Recherche 'kon...' : 376 mots trouvés
Page 3 : de konjuran-konjurin (101) à konsekans (150) :- koñjurañ / koñjuriñ
- koñjurasionkoñjurasion
f. =
●(c.1500) Cb 45a. [coniuraff] g. adiuaration contre le dyable qui se departe. b. coniuration dan dyaoul.
- koñjurer
- koñjuret
- Konk-KernevKonk-Kernev
n. de l. Concarneau.
(1) Konk-Kernev.
●(1576-1600) Cco 80. concquerne.
●(1732) GReg 190a. Concq-Kernéau. Concq-Kerne. mônet a ran da goncqernéau. ●198b. conk, ou, Conk-kernez; Concarneau Ville.
●(1857) CBF 131. Konk-Kerne. ●(1860) BAL 155. e Montroulez, e Eussa, Molenez, Enez-Vaz, e Sant Vaze Pennarbed, a var dro; e Landerne, er Faou, e Kemper, Concarne, Pont-Abbat, Gouaien, Enez-Sizun, Douarnenez; etc. ●(1865) FHB 2/16a. D’ar meurs 14, Conckerne, da 11 heur. ●38/303b. evit Conkerne. ●(1869) FHB 239/239b. An aotrou Guezennec, vikel e Konc-Kerne, a zo hanvet belec e Poul-ar-Bachet. ●(1869) TDE.FB xviiia. Konk-Kerne. ●(1876) TDE.BF 360b. Koñk-Kerne. ●(1876) BJM 157. Setu perac e reas missionou er bloaz-se e Gourin, e Conk-Kerne, e Melven, e Ploughernevel, e Poullaouen, e Roudouallec, e Plonevez-ar-Faou. ●(1878) SVE 965. Personn Konk-Kerne a zo bager. ●(1879) BMN 162. Kear Conc-Kerne a ioa d’ar mare-ze brudet abalamour d’he forz mor ker coant ha tra. ●(1890) MOA 20a. Konk-Kerne – (Konkerne). ●c. 1890 CFB 42b. Konk-Kerne. ●(1894) BUZmornik 894. Konk-Kerne, Pont-'nn-Abad, Goaien, ar Faou, Enez-Sizun hag e leiz a barreziou all.
●(1905) ALMA II. Ar gourlenn en em gav abretoc’h eged e Brest : 15 minut e Konk-Kerne. ●17. Berceau du Pêcheur, euz Konk Kerne. ●(1910) IBRK 86. aotrou Gerveur ha Konk-Kerne. ●(1911) BUAZmadeg 235. Konk-Kerne. ●(1927) GERI.Ern 306. Konkerne. ●(1928) FHAB Du/405. seiz eus kabitened Kemper, Konkerne ha kastell Tonkedeg. ●(1931) FHAB Mae/166. klevet eus a Gonk-Kerne an eur o seni.
►
●(1543) Cco 22. Conc. ●(1546) Cco 46. Conc. ●(1548) Cco 65. conc.
●(1732) GReg 70a. A dal Concq. a harz Conq. a guichen Concq. ●190a. Concq. Bez' ez an da goncq. ●198b. conk, ou, Conk-kernez; Concarneau Ville.
●(1855) FUB 84. Person Kong a zô peskéter.
●(1922) BUBR 22/325. merdeidi Goayen, ar Gilvinek, Konk, Kemeled, Eusa. ●(1971) LLMM 149/405. Aet on dre fazi war hent Rosporden e-lec’h mont da dapout hini Konk. ●(1985) ARGV 33. Pan teu an arnev deus Konk, / Degas da draou plom.
(2) Dicton.
●(1855) FUB 84. Person Kong a zô peskéter, / Ann hini Beûzek louzouer, / Ann hini Melven mestr-préegher.
(3) Dicton.
●(1878) SVE 965. Personn Konk-Kerne a zo bager.
●(2003) TRMOR 59. Person Konk-Kerne a zo bager.
(4) Proverbe.
●(1985) ARGV 33. Pan teu an arnev deus Konk, / Degas da draou plom.
(5) Dicton (Kerandon est un village de Concarneau).
●(1996) GESI 119. Evit ober goap eus un den na ouie koulz lavaret tamm galleg ebet e lavared : Oui non, galleg Kerandoñ [kεR'ndõ].
