Devri

Recherche 'ku...' : 298 mots trouvés

Page 2 : de kuita (51) à kumunaote (100) :
  • kuita
    kuita

    adv. N'est-ce pas.

    ●(1879) ERNsup 161. n'est-ce pas ? à Perros, kouita = (ne ket) gwir 'ta.

    ●(1903) MBJJ 16. Traoalc'h eo evel-se, kwita ? ●180. Peadra c'hoaz, kwita ? da lakat kristenien hon bro Breiz da ruian. ●193. Mes pell aoalc'h, kwita ? lennerien ger, ec'h omp bet skoilhet aman. ●243. Eur monedone, kwita ? ●244-245. Goude kement-man e c'hellont laret, kwita ? eo ar pardon-man 'vite pardon Frans. ●280. Eur c'hras kaer, 'vit nebeud a boan, kwita ? ●(1910) MBJL 46. Peadra, kwita ? da bennfollin eskibien an iliz anglikan. ●54. Gwall yaouank, kwita ? evit eun eskob. ●156. eun dra ha na oa ket d'ober, kwita ? ●181. Evelse eo rei mel, kwita ? ●(1919) BUBR 1/21. Ne rafes ket, kouita ? ●(1954) VAZA 45. kent na vin adarre, kwita mammig, tal ouzh tal ganeoc'h ?

  • kuitaat
    kuitaat

    v.

    I. V. tr.

    A. V. tr. d.

    (1) Quitter.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 138). Cuytat, quitter. ●(1499) Ca 53a. Cuittat. g. quitter. ●(c.1500) Cb 54b. Cuyttat. g. quitter.

    ●(1697) CN 20. da guittat e volangeres, tr. «A quitter sa boulangerie.» ●(1727) HB 173. Na zeut biquen-james / Va Jesus, dam c'huitaat.

    ●(1821) SST.ab vii. Quittat é vro. ●(1834) SIM 24. an den-hont emedomp o paouez kuitaat. ●(1849) LLB 1003. hemb kuitat toul é zor. ●(1852) MML 151. Aboan e oa d'ac'h bean ma c'houitaat. ●(1878) EKG II 177. an noblanz koz a rankaz kuitaat ho bro.

    (2) Fuir.

    ●(1621) Mc 78. cuitait pep occasion á grahe deoch couezaff en pechet.

    (3) Exempter.

    ●(1732) GReg 17b. Affranchir, rendre franc & libre, exempter de quelque engament, tr. «Quyta. pr. quytet. quytât. pr. quyteët.» ●385a. Exemter, donner exemption, tr. «Quytaat. pr. quyteët.»

    (4) Abandonner, délaisser (un vice, etc.).

    ●(1792) BD 4298. Cuitaet ho tanso hac ho tebordamant, tr. «Quittez vos danses et votre débauche.»

    ●(1857) HTB 81. da guitaat he vuez fall. ●(18--) PEN 93/161. penos couitat ar butun. ●(18--) GBI I 122. pe gouitad da lezenn, tr. «renoncer à ta loi.»

    (5) (religion) Kuitaat ar bed : quitter le monde, le siècle.

    ●(1732) GReg 866a. Quitter le siécle pour faire pénitence, tr. «Quytat ar bed evit ober pinigenn.»

    B. V. tr. i. Kuitaat da, diouzh, eus ul lec'h : quitter un endroit.

    ●(1612) Cnf 61b. Rac sé nemetto à prometté d'an Confessor dilesell ha quittat à fet do mezuynti na dléer quet ho obsoluiff (lire : absoluiff).

    ●(1792) BD 165. an archescop a guitay de escopty, tr. «l'Archevêque quittera son évêché.» ●491. pellach vo ehime / a galon da guitat allas dam bugalle, tr. «Où irai-je, / Quittant de (bon) cœur, hélas, mes enfants ?» ●1432. Da gout ha chuy varuo hac aguitay dese, tr. «pour savoir si vous mourrez et les quitterez.»

    ●(1870) MBR 18. A-raok kuitaat dioc'h ar gear. ●(18--) BSG 74. Cuitaomb euz Breiz-Meur, pe vefomb distrujet.

    II. V. intr. Partir.

    ●(1872) ROU 94a. Partir, tr. «kuitaat.»

