Recherche 'ka...' : 2103 mots trouvés
Page 8 : de kailhoc_henn (351) à kala-bloaz (400) :- kailhoc'henn
- kailhochkailhoch
m. –ed Fainéant.
●(18--) GBI I 76. N'int ket da reï d'ar gailloched, tr. «Et ce n'est pas pour les fainéants.»
- kailhos
- kailhosenn
- kailhostrenn
- kailhotiñkailhotiñ
v. tr. d. Fouler, tasser.
●(1913) KZVr 29 - 21/09/13. treid ampletus da gailhoti, tr. «grands pieds, avantageux pour fouler (après avoir bêché) Trézény, Corfec.» ●(1931) VALL 316a. Fouler ; (la terre), tr. «kailhoti T[regor].» ●559a. Piétiner la terre pour la durcir, tr. «kailhoti.» ●729a. Tasser la terre en la foulant, tr. «kailhoti T[régor].»
- kailhoù
- kailhouskenn
- kailhoustenn / kailhoustrennkailhoustenn / kailhoustrenn
voir kailhouskenn
- Kaim
- kaimankaiman
m. –ed (zoologie) Caïman.
●(1919) LZBl Genver 14. rak ar vagik, striz kenan, 'vije trulet ker buan ha me e riskl da veza debret gant ar c'haïmaned.
- kaimant / kalimantkaimant / kalimant
m. –ed
(1) Gueux.
●(1732) GReg 130a. Caimant, gueux, tr. «Van[netois] Caymant. calimant. pp. ed.» ●480b. Gueux, mendiant, fripon & voleur, tr. «caymandt. p. caymandted.»
●(1884) LZBt Meurzh 57. eur bourk braz awalc'h, pa 'n eo gwir zo eur c'haïman enon o chomm.
(2) Vaurien, voyou.
●(1933) ALBR 49. daou ganfard yaouank, daou galimant kentoc'h, daou lampon 'vit lâret gwir.
- kaimanterezh
- kaimantez / kalimantezkaimantez / kalimantez
f. –ed Prostituée.
●(1732) GReg 225a. Coureuse, femme prostituée, tr. «caymantes. calimantes. pp. ed.»
- kaimantiñ / kaimantalkaimantiñ / kaimantal
v. intr. Gueuser.
●(1732) GReg 130a. Caimander, gueuser, tr. «Van[netois] Caymandteiñ.» ●480. Gueuser, mendier, tr. «caymandi. pr. caymandet.» ●943a. Truander, mendier par libertinage, & pure fainéantise, tr. «caymandi. pr. caymandet.»
●(1928) BREI 59/4b. devejour, a blij d'ean kaïmantal muioc'h eget labourat.
- kaka
- kakac'h
- kakac'hig
- kakaokakao
coll. & m.
I. Coll. (botanique) Cacaotiers, cacaoyers. cf. gwez-kakao
●(1944) DGBD 176. ar plantadegoù-kakao-se.
II. M.
(1) Cacao.
●(1919) LZBl Genver 18. e troker breman heol palmez, kaoutchouc, kakao, kafé, koat eben, akajou, etc.
(2) Poudre de cacao, boisson.
●(1915) LILH 16 a viz Genver. un tasad kakao. ●(1927) BBMT 6. kakao get leah. ●(1941) ARVR 4/3d. kakao, butun.
- kakaouet
- kakaouetennkakaouetenn
f. –où, kakaouet (botanique) Cacahuète.
●(1903) MBJJ 290. eun toullad kakaouetenno. ●300. diou pe daër gakaoueten.
- kakarakaakakarakaa
interj. Onomatopée qui imite le chant du coq.
●(1909) NOAR 26. Kakara... kaa ! Kakarakaa ! Kakaraka !... Sant Per a yoa kousket en e lochennig, e-kichen dor ar baradoz, pa glevas eur c'hilhog o kana evel-se eus holl nerz e gornailhenn.
- kakedkaked
m.
I.
(1) Bavardage, caquetage, caquet.
●(1557) B I 326. Nen deu quet da caquet etabl, tr. «Ton caquet n'est point raisonnable.»
