galleg.

    (2) Mettre la croupière au cheval.

    (1962) EGRH I 48. kulierañ v., tr. « mettre la croupière au cheval. »

    (3) (plt du cheval) Se mettre dans la croupière.

    (1962) EGRH I 48. kulierañ v., tr. « se mettre dans la croupière (en parlant du cheval). »

    (4) sens fig. =

    (1908) PIGO II 135. Julig an evoa c'hoant da gulieri, mes pistolennou ha klezeier a oa a bep tu d'ean. (1923) LZBt Gwengolo 31. eur plac'h a zibab, d'ei kalon aour ha nan ouve kammed klemm na kulhieri.

  • kulieriñ
    kulieriñ

    voir kulierañ

  • kuliñ
    kuliñ

    v. intr. Se mutiner.

    (1744) L'Arm 249b. Se mutiner, tr. «Culein

  • kulotiñ
    kulotiñ

    v. tr. d. Kulotañ e benn da ub. =

    (1919) BUBR 11-12/9. aoun en devoa na vije kulotet e benn d'ezan. ●(1924) NFLO. tête. t[ou]t à l'heure je te donnerai un coup sur la tête, tr. «bremaik me 'guloto da benn d'it

  • kulotoù
    kulotoù

    (habillement)

    I. [au plur. après un art. ind.] Ur c'hulotoù : une paire de culottes.

    (1925) SFKH 34. ur huloteu paket mat.

    II. An tog hag ar c'hulotoù zo ganti : voir tog.

  • kult
    kult

    m. Culte.

    (1906) BOBL 24 février 75/1d. dispignou ar c'hult.

  • kultivañ
    kultivañ

    v. tr. d. Cultiver.

    (1906) BOBL 28 avril 84/3d. eur mestr eo da gultiva kaol-pomm.

  • kultivatour
    kultivatour

    m. –ion Cultivateur.

    (1905) BOBL 23 septembre 53/1b. Eur bochad kultivatourien.

  • kultuel
    kultuel

    adj. Cultuel.

    (1906) BOBL 24 février 75/1d. ar breuriezou kultuel. ●(1906) BOBL 02 juin 89/2d. an asosiasionou kultual.

  • kulturel
    kulturel

    adj. Culturel.

    (1958) BAHE 15/2. Filozofiezh an emsav kulturel.

  • kulvenn
    kulvenn

    s. –où (anatomie) Sourcil.

    (1934) KANNkerzevod 87/8. liou du d'ober va c'hulvennou. ●(1940) SAV 17/11. e zaoulagad (...) dindan kulvennou du.

  • kumpod
    kumpod

    voir kouign-pod

  • kumun .1
    kumun .1

    adj. Commun. cf. komun

    (1792) HS 46. ur ragoust groeit à hat ul lezeuüenn forh cumunn. ●(17--) VO 3. Cummunæt é hi neoah é mésq en dud !

    (1838) OVD 168. ul lezeuen forh quemun ér hanton-zé.

    (1935) DIHU 288/287. En iliz e zo kentoh neùé ha kumun. Epad m'hé homprénan e ta er person anehi.

  • kumun .2
    kumun .2

    f. –ioù

    (1) (administration) Commune. cf. komun

    (1931) VALL 136b. Commune, tr. «kumun f.» ●(1947) YNVL 15. Ur mantr eo gwelout ar gumun o foetañ he gwenneien.

    (2) (histoire) Ar Gumun : la Commune.

    (1931) VALL 136b. (hist. fr.) la Commune, tr. «ar Gumun

    (3) (politique) Ti ar C'humunioù : Chambre des Communes.

    (1931) VALL 136b. Chambres des Communes, tr. «Ti ar C'humunou

  • kumunaote
    kumunaote

    f. Communauté.

    (1854) PSA II .148 aveit bout lodêc é madeu ur guemunauté èlcé.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...