Devri

Recherche 'penn...' : 289 mots trouvés

Page 2 : de penn-kaoz (51) à penn-tiern (100) :
  • penn-kaoz
    penn-kaoz

    voir pennkaoz

  • penn-kap
    penn-kap

    voir penngab

  • penn-karre
    penn-karre

    m. pennoù-karre (ichtyonymie) Grondin.

    (1941) FHAB Gwengolo/Here 90. (Tregon ha tro-dro) Pennou-karre = pesked hag [a] raer anezo e galleg : grondins.

  • penn-kaz
    penn-kaz

    [brpm pencaz < penn + kaz .3]

    m. Semblant.

    (1659) SCger 109b. il n'en fait aucun semblant, tr. «ne reman, pencaz, pe feçon, pe nep discuez.»

  • penn-kazh
    penn-kazh

    [penn + kazh]

    m. (ornithologie) Hibou.

    (1924) SBED 41. Soñnen hirvoudus er pen-kah. ●(1931) VALL 360b. Hibou, tr. «penn-kah V[annetais] m.» ●(1970) GSBG 81. (Groe) penn-kazh, tr. «hibou. (litt. tête de chat).»

  • penn-kef
    penn-kef

    [mbr penn queff, brpm penn-qef < penn + kef]

    m.

    (1) Souche (d'un arbre).

    (1732) GReg 878a. Souche, tronc qui reste en terre après l'arbre coupé, tr. «penqeff. p. pen-qivyou

    (2) sens fig. Souche (d'une famille).

    (1732) GReg 878a. Souche, chef d'une famille, celui de qui elle sort originairement, tr. «penn-qeff

    (1876) TDE.BF 507b. Penn-kef, s. m. tr. «Chef de race.»

    (3) Tison.

    (1499) Ca 79b. [eteau] Jtem hic torris / ris. g. tison demy ars. Jtem ignifulcium / cii. b. penn queff. ●155b. Penqueff vide in eteau.

  • penn-kentañ
    penn-kentañ

    [penn + kentañ]

    m.

    (1) Commencement, début.

    (1866) FHB 72/157b. ar gaouleden hag ar penn kenta eus ar vouzellen vras. ●(1868) FHB 158/12b. n'oz peuz nemed ar penn kenta euz ar furnez. ●(1876) TDE.BF 507b. Penn-keñta, s. m., tr. «Commencement, origine, principe.» ●(1879) BMN 105. Er penn kenta Doue a reas corf an den euz a bri-douar. ●(1882) BAR 211. Adalek ar penn kenta beteg vrema.

    (1907) FHAB Mae 75. ez eus er penn kenta eun aozer bennag. ●(1911) SKRS II 210. Azalek ar penn kenta euz he amzer. ●(1921) PGAZ 96. Er penn kenta euz miz Kerzu 1870. ●(1933) MMPA 17. Abaoe penn kentan ar bed, eul lezenn bounner a bouez war an dud, lezenn ar pec'hed kentañ.

    (2) Chef, dirigeant, autorité.

    (1847) FVR ii. Eur stroll euz ar pennou kenta etouez ar c'hallaoued. ●(1861) BSJ 97. ind hou laquou étré deourn er penneu-quetan ag er synagogue. ●108. er penneu-quetan a guér. ●138. Jesus-Chrousit mab Doué, e zou sauet én inour a vout er pèn-quetan ag en ilis. ●(1876) BJM 92. Ar pennou kenta eus a Bempoul. ●(1877) EKG I 237. ar mear hag ar pennou kenta euz ar barrez.

  • penn-kêr
    penn-kêr

    [brpm pennou Ker (plur.), pennou-Kear (plur.) < penn + kêr]

    m. pennoù-kêr Autorité d'une ville.

    (1659) SCger 97a. les principaux d'vne Ville, tr. «ar pennou Ker.» ●(1732) GReg 159b. Les Chefs d'une Ville, tr. «Pennou-Kear».

    (1847) FVR 11. pennou-kear Kastel ne fell ket d'ezho. ●(1876) TDE.BF 507b. Penn-kear, s. f., tr. «magistrat d'une ville.» ●Pennou kear, tr. «les magistrats et aussi les principaux habitants d'une ville.»

    (1931) VALL 438b. Magistrat d'une ville, tr. «penn-kêr pl. pennou-.»

  • Penn-Kernev
    Penn-Kernev

    n. de l. (Riec-sur-Belon).

