Devri

Recherche 'ri...' : 330 mots trouvés

Page 3 : de ridet-2 (101) à rikamanet (150) :
  • ridet .2
    ridet .2

    adj. = (?).

    (1984) HYZH 154-155/23/. ur sac'h ridet aze evit lakaat patatez da boazhañ 'barz ar podad soubenn.

  • ridikul
    ridikul

    adj. Ridicule.

    (1831) MAI 198. Les ho caquet ridicul. ●(1834) SIM 124. gant ur grimaçou ridicul.

  • ridiñ
    ridiñ

    voir ridañ

  • Rieg
    Rieg

    n. de l. Riec-sur-Belon.

    (1) Rieg.

    (1833) OLLI 995A. Recit truezus Var ar Maleur horrubl erruet e Passach ar Pors-Nevez, entre Riec ha Moëlan, arrondissamant Qemperle, canton Pont-Aven, ar 14 a vis gouere 1833. ●(18--) OLLI 256A. situet er Barres demeus a Riec. ●(18--) SAQ i 54. Parisioniz Riek. ●(1865) FHB 8/63b. Jakez Huon, proprietour e Riec. ●(1890) MOA 25b. Riik (C) ; - Riek (L.T.).

    (1905) ALMA 66. Riek. ●(1906) SAQ I vii. P’oa beleget, - 25 gouere 1850, - oa kaset da gure da barrez Riec. ●(1927) CONS 714. en Hotellou Riek. ●(1931) FHAB Genver 7. N'ouzomp ket kalz a dra diwarbenn misionou Nevez, Eskibien, Aodiern, Primelin, Sant-Tujan, Riek, Merleak, Koray. ●(1941) ARVR 18/3b. an darn vuia eus ar skolidi a zo eus Neo, Tregon, Rig, Lanrig ha Molan.

    (2002) YAOD 33. da lâr't àr parrez Rieg.

    (2) Nom de famille.

    (1970) NFBT 245 N° 1920. Riec.

    (3) [Toponymie locale]

    (2002) YAOD 32. Treuz't stêr Belon gatoñ, 'dreñv skeud an treizhour, neus-eñ harp't 'n nozvezh 'raok ba maner Penn-kelenn. ●32-33. Bar mare-se oa bet sav't 'n ti-noblañs-se àr 'n tu-m'ñ deus ar stêr, da lâr't àr parrez Rieg, 'n tu bennak 'tre Rozvras ha Tremor. ●33. Klev't meus lar ba 'Penn-kerneo, 'lec'h vê sañs't diwall beg an diou stêr (stêr Belon ha stêr Pont-Aven), alies 'walc'h 'vê ket gward 'bet, ha vê aes ken-ha-ken mont ha dont hed-ha-hed ar stêr pe treuziñ deus 'n eil tu d'egile, setu... ●33-34. An deiz àr-lerc'h, eñ c'houlle ga e vevel bras, Jan-Mari, mont da glask bigi ba Kerdruk (az' oa ur chanter 'vit sevel bagoù a bep sort). ●36. Ha setu ar mevel bras, 'fringal 'tres'g tavarn Rozvras.

  • riel
    riel

    voir real .2

  • riell
    riell

    m. (météorologie) Verglas.

    (1821) GON 387b. Riel, s. m., tr. La glace qui commence à se former. Le verglas. Le frimas. Ce mot est du dialecte de Cornouaille.»

    (1931) VALL 778a. Verglas, tr. «riell m.»

  • riellañ / rielliñ
    riellañ / rielliñ

    v.

    I. V. impers. Verglacer.

    (1821) GON 387b. Riella, v. impers., tr. «Commencer à glacer. Verglacer. Tomber en frimas.»

    (1931) VALL 778a. faire du verglas, tr. «riella

    II. v. intr.

    (1) (en plt d'une surface) Se verglacer.

    (1955) STBJ 14. Riella a ree an hent.

    (2) plais. (en plt de qqn) Geler.

    (1929) GWAL 18/5. Edomp o vont skuiz ha war-nes riella, a lavaras Alan, en eur farsellat.

    (3) (cuisine) Se figer.

    (1934) BRUS 65. Figer –se, tr. «riellein.» ●84. Solidifier –se, (graisse, beurre), tr. «riellein

    III. V. tr. d. Mettre une mince couche (de beurre).

    (1986) CCBR 178. (Brieg) vi ké touchèd n amân kals deuzouto – plasou plasou vi riélèd, tr. «on y mettait pas beaucoup de beurre. Dans certains endroits on en mettait.»

  • riellenn
    riellenn

    f. Salive.