    ●(1907) PERS 157. evel pa ne dlejen morse kuitad. ●(1907) AVKA 133. O welet ar re ze kuitaet, Jesus a laras d'an Daouzeg. ●(1909) KTLR 93. Daou bok a lakeaz var muzellou he bried hag e kuiteaz. ●(1912) BUAZpermoal 332. e keit ma oa o c'hedal kuitât. ●(1925) FHAB Du 432. Netra a-nevez abaoe eiz deiz m'hon deus kwitaet ? ●(1929) FHAB Meurzh 87. Mikael an Nobletz, en eur guitaat, en doa fiziet ennan ar barrez.

    III. V. pron. réci. En em guitaat : se quitter, se séparer.

    ●(1839) BSI 123. Coustet pe gousto d'ho c'harantelez, lacqeat o deus o sonch d'en hem guitaat.

    ●(1908) PIGO II 183. War ze, en em gwitajont.

  • kuitadurezh
    kuitadurezh

    f. Affranchissement.

    ●(1732) GReg 17b. Affranchissement, tr. «Quytadurez.»

  • kuitaet
    kuitaet

    pp. Parti.

    ●(1907) AVKA 133. O welet ar re ze kuitaet, Jesus a laras d'an Daouzeg.

  • kuitañ
    kuitañ

    v. tr. d.

    (1) Quitter, fuir.

    ●(1621) Mc 42. eo ret cuitaff an occasion se.

    (2) Rendre quitte.

    ●(1732) GReg 17b. Affranchir, rendre franc & libre, exempter de quelque engagement, tr. «Quyta. pr. quytet. quytât. pr. quyteët.»

  • kuitañs
    kuitañs

    f. –où (droit)

    (1) Quittance.

    ●(1612) Cnf 47b. quittanczou, cedulennou, lizerou. ●(1633) Nom 6b. Apocha, acceptilacio : vne quittance : vn cuittançc.

    ●(1659) SCger 100a. quittance, tr. «quittancç.» ●(1732) GReg 774a. Quittance, tr. «Quytançz. p. quytançzou.» ●(1790) MG 219. ind e guemér ur gùittance guet er-ré e douche er somm.

    ●(1911) BUAZperrot 333. Paeet en devoa, dirak testou, nemed n'en devoa kuitans ebed. ●(1914) DFBP 269a. quittance, tr. «Kuitans.»

    (2) Kaout kuitañs digant ub. =

    ●(1915) HBPR 126. ne ellomp rei arc'hant d'hezo nemet kuitans hon defe digant eur zuperiorez.

    (3) =

    ●(1857) HTB 7. kemer digantan kouitas da zigas d'in.

    (4) Tennañ kuitañs : retirer quittance.

    ●(1942) SAV 23/64. Deuet e oa da sevel arc’hant (rembourser une créance) ha da dennañ kuitañs (retirer quittance).

  • kuitañsiñ
    kuitañsiñ

    v. tr. d. Quittancer.

    ●(1914) DFBP 269a. quittancer, tr. «Kuitansi.»

  • kuiteal
    kuiteal

    v. =

    ●(18--) SAQ II 103. atao dichikal, goapaat, kuiteal, dispenn, rei leac'h da gredi, danta, diskolpa tammou bihan...

  • kuites
    kuites

    adj.

    (1) Quitte.

    ●(1829) HBM 4. me garfe a greiz va c'halon beza dija quittes a se. ●(1847) MDM 150. en em gredo kitez en andred ar paour. ●252. ha ne douc'h ket sur kuitez, evit beza taolet d'aar paour eur guennek bennag.

    ●(1931) VALL 612b-613a. Quitte, tr. «kuites, kites.» ●613a. encore un mot et nous sommes quittes ! tr. «eur gér all ha kuites !»

    (2) Kuites pe zoubl : quitte ou double.

    ●(1931) VALL 613a. (jouer) quitte ou double, tr. «kuites pe zoubl.»

  • kuitezañ
    kuitezañ

    v. pron. réfl. En em guitezañ.

    (1) Se rendre quitte.

    ●(1872) ROU 78a. Compenser (se), tr. «en em guiteza h[aut l[éon].» ●98b. Nous voilà quitte à quitte tr. «setu ni en em guitezed.» ●(1890) MOA 422a. Nous voilà quitte à quitte, tr. «setu ni en em guitezet.»