(6) Blason populaire : voir penn-sardin.
(7) Nom de famille : voir Konk-Leon.
(8) [Toponymie locale]
●(1905) KANngalon Eost 466. japel devot Itroun Varia ar Porzou. ●467. Er japel nevez ar Porzou. ●(1912) MMKE 60. Itron-Varia ar Porjou. ●(1955) STBJ 86. Bep bloaz e kasemp pardonerien da Zantez-Anna-ar-Palud, da Rumengol, d’ar Porzou. ●(1971) LLMM 149/406. A-hed straed ar Gêr Gloz e lugern an eñvorennoù breizhek en amc’houlou. ●(1996) GESI 172. Kêr-gloz [ke:R'glu:s] : Konk-Kernev. ●188. Ur grec'henn zo etre Pont ar C'hreun ha Keroulin. ●217. ha [sta'va:Rzin], anv ur vereuri, Stank Varzhin.
- Konk-LeonKonk-Leon
n. de l. Le Conquet.
(1) Konk-Leon.
●(1656) VEach 154. Curé é Locrist Plougonuelen hac é Concq leõ.
●(1732) GReg 198b. Conk, ou, Conk-leon, le Conquet, Ville du bas Leon. (...) Conc-leon. ●(1776) HEneu 90/9b. tual e dremenas ag é vro d'unn hani / hac è conq leân e ras unn' abati.
●(1857) CBF 131. Konk-Leon. ●(1865) FHB 29/225a. ilis Conc-Leon. ●(1869) TDE.FB xviiia. Konk-Leon. ●(1876) TDE.BF 360b. Koñk-Leon, s. m., tr. «Le Conquet, port de mer près de Brest.» ●(1877) EKG I 101. Guell e kavan kounta d'ehoc'h, araok mont larkoc'h, ar pez a c'hoarvezas e Konk-Leon. ●(1879) BMN 268. deut da Gonc-Leon. ●(1879-1880) SVE 201. Konk-Léon. ●(1884) BUZmorvan 804. Diskenn a reaz enn douar e kichen Konk-Leon, var barrez Plougonver, ha goudeze e savaz eur gouent el leac’h m’ema hirio bourg Trebabu. ●(1890) MOA 20a. Konk-Leon. ●(c. 1890) CFB 42b. Konk-Leon.
●(1904) SKRS I 223. E Konk (Leon), eleac'h ma tremenas al loden diveza euz he vuez. ●(1905) ALMA 32. Konk-Leon. ●(1909) NOAR 157. Gwechall, a leverer, e veve e Konk-Leon. ●(1911) BUAZmadeg 677. er beg douar a zo etre Konk-Leon ha Brest. ●(1911) BUAZmadeg 134. tostik da Gonk-Leon. ●(1925) BUAZ 134. tostik da Gonk-Leon. ●(1927) GERI.Ern 306. Konk(-Leon). ●(1930) FHAB Erel/125. Er bloaz 1652, d'ar 5 a vae, e varvas, e Konk-Leon, ar misioner bras Mikael an Nobletz. ●(1941) ARVR 9/3a. Eur c’hamionad tud a zo bet distroñset war hent Konk-Leon.
►
●(1548) Cco 65. coc. ●(1576-1600) Cco 80. cõq.
●(1700) CSmnobletz 174b. E barz e Concq en em rentet. ●(1732) GReg 2a. Mar trémen dre Roum, pe dre Concq. ●28b. Mônet da Roum, pe, da Goncq. ●198b. Conk, ou, Conk-leon, le Conquet, Ville du bas Leon (..) Conq. Mônet da goncq.
●(1857) CBF 131. Konk. ●(1865) FHB 1/7b. Er pevar devez kenta eus ar mis-ma e tlient beza e Landerne, Goueznou, Conq ha Locournan. ●(1876) TDE.BF 360b. Koñk. ●(1877) EKG I 104. Petra a rejont betek an abardaez e kear Konk ? ●(1879) BMN 323. Jann Masson, euz Conc. ●(1890) MOA 20a. Konk. ●(1885-1889) (1977) COCS [= BSAF. XXXIV] 254. An divea douar a veljont / E oa Lom-Mazo, a douar Konq. ●(1894) BUZmornik 894. Er beg pella euz douar Leon, e kichenik Konk, ez oa eur gear, a reat anezhi Sant-Vaze-Penn-ar-Bed.
