Recherche 'ka...' : 2103 mots trouvés
Page 3 : de kabusinadenn (101) à kadans (150) :- kabusinadenn
- kabusinennkabusinenn
f. –où (botanique) Capusine.
●(1931) VALL 96b. Capucine ; plante, tr. «kabusinenn f. pl. ou.»
- kabusinez
- kac'h-alanig
- kac'h-aonig
- kac'h-en-andor
- kac'h-er-gêr
- kac'h-kac'hkac'h-kac'h
adv. fam. Toujours en train de chier.
●(1929) SVBV 124. emaint atao debr-debr kac'h-kac'h.
- kac'h-moudennkac'h-moudenn
m.
(1) Prodique.
●(1752) PEll 105. Cac'h-mouden, prodigue, qui dissipe, ou laisse perdre son bien.
(2) Vaurien.
●(1752) PEll 105. Cac'h-mouden, tr. «Imbécile, fainéan, vaurien.»
●(1876) TDE.BF 312b. Kac'h-moudenn, s. m. Vaurien, fainéant, prodigue. Ce mot est composé de kac'h, qui chie, et de moudenn, motte. Il ne s'emploie qu'au vocatif, en interpellation : Ke diouz-in, kac'h moudenn, va-t-en, bon à rien, fainéant.
●(1924) NFLO. vaurien, tr. «kac'h-mouden.» ●(1931) VALL 660b. bon à rien, tr. «kac'h-mouden (injure) triv[ial].»
- kac'hadell
- kac'hadennkac'hadenn
f. –où
(1) Étron.
●(1732) GReg 128a. Cacade, décharge du ventre, tr. «Cac'hadenn. p. cac'hadennou.» ●(1744) L'Arm 41a-b. Cacade, tr. «Cahadeenn.. pl, cahadeenneu. f.»
●(1876) TDE.BF 312a. Kac'hadenn, s. f., tr. «Merde d'homme, de chien, de cochon etc ; crottin de cheval.» ●(1878) BAY 13. kahaden, tr. «décharge.»
(2) Ober e gac'hadenn : faire ses besoins.
●(2002) MVAHU 39. (An Uhelgoad) Job 'zo 'hont 'barz ar park 'tal-kichenn oh ober e garhadenn.
(3) sens fig. Échec, fiasco.
●(1732) GReg 128a. Cacade, mauvais succès d'une folle entreprise, tr. «Cac'hadenn. p. cac'hadennou.»
●(1962) EGRH I 24. kac’hadenn f. -où, tr. « étron, travail manqué. »
- kac'hadenn-yarkac'hadenn-yar
f. sens fig. (pathologie) Espèce d'abcès qui vient dans la paume de la main.
●(1982) TKRH 63. Pet gwech am eus bet an droell ! Ar peurliesañ e vez er biz-yod. E palv va dorn 'm eus bet ivez, ur gac'hadenn-yar 'veze graet eus seurt gor.
- kac'hajkac'haj
plur.
(1) Paroles idiotes, vulgaires, etc.
●(1879) ERNsup 161. laret kac'hach, dire des bétises, Treg[uier], Pleud[aniel]. ●(1954) BGUE 32/11. ligantaj difeson. Kahaj !
(2) Chose sans valeur.
●(1978) PBPP 2.2/269. (Plougouskant) kac'haj m. kac'hajoù, tr. «chose sans valeur, variante kaoc'haj.»
(3) Rumeur médisante.
●(1978) PBPP 2.2/269. (Plougouskant) kac'haj m. kac'hajoù, tr. «rumeur /médisante/ variante kaoc'haj.»
- kac'hartkac'hart
adj. (argot des tailleurs vannetais) =
●(1932) BRTG 77. Girieu ag el langaj «kemenér» kahart = pal. ●78. kavet ur «hoem » ker «biochennek» ha ken «kahart» èl hani Koèdan.
- kac'hat / kac'het / kac'hiñkac'hat / kac'het / kac'hiñ
v. intr. Chier.
I.