    (2002) YAOD 33. Klev't meus lar ba 'Penn-kerneo, 'lec'h vê sañs't diwall beg an diou stêr (stêr Belon ha stêr Pont-Aven), alies 'walc'h 'vê ket gward 'bet, ha vê aes ken-ha-ken mont ha dont hed-ha-hed ar stêr pe treuziñ deus 'n eil tu d'egile, setu...

  • penn-kezeg
    penn-kezeg

    [penn + kezeg]

    m. pennoù-kezeg Cheval, sans distinction de sexe.

    (1839) BSI 126. Isidor a lezas e benn-qézecq da voetta e tal chapell santez Mary Madalen. ●(1870) FHB 292/244a. ugent penn kezec.

  • penn-ki
    penn-ki

    [penn + ki & chas .3]

    m. pennoù-chas

    I.

    (1) Espèce de toupie.

    (1879) ERNsup 164. penn-ki, m., un toton, un venis, Ploezal (à Quimp[er]-Guéz[ennec], un doupi tach-koat).

    (1931) VALL 746a. Toupie à grosse pointe prise dans le bois au lieu de la pointe en fer, tr. «penki m.»

    (2) Injure.

    (1647) Am.ms 611. Ac eff ho amren me hargarz pen quy, tr. « Et lui de délirer : abomination ! tête de chien »

    II. (phycologie)

    (1) Algue Saccorhiza polyschides.

    (1968) NOGO 218. Saccorhiza polyschides. pen-'ki, sing. «tête de chien», pennu-'ʃas, pl. «têtes de chiens» : Kerhurus en Plouenour-Trez.

    (2) Crampon de Saccorhiza polyschides.

    (1960) GOGO 204. (Kerlouan, Brignogan) le bagad (bagad), Saccorhiza bulbosa, la plus grande des lamianaires dont le stipe, comme celui du skign, est appelé kelkot (kalkot) et dont les crampons sont familièrement dénommés pen̥u caz (pennou chaz).

  • penn-kignen
    penn-kignen

    [penn + kignen]

    m. Tête d'ail.

    (1931) VALL 16a. un brin, une gousse d'ail, tr. «penn-kignen

  • penn-kil-ha-troad
    penn-kil-ha-troad

    [brpm penn quilh ha troad < penn + kil + ha .1 + troad]

    adv.

    (1) Des pieds à la tête.

    (1732) GReg 18a. Affubler, couvrir entierement, tr. «goléi penn quilh ha troad

    (1906) KANngalon C'hwevrer 45. goloet pen kil ha troad a c'houliou euzuz. ●(1909) KTLR 132. eur voal venn hag hen guiske penn-kil-ha troad.

    (2) sens fig. Complètement.

    (1889) SFA 255. D'eoc'h ounn penn-kil-ha-troad.

    (1911) SKRS II 87. n'int ket kristenien penn kil ha troad. ●(1935) TRAG 47. eun den lik penn-kil-ha-troad.

  • penn-klaou
    penn-klaou

    [brpm penn-clao < penn + klaou .1]

    m. pennoù-klaou / pennklaou m. –ioù, –ouier Ferrement.

    (1732) GReg 406a. Ferrement, bout de fer, piece de fer, de clou &c., tr. «penn-clao. p. pennclaouyou, pennclaouyer, pennou-clao»

  • penn-kolvez
    penn-kolvez

    m. Coiffe de Carhaix et femmes qui portent cette coiffe.

    (1974) COBR 410. Penn colvez – coll. coiffe de Carhaix et femmes qui la portent.

  • penn-kont
    penn-kont

    [penn + kont .1]

    m.

    (1) Reiñ e penn-kont =

    (1982) TKRH 36. Roet en doa Tad-Kozh gwez-kistin d'an amenuzer e penn-kont eus priz ar meubl nevez.

    (2) Lakaat e penn-kont : mettre en ligne de compte.

    (1880) SAB 224. va joa me var an douar eo esperout e vezo lacaed ar poaniou am euz bet ac em bezo, e penn cont da baea ar pez a vancan deoc'h.

    (1931) VALL 139b. mettre en ligne de compte, tr. «lakaat e penn-kont

  • penn-kozh
    penn-kozh

    [penn + kozh]

    m. Ober penn-kozh : être renfrogné.

