Devri

Recherche 'penn...' : 289 mots trouvés

Page 4 : de penndeiz (151) à penngadour (200) :
  • penndeiz
    penndeiz

    [penn + deiz]

    m. Demi-journée.

    ●(1931) VALL 409a. demi-journée, tr. «penn-deiz m.»

  • pennden
    pennden

    [penn + den]

    m. penndud Héros d'un récit.

    ●(1931) VALL 359a. Héros d'un récit, tr. «pendén.» ●(1970) BRUD 35-36/145. ur penn-den mad d’ober ar pouez, e-giz ma vez lavaret hirio.

  • pennderez
    pennderez

    [penn + derez]

    m. –ioù (musique) Dominante.

    ●(1931) VALL 227a. Dominante (musiq.), tr. «penderez m. pl. iou.»

  • pennderoù
    pennderoù

    [penn + deroù]

    m. Principe, base, vause première.

    ●(1931) VALL 592. Principe, tr. «penderou.»

  • penndevezh
    penndevezh

    [penn + devezh]

    m. Demi-journée.

    ●(1923) KNOL 102. An hini 'vo mab kaer d'in, a ranko, en eur penn-devez, didoueza holl ar greun-ze ha lakaat pep-hini en e vern. ●(1931) VALL 409a. demi-journée, tr. «penn-de(r)vez m.» ●(1942) VALLsup 50a. Demi-journée, nuit, tr. «penn-devez, penn-nozvez.»

  • penndog
    penndog

    [mbr pendocq, pendocg, pendoc < penn + dog (dog < dolog, GMB 475)]

    m. –ed

    (1) Nain, nabot.

    ●(1633) Nom 267b. Pumilio, nanus, pumilius : nain : vn cornandoun, vn pendocq, naïn.

    ●(1732) GReg 648a. Nabot, tr. «pendocg. p. pendogued.»

    (2) Têtu.

    ●(1659) SCger 163b. pendoc, tr. «coquin, testu.»

    (3) Homme qui a une grosse tête.

    ●(1732) GReg 919b. Qui a une grosse tête, tr. «Penndog. p. penndogued.»

    (4) (ichtyonymie) Chabot.

    ●(1752) PEll 685. M. Roussel m'a assuré que Pendoc est le poisson qui est dit en François Chabot.

    ●(1931) VALL 107a. Chabot poisson à grosse tête, tr. «pendog m. pl. ed.»

    (5) Coquin.

    ●(1876) TDE.BF 503b. Pendok, s. m., tr. «Coquin.»

  • penndogenn
    penndogenn

    [penndog + -enn]

    f. (en plt d'un arbre) Têtard, houppier, arbre étêté.

    ●(1931) VALL 366a. Houppier, arbre ébranché, tr. «penndogenn T[régor] f.» ●736b. Têtard ; arbre, tr. «pendogenn T[régor] f.»

  • penndoger
    penndoger

    [penndog + -er .7]

    m. Culbuteur.

    ●(1931) VALL 176a. Culbuteur (mécan.), tr. «pendoger.»

  • penndoget
    penndoget

    [penndog + -et .1]

    adj. (en plt d'un arbre) Étêté.

    ●(1964) BRUD 18/39. eur pilkoz korv gwezenn penndoget. ●47. Penndoget : torret, hanter-gouezet.

  • penndogiñ
    penndogiñ

    [brpm pænndogein < penndog + -iñ]

    v. tr. d.

    (1) Étêter (un arbre).

    ●(1744) L'Arm 440a. Il est très-défendu d'échoupper & d'ébrancher, les arbres de haute futaye, tr. «Dihuennéd é terrible dibeennein ou pænndogein, er gué vrass na ou diolbrein.»

    ●(1931) VALL 736b. tailler les arbres en têtards, tr. «pendogi.»

    (2) Faire culbuter qqn sur la tête.

    ●(1752) PEll 685. Pendoghi, tr. «culbuter, renverser un homme en sorte qu'il tombe sur la tête, ou qu'il porte sa tête à terre.»

    ●(1876) TDE.BF 503b. Pendogi, v. n., tr. «Faire la culbute.»

    ●(1931) VALL 176a. Culbuter, tr. «pendogi.»

    (3) Battre le blé sans défaire les gerbes en frappant les épis.