●(1499) Ca 29a. Cachet. g. chier. l. caco / cas. ●32a. Caoch in cachet vide. ●195a. [teil] g. chier ou fambreer. b. cahet pe teilat. ●(1633) Nom 261b. Tenesmus, tenasmus : espraintes, expressions, grand desir d'aller à la selle : vn chouant bras da monet dan cador, chouant bras da cachet.
●(1723) CHal 27. Cahein, tr. «chier.» ●(1732) GReg 165a. Chier, tr. «Cac'het. pr. id[em] Van[netois] caheiñ. pr. cahet.» ●(1744) L'Arm 212b. Lacher, détendre (...) Le ventre, faire ses aises, tr. «Cahein.» ●(1752) PEll 105. Cac'ha, décharger son ventre.
II.
(1) Aze e kac'hi :
●(1962) BRUD 16/34 (T) E. ar Barzhig. Ya, pôtr fin, ma roan dit va ine pe ineou all emaon karget da gas d'ar baradoz, aze e kahi, Satan ! ●(1977) EBZG 66 (T) E. ar Barzhig. «Aze e kac'hi, penn saoz, ne vez unanet ar c'hleze nemet etre Kelted !»
(2) Kac'hat ar marv : avoir une très grande frayeur.
●(1965) BAHE 46/49 (T) A. Duval. Prest da gac'hat ar marv (prest da sempliñ gant ar spont). ●(1982) TKRH 65 (T) A. Duval. Mamm-Gozh a oa aonik muioc'h c'hoazh. Ur wech bepred e oa bet darbet dezhi bezañ kac'het ar marv, evel ma vez lâret.
(3) Kas da gac'hat : envoyer promener.
●(1902) CRYP VI 24 (T). Kés dë gac'hat ! tr. «va-t-en chier ! se dit aux importuns qu'on veut chasser.» ●(1942) SAV 25/18 (T) *Jarl Priel. Mat, kae da gac'hat 'ta !... ●(1949) LLMM 17/58 (T) *Jarl Priel. Kae da gac'hat gant da gordenn !...
(4) Ne gac'ho ket ar yer war kofoù e zivhar : avoir des mollets de coq.
●(1978) PBPP 2.1/118 (T-Plougouskant). Ne gac'ho ket ar yer war kofoù e zivhar, tr. J. le Du «il a les mollets de coq /lit. les poules ne lui chieront pas sur les mollets/»
(5) Labourat evel ma kac'h ar saout en noz : travailler sans précision.
●(1902) CRYP VI 24 (T). Par a peu pré, vel ma kac'h zaoud 'noz, tr. E. Ernault «par à peu près, comme les vaches chient la nuit (il parait que le jour elles ont soin de faire au même endroit de leur étable.» ●(1943) SAV 29/9 (T) *Jarl Priel. E labour a ra dreist penn e viz, evel ma kac'h ar saout en noz. ●(1957) AMAH 13 (T) *Jarl Priel. Petra bennak ma vezent renet gant jeneraled hanter-vezv, pe a rae da vihanañ diouzh o c'harg war dastorn, da lavarout eo, evel ma kac'h ar saout an noz. ●(1958) ADBr LXV 526 (K An Ospital-Kammfroud) Ch. ar Gall. Faire quelque chose sans application, «par dessous la jambe» se dit : Ober tra pe dra e giz ma kah ar zaout en noz.
(6) Kac'hat en e dog : avoir une mauvaise conduite avant le mariage.
●(1912) RVUm 236 (Gu). Ean en des kahet én é dog, hag é ma bet ret dehou er lakat ar é ben. Ceci peut viser la mauvaise conduite avant le mariage.
(7) Bezañ kac'het e ti ub. : ne pas avoir été à l’aise chez qqun.
●(1993) PONTEKROAZ Roger Gargadenneg (Ki). Kac'het o deus en e di : ils ne sont pas à l'aise chez lui.
(8) Mont da gac'hat da gambr an hentoù : aller au diable.