●(1659) SCger 11b. babil, tr. «caquet.» ●(1710) IN I 292. ar goab hac ar c'haquet. ●(1732) GReg 73a. Babil, vice de trop parler, tr. «Cacqed.» ●(1744) L'Arm 23b. Babil, tr. «Caquette.. pl, eu. m.» ●(1766) MM 681-682. an diaoul se ayoa desevet / ac ouc'h pen goal lem a gaquet. ●(1792) BD 4006. na vo quet gant cacquet nac yue gant fabl[o], tr. «Ce n'est pas avec du bavardage ni non plus avec des fables.»
●(1831) MAI 198. Les ho caquet ridicul. ●(1838) OVD 247. nen dint nameit ur haquet sod ha væn. ●(1856) VNA 172. Moins de babil, mon ami, tr. «Bihannoh a gaquêt, m'ami.»
(2) Dre gaket : en médisant.
●(1866) HSH 20. oc'h ober goab eus a Noë hac o c'houlen outhan, dre gaquet, ha ne voa den fur var an douar nemethân ?
(3) (en plt des animaux) Caquet.
●(1877) EKG I 94. kaket skiltruz ar mor-bik marellet.
II. Bezañ lemm a gaked : avoir la langue bien pendue.
●(1766) MM 682 (Li) C. M.-le Laé. Ac ouc'h pen goal lem a gaquet, tr. G. Esnault «Et avec tout ce caquet rudement affilé...»
- kaketaerkaketaer
m. –ion Bavard.
●(1732) GReg 73a. Babillard, qui a du babil, tr. «Cacqetaër. p. caqetaëryen.»
- kaketaerezkaketaerez
f. –ed Bavarde.
●(1732) GReg 73a. Babillarde, causeuse qui a du babil, tr. «Cacqetaëres. p. caqetaëresed.»
- kaketal / kaketat / kaketiñkaketal / kaketat / kaketiñ
v.
I. V. tr.
(1) V. tr. d. Kaketal ub., udb. : médire de qqn, de qqc.
●(1612) Cnf 51a. quaquætal heuelep an nessaff.
●(1834) APD 75. an assambleou-se, e pere en em amuser da gaguetat tout ur baros. ●(1838) CGK 11. Merc'het a veler ive o caquetal pautret. ●(1854) MMM 231. caqetal a rear ho devotionou. ●(1869) SAG 158. e poulz he gamaraded da gaketal anezhi bepred.
●(1925) LZBt Gwengolo 23. nak a dost nak a bell ne c'hoantaont kaketal o renerien.
(2) V. tr. i.
(1) Kaketal eus : médire de.
●(1872) DJL 30. nep gar kaketal brema deuz re varo.
(2) Kaketal ouzh : bavarder avec.
●(1856) GRD 136. Hum bligein é caquettal doh er bautrèd hag é vout cazaliet guet-hai.
II. V. intr.
(1) Bavarder, babiller, caqueter.
●(14--) Jer.ms 755. (b) Dançal, caquetal, fringal dre'n sal a bale, tr. «Danser, caqueter, gambader par la salle et marcher.» ●(1612) Cnf.epist 31. ac euff en deffé hoant da hoarzin, da quaquettal, na da hoariff.
●(1659) SCger 11b. babiller, tr. «caquetta.» ●(c.1718) CHal.ms i. babiller, tr. «Langagein, Caquetal.» ●(1727) HB 246. causeal ha caquetal an eil-re gant o-hentez. ●302. na caquetal, na sellet ouz ar marvaillou. ●(1732) GReg 73b. Babiller, parler sans cesse & de bagatelles, tr. «cacqetal. cacqetet.» ●141a. Causer, babiller, tr. «caqetal. pr. caqetet.» ●Elle cause comme une pie borgne, tr. «Caqetal a ra ec'hiz da ur ur bicq-spern.» ●(1744) L'Arm 23b. Babiller, tr. «Caquettein.» ●(1792) HS 231. caquèttal enn ul léh aral ? ●(17--) TE 414. tud meàu pé é caquêttal, èl ma huélamb liès én hun Ilisieu.
●(1876) TDE.BF 314a. Kaketal, v. n., tr. «Babiller, parler sans cesse, caqueter.»
●(1907) VBFV.fb 9a. babiller, tr. «kaketal.»
(2) Médire.