●(1909) NOAR 157. e teue endro evit mont da Gonk da werza e varc’hadourez. ●(1911) BUAZmadeg 872. Euz a Gonk ar zant a ieaz da ober baleou. ●(1928) FHAB Du/409. Distro da Gonk, an daou Dad a lavaras da Vikael an Nobletz penaos oa tremenet an traou e Kastell. ●(1931) FHAB Ebrel/138. e Konk, 442 ti a voe pulluc'het. ●(1984) ENEU 28. ar sertifikad memez e ranked mond da Gonk.
►
●(1700) CSmnobletz 114ab. E Conquet hac e Montroules / Hac ouc’hpen é Douarnenes.
(2) Proverbe.
●(2003) TRMOR 44. Ur pesketour eus a Gonk / Tri eñ gounit, c'hwec'h eñ lonk. ●note des auteurs : « Une bonne partie des membres de cette communauté de gens de mer est originaire du pays de Goélo (Côtes d'Armor), plus précisément des environs de Paimpol ».
(3) Noms de famille.
●(1970) NFBT 45 N° 343. Concq. ●45-46 N° 344. Conq.
(4) [Toponymie locale]
●(1877) EKG I 105. enn eur c'hraou da dud ar Poder, e Kreac'h-ar-Stank. (...) Mad, neuze e rankint tremen dre bount Kerian. ●106. Goude-ze e tiskennimp, a-hed ar c'hleuz, d'an traon, dre bark ar Stank. (...) N'oa ket goal bell abaoue m'edont e koat Kerian. ●107. P'oant en em gavet var bount Kerian.
●(1982) PLNN 11/16. ar re az ae da eneseier-an-traoñ e-gis Molenes, Kemenes, Trielen, Balaneg.
- Konk-Lokrist / Lokrist-Konk / LokristKonk-Lokrist / Lokrist-Konk / Lokrist
n. de l. Trève de Lochrist (autrefois en Plougonvelin, rattachée au Conquet aujourd’hui).
►
●(1876) BJM 21. mont da Gonk-Lochrist da echui he vuez.
●(1879) BAN 91. Da Gonk-Lochrist ha da gær Sant-Vaze e teue neuze listri. ●(1879) BMN 236. clasc eur vag da vont da Gonc-Lochrist a zo er penn pella euz bro Leon. ●269. maga tud Conc-Lochrist.
●(1911) BUAZmadeg 872. Mont a reaz da genta da Gonk-Lokrist, pe Gonk-Leon. ●(1913) FHAB Mae 136. Montroulez, Konk-Lokrist ha Douarnenez.
►
●(18--) OLLI 269. Vuez Dom Mikel Nobletz ganet en maner Kerodern, e parez Plougherne, an 29 a viz guengolo 1577, a maro e Lochrist-Conk, ar 5 a vis mae 1652. ●(1865) FHB 3/19b. Goude-ze ez eaz da joum da Locrist-Konc.
►
●(1879) BMN 148. Beilla a rea cazi an oll dud clanv euz Conc hag euz Locrist.
- Konkad
- konkediñkonkediñ
v.
(1) V. intr. Pulluler.
●(c.1982) KERV 220. konked vb –iñ (plt des mauvaise herbes & des animaux nuisibles) pulluler.
(2) V. tr. d. Envahir, coloniser.
●(1982) HYZH 147/10. (Treboull) Aze pa teue an amzer vrav a voe konkedet tout al lenn gant vioù penndologed… Konkedet, ya, goloet tout, konkedet ve lavaret. ●33. pa vie konkedet ar stêr gant ar gwez peotramant gant ar vouilhenn. a vie disec'het neuze. ●(1990) TTRK 136. en douaroù konkedet gant ar gozed.
- Konker
- konkererkonkerer
m. –ion Conquérant.
●(1732) GReg 198b. Conquerant, tr. «Conqeurer. p. conqeuréryen. conqerour. p. conquerouryen.»
- konkererezkonkererez
f. –ed Conquérante de cœurs.
