Recherche 'ri...' : 330 mots trouvés
Page 3 : de ridet-2 (101) à rikamanet (150) :- ridet .2ridet .2
adj. = (?).
●(1984) HYZH 154-155/23/. ur sac'h ridet aze evit lakaat patatez da boazhañ 'barz ar podad soubenn.
- ridikul
- ridiñridiñ
voir ridañ
- RiegRieg
n. de l. Riec-sur-Belon.
(1) Rieg.
●(1833) OLLI 995A. Recit truezus Var ar Maleur horrubl erruet e Passach ar Pors-Nevez, entre Riec ha Moëlan, arrondissamant Qemperle, canton Pont-Aven, ar 14 a vis gouere 1833. ●(18--) OLLI 256A. situet er Barres demeus a Riec. ●(18--) SAQ i 54. Parisioniz Riek. ●(1865) FHB 8/63b. Jakez Huon, proprietour e Riec. ●(1890) MOA 25b. Riik (C) ; - Riek (L.T.).
●(1905) ALMA 66. Riek. ●(1906) SAQ I vii. P’oa beleget, - 25 gouere 1850, - oa kaset da gure da barrez Riec. ●(1927) CONS 714. en Hotellou Riek. ●(1931) FHAB Genver 7. N'ouzomp ket kalz a dra diwarbenn misionou Nevez, Eskibien, Aodiern, Primelin, Sant-Tujan, Riek, Merleak, Koray. ●(1941) ARVR 18/3b. an darn vuia eus ar skolidi a zo eus Neo, Tregon, Rig, Lanrig ha Molan.
●(2002) YAOD 33. da lâr't àr parrez Rieg.
(2) Nom de famille.
●(1970) NFBT 245 N° 1920. Riec.
(3) [Toponymie locale]
●(2002) YAOD 32. Treuz't stêr Belon gatoñ, 'dreñv skeud an treizhour, neus-eñ harp't 'n nozvezh 'raok ba maner Penn-kelenn. ●32-33. Bar mare-se oa bet sav't 'n ti-noblañs-se àr 'n tu-m'ñ deus ar stêr, da lâr't àr parrez Rieg, 'n tu bennak 'tre Rozvras ha Tremor. ●33. Klev't meus lar ba 'Penn-kerneo, 'lec'h vê sañs't diwall beg an diou stêr (stêr Belon ha stêr Pont-Aven), alies 'walc'h 'vê ket gward 'bet, ha vê aes ken-ha-ken mont ha dont hed-ha-hed ar stêr pe treuziñ deus 'n eil tu d'egile, setu... ●33-34. An deiz àr-lerc'h, eñ c'houlle ga e vevel bras, Jan-Mari, mont da glask bigi ba Kerdruk (az' oa ur chanter 'vit sevel bagoù a bep sort). ●36. Ha setu ar mevel bras, 'fringal 'tres'g tavarn Rozvras.
- rielriel
voir real .2
- riell
- riellañ / rielliñriellañ / rielliñ
v.
I. V. impers. Verglacer.
●(1821) GON 387b. Riella, v. impers., tr. «Commencer à glacer. Verglacer. Tomber en frimas.»
●(1931) VALL 778a. faire du verglas, tr. «riella.»
II. v. intr.
(1) (en plt d'une surface) Se verglacer.
●(1955) STBJ 14. Riella a ree an hent.
(2) plais. (en plt de qqn) Geler.
●(1929) GWAL 18/5. Edomp o vont skuiz ha war-nes riella, a lavaras Alan, en eur farsellat.
(3) (cuisine) Se figer.
●(1934) BRUS 65. Figer –se, tr. «riellein.» ●84. Solidifier –se, (graisse, beurre), tr. «riellein.»
III. V. tr. d. Mettre une mince couche (de beurre).
●(1986) CCBR 178. (Brieg) vi ké touchèd n amân kals deuzouto – plasou plasou vi riélèd, tr. «on y mettait pas beaucoup de beurre. Dans certains endroits on en mettait.»
- riellenn
- riellet
- rielliñrielliñ
voir riellañ
- riet
- rifadenn
- rifal / rifiñ / rifliñrifal / rifiñ / rifliñ
v.
(1) V. intr. Laisser un cri perçant.