●(1732) GReg 73b. cacqetal. p. cacqetet. (Ce dernier mot veut dire en quelques endroits, causer, parler mal du prochain, dire des choses pour rire.).
(3) Fanfaroner.
●(1889) ISV 381. E guirionez, ama n'oa ket a leac'h da gaketal.
- kaketatkaketat
voir kaketal
- kaketerkaketer
m. –ion
(1) Bavard.
●(1732) GReg 141a. Causeur, qui parle trop, ou indiscretement, tr. «Caqeter. p. caqeteryen. caqetour. p. yen.» ●(1744) L'Arm 23b. Babillard, tr. «Caquettour.. terion. m.»
●(1835) AMV 85. ar foultr a guezas var ar c'haqueter impi-se. ●(1838-1866) PRO.tj 190. Neuze e zint kaketerien.
●(1907) VBFV.fb 9a. babillard, tr. «kaketour, m. (pl. –erion).»
(2) Blason populaire : Sibirilliz kaketerien.
●(1912) MELU 365. Plougouloumis bonedeien, / Sibirillis kaketerien, / Klederis tud a fouge, / Ploueskadis tud a leve, / Plouenanis laeroun tout / Ha Kastellis oc'h ar grouk.
- kaketerezkaketerez
f. –ed Bavarde.
●(1732) GReg 73b. Babillarde, causeuse qui a du babil, tr. «Cacqetaërès. p. cacqetaëresed.» ●(1744) L'Arm 23b. Babillarde, tr. «Caquetouréss.. ésétt. f.»
●(1872) SBI I 306. Mari Javre, ar benherès, / 'Zo eur plac'h vad caqueterès, tr. «Marie Geffroy, l'héritère, / Est une fille de bon caquet.»
- kaketerezhkaketerezh
m. Bavardage.
●(1732) GReg 73a. Babil, vice de trop parler, tr. «caqetérez.» ●141a. Causerie, tr. «caqetérez.» ●(1741) RO 1256. hep caqueteres ten tizmat da cleuéé.
●(1835) AMV 25. En em abstenit eta eus ar c'haqueterez. ●143. dre zrouc-prezeq, pe dre guaqueterez. ●(1868) FHB 195/308a. Petra ra deoc'h-hu ho c'hoarz hag ho c'haketerez ? ●(1883) IMP 63. List ho caketerez. ●(1883) MIL 49. Ober a reint goab anezhan dre bep seurt kaketerez.
- kaketiñkaketiñ
voir kaketal
- kaki
- kakolkakol
voir gwakol
- kakous
- kakouzkakouz
m. –ed, –ion
(1) Lépreux.
●(1659) SCger 19b. caquin, tr. «cacoux pl. cacousien.» ●(1732) GReg 557b. Ladre vert, ou ladre confirmé. lepreux qui a au dehors plusieurs boutons blancs & durs, dont la base est verte, ou même une grosse gale en forme d'écailles de poissons, tr. «cacous. p. cacousyen.»
●(1863) GBI I 258. na merc'h kakouz a-bed, tr. «ni aucune autre fille de lépreux.» ●(1876) TDE.BF 314a. Kakouz, s. m., tr. «Ce mot avait autrefois la signification de lépreux, ladre vert.»
●(1907) AVKA 163. an deg kakouz a diredas d'e gâd.
(2) Cordier ; tonnelier.
●(1732) GReg 212a. Cordier en termes injurieux, tr. «cacous. p. cacousyen.»
●(1876) TDE.BF 314a. Kakouz, s. m., tr. «Le nom de kakouz resta comme un terme de mépris pour désigner un cordier. On l'emploie encore aujourd'hui dans ce sens, et, qui plus est, on le dit aussi d'un tonnelier.»
●(1905) HFBI 412. kéméneurien a kéménérézet, guiadérien, ballinerrien, kéré bourélleur a boutaouérien ler, boutéguèrrien a cacouchien.
- kakouzell
- kakouzennkakouzenn
f. –ed Lépreuse.
●(1863) GBI I 262. Oc'h eva gwinn 'r memeuz gwerenn, / Hag ur plac'h a oa kakousenn ! tr. «En buvant du vin dans le même verre / D'une fille qui était lépreuse !»