●(1732) GReg 198b. Conquerante, celle qui fait des conqêtes de cœurs, tr. «Conqeurerès. p. conqeureresed. conqeurourès. p. conqeurouresed.»
- konkererezhkonkererezh
m. –ioù Conquête, action de conquérir.
●(1732) GReg 198b. Conqueste, action du conquerant, tr. «conqeurérez. p. conqeurérezou.»
- konkeretkonkeret
adj. Conquis.
●(1732) GReg 198b. Conqueste, païs conquis, tr. «bro conqeuret. p. broyou conqeuret.»
- konkerikonkeri
f. –où Conquête, pays conquis.
●(1732) GReg 198b. Conqueste, païs conquis, tr. «conqeury. p. conqeuryou.»
- konkeriñkonkeriñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Conquérir (un pays, une proie).
●(1532) Pmof 5. Inogen dre bresel gant cher a conqueris. ●(1580) G 171. Ez eo nec eus nemeur querz Breyz-meur conqueret, tr. «Que toute la Grande-Bretagne vient d'être conquise.»
●(1732) GReg 198b. Conquerir, se rendre maître d'un païs à main armée, tr. «Conqeuri. pr. conqeuret.»
(2) Engloutir.
●(1580) G 784. Counqueret vezo en Ys bourchys ha bourchyses, tr. «Engloutis seront à Is bourgeois et bourgeoise.» ●792. Gant an mor en un heur ezedouf counqueret, tr. «Par la mer en une heure je suis englouti.»
(3) Gagner (qqn à une cause).
●(1530) J 17b. Mar beu, nemeur ez conqueuro / Quement manier den so en bro, tr. «s'il vit, dans peu de temps il gagnera tous les gens du pays.»
(4) absol. Amasser (des récoltes).
●(1575) M 1579. Ha nep na hat nep meur, nep meur ne conquero, tr. «Et celui qui ne sème pas beaucoup, n'amassera pas beaucoup.»
II. V. intr. Pulluler.
●(1907) VBFV.fb 75b. peupler par voie de génération, tr. «konkérein.» ●81b. pulluler, tr. «konkérein.» ●(1919) DBFVsup 41a. konkérein, tr. «pulluler.»
- Konkiz .1
- Konkiz .2Konkiz .2
n. pr. pl. Habitants du Conquet.
●(1732) GReg 198b. Concqad. p. concqis.
●(1929) MANO 52. Konkiz ne fell ket d'ezo e glevet. ●(1962) TONA.index 79. konkiz.
- konkliskonklis
s. –i Sorte de piège.
●(c.1836) COM I moj. 8. Pa zeuî lindagou, konklisi ha stéjnou.
- konkluañ / konkluiñkonkluañ / konkluiñ
v.
(1) V. tr. d. Conclure.
●(1499) Ca 42a. Concluaff. g. concluer.
●(1659) SCger 29a. conclure, tr. «conclui.»
(2) V. pron. réfl. En em gonkluiñ : s'entendre.
●(1850) JAC 127. Ar re all n'em gonclu er citern d'am zeuler. ●(1850) MOY 232. En em arguilomp oll, evit n'em gonclui / En pe fèçon ellout buan o attaqi. ●(1889) CDB 122. Da'n em gonkluin int chomet, tr. «ils sont restés (là) pour arrêter leur projet.»
- konkludkonklud
v. Conclure.
●(1575) M 1265. Ha hoaz dre nep rayson, ne gallent don conclut, tr. «Et encore par auvune raison ils ne pourraient fermement conclure.
- konkluzionkonkluzion
f. –où
(1) Conclusion.
●(1499) Ca 11b. Argument a conclusion hastiff. g. argument de hastiue conclusion. ●42a. Conclusion. g. idez. ●(c.1500) Cb 44b. Conclusiou (lire : conclusion). gs. idem. ●(1575) M 291-292. An maru na laca sy, eo so conclusion, / Da enorou an bet, parfet ha quarredon, tr. «C'est la mort, n'en doute pas, qui est la conclusion / Des honneurs du monde, pafaitement, et leur récompense.»
(2) Argument.
●(1576) Cath p. 6. ha neuseu ez disputas dre cals conclusionou ha silogismou, tr. «Et alors elle disputa par beaucoup de divers arguments et syllogismes.»