    ●(1931) VALL 61a. Battre (le blé) (sans défaire les gerbes en frappant les épis), tr. «pendogi Ouess[ant].»

  • penndolat
    penndolat

    voir penndoliñ

  • penndoliñ / penndolat
    penndoliñ / penndolat

    [brpm peænndolaat < penn + *tol- (< lat tālea « bouture, scion », cf. gall toli, fr tailler, ang curtail, GMB 475, TLFi tailler) + -aat & -iñ]

    v. tr. d. Étêter (un arbre).

    ●(1744) L'Arm 436a. Éhouper, tr. «Peænndolaat.»

    ●(1904) DBFV 180a. pendolein, pendolat, v. a., tr. «étêter, couper la cime des arbres.» ●(1931) VALL 276b. Étêter (…) des arbres, tr. «pendolat, pendolein.» ●736b. tailler les arbres en têtards, tr. «V[annetais] pendolat, pendolein.»

  • penndolog
    penndolog

    [brpm penn-dolog, pendolecg < penndol- (base v. penndolat) + -og / -eg]

    m. –ed

    (1) (zoologie) Tétard.

    ●(1732) GReg 919a. Tetard, insecte noir qui vit dans l'eau & n'a outre la tête qu'une petite queuë fort mince, tr. «Penn-dolog. p. penndologued. Van[netois] pendolecg. p. penndoligued.»

    ●(1876) TDE.BF 503b. Pendolek, pendolok, s. m. V[annetais], tr. «Tétard, insecte aquatique ; pl. pendoleget, pendologet.»

    ●(1931) VALL 736b. Tétard, de grenouille, tr. «pendolog m. pl. ed.»

    (2) sens fig. Enfant.

    ●(1972) SKVT I 48. e oa bet manket, ur wech, ar skol gant e benndolog.

    (3) Homme qui a une grosse tête et qui est lourd d'esprit.

    ●(1900) KZVr 105 - 18/02/00. (Skivid) Penn-dolog a ve laret euz eun den teo e benn ha ponner e spered.

    (4) [empl. comme adj.] Qui n'en fait qu'à sa tête.

    ●(1903) CDFi août-septembre. Met keuz a zeu d'ezañ dizale. Laouig [ar marc'h] a zo buhez ennañ hag eun tammig pendolok eo ivez. (d'après KBSA 57).

    (5) Arbre tétard.

    ●(1931) VALL 736b. Têtard ; arbre, tr. «pendolog.»

  • penndologiñ
    penndologiñ

    [penndolog + -iñ]

    v. tr. d. Étêter (un arbre).

    ●(1931) VALL 736b. tailler les arbres en têtards, tr. «pendologi.»

  • penndommet
    penndommet

    [penn + tommet]

    adj. Éméché, gris.

    ●(1929) MKRN 89. Aliezik eta, d'ar zul da noz, e vize eun tammig penndommet.

  • penndouar
    penndouar

    [penn + douar]

    m. (géographie) Cap.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Il y a en cet endroit un cap, qui se Iette bien auant dans la mer, tr. «bout ara el leh hont, vr pen doüar ur poent' hac auanç largu' mat abarh er mor.»

  • penndoull
    penndoull

    adj.

    (1) Touseg penndoull : crapaud (?).

    ●(1929) SVBV 81. eun touseg-penndoull.

    (2) Logodenn penndoull : chauve-souris.

    ●(c.1718) CHal.ms i. chauue souris, tr. «asquel crehen, pl. Esquel crehen. a Ing[uiniel] on dit, logoden pen toul, logoden pen dal.»

    ●(1970) GSBG 55. (Groe) logodenn fendoull, tr. «chauve-souris.» ●(1982) PBLS 490. (Langoned) logodenn benn-doull, tr. «une chauve-souris.» ●(1986) DPSB 134. (Rieg) logodenn-benn-doull, tr. «chauve souris.»

  • penndouseg
    penndouseg

    [brpm peenn-dossêc < penn + touseg (?)]

    m.

    (1) Massue.

    ●(1744) L'Arm 390b. Tricot, tr. «Peenn-dossêc. m.»

    ●(1904) DBFV 180a. pendoseg, m., tr. «gros bâton, massue (l'A.).»

    (2) Bazh penndouseg : massue.