    (1915) FBBF 105 (12 décembre). Pen kos a rée am tamic. ●(1924) LZBt Mezheven 10. belein (lire : beleien) ar falz doueou a ra penn koz ha zellou fall. ●(1967) BRUD 26-27/27. Me ne ran forz euz profou al luduenn-ze, eme Hodfrid, ha n'hellin ober nemed penn-koz outañ.

  • penn-kristen
    penn-kristen

    [penn + kristen]

    m. Chrétien.

    (1931) VALL 122a. (il n'y a, il ne reste) pas un chrétien, tr. «(penn-)kristen ebet.»

  • penn-kuch
    penn-kuch

    [penn + kuch .2]

    m. (habillement) =

    (1972) SKVT I 48. Gaid, war he fenn-kuch.

  • penn-maez
    penn-maez

    [penn + maez .2]

    m. (agriculture) Bout d'un champ.

    (1899) BSEc xxxvii 143 / KRL 8. Ha hadvern war penn-mez, tr. «et la collation au bout du champ.»

  • penn-marr
    penn-marr

    [penn + marr .2]

    m. pennoù-mar Outil agricole.

    (1976) LIMO 07 août. bohaleu, pigelleu, penneu-mar, strépeu, soheu, koutelleu-voem, é hortoz boud luemmet.

  • penn-marv
    penn-marv

    [brpm penn maro < penn + marv]

    m. pennoù-marv Tête de mort.

    (1752) BS 320. ur penn maro en e dorn.

    (1885) KAV 18. Ar pennou-maro bern var vern.

    (1921) BUFA 160. étal é dreid ur pen-marù. ●(1957) BRUD 2/105. eur pallenn marellet a zaelou hag a bennou maro gwenn.

  • penn-meot
    penn-meot

    [penn + meot (voir maout)]

    m. Mouton.

    (1931) VALL 484b. Mouton, tr. «sg. déterminé penn-meot

  • penn-merluz
    penn-merluz

    voir merluz

  • penn-moc'h
    penn-moc'h

    [mbr pen moch, brpm penmoc'h < penn + moc'h]

    m.

    (1) (zoologie) Porc.

    (1633) Nom 28b. Seta : soye de pourceau : reun vn pen moch.

    (1659) SCger 94b. porc, tr. «penmoc'h p. moc'h, vn oc'h.» ●(1710) IN I 116. un oanic debret gant ur penmoc'h. ●(1732) GReg 739a. Porc, pourceau, tr. «Penn-moc'h. p. moc'h.»

    (1876) TDE.BF 507b. Penn-moc'h, s. m., tr. «Porc, cochon, pourceau.» ●(1879) GDI 206. ur pèn-moh lard.

    (1919) KZVr 355 - 21/12/19. Divoeta ar penn-moc'h a raog e laza, tr. «cesser d'alimenter.» ●(1931) GUBI 29. Kentéh er penmoh ar é hoar / Um den un tammig a drechil. ●(1926) FHAB Meurzh 93. Pa vez sonj da larda eur penn-moc'h.

    (2) Homme malpropre.

    (1876) TDE.BF 507b. Penn-moc'h, s. m., tr. «par extension, homme malpropre.»

  • penn-moger
    penn-moger

    [penn + moger]

    m. (?) Bout de mur (?).

    (1910) MAKE 62. ha setu hon daou bôtr azezet dioc'htu war eur penn-moger.

  • penn-ognon
    penn-ognon

    voir ognon

  • penn-olier
    penn-olier

    [penn + olier (voir olier-penn)]

    m. Oreiller.

    (1910) EGBT 66. penn-olier, olier-penn, tr. «m. oreiller.» ●67. C'hwi a lako eun doagen wenn war ar penn-olier.

  • penn-orkestr
    penn-orkestr

    [penn + orkestr]

    m. (musique) Chef d'orchestre.

    (1961) BAHE 27/43. ar pennorkestr brudet.

  • penn-ouzh-penn / penn-oc'h-penn
    penn-ouzh-penn / penn-oc'h-penn

    [brpm pen oc'h pen < penn + ouzh + penn]

    adv. & prép.

    I. Loc. adv.

    (1) Face à face.

    (1659) SCger 118a. teste a teste, tr. «pen oc'h pen.» ●(c.1718) CHal.ms i. aboucher entretenir de bouche, tr. «coms pen oh pen, bec oh uec.» ●(1732) GReg 112b. Bout-à-bout, tr. «Penn-ouc'h-penn. Van[netois] peen-oh-peen.» ●440b. Front-à-front, tête-à-tête, tr. «penn-ouc'h-penn.» ●919b. Tête à tête, tr. «Penn ouc'h penn. Van[netois] peenn-oh-peenn

    (1876) TDE.BF 507b. Penn-oc'h-penn, adv., tr. «Tête-à-tête, tête contre tête.»

