Devri

Recherche 'penn...' : 289 mots trouvés

Page 4 : de penndeiz (151) à penngadour (200) :
  • penndeiz
    penndeiz

    [penn + deiz]

    m. Demi-journée.

    (1931) VALL 409a. demi-journée, tr. «penn-deiz m.»

  • pennden
    pennden

    [penn + den]

    m. penndud Héros d'un récit.

    (1931) VALL 359a. Héros d'un récit, tr. «pendén.» ●(1970) BRUD 35-36/145. ur penn-den mad d’ober ar pouez, e-giz ma vez lavaret hirio.

  • pennderez
    pennderez

    [penn + derez]

    m. –ioù (musique) Dominante.

    (1931) VALL 227a. Dominante (musiq.), tr. «penderez m. pl. iou

  • pennderoù
    pennderoù

    [penn + deroù]

    m. Principe, base, vause première.

    (1931) VALL 592. Principe, tr. «penderou

  • penndevezh
    penndevezh

    [penn + devezh]

    m. Demi-journée.

    (1923) KNOL 102. An hini 'vo mab kaer d'in, a ranko, en eur penn-devez, didoueza holl ar greun-ze ha lakaat pep-hini en e vern. ●(1931) VALL 409a. demi-journée, tr. «penn-de(r)vez m.» ●(1942) VALLsup 50a. Demi-journée, nuit, tr. «penn-devez, penn-nozvez.»

  • penndog
    penndog

    [mbr pendocq, pendocg, pendoc < penn + dog (dog < dolog, GMB 475)]

    m. –ed

    (1) Nain, nabot.

    (1633) Nom 267b. Pumilio, nanus, pumilius : nain : vn cornandoun, vn pendocq, naïn.

    (1732) GReg 648a. Nabot, tr. «pendocg. p. pendogued

    (2) Têtu.

    (1659) SCger 163b. pendoc, tr. «coquin, testu.»

    (3) Homme qui a une grosse tête.

    (1732) GReg 919b. Qui a une grosse tête, tr. «Penndog. p. penndogued

    (4) (ichtyonymie) Chabot.

    (1752) PEll 685. M. Roussel m'a assuré que Pendoc est le poisson qui est dit en François Chabot.

    (1931) VALL 107a. Chabot poisson à grosse tête, tr. «pendog m. pl. ed

    (5) Coquin.

    (1876) TDE.BF 503b. Pendok, s. m., tr. «Coquin.»

  • penndogenn
    penndogenn

    [penndog + -enn]

    f. (en plt d'un arbre) Têtard, houppier, arbre étêté.

    (1931) VALL 366a. Houppier, arbre ébranché, tr. «penndogenn T[régor] f.» ●736b. Têtard ; arbre, tr. «pendogenn T[régor] f.»

  • penndoger
    penndoger

    [penndog + -er .7]

    m. Culbuteur.

    (1931) VALL 176a. Culbuteur (mécan.), tr. «pendoger

  • penndoget
    penndoget

    [penndog + -et .1]

    adj. (en plt d'un arbre) Étêté.

    (1964) BRUD 18/39. eur pilkoz korv gwezenn penndoget. ●47. Penndoget : torret, hanter-gouezet.

  • penndogiñ
    penndogiñ

    [brpm pænndogein < penndog + -iñ]

    v. tr. d.

    (1) Étêter (un arbre).

    (1744) L'Arm 440a. Il est très-défendu d'échoupper & d'ébrancher, les arbres de haute futaye, tr. «Dihuennéd é terrible dibeennein ou pænndogein, er gué vrass na ou diolbrein.»

    (1931) VALL 736b. tailler les arbres en têtards, tr. «pendogi

    (2) Faire culbuter qqn sur la tête.

    (1752) PEll 685. Pendoghi, tr. «culbuter, renverser un homme en sorte qu'il tombe sur la tête, ou qu'il porte sa tête à terre.»

    (1876) TDE.BF 503b. Pendogi, v. n., tr. «Faire la culbute.»

    (1931) VALL 176a. Culbuter, tr. «pendogi

    (3) Battre le blé sans défaire les gerbes en frappant les épis.

    (1931) VALL 61a. Battre (le blé) (sans défaire les gerbes en frappant les épis), tr. «pendogi Ouess[ant].»