●(1902) CRYP VIII 280 (T). Ed e dë gachet dë ganb ën hinchou, tr. E. Ernault «il est allé chier dans la chambre des chemins, il est parti au loin, allé au diable, Trég[or].»
(9) Kac'het en deus ar marc'h/e varc’h/e jav outañ (ouzh e garr) : projet avorté, sans effet.
●(1732) GReg 277b. Son dessein est avorté, son projet a resté sans effet (burlesquement on dit.) «Cac'het eo ar marc'h ountâ. cac'het èn deus ar marc'h outañ.» ●380a. La mine est éventrée, le secret est découvert, tr. G. Rostrenenn «(burlesquement. cac'het eo ar marh ouzomp.»
●(1912) RVUm 317 (Gu-Arvor). Kahet en des é jau doh tou, tr. P. ar Gov «Son cheval a fait sur lui : Il a mal réussi.» ●(1954) VAZA 137 (T) *Jarl Priel. Paour kaezh Abd-el-Aziz ! er bloaz warlerc'h e kac'has e varc'h ouzh e garr ; trec'het e voe e soudarded gant e vreur Moulay-Hafid, hag eñ diskaret a-ziwar ar bern torchennoù a dalve dezhañ da gador-veur, kollet gantañ pep galloud.
(10) Kac'hat eskern : voir eskern.
(11) Kac'hat en e votoù : voir botoù.
(12) Kas ar big da gac'hat : voir pig.
(13) Dougen ar big da gac'hat : voir pig.
(14) Bezañ kac'het ar gwellañ : voir gwellañ.
- kac'hatakac'hata
v. intr. Merdoyer.
●(1978) PBPP 2.2/269. (Plougouskant) kac'hata, tr. «merdoyer /bricoler sans avancer/.»
- kac'hel-kac'hel-
voir kac'her-
- kac'helatkac'helat
voir kac'herat
- kac'helerkac'heler
voir kac'heler
- kac'her .1kac'her .1
m. –ion
(1) Chieur.
●(1499) Ca 29a. [cachet] Jtem hic stercator / oris. chiart. b. cacher.
●(1732) GReg 165a. Chieur, tr. «Cac'her. p. cac'héryen. Van[netois] cahour. p. yon, yan.»
●(1876) TDE.BF 312a. Kac'her, s. m., tr. «Chieur.»
●(1908) PIGO II 9. kaset d'in ho pried da vragezan, ha na pa ve nemet eur c'hac'her anean, me rey gantan eur gwaz ! ●(1914) KZVr 52 - 01/03/14. a lake ar Gall da zouzan evel eur c'hac'her ? ●(1972) SKVT I 88. daou gac'her ken yaouank.
(2) Kac'her gwasket =
●(1973) BAHE 76/34. Ur c'hac'her gwasket bennak.
(3) Kac'her, en andor, er gwasked =
●(c.1870) MIL.ms (d’après (1901-1903) MSLP xii 275). Kac’her en andor, tr. «bas, homme qui a peur d’avoir le moindre mal, qui ne met sa peine à rien et qui recherche partout ses aises même pour ch…»
●(1982) TKRH 18. kac'her er gwasked zo ac'hanout.
(4) Kac'her diaes : mauvais coucheur.
●(1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Kac'har diaes, den fas displijus. ●(1955) VBRU 53. rak ur c'hac'her diaes, pa lavaran, e oa an drask-se !…
(5) enfant. =
●(1976) LIMO 18 septembre. Kleùet em es mammeu é lared : deit-man (…) hag eué… kahérig !
(6) Kac’her-kraoñ : voir kraoñ.
- kac'her .2
- kac'her-kraoñ
- kac'herat / kac'helatkac'herat / kac'helat
v. tr. d. Passer au crible à gros trous.
●(1744) L'Arm 85a. Cribler, tr. «Cahérein ou cahératt.»
●(1879) ERNsup 157. Kac'helat kerc'h, nettoyer l'avoine avec un crible à grands trous, Trév[érec]. ●(1898) MSLp x 2 [326]. On dit en petit Tréguier kreur kac'heler «crible à grands trous», mot dérivé de kac'helat «nettoyer (les grains) avec un instrument de ce genre», Rev. Celt., IV, 157.