    (2) Lakaat penn-ouzh-penn : aligner.

    (1872) ROU 83a. Enligner, tr. «Lacaat penn-ouz-penn

    (3) Cheñch penn-ouzh-penn : changer complètement.

    (1907) FHAB Genver/C'hwevrer 16-17. an Iliz e devezo chenchet penn ouz penn d'he stad, d'he giz koz, ha reizet he buez, en hevelep doare ma c'hello keida ha korda gant al lezennou nevez.

    II. Loc. prép. Penn-ouzh-penn gant : en tête-à-tête, face à face avec.

    (1878) EKG II 136. p'en em gaviz penn-ouc'h-penn gand eur vandenn soudarded.

    (1905) HFBI 584. diou daol vian pen-ous-pen an éïl gant ében. ●(1906) BOBL 10 mars 77/1c. eur belek a en em gavaz e-kreiz eur pont (…) penn-oc'h-penn gant eun den difeiz. ●(1912) BUAZpermoal 11. da danva levenez an Nedeleg, penn-ouz-penn gant he Mab. ●(1920) FHAB C'hwevrer 228. ar 96et a zo tec'het ha setu ni penn-ouz-penn gant ar Boched. ●(1935) BREI 431/1b. penn-ouz-penn gant an Aerouant, e stourmas epad e vuhez.

  • penn-paotr
    penn-paotr

    [brpm penn-pautr < penn + paotr]

    m. Fille garçonnière.

    (1732) GReg 448b. Garçonniere, injure qui se dit aux petites filles qui se plaisent à hanter les garçons, tr. «Penn-pautr

    (1876) TDE.BF 508a. Penn-paotr, s. m., tr. «Garçonnière.»

    (1931) VALL 304b. Fille aux allures de garçons, tr. «penn-paotr

  • penn-pilh
    penn-pilh

    s. Frange.

    (1857) AVImaheu 31. ur voés clan (…) e dostas tehou a ziardran, hag e laquas hi zeourn arh er pen-pill ag é sei.

  • penn-pilh-begin
    penn-pilh-begin

    m. = (?) Frange de deuil (?).

    (1744) L'Arm 436a. Effilé, tr. «Peenn-pill-beguin. m.»

  • penn-red
    penn-red

    [brpm penn-red, pen ret < penn + red]

    m.

    (1) Kemer ur penn-red : se diriger vers un endroit en courant.

    (1862) BBR 204. Ne oe ket hir he sonj, rak diouc'h-tu e preder / Kemeret eur penn-red entrezeg hag er gher. / En eur ghemeret lans e ra eur zell a gorn, / Hag e welaz goulc'hen, eur c'hleze enn he zorn, tr. «Son parti fut bientôt pris, elle songea à se diriger vers sa maison. / En prenant son élan, elle jeta un regard de côté et elle aperçu Goulven l'épée à la main.»

    (2) Ober ur penn-red : parcourir une distance d'une seule traite, en courant.

    (1911) DIHU 75/314. En ur zigoéh tost d'hé ziig plouz étal en aud, Mogeden e hras ur pen rid eit digor en or d'hé ostiz

    (3) En ur penn-red : d'une seule traite, en courant.

    (1732) GReg 9a. Accourir, venir promptement, & en hâte, tr. «Dont èn ur penn-red.» ●(1766) MM 676. deomp var orchis en eur pen ret, tr. «revenons sur nos foulées tout d'une tire.»

  • penn-ruioù
    penn-ruioù

    [brpm peñ-ruyou < penn + ruioù (voir ru .1)]

    m. Carrefour de rues.

    (1732) GReg 137b. Carrefour de Ruë, tr. «Peñ-Ruyou. p. pennou-ruioù..»

  • penn-saout
    penn-saout

    [brpm penn-saoud < penn + saout .1]

    m. pennoù-saout

    (1) Bovin ; bête à cornes.

    (1732) GReg 212b. Bête à cornes, tr. «Ur penn-saoud.» ●Certaines bêtes à cornes, tr. «Pennou-saoud

    (1876) TDE.BF 508a. Penn-saout, s. m., tr. «Une bête à cornes.»