  • penndolat
    penndolat

    voir penndoliñ

  • penndoliñ / penndolat
    penndoliñ / penndolat

    [brpm peænndolaat < penn + *tol- (< lat tālea « bouture, scion », cf. gall toli, fr tailler, ang curtail, GMB 475, TLFi tailler) + -aat & -iñ]

    v. tr. d. Étêter (un arbre).

    (1744) L'Arm 436a. Éhouper, tr. «Peænndolaat

    (1904) DBFV 180a. pendolein, pendolat, v. a., tr. «étêter, couper la cime des arbres.» ●(1931) VALL 276b. Étêter (…) des arbres, tr. «pendolat, pendolein.» ●736b. tailler les arbres en têtards, tr. «V[annetais] pendolat, pendolein

  • penndolog
    penndolog

    [brpm penn-dolog, pendolecg < penndol- (base v. penndolat) + -og / -eg]

    m. –ed

    (1) (zoologie) Tétard.

    (1732) GReg 919a. Tetard, insecte noir qui vit dans l'eau & n'a outre la tête qu'une petite queuë fort mince, tr. «Penn-dolog. p. penndologued. Van[netois] pendolecg. p. penndoligued

    (1876) TDE.BF 503b. Pendolek, pendolok, s. m. V[annetais], tr. «Tétard, insecte aquatique ; pl. pendoleget, pendologet

    (1931) VALL 736b. Tétard, de grenouille, tr. «pendolog m. pl. ed

    (2) sens fig. Enfant.

    (1972) SKVT I 48. e oa bet manket, ur wech, ar skol gant e benndolog.

    (3) Homme qui a une grosse tête et qui est lourd d'esprit.

    (1900) KZVr 105 - 18/02/00. (Skivid) Penn-dolog a ve laret euz eun den teo e benn ha ponner e spered.

    (4) [empl. comme adj.] Qui n'en fait qu'à sa tête.

    (1903) CDFi août-septembre. Met keuz a zeu d'ezañ dizale. Laouig [ar marc'h] a zo buhez ennañ hag eun tammig pendolok eo ivez. (d'après KBSA 57).

    (5) Arbre tétard.

    (1931) VALL 736b. Têtard ; arbre, tr. «pendolog

  • penndologiñ
    penndologiñ

    [penndolog + -iñ]

    v. tr. d. Étêter (un arbre).

    (1931) VALL 736b. tailler les arbres en têtards, tr. «pendologi

  • penndommet
    penndommet

    [penn + tommet]

    adj. Éméché, gris.

    (1929) MKRN 89. Aliezik eta, d'ar zul da noz, e vize eun tammig penndommet.

  • penndouar
    penndouar

    [penn + douar]

    m. (géographie) Cap.

    (c.1718) CHal.ms ii. Il y a en cet endroit un cap, qui se Iette bien auant dans la mer, tr. «bout ara el leh hont, vr pen doüar ur poent' hac auanç largu' mat abarh er mor.»

  • penndoull
    penndoull

    adj.

    (1) Touseg penndoull : crapaud (?).

    (1929) SVBV 81. eun touseg-penndoull.

    (2) Logodenn penndoull : chauve-souris.

    (c.1718) CHal.ms i. chauue souris, tr. «asquel crehen, pl. Esquel crehen. a Ing[uiniel] on dit, logoden pen toul, logoden pen dal.»

    (1970) GSBG 55. (Groe) logodenn fendoull, tr. «chauve-souris.» ●(1982) PBLS 490. (Langoned) logodenn benn-doull, tr. «une chauve-souris.» ●(1986) DPSB 134. (Rieg) logodenn-benn-doull, tr. «chauve souris.»

  • penndouseg
    penndouseg

    [brpm peenn-dossêc < penn + touseg (?)]

    m.

    (1) Massue.

    (1744) L'Arm 390b. Tricot, tr. «Peenn-dossêc. m.»

    (1904) DBFV 180a. pendoseg, m., tr. «gros bâton, massue (l'A.).»

    (2) Bazh penndouseg : massue.