●(1919) KZVr 354 - 15/12/19. kac'herat, tr. «cribler avec le gros crible.»
- kac'herer / kac'helerkac'herer / kac'heler
m. [emploi adj.] (Crible) à gros trous.
●(1879) ERNsup 157. un crible à grands trous (eur c'hreur kác'heler), Trév[érec].
- kac'herez
- kac'herezh
- kac'herikac'heri
f. triv. Toilettes, chiottes.
●(1902) CRYP viii 278. Kac'heri, latrines, en Goello ; mot vulgaire, comme en franç. chiottes. ●(1934) BRUS 344. Où sont les commodités ? tr. «émen é ma er gaheri ?» ●(1934) DIHU 273/35. taolet ér gaheri ! ●(1942) DIHU 377/164. un toul e servijè de gaheri ! ●(1976) BAHE 90/45. Geriennoù gros met boutin : staotiri, kac'hiri. Implijet gant ar baotred (lec'h da st[aotat], da gac'hat).
- kac'hetkac'het
voir kac’hat
- kac'hidellkac'hidell
f. Cochonnerie, travail cochonné.
●(1931) VALL 129b. travail cochonné, tr. «kac'hidell T[régor].» ●Cochonnerie, tr. «kac'hidell T[régor].»
- kac'hidelliñkac'hidelliñ
v. tr. d. Cochonner (le travail).
●(1931) VALL 129b. Cochonner, tr. «kac'hidelli T[régor].»
- kac'higeller
- kac'higelliñkac'higelliñ
v.
(1) V. intr. Souiller d'excréments.
●(1962) EGRH I 24. kac'higelliñ v., tr. « souiller d'excréments. »
(2) V. tr. d. Cochonner (le travail).
●(1927) GERI.Ern 248. kac'higelli (al labour) T[régor], tr. «lambiner.»
(3) V. intr. Lambiner.
●(1931) VALL 416a. Lambiner, tr. «kac'higelli T[régor].»
- kac'hilher
- kac'hilherezhkac'hilherezh
m. =
●(1744) L'Arm 391a. Tripotage, tr. «Cahillereah.» Il faut se défier des cousinages : Unn Eutru a lar, Queniterhue, / D'ur veærh a rescontt, me Handerhue, / A zizolo Cahillereah, / Quemênd eell à Guerênteah.
- kac'hilhiñ
- kac'hiñkac'hiñ
voir kac’hat
- kac'hlec'hkac'hlec'h
m. –ioù Toilettes.
●(1499) Ca 29a. [cachet] lieu secret darriere la maison pour chier. b. cachlech.
●(1732) GReg 449b. Garderobe, privé, tr. «Cac'h-lec'h. an gac'h-lec'h.» ●565b. Latrine, lieux privez, tr. «Cac'hlec'h.»
●(1876) TDE.BF 312b. Kac'h-lec'h, s. m. V[annetais], tr. «Latrines.»
●(1931) VALL 811a. Latrines, tr. «kac'hlec'h m. pl. iou.»
- kac'hmoudennañkac'hmoudennañ
v.
(1) V. tr. d. fam. Dissiper (son bien).
●(1659) SCger 39a. dependre du bien, tr. «cac'hmoudena e vadou.» ●(1752) PEll 105. Cac'h-moudenna, y ajoutant Madou, biens, signifie dissiper son bien, se ruiner, devenir pauvre : car on dit Cac'h moudenna e vadou.
●(1869) TDE.FB 290b. On dit aussi kac'h-moudenna he vadou, dissiper son bien. Triv[ial].
(2) V. intr. Faire le vaurien, le fainéant.
●(1876) TDE.BF 312b. Kac'h-moudenna, v. n. Faire le vaurien, le fainéant (…) Il se conjugue avec l'auxiliaire ober.
- kac'huskac'hus
adj. Merdeux, souillé de merde.