    ●(1744) L'Arm 233a. Massuë, tr. «Bah peennn dossêc.. Bihïérr peennn-dossêc ou doussêc.»

  • penndrabiñ
    penndrabiñ

    v. tr. d. Culbuter.

    ●(1879) ERNsup 164. Me 'm eus pendrabet 'neañ, 'vad, je l'ai culbuté, secoué, Trév[érec].

    ●(1931) VALL 176a. Culbuter, tr. «pendrabi(ñ) T[regor].»

  • penndraouigelliñ
    penndraouigelliñ

    v. tr. d. Jeter avec force.

    ●(1969) BAHE 62/18. ha penndraouigelliñ bizhier war o lerc'h [ar brini].

  • penndraouilh
    penndraouilh

    [penn + traouilh]

    m. & adv.

    (1) M. Dégringolade.

    (2) Adv. A-benndraouilh : en dégringolant.

    ●(1879) ERNsup 168. et e a-benn-draouill, il est dégringolé, Trév[érec].

    ●(1931) VALL 194a. Dégringoler, tr. «mont a-bendraouilh.» ●(1950) LLMM 23/43. raktal e ruilh adarre a-bendraouilh d'an traoñ. ●(1957) AMAH 23. e kouezhas a-bendraouilh a-ziwar e loen-kezeg. ●202. rak mil aon o devoa na gouezhje a-bendraouilh d'an traoñ.

  • penndraouilhat / penndraouilhiñ
    penndraouilhat / penndraouilhiñ

    [penn + traouilh + -iñ & -at]

    v.

    (1) V. tr. d. Renverser.

    ●(1896) GMB 713. pet[it] tréc[orois] pen-draoulheign renverser.

    (2) V. intr. Dégringoler.

    ●(1879) ERNsup 168. penn-draouillet e bet, il est dégringolé, Trév[érec]. ●(1896) GMB 713. à Tréméven pindraouiyein dégringoler les escalier, etc.

    ●(1964) LLMM 107/413. ma'z eas da gouezhañ war greiz an hent en ur bendraouilhat.

  • penndraouilhiñ
    penndraouilhiñ

    voir penndraouilhat

  • penndreuz
    penndreuz

    [penn + treuz]

    adj. Qui a la tête de travers.

    ●(1936) LVPR 100. Eno, eo stank ar vugale hag a deu war an douar mac'hagnet : lod kamm, lod dall, lod penn-dreuz. ●(1936) PRBD 207. Hi, livet fall, lagad luch ha penn-dreuz gant an dra-se !

  • penndreuzet
    penndreuzet

    [penn + treuzet]

    adj. =

    ●(1905) LZBg Du 271. Hama, emé Pier pendrézet, de Zoué é faut d'emb saùein ur chapélig, nen dé ket d'emb ni é.

  • penndroc'h
    penndroc'h

    m. (ichtyonymie) =

    ●(1961) BAHE 26/21. daou pe dri anv pesked dastumet e Ploumanac'h : Penndroc'h, Pirono, Moulleg, Tonk, Kazeg, Soner, Kaergenoù ! ! !

  • pennduenn
    pennduenn

    [mbr pen-duen, brpm penduen < penn + duenn]

    f. –où

    (1) (botanique) Roseau à massette.

    ●(1633) Nom 94a. Typha, sceptrum morionis : masses, roseau : an pen-duen. ●237a. Arundinetum : lieu où croissent les roseaux : an læch ma cresq, an cors pe an penduennou.

    ●(1659) SCger 19a. canne ou roseau, tr. «penduen.» ●106b. roseau, tr. «penduen.» ●(1732) GReg 133a-b. Cane, ou roseau, qui porte à la cime un bout noir long de 4. à 5. pouces, tr. «Penduenn. p. penduennou.»

    ●(1874) POG 138. Eur bennduen hejet gant an avel. ●(1876) TDE.BF 504a. Penduen, s. f., tr. «Massette, autrement dit, roseau qui porte une tête noire et allongée en forme de cylindre, plante.» ●(1879) BLE 364. Massette. (Typha. L.) Penduen. Quenouille. ●(1882) BAR 78. en he zourn eur benduhen. ●(1889) ISV 454. An Derven hag ar benduen. ●Ar benduen a zo hejet.

    ●(1912) MMPM 77. evel ar benduen var lez ar ster.

    (2) (agriculture) Épi charbonné.