- kakouzeri
- kakouzez
- kaktuz
- kakuadkakuad
m. & adv. –où (agriculture)
(1) M. Gerbier, gerbière, tas de gerbes.
●(1732) GReg 457a. Gerbier, tas de gerbes dans les champs, tr. «Leon. caquad. p. caquadou.»
●(1866) FHB 73/167a. lod a ra eus ho foen cacuadou rond. ●(1876) TDE.BF 314a. Kakad, kakuad, s. m., tr. «Tas de gerbes de blé sur l'aire.»
●(1931) VALL 334b-335a. grand tas de gerbes et tas sur l'aire, tr. «kakuad (et karkuad, kalkuad, kerkuad) pl. –dou et –jou L[eon] m.» ●(1984) HYZH 154-155/47. ma veze brav an amzer e veze kerc'het ar gwinizh d'ar gêr hag e vezent lakaet e kakuadoù. (...) Ur c'hakuad veze graet rount an dra-se veze graet bras a-walc'h hag uhel 'ta !
(2) Adv. A-gakuadoù : en gerbes.
●(1868) FHB 193/294a. Ar c'holo (...) ne vez ket berniet evel ganeomp-ni, mes a round pe a gakuadou.
- kakuadañ / kakuadiñkakuadañ / kakuadiñ
v. tr. d. Faire un gerbier de.
●(1876) TDE.BF 314a. Kakuada, v. n., tr. «Faire des tas de gerbes de blé sur l'aire, pour préparer le battage du grain.» ●(1890) MOA 234b-235a. En parlant du blé qu'on met en grand tas, en attendant le battage on dira : kakuada, v. a.
●(1962) EGRH I 23. kakuadiñ v., tr. « mettre les gerbes en tas. » ●(1975) UVUD 75. (Plougerne) A mont en noz da vedi ie, ag oc'h endramm ! A savadenna aneho dac'houde. Keñkuada aneho a-benn tri pe bevar dervez adarre.
►absol.
●(1867) MGK 88. medi, endramm, dourna, kakuada.
- kakuadiñkakuadiñ
voir kakuadañ
- kal .1kal .1
m. –ioù Cale (dans un port).
●(1732) GReg 130a. Cale, rampe dans un quai pour embarquer &c., tr. «Cal. p. calyou.» ●Il est à la cale, tr. «Ema èr c'hal. bez' e ma var ar c'hal.»
●(1876) TDE.BF 314b. Kal, s. m., tr. «Cale de quai pour embarquer.»
●(1923) FHAB C'hwevrer 52. Ar c'hal oant kroget da ober er bloaz 1585 a oa chomet er vann epad brezellou ar relijion.
- kal .2kal .2
m. = (?) cf. gal ( ?).
●(1906) BOBL 07 avril 81/2b. Falc'h va mam a joum lem ha ne vez ket ar c'hal var he drem keit ma pad ar foennad.
- kal .3kal .3
m. Premier jour du mois. cf. kala
●(1732) GReg 555a. Kalendes, le premier jour de chaque mois, tr. «kal.»
- kal .4kal .4
s. (pêche) =
●(1910) BSAf xxxvii 22. Au fond du port on découvre aussi des crapaux, ancres de pierres, qui ont servi au mouillage des barques, et des galles, pierres entaillées pour faire couler les lignes de pêche.
- kal-ar-goañvkal-ar-goañv
m.
(1) La Toussaint.
●(1659) SCger 119b. la Feste de la Toussaint, tr. «Kal ar goan.» ●(1732) GReg 283a. Devers la Toussaint passée, tr. «E tro kal ar goañ trémenet.» ●Devers la Toussaïnt prochaine, tr. «A-benn kal ar goañ.»
●(1869) FHB 250/312a. da voueliou kalargoan. ●(1876) TDE.BF 314b. Kal-ar-goañ, s. m., tr. «Fête de la Toussaint, le commencement du mois de novembre.»
(2) (agriculture) Gounit e gal-ar-goañv =
●(1870) FHB 286/196a. Deut oa ar mare ma en em laca al labourerien da c'hounit ho c'halargoanv.
- kalakala
m. Premier jour du mois.
●(1744) L'Arm 211b. Kalendes, premier jour du mois, tr. «Kalan : Calan.»
- kala-bloaz