●(1918) LILH 8 a Vezheven. Un én benag e achap én ur rifal. ●(1942) DHKN 65. er moualhi (…) e fardè kuit éañn, èl eun ten, én ur rifal spontet.
(2) V. tr. d. Érafler.
●(1907) VBFV.fb 83a. racler, tr. «riflein.» ●84a. raser, tr. «riflein.» ●(1931) VALL 242a. Effleurer, tr. «V[annetais] rifein.» ●(1934) BRUS 60. Effleurer, Egratigner, tr. «rifein.» ●(1935) DIHU 285/239. Rifet en des er boled skoé un ofisour.
- rifiñrifiñ
voir rifal
- riflinriflin
voir rifal
- riford
- riford-irvin
- riforz
- riforzenn
- rigadellrigadell
coll. (ichtyonymie) Palourdes.
●(1857) CBF 15. ormel, rigadel, tr. «des ormeaux, des palourdes.»
●(1925) BILZ 129. he boutegad meskl ha rigadell. ●(1931) VALL 154a. Coquillages à stries parallèlles, tr. «rigadell f.» ●526a. Palourde, coquillage strié transversalement, tr. «rigadell L[éon] f.»
- rigadella
- rigadellenn
- rigadelliñ
- rigasrigas
s. Ober rigas = (?).
●(1906-1907) EVENnot 3. (Pleuvian) Honnez a ra rigas (g mouillé) awalc'h dre an iliz aze !
- rigedag
- rigennrigenn
voir regenn
- rigetriget
adj.
I. Attr./Épith. Régulier, ponctuel.
●(1935) DIHU 289/304. breman é vo rigetoh er predeu a pe veemb éh obér hent.
II. Adv.
(1) Régulièrement, ponctuellement.
●(1934) BRUS 162. Régulièrement, tr. «riget.» ●(1957) DSGL 12. bemdé riget.
(2) Riget mat : très régulièrement, très ponctuellement.
●(1923) DIHU 150/369. Hemb konz ag er skriùagnerion e gas, riget mat, un dra d'ein bep miz. ●(1938) DIHU 328/148-149. Tra erbet ne hrè vad dehon ; nitra ne zistañne d'é zroug, ha, pep deuz é, riget mat, é tè en derhien dehon. ●(1975) YABA 11.01. Bep blé, riget mat, éh è de jiboés.
- rigiñrigiñ
v. tr. d. Payer, régler juste le compte de.
●(1941) DIHU 358/245. E porh er personé h oè bet, kent donet ag er vorh, é rigein dehon en obideu.
- riglas
- rigogn .1rigogn .1
m.
(1) Grincement.
●(1857) CBF 81. Petra eo ar rigouign a glevann gan-ez, Jannedik, tr. «Quel est ce bruit que tu fais et qui me fait grincer les dents, Jeannette.»
(2) Cliquetis, tintement.
●(1710) IN I 340. ar rigouin douç hac amiabl eus ar c'homsou chast hac honest, pere eo ar perles oriantal eus an Aviel.
- rigogn .2rigogn .2
v. Rencogner.
●(1647) Am 689. Me carre migouign regouign ho couignicq, tr. Herve Bihan « J’aimerais mignonne rencogner votre petit con »
- rigognatrigognat
v.
I. V. intr.
(1) Grincer.
●(1874) FHB 484/111b. hag e klevet ar reier o frailla, o terri ; o rigougnat an eil roc'h ouc'h he ben.
●(1953) BLBR 60/8. en e alzourn askorniek e klever an nervennou o rigougnat.
(2) Cliqueter, tinter.
●(1710) IN I 340. An Introneset (…) a gustum lacat perles e cantite ouz o discouarn dre ar blijadur pehini o deveus (…) oc'h o santout o rigoignat pa douich an eil perlesen ouz e ben.
(3) Travailler des dents.
●(1867) MGK 73. kaer as po rigouignat / Ha gwaska gant da zent (…) / A-raok ma tistago diouz-in-me eur begad.
II. V. tr. d.
(1) Fourbir.
●(1710) IN I 156. evel ma teu ar moc'h gouez evit lema o squilfou (…) d'o frota ha d'o rigouignat ouz o dent-all, pere a vez lemet ivez quer couls diouto.