    ●(1857) CBF 89. Chetu aze eur benduen etouez ann ed, tr. «Voilà, parmi le blé, un épi qui a du noir.»

  • pennduig
    pennduig

    [brpm penduic < penn + duig]

    m. –ed (ornithologie) Mésange charbonnière.

    ●(1752) PEll 685. Penduic, tr. «Mésange, petit oiseau.»

    ●(1821) GON 362a. Penduik, s. m., tr. «Mésange, petit oiseau. Pl. penduiged.» ●(1876) TDE.BF 504a. Penduik, s. m., tr. «Mésange, oiseau ; pl. penduiged.»

    ●(1984) ECDR 123. Wa'r roz, er bodoù lann izel, pe war an douar e kavemp neizhioù fitrak pe marechaliged (pennduig).

  • penneg
    penneg

    [brpm pennec < penn + -eg]

    m. Homme têtu, entêté.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Il est tout enfoncé dans la matiere, tr. «n'ende meit ur pennec.»

    ●(1878) EKG II 30. ar pennok a ioa bet o kerc'hat Polidor.

    ●(1927) FHAB Gouere 149. rak atao e vez kavet eur pennok bennak.

  • pennegañ
    pennegañ

    voir pennegiñ

  • penneget
    penneget

    adj.

    (1) Bien rangé, ordonné.

    ●(1962) TDBP II 408. Penneget, tr. «bien rangé, ordonné.»

    (2) sens fig. Arrangé, combiné.

    ●(1962) TDBP II 408. Penneget, tr. «se dit au S[ens] F[iguré] de toutes sortes de choses.»

  • pennegez .1
    pennegez .1

    [penn + -egez]

    f. –ed Femme qui a une grosse tête.

    ●(1876) TDE.BF 506b. Pennegez, s. f., tr. «Femme qui a une grosse tête.»

  • pennegez .2
    pennegez .2

    f. (botanique) Mercuriale.

    ●(1732) GReg 617a. Mercuriale, plante, tr. «Penneguès. ar benneguès.»

    ●(1876) TDE.BF 506b. Pennegez, s. f., tr. «Mercuriale, plante. Ar bennegez. Quelques uns disent peneugus.» ●(1879) BLE 144. Mercuriale. (Mercurialis. L.) Pennégez.

  • pennegezh
    pennegezh

    [penn + -egezh]

    f. Obstination, ténacité, entêtement.

    ●(1960) BAHE 22/31. ar gatoliged o deus roet ar skouer gant o fennegezh, o dalc'husted, o youl start, o unvaniezh.

  • pennegiñ / pennegañ
    pennegiñ / pennegañ

    [penneg + -iñ & -añ]

    v.

    I. V. intr. Faire l'entêté.

    ●(1920) KZVr 358 - 11/01/20. pennegi, tr. «faire l'entêté.»

    II. V. tr. d.

    A.

    (1) Ranger (des choses longues) toutes les têtes du même sens.

    ●(1962) TDBP II 408. Pennegi (v.), tr. «mettre toutes les têtes du même bout.»

    (2) Disposer, arranger.

    ●(1914) KZVr 84 - 11/10/14. Bennegi, tr. «appareiller, mettre en ordre.» ●Benneget ervat al laonnegez-ze, tr. «mettez-bien en ordre ce chanvre (ou lin) teillé.» ●benneget ervat an tamoez. Bourdelès. ●(1962) TDBP II 408. Me am-eus penneget ma re, tr. «j'ai bien arrangé les miens, tous dans le même sens.» ●(1967) BAHE 52/28. Met da betra e pennegin-me ken nebeut all a dra ?... Pa vin paour-noazh, ne baourain ken… ●(1968) BAHE 57/23. Renket, prientet ha penneget e oa bet an holl draoù-se da aesaat d'ar bourmenerien ober tro ar palezioù. ●(1969) BAHE 60/60. n'o devoa ket amzer hon tud da bennegañ an traoù war an taol.

    (3) sens fig. Arranger, combiner, inventer.

    ●(1962) TDBP II 408. Ordinal e veze penneget ur gaou bennag dit, tr. «on t'arrangeait (combinait, inventait) toujours quelque mensonge.»