    (1744) L'Arm 233a. Massuë, tr. «Bah peennn dossêc.. Bihïérr peennn-dossêc ou doussêc

  • penndrabiñ
    penndrabiñ

    v. tr. d. Culbuter.

    (1879) ERNsup 164. Me 'm eus pendrabet 'neañ, 'vad, je l'ai culbuté, secoué, Trév[érec].

    (1931) VALL 176a. Culbuter, tr. «pendrabi(ñ) T[regor].»

  • penndraouigelliñ
    penndraouigelliñ

    v. tr. d. Jeter avec force.

    (1969) BAHE 62/18. ha penndraouigelliñ bizhier war o lerc'h [ar brini].

  • penndraouilh
    penndraouilh

    [penn + traouilh]

    m. & adv.

    (1) M. Dégringolade.

    (2) Adv. A-benndraouilh : en dégringolant.

    (1879) ERNsup 168. et e a-benn-draouill, il est dégringolé, Trév[érec].

    (1931) VALL 194a. Dégringoler, tr. «mont a-bendraouilh.» ●(1950) LLMM 23/43. raktal e ruilh adarre a-bendraouilh d'an traoñ. ●(1957) AMAH 23. e kouezhas a-bendraouilh a-ziwar e loen-kezeg. ●202. rak mil aon o devoa na gouezhje a-bendraouilh d'an traoñ.

  • penndraouilhat / penndraouilhiñ
    penndraouilhat / penndraouilhiñ

    [penn + traouilh + -iñ & -at]

    v.

    (1) V. tr. d. Renverser.

    (1896) GMB 713. pet[it] tréc[orois] pen-draoulheign renverser.

    (2) V. intr. Dégringoler.

    (1879) ERNsup 168. penn-draouillet e bet, il est dégringolé, Trév[érec]. ●(1896) GMB 713. à Tréméven pindraouiyein dégringoler les escalier, etc.

    (1964) LLMM 107/413. ma'z eas da gouezhañ war greiz an hent en ur bendraouilhat.

  • penndraouilhiñ
    penndraouilhiñ

    voir penndraouilhat

  • penndreuz
    penndreuz

    [penn + treuz]

    adj. Qui a la tête de travers.

    (1936) LVPR 100. Eno, eo stank ar vugale hag a deu war an douar mac'hagnet : lod kamm, lod dall, lod penn-dreuz. ●(1936) PRBD 207. Hi, livet fall, lagad luch ha penn-dreuz gant an dra-se !

  • penndreuzet
    penndreuzet

    [penn + treuzet]

    adj. =

    (1905) LZBg Du 271. Hama, emé Pier pendrézet, de Zoué é faut d'emb saùein ur chapélig, nen dé ket d'emb ni é.

  • penndroc'h
    penndroc'h

    m. (ichtyonymie) =

    (1961) BAHE 26/21. daou pe dri anv pesked dastumet e Ploumanac'h : Penndroc'h, Pirono, Moulleg, Tonk, Kazeg, Soner, Kaergenoù ! ! !

  • pennduenn
    pennduenn

    [mbr pen-duen, brpm penduen < penn + duenn]

    f. –où

    (1) (botanique) Roseau à massette.

    (1633) Nom 94a. Typha, sceptrum morionis : masses, roseau : an pen-duen. ●237a. Arundinetum : lieu où croissent les roseaux : an læch ma cresq, an cors pe an penduennou.

    (1659) SCger 19a. canne ou roseau, tr. «penduen.» ●106b. roseau, tr. «penduen.» ●(1732) GReg 133a-b. Cane, ou roseau, qui porte à la cime un bout noir long de 4. à 5. pouces, tr. «Penduenn. p. penduennou

    (1874) POG 138. Eur bennduen hejet gant an avel. ●(1876) TDE.BF 504a. Penduen, s. f., tr. «Massette, autrement dit, roseau qui porte une tête noire et allongée en forme de cylindre, plante.» ●(1879) BLE 364. Massette. (Typha. L.) Penduen. Quenouille. ●(1882) BAR 78. en he zourn eur benduhen. ●(1889) ISV 454. An Derven hag ar benduen. ●Ar benduen a zo hejet.

    (1912) MMPM 77. evel ar benduen var lez ar ster.

    (2) (agriculture) Épi charbonné.