- konkoez
- Konkored
- konkourkonkour
m. –ioù Concours.
●(1904) BOBL 1er octobre 2/2c. Ar c'honkour biniou a zo bet gret da zek heur (…) Goude kreizde zo bet eur c'honkour dansou breton giz Skaër.
- konkouriñ .1
- konkouriñ .2konkouriñ .2
v. intr. Sombrer.
●(1888) SBI II 294. Nac he lestr newez 'zo bet concouret, tr. «que son navire neuf a sombré.»
- konkret
- koñkubinerezkoñkubinerez
f. –ed Concubine.
●(1612) Cnf 14a. gantaff en è ty an concubineres. ●38b. vn gast, ha, pautres fall, autramant hanuet concubineres.
- koñkupisañs
- koñkurant
- konoc'h
- konoc'hañ / konoc'hatkonoc'hañ / konoc'hat
v. intr.
(1) Fureter.
●(1752) PEll 151. Côanoc'ha, tr. «Chercher avec trop d'empressement à manger.»
●(1876) TDE.BF 360b. Konoc'ha, v. n. C[ornouaille], tr. «Chercher par pure curiosité à savoir ce qui se passe.»
●(1931) VALL 177a. Faire le curieux, tr. «konoc'ha(t).» ●324a. Fureter ; pour savoir ce qui se passe, tr. «konoc'ha.»
(2) S'attarder en route.
●(1918) KZVr 294 - 20/10/18. Konoc'ha, tr. «s'amuser en route.»
(3) Chom da gonoc'hañ : s'incruster chez qqn.
●(1918) KZVr 294 - 20/10/18. chom da gonoc'ha en tiez, tr. «faire le curieux.» ●(1924) NFLO. s'attarder chez qq'un, tr. «konoc'ha.» ●(1931) VALL 507b. S'occuper des affaires d'autrui, tr. «konoc'ha L[eon].»
- konoc'hatkonoc'hat
voir konoc'hañ
- konoc'herkonoc'her
m. -ien Fureteur, curieux.
●(1876) TDE.BF 360b. Konoc'her, s. m. C[ornouaille], tr. «Fureteur par vaine curiosité, qui cherche à savoir les affaires des autres ; pl. ien.»
●(1931) VALL 177a. Curieux ; surtout en mauv. part, tr. «konoc'her.» ●307a. celui qui flaire ; au fig. qui cherche curieusement, tr. «konoc'her.» ●324a. Fureteur, tr. «konoc'her.»
- koñsailhkoñsailh
m.
(1) Conseil.
●(1621) Mc 96. Hennez eo consaill an scriptur.
●(1659) SC 51. Piou a roas consaill dezi d'ober-se. ●(1659) SCger 30a. conseil, tr. «consaill.»
(2) Kemer koñsailh : prendre conseil.
●(1621) Mc 98. quemer consail, hac auys.
(3) = (?) burev (?).
●(1846) BAZ 209. Antren a rea goude-ze en he gonsail.
(4) Koñsailh-meur : grand conseil.
●(1927) LZBt Meurzh 75. Konsailh-meur ar Vreuriez. ●77. en eur zigori bodadeg ar C'honsailh-Meur.
(5) Conseil (municipal, général, etc.)
●(1915) HBPR 16. konsail an district ha konsail an departamant. ●77. ar c'honsail munisipal hen deuz hor galvet.
(6) Tremen ar c'honsailh : passer le conseil de révision.
●(1933) OALD 45/196. Ar 24 a viz Gwengolo 1879, e tremeniz ar C'honsaill en Gwengamp.
- koñsailherkoñsailher
m. –ion
(1) Conseiller.
●(1659) SCger 30a. Conseiller au parlement, tr. «consailler.»
●(1838-1866) PRO.tj 193. Peb konsailler, en gweleden, a boagn gant e voutou berr. ●(1872) GAM 15. Ar gonseilleurien goz a zo kenvroiz tud Lannilis.
●(1915) HBPR 18. konsaillerien an Departamant.
(2) (religion) Koñsailher a fabrik : conseiller de fabrique.
●(1962) TDBP II 262. Ar gonseillerien a fabrik a azeze er gador-gloz, tr. «les conseillers de fabrique s'asseyaient dans les stalles (à l'églises).»