    B. (technique) Abouter, mettre bout à bout (des tuyaux).

    ●(1931) VALL 3a. Aboucher (des tuyaux), tr. «pennegi T[régor].» ●37a. Arranger (bout à bout), tr. «pennegi.» ●40b. Assembler bout à bout, tr. «pennegi T[régor].» ●78b. mettre bout à bout, tr. «pennegi T[régor].» ●235b. Écarver ajuster bout à bout, tr. «pennegi T[régor].»

    III. V. pron. réfl. En em bennegiñ : (?) se débrouiller, s'arranger (?).

    ●(1921) FHAB Ebrel 94. Ha da betra termal, termal gant diegi ? / Reolen pep hini eo en em bennegi !

  • pennek
    pennek

    [mbr pennec, pennecq, brpm pennecq < penn + -ek]

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Qui a une (grosse) tête.

    ●(1633) Nom 267b. Capito : testu, qui a grosses teste : pennec, clopennec bras.

    ●(1876) TDE.BF 506b. Pennek, adj., tr. «Qui a une grosse tête.» ●(1878) BAY 19. pennek, tr. «Qui a une grosse tête.» ●(1895) FOV 273. en dén tiü ha pennec.

    (2) Têtu, entêté.

    ●(1659) SCger 118a. testu, tr. «pennec.» ●(c.1718) CHal.ms i. acariâtre, tr. «pennec, clopennec, quilpennec.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Ce n'est qu'un enfant uolontaire, tr. «n'endé meit ur pautr' pennec, pennadus, ahurtet.» ●(1744) L'Arm 9b. Aheurté, tr. «Peennêc.» ●136a. Entêté, tr. «Peennêc.»

    ●(1844) DMB 74. pennek un tamik, tr. «un peu entêté.» ●(1869) FHB 253/346a. eur paien euz ar re bennoca. ●(1878) EKG II 25. seul-vui ma c'hoarzet d'ezhan, seul bennokoc'h a-ze n'oa ken. ●(1883) IMP 7. Pennoc a colerus. ●(1889) ISV 214. Mar kendalc'hez da veza pennok.

    ●(1907) PERS 235. ourgouilluz ha pennek. ●(1935) TRAG 48. ar verc'h a zo pennek evel an tad.

    B. (en plt de qqc.)

    (1) Qui est pourvu, muni d'une tête.

    ●(1499) Ca 155a. capitatus / ta / tum. g. testu. b. pennec. ●(1633) Nom 196b. Clauus capitatus : clou testu : taig pennec.

    ●(1732) GReg 175a. Clou à tête, tr. «Taich pennecq.» ●920a. Têtu, sorte de marteau de maçon pour démolir, tr. «Morzoll pennecq. p. morzollyou pennecq.»

    ●(1862) BBR 96. Eun hach-pennek a oa gant-hi, tr. «Elle avait une hachette à la main.»

    (2) (en plt d'un projectile) Ramé.

    ●(1732) GReg 780b. Bale-ramée, tr. «Boled pennecq.»

    (3) (botanique) Askol-pennek : panicaut.

    ●(1633) Nom 84a. Eryngium, capitulum Martis, centum capita, offic Iringus : paincault, ou chardon testu : asquoll pennecq.

    (4) Bazh-pennek : gourdin.

    ●(1732) GReg 84b. Bâton court qui a un gros bout, & sert pour se batre, tr. «baz-pénneq. p. bizyér-pénneq.»

    II. Adv.

    (1) Derc'hel pennek da ub. : tenir tête à.

    ●(1926) FHAB Eost 305. ne reent ket mat o terc'hel pennok d'ezo.

    (2) Derc'hel pennek gant udb. : continuer obstinément qqc.

    ●(1967) LLMM 120/5. N'eo ket ar mare da ober ec'hoazh (sic), da zerc'hel pennek gant ar strivadeg ne lavaran ket.

    III.

    (1) Lakaat pennek ha revrek : voir revrek.

    (2) Pennek evel ur marc'h-mul : voir marc'h-mul.

  • pennekaat
    pennekaat

    [pennek + -aat]

    v.

    I. V. intr.

    (1) = (?) Diriger (?).

    ●(1941) DIHU 358/247. pen dé guir é ma marù, ha hañni mui de bennekat én ti.

    (2) Pennekaat ouzh ub. : tenir tête à qqn.