    (2) En em guitezañ gant =

    ●(1900) MSJO 171. An disterra poan a c'houzanvomp pe a gemeromp ama a galon vad a dal ar poaniou krisa eus ar Purkator evid en em giteza gant justis hon Doue.

  • kuitezet
    kuitezet

    adj. Rendu quitte.

    ●(1931) VALL 612b-613a. kuitezet, tr. «rendu quitte.» ●il a été quitte pour la peur, tr. «kuitezet eo bet gand eur spontadenn.»

  • kuitip
    kuitip

    prép. =

    ●(1931) VALL 701b. payer jusqu'au dernier sou, tr. «kuitib eur gwenneg L[éon].»

  • kuitouz
    kuitouz

    m. = (?) Traître, mauvais drôle (?).

    ●(1876) TDE.BF 383b. Kuitouz. J'ai trouvé ce mot avec la signification, je crois, de traître et de mauvais drôle.

  • kuizin
    kuizin

    f.

    (1) Cuisine (local)

    (2) Penn-kuizin : cuisine (local).

    ●(1985) OUIS 201. de l’autre côté le penn kuisin ou penn louz, dans lequel on cuit et mange les aliments.

  • kujen
    kujen

    voir keuzien

  • kulad
    kulad

    m. –où Caprice, mouvement d'humeur.

    ●(1732) GReg 97a. Bizarrerie, caprice, fantaisie, folie, tr. «Culad. p. culadou.» ●398a. Fantaisie, caprice, boutade, tr. «Culad. p. culadou.» ●428b. Fougue, parlant des animaux, tr. «Culad. p. ou.» ●(1744) L'Arm 249b. Mutinerie, tr. «Culatt.. adeu. m.»

    ●(1876) TDE.BF 383b. Kulad, s. m., tr. «Fantaisie bizarre, fougue des animaux, escapade de cheval, mutinerie.»

    ●(1931) VALL 488a. (une) mutinerie, tr. «kulad m.»

  • kuladiñ
    kuladiñ

    v. intr. Avoir un accès (d’humeur).

    ●(1962) EGRH I 48. kuladiñ v., tr. « avoir un accès. »

  • kuladus
    kuladus

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Capricieux.

    ●(1732) GReg 96b. Bizarre, bourru, capricieux, fantasque, qui a des mœurs inégales, des opinions extraordinaires & particulieres, tr. «Culadus.» ●97a. Il est d'une humeur fort bizarre, tr. «estranch eo culadus.» ●398a. Fantasque, bourru, capricieux, fou, tr. «Culadus.» ●428b. Fougueux, euse, emporté, sujet à entrer souvent en fougue, tr. «culadus.»

    (2) (en plt d’un animal) Entêté, fougueux.

    ●(1876) TDE.BF 383b. Kuladuz, adj., tr. «Fantasque, entêté, fougueux, parlant des animaux.»

    (3) (en plt de sentiment) Fantaisiste.

    ●(1839) BSI 80. E vertus a hend-all, ne voa na culadus na tênval, na faëus.

  • kulaes
    kulaes

    coll. (ichtyonymie) Grosse patelle jaune Patella depressa.

    ●(1943) DIHU 380/203. (Groe) Kulaes-eu, tr. «grosse bernique jaune.» ●(1970) GSBG 202. kulaes (coll.) "grosses patelles jaunes à chair coriace (patella depressa)" pl. kulaes – sg. kulaesenn.

  • kulañ / kuliñ
    kulañ / kuliñ

    v. intr. Reculer.

    ●(1732) GReg 790b. Reculer, parlant des beufs, & des chevaux attelez, tr. «cula. pr. culet. Van[netois] culeiñ.»

    ●(1854) PSA II 201. pihue-benac ne avance quet e gul ardran.

    ●(1902) MBKJ 227. ne dlie ket kuli nag argila. ●(1907) VBFV.bf 44b. kulein, v. n., tr. «culer, reculer.»

  • kulas .1
    kulas .1

    f. –où Cuirasse.

    ●(1732) GReg 239b. Cuirasse, armure de fer battu qui couvre le devant, & le dos du soldat, tr. «Van[netois] culaçz. p. culaçzëu.»

    ●(1876) TDE.BF 383b. Kulas, s. f. V[annetais], tr. «Plastron ; pl. eu.»

  • kulas .2
    kulas .2

    s. –où Quintal.