    (1857) CBF 89. Chetu aze eur benduen etouez ann ed, tr. «Voilà, parmi le blé, un épi qui a du noir.»

  • pennduig
    pennduig

    [brpm penduic < penn + duig]

    m. –ed (ornithologie) Mésange charbonnière.

    (1752) PEll 685. Penduic, tr. «Mésange, petit oiseau.»

    (1821) GON 362a. Penduik, s. m., tr. «Mésange, petit oiseau. Pl. penduiged.» ●(1876) TDE.BF 504a. Penduik, s. m., tr. «Mésange, oiseau ; pl. penduiged

    (1984) ECDR 123. Wa'r roz, er bodoù lann izel, pe war an douar e kavemp neizhioù fitrak pe marechaliged (pennduig).

  • penneg
    penneg

    [brpm pennec < penn + -eg]

    m. Homme têtu, entêté.

    (c.1718) CHal.ms ii. Il est tout enfoncé dans la matiere, tr. «n'ende meit ur pennec

    (1878) EKG II 30. ar pennok a ioa bet o kerc'hat Polidor.

    (1927) FHAB Gouere 149. rak atao e vez kavet eur pennok bennak.

  • pennegañ
    pennegañ

    voir pennegiñ

  • penneget
    penneget

    adj.

    (1) Bien rangé, ordonné.

    (1962) TDBP II 408. Penneget, tr. «bien rangé, ordonné.»

    (2) sens fig. Arrangé, combiné.

    (1962) TDBP II 408. Penneget, tr. «se dit au S[ens] F[iguré] de toutes sortes de choses.»

  • pennegez .1
    pennegez .1

    [penn + -egez]

    f. –ed Femme qui a une grosse tête.

    (1876) TDE.BF 506b. Pennegez, s. f., tr. «Femme qui a une grosse tête.»

  • pennegez .2
    pennegez .2

    f. (botanique) Mercuriale.

    (1732) GReg 617a. Mercuriale, plante, tr. «Penneguès. ar benneguès

    (1876) TDE.BF 506b. Pennegez, s. f., tr. «Mercuriale, plante. Ar bennegez. Quelques uns disent peneugus.» ●(1879) BLE 144. Mercuriale. (Mercurialis. L.) Pennégez.

  • pennegezh
    pennegezh

    [penn + -egezh]

    f. Obstination, ténacité, entêtement.

    (1960) BAHE 22/31. ar gatoliged o deus roet ar skouer gant o fennegezh, o dalc'husted, o youl start, o unvaniezh.

  • pennegiñ / pennegañ
    pennegiñ / pennegañ

    [penneg + -iñ & -añ]

    v.

    I. V. intr. Faire l'entêté.

    (1920) KZVr 358 - 11/01/20. pennegi, tr. «faire l'entêté.»

    II. V. tr. d.

    A.

    (1) Ranger (des choses longues) toutes les têtes du même sens.

    (1962) TDBP II 408. Pennegi (v.), tr. «mettre toutes les têtes du même bout.»

    (2) Disposer, arranger.

    (1914) KZVr 84 - 11/10/14. Bennegi, tr. «appareiller, mettre en ordre.» ●Benneget ervat al laonnegez-ze, tr. «mettez-bien en ordre ce chanvre (ou lin) teillé.» ●benneget ervat an tamoez. Bourdelès. ●(1962) TDBP II 408. Me am-eus penneget ma re, tr. «j'ai bien arrangé les miens, tous dans le même sens.» ●(1967) BAHE 52/28. Met da betra e pennegin-me ken nebeut all a dra ?... Pa vin paour-noazh, ne baourain ken… ●(1968) BAHE 57/23. Renket, prientet ha penneget e oa bet an holl draoù-se da aesaat d'ar bourmenerien ober tro ar palezioù. ●(1969) BAHE 60/60. n'o devoa ket amzer hon tud da bennegañ an traoù war an taol.

    (3) sens fig. Arranger, combiner, inventer.

    (1962) TDBP II 408. Ordinal e veze penneget ur gaou bennag dit, tr. «on t'arrangeait (combinait, inventait) toujours quelque mensonge.»