(2) Faire grincer (qqc.).
●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (Plouarzhel) Rigougnat = rigougnat ar c'hadoriou : o lakaat da ruza ouz an douar gant trouz.
- rigol .1rigol .1
f.
(1) Rigueur.
●(1575) M 2530. Dre se hon eux rigol, en hon scol ha molest, tr. «Pour cela nous avons rigueur dans notre sort, et persécution.» ●3364. En poan euzic, lisquidic ha rigol, tr. «En peine horrible, brûlante, et rigueur.»
●(1659) SCger 105b. rigueur, tr. «rigol.» ●169b. rigol, tr. «rigueur.» ●(1732) GReg 823a. Rigueur, tr. «Rigol. Van[netois] rigour.» ●A la rigueur, tr. «Gand rigol.»
●(1835) AMV 49. gant ar brassa rigol. ●(1872) ROU 101b. Rigeur, tr. «rigol.» ●(1889) ISV 224. Ar gouarner a bunisas gant rigol ar gardou.
(2) Hep rigol : sans faute.
●(1575) M 1954. Maz ehet hep rigol, dan scol maz eux golou, tr. «Pour aller, sans faute, au séjour où est la lumière.»
- rigol .2rigol .2
s. –ioù, –où Rigole. cf. riol
●(1499) Ca 176a. Rigal vide in dour. ●179b. Sanell et rigol tout vng vide in dour.
●(1732) GReg 699b. Passage pour l'eau à travers un champ ensemencé, tr. «Rigol. p. rigolyou.» ●823a. Rigole, tr. «Rigol. p. rigolyou, rigolou.»
●(1924) SBED 71. Nen des meit ur rigol eit kas en deur d'en dias.
- rigolat
- rigolenniñrigolenniñ
v. tr. d. Irriguer.
●(1937) DIHU 315/336. Laret e vè meur a huéh rigolennein met er gir brehonek anaùet e zo goéhein.
- rigoliezh
- rigoliñrigoliñ
v. tr. d. Irriguer.
●(1872) ROU 90b. Faire des irrigations. L'Avent en est l'époque, tr. «en Asvent eo gouazia ar prajou. Rigoli a été usité.
- rigolius / rigolusrigolius / rigolus
adj. Rigoureux.
●(1499) Ca 176a. Rigorus. g. rigoureux.
●(1659) SCger 105b. rigoureux, tr. «rigolus.» ●169b. rigolus, tr. «rigoureux.» ●(c.1680) NG 633. Guet er Jugë rigourus. ●(1732) GReg 823a. Rigoureux, tr. «Rigolyus. rigolus. Van[netois] rigourus.»
●(1835) AMV 36. mar seblant deoc'h e zeo rigolius. ●(1860) BAL 38. ur barner just ha rigoliuz.
- rigoñsrigoñs
m. Grincement.
●(1930) BREI 178/3b. Diouz gwelet e zent gwenn oc'h ober eur rigons etre e vuzellou (...) e oa êzet gouzout n'eo ket c'hoariou...
- rigoñsat
- rigouignrigouign
v. tr. d. = (?).
●(1647) Am 689. Me carre migouign regouign ho couignicq, tr. «J'aimerais (?)… (?) votre petit coin.»
- rigounellarigounella
v. intr. = (?).
●(1647) Am 527. Da rigounella à da ponya prest, tr. «Pour (?)… (?) et pour (?)…(?) vite.»
- rigozennrigozenn
f. –où (construction) = (?) Noue (?).
●(1943) DIHU 384/273. (Groe) rigozen-neu, tr. «(g.g.) rigole pour l'eau d'un toit.»
- rijennrijenn
voir rizenn
- rikrik
adj.
I. Attr./Épith.
A. (en plt de qqc.)
(1) Pur, sans mélange.
●(1867) BUE 26. eur bannac'h dour rik.
●(1903) MBJJ 79. N'it ket neuze da evan dour rig. ●319. 'Vit rei dour frank ha dour rig. ●(1910) MBJL 64. eur parizian a wad rik. ●(1929) ENLA 5. dour rik ar gwaziou. ●(1930) DOBR 23. servija kafe rik. ●(1933) ALBR 72. Anvoezet ho touarou beterabez ha drevajou all gant anvoez rik. ●(1935) BREI 391/2b. me fell d'in lêz rik ! ●(1935) BREI 422/2c. Gwech e veze graet gant bleud rik ha, gwech all, gant bleud mesket.