    (1933) ALBR 73. En Danmark, 'zo ken lies a benn-saoud 'vel a den. ●(1935) BREI 433/2a. 31 penn-saout.

    (2) Homme stupide.

    (1876) TDE.BF 508a. Penn-saout, s. m., tr. «s'emploie aussi au sens de homme stupide.»

  • penn-sardin
    penn-sardin

    [brpm penn-sardin < penn + sardin]

    m.

    I. (habillement) Coiffe des ports.

    (1912) BSAf xxxix 329. La coiffe Pen-Sardin des ports de mer.

    II. (blasons populaires)

    (1) spécial. Coiffe de Douarnenez.

    (1970) ICTB III 20. Penn-sardin, "les habitants de Douanenez". Cette dénomination s'applique actuellement exclusivement aux femmes qui portent la coiffe ainsi appelée, à Douarnenez, Audierne, Crozon, Concarneau... ●(1974) COBR 411. Penn sardin – coll. coiffe d'origine artisane et femmes qui la portent des régions de Douarnenez, Crozon, Concarneau, Audierne, île Tudy.

    (2) Habitant de Douarnenez.

    (1732) GReg 303b. On appelle ironiquement ceux de Doüarnenez têtes de Sardines, à cause de la pesche, & du commerce qu’ils en font, tr. «Douarnenezis a c’halver, penn-sardin

    (1907) FHAB Kerzu 310-311. Morse ne oue gwelet eun hevelep prosesion kemenerien. Beza e oa euz a bep leac'h : denved Pontivi, glaziked Kast, melaniked Elliant, pilhaouerien Poullaouën, juloded Gwiklan, ha zoken pennou sardin Douarnenez. ●(1955) STBJ 105. pennou-sardin ha pesketêrien eus Douarnenez.

    (3) Habitant d’Étel.

    (1912) PBHV 158. Pen sardin ag er Intel, / Pen ouignon ag er Erdeven. ●(1947) BRMO 31. ceux [= habitants] d'Etel, Chas (chiens) ou Penneu Sardrin (têtes de sardines).

    (2003) TRMOR 54. Penn sardin ag an Intel / Penn ognon ag an Ardevenn.

    (4) Coiffe de l’île Tudy.

    (1974) COBR 411. Penn sardin – coll. coiffe d'origine artisane et femmes qui la portent des régions de Douarnenez, Crozon, Concarneau, Audierne, île Tudy.

    (5) Coiffe et femme d’Audierne.

    (1970) ICTB III 20. Penn-sardin, "les habitants de Douanenez". Cette dénomination s'applique actuellement exclusivement aux femmes qui portent la coiffe ainsi appelée, à Douarnenez, Audierne, Crozon, Concarneau... ●(1974) COBR 411. Penn sardin – coll. coiffe d'origine artisane et femmes qui la portent des régions de Douarnenez, Crozon, Concarneau, Audierne, île Tudy.

    (6) Coiffe et habitant de Kerity-Penmarc’h.

    (1968) PENM 102. Terriens et maritimes du reste de la commune s'en moquaient bien ! Ils tenaient sur le compte des "Pennou Sardin" (les "têtes de sardines" désignaient les Kerityennes et toutes celles des ports voisins qui portent la coiffe d'artisane) des propos fort désobligeants, tandis que les Quimperois et leurs voisins de Plomelin furent "paotred a c'houill". ●143. Les "pennou sardin" firent de bonnes prises et le sentiment de supériorité qu'ils nourrissaient à l'égard de leurs voisins s'en accrut.

    (7) Coiffe et habitant de Concarneau.

    (1855) FUB 84. Penn-sardinenn ar C'honkiz, / Penn-éog ar C'hastell-Liniz, / Ha Penn-merluz ar C'honbridiz. ●(1878) SVE 951. Penn-sardinenn ar C'honkiz, / Penn-eog ar C'hastel-Liniz, / Ha Penn-merluz ar C'hon-Bridiz.

    (1970) ICTB III 20. Penn-sardin, "les habitants de Douanenez". Cette dénomination s'applique actuellement exclusivement aux femmes qui portent la coiffe ainsi appelée, à Douarnenez, Audierne, Crozon, Concarneau... ●(1974) COBR 411. Penn sardin – coll. coiffe d'origine artisane et femmes qui la portent des régions de Douarnenez, Crozon, Concarneau, Audierne, île Tudy.