    B. (technique) Abouter, mettre bout à bout (des tuyaux).

    (1931) VALL 3a. Aboucher (des tuyaux), tr. «pennegi T[régor].» ●37a. Arranger (bout à bout), tr. «pennegi.» ●40b. Assembler bout à bout, tr. «pennegi T[régor].» ●78b. mettre bout à bout, tr. «pennegi T[régor].» ●235b. Écarver ajuster bout à bout, tr. «pennegi T[régor].»

    III. V. pron. réfl. En em bennegiñ : (?) se débrouiller, s'arranger (?).

    (1921) FHAB Ebrel 94. Ha da betra termal, termal gant diegi ? / Reolen pep hini eo en em bennegi !

  • pennek
    pennek

    [mbr pennec, pennecq, brpm pennecq < penn + -ek]

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Qui a une (grosse) tête.

    (1633) Nom 267b. Capito : testu, qui a grosses teste : pennec, clopennec bras.

    (1876) TDE.BF 506b. Pennek, adj., tr. «Qui a une grosse tête.» ●(1878) BAY 19. pennek, tr. «Qui a une grosse tête.» ●(1895) FOV 273. en dén tiü ha pennec.

    (2) Têtu, entêté.

    (1659) SCger 118a. testu, tr. «pennec.» ●(c.1718) CHal.ms i. acariâtre, tr. «pennec, clopennec, quilpennec.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Ce n'est qu'un enfant uolontaire, tr. «n'endé meit ur pautr' pennec, pennadus, ahurtet.» ●(1744) L'Arm 9b. Aheurté, tr. «Peennêc.» ●136a. Entêté, tr. «Peennêc

    (1844) DMB 74. pennek un tamik, tr. «un peu entêté.» ●(1869) FHB 253/346a. eur paien euz ar re bennoca. ●(1878) EKG II 25. seul-vui ma c'hoarzet d'ezhan, seul bennokoc'h a-ze n'oa ken. ●(1883) IMP 7. Pennoc a colerus. ●(1889) ISV 214. Mar kendalc'hez da veza pennok.

    (1907) PERS 235. ourgouilluz ha pennek. ●(1935) TRAG 48. ar verc'h a zo pennek evel an tad.

    B. (en plt de qqc.)

    (1) Qui est pourvu, muni d'une tête.

    (1499) Ca 155a. capitatus / ta / tum. g. testu. b. pennec. ●(1633) Nom 196b. Clauus capitatus : clou testu : taig pennec.

    (1732) GReg 175a. Clou à tête, tr. «Taich pennecq.» ●920a. Têtu, sorte de marteau de maçon pour démolir, tr. «Morzoll pennecq. p. morzollyou pennecq

    (1862) BBR 96. Eun hach-pennek a oa gant-hi, tr. «Elle avait une hachette à la main.»

    (2) (en plt d'un projectile) Ramé.

    (1732) GReg 780b. Bale-ramée, tr. «Boled pennecq

    (3) (botanique) Askol-pennek : panicaut.

    (1633) Nom 84a. Eryngium, capitulum Martis, centum capita, offic Iringus : paincault, ou chardon testu : asquoll pennecq.

    (4) Bazh-pennek : gourdin.

    (1732) GReg 84b. Bâton court qui a un gros bout, & sert pour se batre, tr. «baz-pénneq. p. bizyér-pénneq

    II. Adv.

    (1) Derc'hel pennek da ub. : tenir tête à.

    (1926) FHAB Eost 305. ne reent ket mat o terc'hel pennok d'ezo.

    (2) Derc'hel pennek gant udb. : continuer obstinément qqc.

    (1967) LLMM 120/5. N'eo ket ar mare da ober ec'hoazh (sic), da zerc'hel pennek gant ar strivadeg ne lavaran ket.

    III.

    (1) Lakaat pennek ha revrek : voir revrek.

    (2) Pennek evel ur marc'h-mul : voir marc'h-mul.

  • pennekaat
    pennekaat

    [pennek + -aat]

    v.

    I. V. intr.

    (1) = (?) Diriger (?).

    (1941) DIHU 358/247. pen dé guir é ma marù, ha hañni mui de bennekat én ti.

    (2) Pennekaat ouzh ub. : tenir tête à qqn.