(2) (en plt d'une langue, etc.) Précis.
●(1923) FHAB Meurzh 28. Gant e spered rik, e yezh rik.
(3) Ar wirionez rik : l'exacte vérité.
●(1924) FHAB Kerzu 443. lakat da skedi ar wirionez rik. ●(1935) BREI 427/1c. gwirionez rik pe gaou put.
(4) An urzh rik : l'ordre parfait.
●(1924) FHAB Eost 313 . Eneb d'an dizurz rik, e fell adsevel an urz rik !
(5) par antiphr. An dizurzh rik : le désordre complet.
●(1924) FHAB Eost 313 . Eneb d'an dizurz rik, e fell adsevel an urz rik !
B. (en plt de qqn)
(1) Minor rik : orphelin de père et de mère.
●(1954) VAZA 18. Dre ma'z oa ur minor rik.
(2) (en plt d'un locuteur) Qui sait bien sa langue.
●(1949) KROB 17/6. mont da gaout ar vrezonegerien rik.
(3) Droit, juste, qui ne transige pas.
●(1908) PIGO II 83. Eun den rik eo an den-ze ! ●(1921) FHAB Du 301. o vezan kristenien rik er gêr hag ermeaz ar gêr. ●(1928) BREI 60/2b-c. tud rik, tud kalonek. ●(1935) BREI 425/2d. Kristenien rik ha Bretoned start.
(4) Sodien rik : de parfaits idiots.
●(1933) ALBR 25. a gemer ar bobl ma'z omp evit sodien rik.
(5) Estren rik :
●(1963) LLMM 99/263. Ganet er vro-mañ, e krede a-wechoù da Vasili ne oa e-touez e genvroidi nemet ur gwaz direnket hag un estren-rik.
II. Adv. Strictement, scrupuleusement.
●(1919) MVRO 5/2a. heulia rik an erbedennou-man.
- rik-ha-rak
- rik-ha-rikrik-ha-rik
adv.
(1) Ric-à-rac.
●(1766) MM 1442-1443. O poa ranquet paea ar c'hi-sé / Ric a ric var an hivinou, tr. «Déjà vous deviez avoir payé ce chien-là, ric-à-rac, rubis sur l'ongle.»
●(1957) AMAH 110. Gwerzh o bilhed hent-houarn, peadra rik-ha-rik da brenañ bitailh, butun hag hini kreñv a-hed ar veaj.
●(1960) BLBR 124/30. Rig ha rig er péh e vo kinniget d'un diavêzour.
(2) Pur, sans mélange.
●(1920) KZVr 361 - 01/02/20. rik-ha-rik, tr. «net, pur.» ●bannac'h hini krenv rik-ha-rik.
- rikamanañrikamanañ
v. tr. d. Guillocher.
●(1890) MOA 259b. Ouvrer, tr. «rikamana.»
●(1940) SAV 18/69. Rikamana, verb. «Guillocher», e galleg. Sk. : Lavaret em eus d'ar botaouer rikamana d'in va re-votou nevez. ●(1949) SIZH.llmm 37. D’an ampoent e oa ur manac’h bihan, echu gantañ diboultrennañ an aoterioù rikamanet gant aour, o hastout dre ar vali greiz, davet traoñ an iliz, da serriñ dor vras ar straed.
- rikamanetrikamanet
adj. Guilloché.
●(1955) STBJ 58. eur wiskamant giz Pleiben : tok boulouzennet, roched ampezet, chelet zu bordet gant voulouz, chupenn zu gant bontonou rikamanet, turbant glas liou d'an neñv ha bragou hir grêt gant mezer sklêr ha rijennet. ●148. Dirak an nor, en tu-all d'al leur-zi, eur veselier kizellet brao, a luc'he enni an tachou koueor melen. Eur grusifi a oa warni hag a-dreñv, war ar rizou, renkennadou plajeier livet ha rikamanet. ●149. eun arbel vras rikamanet kaer. ●(1964) LLMM 102/10. ur veselier rikamanet.