●(c.1500) Cb 32b. [cachet] merdosus / sa / sum. ga. conchiez / merdoux. b. cachus.
- kachañ
- kached .1kached .1
m. –où
(1) Cachet.
●(1633) Nom 171b. Annulus sigilaris, vel signatorius : anneau ou cachet : goualen cachet.
●(1710) IN I 71. evel ur c'hachet hac ur siel. ●(1732) GReg 128a. Cachet, pour cacheter des lettres, tr. «Cached. p. cachedou. Van[netois] id. p. cachedeü.»
●(1862) BSH 5. daou gached.
●(1913) PRPR 55. Kached ar post a verk ar bloavez 1845. ●(1919) TOBB 81. Lakeat a veze eur c'hachet var ho garten.
(2) Kached distag : cachet volant.
●(1732) GReg 128a. Cachet volant, tr. «Cached distacq. p. cachedou distacq.»
- kached .2kached .2
voir kased
- kachedet
- kachediñkachediñ
v.
(1) V. tr. d. Cacheter.
●(1732) GReg 128b. Cacheter, des lettres, tr. «Cachedi. pr. cachedet. Van[netois] Cachetein. pr. et.»
●(1861) BSJ 253. Open, cachettet ou doé er bé guet sciel er juge bras. ●(1862) BSH 64. Chetu aze lizer, m'ho ped d'he gachedi.
(2) V. tr. i. = klozañ.
●(1906) GWEN 11. provizion a vez kachedet varnan.
- kachennkachenn
f. –où, kechenn (alimentation)
(1) Gâche.
●(1732) GReg 444b. Gache, vieux mot, qui signifoit, gâteau, petit pain plat, tr. «Gachenn. p. gachennou. voyez échaudée, gâteau.» ●Une gache d'aveine, tr. «Gachenn qerc'h.»
(2) Gâteau.
●(1869) KTB.ms 14 p 237. sell aze ur gachenn da rei da zebri d'ar plac'h.
●(1968) BAHE 56/58. ur gachenn-savoa. ●59. Gachen, gechenn e-lec'h gwastell(enn) ger anavezet mat koulskoude : tapit un tamm gachenn ! kemerit un tamm gachenn ! ●(1970) BHAF 78. debri gachenn er skol. ●383. Gachenn. (Implijet endro da Lannuon) Gwastell.
(3) Miche.
●(1857) CBF 71. eur gachen pe eur vouchen wenn, tr. «une miche de pain blanc.»
●(1903) MBJJ 196. er vro-man na ve ket troc'het ar bara : na ve ket græt gantan torzo teo, mes gachenno tanau.
(4) = (?).
●(1868) FHB 189/261b. pa velas en d'oa diazezet pephini he gachen guella mac'h helle.
- kachouiñkachouiñ
v. tr. d. Teinter au cachou, cachouter.
●(1970) GSBG 239. (Groe) kachouiñ, tr. «teinter (les filets, le cordage, etc. avec du cachou).»
- kad .1
- kad .2
- kadailhet
- kadañskadañs
f.
(1) Cadence, mesure.
●(1575) M 1622. cadanç ho dançou, tr. «cadence de leurs danses.» ●(1647) Am 722. Böa, Böa hassit brema, disquit ho cadanç., tr. « Bah ! bah ! hâtez-vous maintenant, apprenez votre cadence ». ●(1647) Am A.380(a). Troidellat mat ac hen cadenç., tr. « Tournoyer bien et en cadence ».
●(1659) SCger 18b. danser à la cadence, tr. «dansal e cadancç.» ●(1732) GReg 128b. Cadence, tr. «Cadançz.» ●(1792) BD 4266. demp mamesel prontamant en cadans, tr. «allons, mademoiselle, promptement, en cadence.»
●(1858) GBI I 136. Ni zisko did ar c'hadanz, tr. «Nous t'apprendrons la mesure.»
(2) Civilité.
●(1732) GReg 171a. Civilite, maniere honnête, douce & polie d'agir, tr. «Cadançz.»