    (1931) VALL 737a. tenir tête, tr. «pennekat.» ●(1937) TBBN 89. Pe vezé gourenneu ne oé ket kalz hag e gredé pennekat dohton.

    II. V. tr. d. = (?).

    (1866) FHB 88/283b. Eur sklerijen vurzuduz a sko e spered Jakob ; guelout a ra ar Messi o tiskenn diouc'h ar map-se d'ezhan, ha na hall mui pennekaat he estlam.

  • penneren
    penneren

    [brpm penn ariein < penn + eren .2]

    v. tr. d. (élevage) Entraver (un bovin) d'une corne à un pied.

    (1744) L'Arm 129b. Empêtrer, (…) Attacher la tête à un des pieds, tr. «Penn ariein

    (1907) VBFV.bf 59b. penariein, v. a., tr. «lier la tête d'une bête avec l'un de ses pieds.»

  • penneskob
    penneskob

    [penn + eskob .1]

    m. –ed, penneskeb, penneskibion (religion) Évêque métropolitain.

    (1960) BAHE 23/13. Penneskob Kroatia. ●(1963) BAHE 35/1. ez eo dlead pep hini saludiñ anv ar Penneskob-Meur-se.

  • pennet
    pennet

    [penn + -et .1]

    adj.

    (1) Qui a une tête.

    (1913) ANRO 19. Da gement den a zo pennet / Tokou aze a ve gwerzet !

    (2) Pennet mat : qui a une bonne tête.

    (1879) ERNsup 152. penned mad, qui a une bonne tête, St-Mayeux, Trév[érec].

    (1904) LZBg Mae 139. en direktour e zou un dén pennet mat.

    (3) Pennet fall : qui a mauvaise tête (au moral).

    (1866) FHB 63/85a. Ma zigouez dindanoc'h eun den pennet fall ha neller ket dont abenn anezhan.

    (4) (agriculture) Qui a des épis.

    (1872) ROU 83b. Le froment a de beaux épis, tr. «Ar gviniz a zo penned mad.»

  • penneuvr
    penneuvr

    [penn + euvr]

    s. Chef-d'œuvre.

    (1854) MMM 56. pen-œuvr eus a zaouarn Doué var an douar.

  • pennfoll .1
    pennfoll .1

    [brpm pen fol < penn + foll]

    adj.

    (1) (en plt de qqn) =

    (17--) SP III 755. ar ganaillez pen fol.

    (2) (en plt d'animaux) Épouvanté, affolé.

    (1869) KTB.ms 14 p 297. pa digwezas ar mewel da gerc'had ar c'hezek a oant holl evel penn-foll, vel pa vije ar Bleiz gant-he.

    (1906) BOBL 03 mars 76/2b. Va zad hen deuz eun taro penn-foll.

  • pennfoll .2
    pennfoll .2

    [brpm pennfoll < penn + foll]

    m.

    (1) (pathologie animale) Vertigo.

    (1732) GReg 956b. Vertigo, maladie de chevaux, tr. «Ar pennfoll

    (1876) TDE.BF 507a. Penn-foll, s. m., tr. «Vertigo, maladie des chevaux.» ●Kroget eo ar penn-foll enn-hañ, tr. «il a le vertigo.»

    (1931) VALL 736b. mauvaise tête, tr. «pennfoll

    (2) sens fig. Caprice.

    (1732) GReg 956b. Vertigo, caprice, colere soudaine, tr. «pennfoll.» ●Il a du vertigo, tr. «Croguet eo ar pennfoll ènhâ.»

  • pennfollañ
    pennfollañ

    voir pennfolliñ

  • pennfollerezh
    pennfollerezh

    [pennfoll + -erezh]

    m. Affolement.

    (1937) TBBN 43. é soudarded e saùas penfollereh én ou mesk ha ind arauk mel-divel. ●(1973) LIMO 10 mars. El ma oè penfollerèh é kement tu.

  • pennfollet
    pennfollet

    [penn + follet]

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Hors de lui.

    (1896) GMB 474. pet[it] tréc[orois] penfolet, sot, fou.

    (1906) KANngalon Genver 19. pa vele anezhan pennfolet, ne lavare grik ebet. ●(1939) KTMT 76. Pennfollet naet, Biel a youc'he, a garnache.