    ●(1930) DIHU 223/7. 50 livr dré gulas bled.

  • kulasenn
    kulasenn

    f. –où Quintal.

    ●(1907) BOBL 19 janvier 121/3d. Devet zo bet tregont kulasen vleud. ●(1939) KTMT 54. samma kulasennou. ●59. ar gulasennou bleud. ●(1982) MABL II 79. (Lesneven) ur gulasenn 'zo daou-c'hant lur pouez, un quintal.

  • kulasennad
    kulasennad

    f. –où Contenu d'un quintal.

    ●(1947) YNVL 13. sammañ kulasennadoù bleud.

  • kulaset
    kulaset

    adj. Cuirassé.

    ●(1732) GReg 239b. Cuirassier, armé de cuirasse, tr. «(Van[netois] nep e so culaçzet.»

  • kulasiñ
    kulasiñ

    v. tr. d. Cuirasser.

    ●(17--) TE 463(2). culassét oènt èl guet houarn.

  • kulasour
    kulasour

    m. ­–ion Cuirassier.

    ●(1732) GReg 239b. Cuirassier, armé de cuirasse, tr. «(Van[netois] culaçzour. p. yon, yan.»

  • kulator
    kulator

    m. –ion (droit)

    (1) Curateur.

    ●(1499) Ca 53a. Curator. g. curateur. ●(1621) Mc 37. An mirer, An curateur hac an re pere à gra affærou re all.

    ●(1732) GReg 240b. Curateur, nommé pour avoir soin des biens d'une personne émancipée, ou interdite, tr. «cuylatour. p. cuylatouryen.»

    ●(1847) MDM 350. pep minor [A dle kaout] he gulator. ●(1855) BDE 253. chom e hra édan goard ha culatour. ●(1883) MIL 30. Ar vinoret a ve aliez drebet ho feadra gant ar gulatoret roet dezho. ●232. abalamour ne oue ket hanvet kulator d'he niz.

    ●(1936) PRBD 207. evel ho c'hulator, ho zad-paeron, ho mamm-baeron.

    (2) Kulator akozant : subrogé-tuteur.

    ●(1890) MOA 507b. Subrogé-tuteur, tr. «kulator-akozan.»

  • kulatoraj
    kulatoraj

    m. (droit) Curatelle.

    ●(1499) Ca 53a. Curatoraig. g. curatoraige.

    ●(1732) GReg 240b. Curatelle, tr. «cuylatouraich. p. cuylatouraichou.»

  • kulatorez
    kulatorez

    f. –ed (droit) Curatrice.

    ●(1732) GReg 240b. Curatrice, tr. «Cuylatourès. p. cuylatouresed.»

  • kulatoriezh
    kulatoriezh

    f. (droit) Curatelle.

    ●(1909) NOAR 5. Beva a reas evel-se epad c'houec'h vloaz dindan kulatoriez eun den mat meurbed.

  • kulbutadenn
    kulbutadenn

    f. –où Culbute.

    ●(1774) AC 91. pa reont ar gulbutaden, tr. «lorqu'ils font la culbute.»

  • kulier .1
    kulier .1

    m. –ed (zoologie) Hérisson.

    ●(1931) VALL 358b. Hérisson, tr. «kulier m. pl. ed.»

  • kulier .2
    kulier .2

    m. –où (harnachement) Culière.

    I.

    ●(1499) Ca 53a. Culyer. g. idem.

    ●(1876) TDE.BF 383b. Kulier, s. m. V[annetais], tr. «Croupière.» ●(1890) MOA 131a. Avaloire, partie d'un harnais de cheval tr. «kulier, m.»

    ●(1915) HBPR 209. kollet he vantel ha kuiller he varc'h. ●(1931) VALL 173b. Croupière, tr. «kulier m.» ●(1942) VALLsup 44a. Crochet, tr. «krapon L[éon] m., d'où krapona verb., kraponet-berr (ou laosk) eo ar c'huilher (Perrot).»

    II. Sachañ e revr er-maez ar c'huilher : voir revr.

  • kulier-kroaz
    kulier-kroaz

    m. (harnachement) Reculement.

    ●(1889) CDB 171. ar c'hulier kroaz, tr. «le reculement.»

  • kulierañ / kulieriñ
    kulierañ / kulieriñ

    v. intr.