    (2003) TRMOR 49. Kastelliniz penn eog / Kombridiz penn merluz / Konkiz penn sardinenn.

    (8) Coiffe et femme de Crozon.

    (1970) ICTB III 20. Penn-sardin, "les habitants de Douanenez". Cette dénomination s'applique actuellement exclusivement aux femmes qui portent la coiffe ainsi appelée, à Douarnenez, Audierne, Crozon, Concarneau... ●(1974) COBR 411. Penn sardin – coll. coiffe d'origine artisane et femmes qui la portent des régions de Douarnenez, Crozon, Concarneau, Audierne, île Tudy.

    (9) Habitant de Riantec.

    (1911) DIHU 73/282. Hag e Rianteg er penneu sardrin. ●(1947) BRMO 31. ceux [= habitants] de Riantec, Penneu Sardrin (têtes de sardines).

  • penn-sizhun
    penn-sizhun

    [penn + sizhun]

    m.

    (1) Warc'hoazh ar penn-sizhun : d'ici en huit.

    (18--) KTB.ms 14 p 191. 'Vijen êt warc'hoaz ar penn-zun.

    (2) Disul penn-sizhun : dimanche en huit.

    (1907) MVET 36. Dizul penn-zizun e vezo kanet eur zervij bras evit peoc'h e ene.

    (3) A-benn … penn-sizhun : d'ici … en huit.

    (1958) BRUD 3/34. A-benn dimeurz penn-zizun ema eured mab Fañch Kêrgelenn.

  • penn-skañv
    penn-skañv

    [brpm penneu scann (plur.) < penn + skañv]

    m. Personne écervelée.

    (1767) ISpour 329. enn amoédet, er penneu scann.

    (1803) MQG 9. Penn scanv, penn avelet, jacqezen, libouden. ●(1855) BDE 145. er penneu scan hag ahuélet. ●(1876) TDE.BF 508a. Penn-skañv, penn-skañ, s. m., tr. «Etourdi.» ●(1889) ISV 313. ar pennou scanv-ze a zarempred an tavarniou.

    (1924) FHAB Du 413. ar pennou skanv z'anezo. ●(1928) BFSA 22. Chom da c'hoariellat bepred gant eun toullad pennou skanv ?

  • penn-skerch
    penn-skerch

    m. Femme très volage.

    (1920) KZVr 365 - 29/02/20. Penn-skerch, tr. «femme très volage.»

  • penn-skoaz
    penn-skoaz

    [brpm penn ar scoaz < penn + skoaz]

    m.

    (1) (anatomie) Haut, pointe de l'épaule.

    (1732) GReg 358a. Le haut de l'épaule, tr. «Penn ar scoaz

    (1978) PLVB 57. Bount ar penn skoaz er-maez ! Hag un taol perchenn war kostez ar goloeg da zistagañ an tamm a re.

    (2) Taol penn-skoaz : coup d'épaule.

    (1878) EKG II 41. Rei a riz d'ezhi neuze eun taol penn-skoaz hag e tigoraz a-flao. ●(18--) SAQ I 145. Komzit dirazho a varadoz hag a ifern hag e respontint dre eun taol penn skoaz hag hen deuz an doare da lavaret : «Konchennou holl ha netra ken !

  • penn-skod
    penn-skod

    [brpm penn-scod < penn + skod .1]

    m. –où

    (1) Souche.

    (1732) GReg 164b. le tronc qui reste d'un arbre coupé, tr. «penn-scod. p. penn-scodou, pennou-scod.» ●878a. Souche, tronc d'arbre tiré de terre, grosse buche à brûler, tr. «Penn-scod. p. pennou scod, pennscodou

    (1876) TDE.BF 508a. Penn skod, s. m., tr. «Souche, tant celles qui sont extraites de terre quand l'arbre a été abattu, tant celles que l'on remarque dans les haies de Bretagne et qui sont destinées à fournir des branches appelés rondins.»

    (2) Bûche.

    (1876) TDE.BF 508a. Penn skod, s. m., tr. «On l'emploie aussi au sens de bûche, chicot d'arbre.»

    (3) sens fig. Homme stupide.

    (1876) TDE.BF 508a. Penn skod, s. m., tr. «On l'emploie aussi au sens de (…) homme stupide»

  • penn-skort
    penn-skort

    [brpm pen-scort < penn + skort]

    m. Inconstant.