    ●(1931) VALL 737a. tenir tête, tr. «pennekat.» ●(1937) TBBN 89. Pe vezé gourenneu ne oé ket kalz hag e gredé pennekat dohton.

    II. V. tr. d. = (?).

    ●(1866) FHB 88/283b. Eur sklerijen vurzuduz a sko e spered Jakob ; guelout a ra ar Messi o tiskenn diouc'h ar map-se d'ezhan, ha na hall mui pennekaat he estlam.

  • penneren
    penneren

    [brpm penn ariein < penn + eren .2]

    v. tr. d. (élevage) Entraver (un bovin) d'une corne à un pied.

    ●(1744) L'Arm 129b. Empêtrer, (…) Attacher la tête à un des pieds, tr. «Penn ariein.»

    ●(1907) VBFV.bf 59b. penariein, v. a., tr. «lier la tête d'une bête avec l'un de ses pieds.»

  • penneskob
    penneskob

    [penn + eskob .1]

    m. –ed, penneskeb, penneskibion (religion) Évêque métropolitain.

    ●(1960) BAHE 23/13. Penneskob Kroatia. ●(1963) BAHE 35/1. ez eo dlead pep hini saludiñ anv ar Penneskob-Meur-se.

  • pennet
    pennet

    [penn + -et .1]

    adj.

    (1) Qui a une tête.

    ●(1913) ANRO 19. Da gement den a zo pennet / Tokou aze a ve gwerzet !

    (2) Pennet mat : qui a une bonne tête.

    ●(1879) ERNsup 152. penned mad, qui a une bonne tête, St-Mayeux, Trév[érec].

    ●(1904) LZBg Mae 139. en direktour e zou un dén pennet mat.

    (3) Pennet fall : qui a mauvaise tête (au moral).

    ●(1866) FHB 63/85a. Ma zigouez dindanoc'h eun den pennet fall ha neller ket dont abenn anezhan.

    (4) (agriculture) Qui a des épis.

    ●(1872) ROU 83b. Le froment a de beaux épis, tr. «Ar gviniz a zo penned mad.»

  • penneuvr
    penneuvr

    [penn + euvr]

    s. Chef-d'œuvre.

    ●(1854) MMM 56. pen-œuvr eus a zaouarn Doué var an douar.

  • pennfoll .1
    pennfoll .1

    [brpm pen fol < penn + foll]

    adj.

    (1) (en plt de qqn) =

    ●(17--) SP III 755. ar ganaillez pen fol.

    (2) (en plt d'animaux) Épouvanté, affolé.

    ●(1869) KTB.ms 14 p 297. pa digwezas ar mewel da gerc'had ar c'hezek a oant holl evel penn-foll, vel pa vije ar Bleiz gant-he.

    ●(1906) BOBL 03 mars 76/2b. Va zad hen deuz eun taro penn-foll.

  • pennfoll .2
    pennfoll .2

    [brpm pennfoll < penn + foll]

    m.

    (1) (pathologie animale) Vertigo.

    ●(1732) GReg 956b. Vertigo, maladie de chevaux, tr. «Ar pennfoll.»

    ●(1876) TDE.BF 507a. Penn-foll, s. m., tr. «Vertigo, maladie des chevaux.» ●Kroget eo ar penn-foll enn-hañ, tr. «il a le vertigo.»

    ●(1931) VALL 736b. mauvaise tête, tr. «pennfoll.»

    (2) sens fig. Caprice.

    ●(1732) GReg 956b. Vertigo, caprice, colere soudaine, tr. «pennfoll.» ●Il a du vertigo, tr. «Croguet eo ar pennfoll ènhâ.»

  • pennfollañ
    pennfollañ

    voir pennfolliñ

  • pennfollerezh
    pennfollerezh

    [pennfoll + -erezh]

    m. Affolement.

    ●(1937) TBBN 43. é soudarded e saùas penfollereh én ou mesk ha ind arauk mel-divel. ●(1973) LIMO 10 mars. El ma oè penfollerèh é kement tu.

  • pennfollet
    pennfollet

    [penn + follet]

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Hors de lui.

    ●(1896) GMB 474. pet[it] tréc[orois] penfolet, sot, fou.

    ●(1906) KANngalon Genver 19. pa vele anezhan pennfolet, ne lavare grik ebet. ●(1939) KTMT 76. Pennfollet naet, Biel a youc'he, a garnache.