    (1986) CCBR 171. (Brieg) glaoua a riélenn, tr. «de bave et de salive.»

  • riellet
    riellet

    adj.

    (1) Verglacé.

    (1916) KZVr 168 - 21/05/16. e Sant-Pabu : an hent a zo riellet. ●(1931) VALL 778a. couvert de verglas, tr. «riellet.» ●(1936) PRBD 75. eun hent riellet. ●(1984) EBSY 69. (Sant-Ivi) riallet, tr. «gelé.»

    (2) par ext. Froid, glacé.

    (1936) IVGA 14. Pelloc'h eo riellet ho koan.

  • rielliñ
    rielliñ

    voir riellañ

  • riet
    riet

    adj. Bezan riet diouzh, eus : être dépouillé, délesté, dévalisé de.

    (1866 FHB 58/46a. e sempla ho ialc'h bep a neubet ken n'e vint riet (**) tre deus an danvez mad ho devoa kent. ●(1866) FHB 62/77b. ne zaleo ket da veza riet tre doc'h ar pez en devoa.

  • rifadenn
    rifadenn

    f. –où

    (1) Éraflure.

    (1974) YABA 21.06. laosket en doé ur rifadenn ar mein bras Rohorven léh ma vè gwelet hoah.

    (2) Cri perçant.

    (1941) ARVR 13/4b. Kalon houman a dride ouz e rifadennou skiltr.

  • rifal / rifiñ / rifliñ
    rifal / rifiñ / rifliñ

    v.

    (1) V. intr. Laisser un cri perçant.

    (1918) LILH 8 a Vezheven. Un én benag e achap én ur rifal. ●(1942) DHKN 65. er moualhi (…) e fardè kuit éañn, èl eun ten, én ur rifal spontet.

    (2) V. tr. d. Érafler.

    (1907) VBFV.fb 83a. racler, tr. «riflein.» ●84a. raser, tr. «riflein.» ●(1931) VALL 242a. Effleurer, tr. «V[annetais] rifein.» ●(1934) BRUS 60. Effleurer, Egratigner, tr. «rifein.» ●(1935) DIHU 285/239. Rifet en des er boled skoé un ofisour.

  • rifiñ
    rifiñ

    voir rifal

  • riflin
    riflin

    voir rifal

  • riford
    riford

    coll. (botanique) Raifort.

    (1856) VNA 19. des Raves, tr. «Riford

    (1907) VBFV.bf 66a. riford, m. pl. eu, tr. «rave.»

  • riford-irvin
    riford-irvin

    coll. (botanique) =

    (1891) CLM 15. é hadér hoah ur sort rifort-irvin.

  • riforz
    riforz

    coll. (botanique) Raifort.

    (1732) GReg 778b. Raifort, tr. «Riforzenn. p. riforz

  • riforzenn
    riforzenn

    f. riforz (botanique) Raifort.

    (1732) GReg 778b. Raifort, tr. «Riforzenn. p. riforz.»

  • rigadell
    rigadell

    coll. (ichtyonymie) Palourdes.

    (1857) CBF 15. ormel, rigadel, tr. «des ormeaux, des palourdes.»

    (1925) BILZ 129. he boutegad meskl ha rigadell. ●(1931) VALL 154a. Coquillages à stries parallèlles, tr. «rigadell f.» ●526a. Palourde, coquillage strié transversalement, tr. «rigadell L[éon] f.»

  • rigadella
    rigadella

    v. intr. Pêcher des palourdes.

    (1909) BOBL 04 décembre 258/1a-b. o furchal an trez gleb, o rigadella. ●(1931) VALL 154a. les ramasser [coquillages à stries parallèlles], tr. «rigadella.» ●(1936) CDFi 11 janvier. da rigadella

  • rigadellenn
    rigadellenn

    f. rigadelled (ichtyonymie) Palourde.

    (1977) PBDZ 658. (Douarnenez) rigodellenn, rigodelled, tr. «palourde.» ●(1979) VSDZ 96. (Douarnenez) goude-se't eus rigodelled ivez er Por-Ru, tr. (p. 260) «il y avait aussi des palourdes au Por-Ru.

  • rigadelliñ
    rigadelliñ

    v. intr. Ribouler.

    (1909) FHAB C'hwevrer 59. E lagat a rigadelle en e benn

  • rigas
    rigas

    s. Ober rigas = (?).

    (1906-1907) EVENnot 3. (Pleuvian) Honnez a ra rigas (g mouillé) awalc'h dre an iliz aze !

  • rigedag
    rigedag

    m. –où (musique) Castagnettes.