    (2) (en plt d'animaux) Furieux.

    (1846) BAZ 164. Lakeat e oue dirac eur vioc'h fuloret ha penfollet. ●(1894) BUZmornik 180. eur vioc'h gouez pennfollet.

    (1921) PGAZ 31. eur broud d'an taro penn-follet. ●(1923) KNOL 151. Blejal a reant evel saout penfollet.

  • pennfolliñ / pennfollañ
    pennfolliñ / pennfollañ

    [penn + follañ / folliñ]

    v.

    I. V. intr.

    A.

    (1) Devenir fou.

    (1932) BRTG 2. Penfollein e hrehen kent pèl.

    (2) S'emporter.

    (1868) FHB 181/193a. Setu tud o pennfolli. ●(1872) ROU 82b. S'emporter, tr. «penfolla.» ●(1894) BUZmornik 696. oc'h egari hag o pennfolli.

    (1902) MBKJ 95. Lezit an dud-se da benn-folli. ●(1910) DIHU 61/104. Penfolein dall e hras Kériolet doh en Eutru Doué. ●(1925) FHAB Mae 189. ma teu an dud yaouank da bennfolli.

    B. (en plt d'animaux)

    (1) S'emballer.

    (1868) FHB 192/288a. ar c'hezeg a benfollaz hag a ieaz a benher e touez ar blocad tud-ze.

    (2) (en plt d'un ovin)

    (1849) LLB 1533. mar da doh guélèt unan [ur meud] é penfolein.

    C. (en plt des éléments naturels)

    (1959) TGPB 99. Gwashoc’h eget ur varazad laezh fourdouilhet ha ribotet gant ur vazh dreist-ment e stagas ar mor da grozal ha da bennfolliñ.

    II. V. tr. d. Affoler.

    (1872) ROU 82b. Voltaire avait égaré la Société, tr. «Voltêr en d-oa penfolled an dud.»

    (1910) MBJL 46. Peadra, kwita ? da bennfollin eskibien an iliz anglikan.

  • pennfont
    pennfont

    [penn + font .1]

    m. Fondement.

    (1825) COSp 93. èl m'ema er pèn-fond a bep douster. ●(1855) BDE 788. er pen-fond a hun espérance.

  • penngab
    penngab

    [mbr penn gap, brpm penn-gap < penn + kab] cf. kab

    m.

    I. (agriculture)

    (1) Garniture de cuir du fléau.

    (1464) Cms (d’après GMB 96). penn gap freill l. cappa.

    (1732) GReg 418a. Garniture de cuir qu'on met sur le manche & sur la gaule du fleau, tr. «Penn-gap. p. pennou-gap.» ●(1744) L'Arm 159a. Garniture de cuir du fleau, tr. «Peenn-gapp

    (1876) TDE.BF 504b. Pengab, s. m., tr. «Garniture en cuir du fléau qui lie les deux pièces d'un fléau à battre le blé.»

    (1907) VBFV.bf 59b. pengap, m., tr. «garniture de cuir du fléau.» ●(1931) VALL 96b. tête mobile du fléau, tr. «pengab m.» ●308a. Fléau (…) la garniture du manche, tr. «pen-gab m.» ●(1943) DIHU 388/340. pen-gaù (s. m.) : el lér e vè ar ben en oalen eit hé stagein doh en tredous.

    (2) Penngab bras : garniture du manche du fléau.

    (1857) CBF 103. Ar penn gap braz, m. tr. «Garniture du manche du fléau.»

    (3) Penngab bihan : garniture du bout du battant du fléau.

    (1857) CBF 103. Ar penn gab bihan, m., tr. «Garniture du bout du battant du fléau.

    II. (habillement) Capuchon.

    (1895) GMB 96. Pet[it] Trég[uier] pen-kap, pen-gap, m. pl. peno kap, capuchon.

    (1924) ARVG Ebrel 91. Eur vantell hag eur penn-gap outi. ●(1981) ANTR 147. Eur pengab a zo ouz e gabig da houdori ar penn hag an diskouarn.

  • penngadour
    penngadour

    [penn + kadour]

    m. –ion (domaine militaire) Stratège.

    (1931) VALL 710a. Stratège, tr. «pengadour pl. ien

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...