    (1) S'appuyer sur la culière.

    ●(1890) MOA 131a. s'appuyer sur l'avaloire, tr., «kuliera, v. n.»

    ●(1955) STBJ 84. bewech ma falveze gantañ ober e benn fall da guilheri. ●224. kuilheri : enebi ouz ar c'huilher pe an «avaloire» e galleg.

    (2) Mettre la croupière au cheval.

    ●(1962) EGRH I 48. kulierañ v., tr. « mettre la croupière au cheval. »

    (3) (plt du cheval) Se mettre dans la croupière.

    ●(1962) EGRH I 48. kulierañ v., tr. « se mettre dans la croupière (en parlant du cheval). »

    (4) sens fig. =

    ●(1908) PIGO II 135. Julig an evoa c'hoant da gulieri, mes pistolennou ha klezeier a oa a bep tu d'ean. ●(1923) LZBt Gwengolo 31. eur plac'h a zibab, d'ei kalon aour ha nan ouve kammed klemm na kulhieri.

  • kulieriñ
    kulieriñ

    voir kulierañ

  • kuliñ
    kuliñ

    v. intr. Se mutiner.

    ●(1744) L'Arm 249b. Se mutiner, tr. «Culein.»

  • kulotiñ
    kulotiñ

    v. tr. d. Kulotañ e benn da ub. =

    ●(1919) BUBR 11-12/9. aoun en devoa na vije kulotet e benn d'ezan. ●(1924) NFLO. tête. t[ou]t à l'heure je te donnerai un coup sur la tête, tr. «bremaik me 'guloto da benn d'it.»

  • kulotoù
    kulotoù

    (habillement)

    I. [au plur. après un art. ind.] Ur c'hulotoù : une paire de culottes.

    ●(1925) SFKH 34. ur huloteu paket mat.

    II. An tog hag ar c'hulotoù zo ganti : voir tog.

  • kult
    kult

    m. Culte.

    ●(1906) BOBL 24 février 75/1d. dispignou ar c'hult.

  • kultivañ
    kultivañ

    v. tr. d. Cultiver.

    ●(1906) BOBL 28 avril 84/3d. eur mestr eo da gultiva kaol-pomm.

  • kultivatour
    kultivatour

    m. –ion Cultivateur.

    ●(1905) BOBL 23 septembre 53/1b. Eur bochad kultivatourien.

  • kultuel
    kultuel

    adj. Cultuel.

    ●(1906) BOBL 24 février 75/1d. ar breuriezou kultuel. ●(1906) BOBL 02 juin 89/2d. an asosiasionou kultual.

  • kulturel
    kulturel

    adj. Culturel.

    ●(1958) BAHE 15/2. Filozofiezh an emsav kulturel.

  • kulvenn
    kulvenn

    s. –où (anatomie) Sourcil.

    ●(1934) KANNkerzevod 87/8. liou du d'ober va c'hulvennou. ●(1940) SAV 17/11. e zaoulagad (...) dindan kulvennou du.

  • kumpod
    kumpod

    voir kouign-pod

  • kumun .1
    kumun .1

    adj. Commun. cf. komun

    ●(1792) HS 46. ur ragoust groeit à hat ul lezeuüenn forh cumunn. ●(17--) VO 3. Cummunæt é hi neoah é mésq en dud !

    ●(1838) OVD 168. ul lezeuen forh quemun ér hanton-zé.

    ●(1935) DIHU 288/287. En iliz e zo kentoh neùé ha kumun. Epad m'hé homprénan e ta er person anehi.

  • kumun .2
    kumun .2

    f. –ioù

    (1) (administration) Commune. cf. komun

    ●(1931) VALL 136b. Commune, tr. «kumun f.» ●(1947) YNVL 15. Ur mantr eo gwelout ar gumun o foetañ he gwenneien.

    (2) (histoire) Ar Gumun : la Commune.

    ●(1931) VALL 136b. (hist. fr.) la Commune, tr. «ar Gumun.»

    (3) (politique) Ti ar C'humunioù : Chambre des Communes.

    ●(1931) VALL 136b. Chambres des Communes, tr. «Ti ar C'humunou.»

  • kumunaote
    kumunaote

    f. Communauté.

    ●(1854) PSA II .148 aveit bout lodêc é madeu ur guemunauté èlcé.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...