- koñsailhiñkoñsailhiñ
v. intr. Passer le conseil de révision.
●(1935) BREI 433/2b. En deiz ma konsailhas, e lâre : «Mar ne gav ket ac'hanon mat, me reio gwezenn fourchek gant ar Major».
- koñsakrañ / koñsakriñkoñsakrañ / koñsakriñ
v. (religion)
I. V. tr. d.
(1) Consacrer.
●(14--) N 1697. Breman ez consacrer || hac ez baeleguer, tr. «Maintenant on te consacrer et on t'ordonne prêtre.» ●(1499) Ca 43a. Consacraff. g. consacrer. ●(c.1500) Cb 45a. cest parfaire / dessaller / vaincre / consacrer. b. acheuaff fezaff / consacraff. ●(1621) Mc 88. à dediaff hac à consacraff.
●(1894) BUZmornik 41. hag her pedaz da gonzakri pe da vennigen eul lodenn euz he zi. ●276. e konsakre ilizou nevez.
►absol.
●(1915) HBPR 102. lavaret an oferen, konsakri, rei ar gommunion...
(2) Koñsakrañ ub. da : consacrer qqn à.
●(1911) BUAZperrot 76. E vamm vat her c'honsakras da Zoue araok e c'hinivelez.
II. V. pron. réfl. En em goñsakrañ : se consacrer.
●(1868) KMM 126. Mari, intanvez, a en em gonsacras da Zoue gant mui-ouz-vui c'hoas a garantez.
●(1916) KANNlandunvez 55/390. Alia ’ran kenan oll famillou kristen an eskopti d’en em gonzakri d’ar Galoun Sakr.
- koñsakret
- koñsakriñkoñsakriñ
voir konsakrañ
- koñsañginite
- koñsantamantkoñsantamant
m. Consentement.
●(1499) Ca 43a. Consantamant vide in compaingun. ●(1530) J 163b. Hep hon consantamant antier. ●(1612) Cnf 50a. gant e consantamant, gant è flatrerez. ●(1625) Bel 127. try degrez deueus à drouc desir. An quentaff à galuer suggestion : An eil delectation : hac an trede consantamant.
●(1710) IN I 131. Mæs erfin ar gonsantamant eo a beurechu an act vertuzus.
●(1907) VBFV.bf 43b. kousantemant, m., pl. eu, tr. «consentement.»
- koñsantañ / koñsantiñkoñsantañ / koñsantiñ
v. Consentir.
●(1499) Ca 43a. Consantaff. g. consentir. ●(1621) Mc 93. mar duez facilamant da consantiff dan pechet.
●(1792) BD 1799-1800. Mar carges bout parffet hep besan variant / nas pige quet consantet re brest dan aerouant, tr. «Si tu avais voulu être parfait sans être inconstant, / tu n'aurais pas consenti trop rapidement au démon.» ●(17--) TE 43. Ne oai quêt bet diæz dehi laquad hé frièd de gousantein de guemènt-ce.
●(1894) BUZmornik 107. mes ar Zant ne falvezaz ket d'ezhan konsanti a briz ebed.
●(1907) VBFV.bf 43b. kousantein, v. n., tr. «consentir.»
- koñsantiñkoñsantiñ
voir koñsantañ
- koñsantuskoñsantus
adj. Consentant.
●(c.1500) Cb 45b. [consantaff] g. consentent / ou accordent / ou conuenient. b. consantus.
- koñseantkoñseant
adj. Convenable.
●(14--) N 1752. An tra se ne ve conseant, tr. «Cela ne serait pas convenable.»
- koñsedañ
- koñsedet
- koñsekañskoñsekañs
f. Conséquence.
●(1621) Mc 25. mar ynt traou a consequancc. ●33. en vn tra à neubet a consequanc.
●(1659) SCger 118b. tirer a consequence, tr. «tenna da gonsequancç.» ●(1710) IN I 132. a draou a gousecanç pe a draou extraordinal. ●(1790) MG 75. e za anfin de voud a gonsequance. ●(1792) HS 47. ur gonséquance vrass.
●(1821) SST 150. ur gonsequence vras.
●(1911) SKRS II 33. dre ma lavafre hen doa ezom da velet ar prezidant dioc'htu, evit eun affer a gonsekanz.