    (1931) VALL 100b. Castagnettes, tr. «rigedag m. pl. ou

  • rigenn
    rigenn

    voir regenn

  • riget
    riget

    adj.

    I. Attr./Épith. Régulier, ponctuel.

    (1935) DIHU 289/304. breman é vo rigetoh er predeu a pe veemb éh obér hent.

    II. Adv.

    (1) Régulièrement, ponctuellement.

    (1934) BRUS 162. Régulièrement, tr. «riget.» ●(1957) DSGL 12. bemdé riget.

    (2) Riget mat : très régulièrement, très ponctuellement.

    (1923) DIHU 150/369. Hemb konz ag er skriùagnerion e gas, riget mat, un dra d'ein bep miz. ●(1938) DIHU 328/148-149. Tra erbet ne hrè vad dehon ; nitra ne zistañne d'é zroug, ha, pep deuz é, riget mat, é tè en derhien dehon. ●(1975) YABA 11.01. Bep blé, riget mat, éh è de jiboés.

  • rigiñ
    rigiñ

    v. tr. d. Payer, régler juste le compte de.

    (1941) DIHU 358/245. E porh er personé h oè bet, kent donet ag er vorh, é rigein dehon en obideu.

  • riglas
    riglas

    s. Verglas.

    (1934) BRUS 187. Du verglas, tr. «riglas

  • rigogn .1
    rigogn .1

    m.

    (1) Grincement.

    (1857) CBF 81. Petra eo ar rigouign a glevann gan-ez, Jannedik, tr. «Quel est ce bruit que tu fais et qui me fait grincer les dents, Jeannette.»

    (2) Cliquetis, tintement.

    (1710) IN I 340. ar rigouin douç hac amiabl eus ar c'homsou chast hac honest, pere eo ar perles oriantal eus an Aviel.

  • rigogn .2
    rigogn .2

    v. Rencogner.

    (1647) Am 689. Me carre migouign regouign ho couignicq, tr. Herve Bihan « J’aimerais mignonne rencogner votre petit con »

  • rigognat
    rigognat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Grincer.

    (1874) FHB 484/111b. hag e klevet ar reier o frailla, o terri ; o rigougnat an eil roc'h ouc'h he ben.

    (1953) BLBR 60/8. en e alzourn askorniek e klever an nervennou o rigougnat.

    (2) Cliqueter, tinter.

    (1710) IN I 340. An Introneset (…) a gustum lacat perles e cantite ouz o discouarn dre ar blijadur pehini o deveus (…) oc'h o santout o rigoignat pa douich an eil perlesen ouz e ben.

    (3) Travailler des dents.

    (1867) MGK 73. kaer as po rigouignat / Ha gwaska gant da zent (…) / A-raok ma tistago diouz-in-me eur begad.

    II. V. tr. d.

    (1) Fourbir.

    (1710) IN I 156. evel ma teu ar moc'h gouez evit lema o squilfou (…) d'o frota ha d'o rigouignat ouz o dent-all, pere a vez lemet ivez quer couls diouto.

    (2) Faire grincer (qqc.).

    (1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (Plouarzhel) Rigougnat = rigougnat ar c'hadoriou : o lakaat da ruza ouz an douar gant trouz.

  • rigol .1
    rigol .1

    f.

    (1) Rigueur.

    (1575) M 2530. Dre se hon eux rigol, en hon scol ha molest, tr. «Pour cela nous avons rigueur dans notre sort, et persécution.» ●3364. En poan euzic, lisquidic ha rigol, tr. «En peine horrible, brûlante, et rigueur.»

    (1659) SCger 105b. rigueur, tr. «rigol.» ●169b. rigol, tr. «rigueur.» ●(1732) GReg 823a. Rigueur, tr. «Rigol. Van[netois] rigour.» ●A la rigueur, tr. «Gand rigol

    (1835) AMV 49. gant ar brassa rigol. ●(1872) ROU 101b. Rigeur, tr. «rigol.» ●(1889) ISV 224. Ar gouarner a bunisas gant rigol ar gardou.

    (2) Hep rigol : sans faute.

    (1575) M 1954. Maz ehet hep rigol, dan scol maz eux golou, tr. «Pour aller, sans faute, au séjour où est la lumière.»

  • rigol .2
    rigol .2

    s. –ioù, –où Rigole. cf. riol

    (1499) Ca 176a. Rigal vide in dour. ●179b. Sanell et rigol tout vng vide in dour.

    (1732) GReg 699b. Passage pour l'eau à travers un champ ensemencé, tr. «Rigol. p. rigolyou.» ●823a. Rigole, tr. «Rigol. p. rigolyou, rigolou

    (1924) SBED 71. Nen des meit ur rigol eit kas en deur d'en dias.