    (1659) SCger 69a. inconstant, tr. «pen-scort

    (1876) TDE.BF 509a. Penskort, adj. (anc.), tr. «Mélancolique, triste. Il ne s'emploie, je crois, qu'en parlant des chevaux. Ce mot paraît composé de penn, tête, et de skort, adj., qui, en Vannes, a le sens de peureux, en parlant d'un cheval.»

  • penn-tan
    penn-tan

    [penn + tan]

    m. Boute-feu.

    (1876) TDE.BF 508a. Penn-tan, s. m., tr. «Boute-feu, terme d'artillerie.»

  • penn-tev .1
    penn-tev .1

    [penn + tev]

    m. pennoù-tev Grosse tête, autorité.

    (1872) DJL 25. enep penno-teo ho difen, pa ve ret.

  • penn-tev .2
    penn-tev .2

    [penn + tev]

    m. kleñved penn-tev = (?) oreillons (?).

    (1915) FBBF 105(11 décembre). Ar c'hlenved pen-teo a zo aman, eur vanden ac'hanomp a zo consignet 4 dervez.

  • penn-ti
    penn-ti

    [brpm pènn-ti < penn + ti]

    m. pennoù-tiez

    I. (en plt de qqn) Chef de famille.

    (1876) TDE.BF 508a. Penn-ti, s. m., tr. «Chef de maison.»

    (1908) FHAB Ebrel 99. pevar ouvrier, pevar penn-ti divar ar meaz, ha pevar penn-ti dious kear. ●(1909) NOAR i. ar penn-ti na vanke morse d'o fedi da gemeret ar skabell wella e kougn ar siminal.

    II.

    (1) Petite ferme.

    (1925) IZID 30. Ean en des é ben-ti hag é dammig doareu. ●(1955) STBJ 201. Kalz pennou-tier a oa war ar mêz, enno familhou niverus.

    (2) Penn-ti sec'h : maison sans terrain.

    (1955) STBJ 201. devezourien hep boemm-douar ebet, o chom e solierou pe e pennou-tier zec'h hag a veze grêt kamprourien outo. ●(1976) LLMM 177/263. Darn a yeas da benn-ti sec'h pe d'ar vourc'h pa ne guitaent ket ar vro.

    (3) Maison sans terrain.

    (1792) HS 120. red-é dehai hum dènn enn ur pènn-ti.

  • penn-tieg
    penn-tieg

    [penn + tieg]

    m. Chef d'exploitation agricole familiale.

    (1857) AVImaheu 31. chetu ur pentiec e dostas dehou.

    (1905) BOBL 21 octobre 57/2c. Gwaz a ze evidomp ! eme ar penn-tiek.

  • penn-tiegezh
    penn-tiegezh

    [penn + tiegezh]

    m. pennoù-tiegezh

    (1) Chef de famille.

    (1732) GReg 159b. Chef de famille, tr. «Penn tyéguez. p. pennou tyéguez. Van[netois] peen-tyegueah. p. penneü pyegueah.» ●396b. Pere de famille, tr. «penn-tyéguez. p. pennou-tyéguez

    (1839) BESquil 552. Penneu tyegueah, queméret aveit oh ha groeit hélie én hou tyér er reihtæt caër en dès bet dalhet sant Elzéar én é hani. ●(1865) LZBt Gouere 20. War ar zun kalz a dud, plac'hed, groage ha zoken penno tiegez, ho gweler enn ofern gant douj braz.

    (1925) FHAB Mae 183. pep penn tiegez a gase unan bennak eus e di, ma ne c'helle ket mont e unan. ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 81b. Ar pennou-tiegez a vo pedet da zont d'an oferenn-bred.

    (4) Chef d'exploitation agricole familiale.

    (1847) FVR 240. Park ar penn-tiegez a zo karget a zreok. ●(1894) BUZmornik 291. Pennou-tiegez divar ar meaz.

    (1904) ARPA 248. eur penn-tiegez a blantas eur viniec, a gaeas tro var dro d'ezhi, a gleuzas ennhi eur voaskel. ●(1907) AVKA 242. Bea oa ur pentiegez, a blantas ur winien, a lakaas endro dehi ur c'hae, a gleuzas ur wask hag a zavas un tour evithi.

  • penn-tiern
    penn-tiern

    [penn + tiern]

    m. Chef de nation.

    (1876) TDE.BF 508a. Penn-tiern, s. m. (anc.), tr. «Chef de nation.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...