    (2) (en plt d'animaux) Furieux.

    ●(1846) BAZ 164. Lakeat e oue dirac eur vioc'h fuloret ha penfollet. ●(1894) BUZmornik 180. eur vioc'h gouez pennfollet.

    ●(1921) PGAZ 31. eur broud d'an taro penn-follet. ●(1923) KNOL 151. Blejal a reant evel saout penfollet.

  • pennfolliñ / pennfollañ
    pennfolliñ / pennfollañ

    [penn + follañ / folliñ]

    v.

    I. V. intr.

    A.

    (1) Devenir fou.

    ●(1932) BRTG 2. Penfollein e hrehen kent pèl.

    (2) S'emporter.

    ●(1868) FHB 181/193a. Setu tud o pennfolli. ●(1872) ROU 82b. S'emporter, tr. «penfolla.» ●(1894) BUZmornik 696. oc'h egari hag o pennfolli.

    ●(1902) MBKJ 95. Lezit an dud-se da benn-folli. ●(1910) DIHU 61/104. Penfolein dall e hras Kériolet doh en Eutru Doué. ●(1925) FHAB Mae 189. ma teu an dud yaouank da bennfolli.

    B. (en plt d'animaux)

    (1) S'emballer.

    ●(1868) FHB 192/288a. ar c'hezeg a benfollaz hag a ieaz a benher e touez ar blocad tud-ze.

    (2) (en plt d'un ovin)

    ●(1849) LLB 1533. mar da doh guélèt unan [ur meud] é penfolein.

    C. (en plt des éléments naturels)

    ●(1959) TGPB 99. Gwashoc’h eget ur varazad laezh fourdouilhet ha ribotet gant ur vazh dreist-ment e stagas ar mor da grozal ha da bennfolliñ.

    II. V. tr. d. Affoler.

    ●(1872) ROU 82b. Voltaire avait égaré la Société, tr. «Voltêr en d-oa penfolled an dud.»

    ●(1910) MBJL 46. Peadra, kwita ? da bennfollin eskibien an iliz anglikan.

  • pennfont
    pennfont

    [penn + font .1]

    m. Fondement.

    ●(1825) COSp 93. èl m'ema er pèn-fond a bep douster. ●(1855) BDE 788. er pen-fond a hun espérance.

  • penngab
    penngab

    [mbr penn gap, brpm penn-gap < penn + kab] cf. kab

    m.

    I. (agriculture)

    (1) Garniture de cuir du fléau.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 96). penn gap freill l. cappa.

    ●(1732) GReg 418a. Garniture de cuir qu'on met sur le manche & sur la gaule du fleau, tr. «Penn-gap. p. pennou-gap.» ●(1744) L'Arm 159a. Garniture de cuir du fleau, tr. «Peenn-gapp.»

    ●(1876) TDE.BF 504b. Pengab, s. m., tr. «Garniture en cuir du fléau qui lie les deux pièces d'un fléau à battre le blé.»

    ●(1907) VBFV.bf 59b. pengap, m., tr. «garniture de cuir du fléau.» ●(1931) VALL 96b. tête mobile du fléau, tr. «pengab m.» ●308a. Fléau (…) la garniture du manche, tr. «pen-gab m.» ●(1943) DIHU 388/340. pen-gaù (s. m.) : el lér e vè ar ben en oalen eit hé stagein doh en tredous.

    (2) Penngab bras : garniture du manche du fléau.

    ●(1857) CBF 103. Ar penn gap braz, m. tr. «Garniture du manche du fléau.»

    (3) Penngab bihan : garniture du bout du battant du fléau.

    ●(1857) CBF 103. Ar penn gab bihan, m., tr. «Garniture du bout du battant du fléau.

    II. (habillement) Capuchon.

    ●(1895) GMB 96. Pet[it] Trég[uier] pen-kap, pen-gap, m. pl. peno kap, capuchon.

    ●(1924) ARVG Ebrel 91. Eur vantell hag eur penn-gap outi. ●(1981) ANTR 147. Eur pengab a zo ouz e gabig da houdori ar penn hag an diskouarn.

  • penngadour
    penngadour

    [penn + kadour]

    m. –ion (domaine militaire) Stratège.

    ●(1931) VALL 710a. Stratège, tr. «pengadour pl. ien.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...