  • rigolat
    rigolat

    v. intr. Agir avec rigueur.

    (1659) SCger 169b. rigolat, tr. «aller a la rigueur.» ●(1732) GReg 823a. Agir en rigueur, ou rigoureusement, avec severité, tr. «Rigolat. pr. rigolet

  • rigolenniñ
    rigolenniñ

    v. tr. d. Irriguer.

    (1937) DIHU 315/336. Laret e vè meur a huéh rigolennein met er gir brehonek anaùet e zo goéhein.

  • rigoliezh
    rigoliezh

    f. Rigueur.

    (1659) SCger 105b. rigueur, tr. «rigoliez.» ●(1732) GReg 823a. Rigueur, tr. «rigolyez.» ●A la rigueur, tr. «gand rigolyez

  • rigoliñ
    rigoliñ

    v. tr. d. Irriguer.

    (1872) ROU 90b. Faire des irrigations. L'Avent en est l'époque, tr. «en Asvent eo gouazia ar prajou. Rigoli a été usité.

  • rigolius / rigolus
    rigolius / rigolus

    adj. Rigoureux.

    (1499) Ca 176a. Rigorus. g. rigoureux.

    (1659) SCger 105b. rigoureux, tr. «rigolus.» ●169b. rigolus, tr. «rigoureux.» ●(c.1680) NG 633. Guet er Jugë rigourus. ●(1732) GReg 823a. Rigoureux, tr. «Rigolyus. rigolus. Van[netois] rigourus

    (1835) AMV 36. mar seblant deoc'h e zeo rigolius. ●(1860) BAL 38. ur barner just ha rigoliuz.

  • rigoñs
    rigoñs

    m. Grincement.

    (1930) BREI 178/3b. Diouz gwelet e zent gwenn oc'h ober eur rigons etre e vuzellou (...) e oa êzet gouzout n'eo ket c'hoariou...

  • rigoñsat
    rigoñsat

    v. intr. Grincer. cf. grigoñsat, rigognat

    (1902) PIGO I 207. ar chas na harzent ket (…) hag o dent a rigonse gant ar gounnar. ●(1908) PIGO II 18. e ivinou o rigonsat war blanken ar gwele.

  • rigouign
    rigouign

    v. tr. d. = (?).

    (1647) Am 689. Me carre migouign regouign ho couignicq, tr. «J'aimerais (?)… (?) votre petit coin.»

  • rigounella
    rigounella

    v. intr. = (?).

    (1647) Am 527. Da rigounella à da ponya prest, tr. «Pour (?)… (?) et pour (?)…(?) vite.»

  • rigozenn
    rigozenn

    f. –où (construction) = (?) Noue (?).

    (1943) DIHU 384/273. (Groe) rigozen-neu, tr. «(g.g.) rigole pour l'eau d'un toit.»

  • rijenn
    rijenn

    voir rizenn

  • rik
    rik

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqc.)

    (1) Pur, sans mélange.

    (1867) BUE 26. eur bannac'h dour rik.

    (1903) MBJJ 79. N'it ket neuze da evan dour rig. ●319. 'Vit rei dour frank ha dour rig. ●(1910) MBJL 64. eur parizian a wad rik. ●(1929) ENLA 5. dour rik ar gwaziou. ●(1930) DOBR 23. servija kafe rik. ●(1933) ALBR 72. Anvoezet ho touarou beterabez ha drevajou all gant anvoez rik. ●(1935) BREI 391/2b. me fell d'in lêz rik ! ●(1935) BREI 422/2c. Gwech e veze graet gant bleud rik ha, gwech all, gant bleud mesket.

    (2) (en plt d'une langue, etc.) Précis.

    (1923) FHAB Meurzh 28. Gant e spered rik, e yezh rik.

    (3) Ar wirionez rik : l'exacte vérité.

    (1924) FHAB Kerzu 443. lakat da skedi ar wirionez rik. ●(1935) BREI 427/1c. gwirionez rik pe gaou put.

    (4) An urzh rik : l'ordre parfait.

    (1924) FHAB Eost 313 . Eneb d'an dizurz rik, e fell adsevel an urz rik !

    (5) par antiphr. An dizurzh rik : le désordre complet.

    (1924) FHAB Eost 313 . Eneb d'an dizurz rik, e fell adsevel an urz rik !

    B. (en plt de qqn)

    (1) Minor rik : orphelin de père et de mère.

    (1954) VAZA 18. Dre ma'z oa ur minor rik.

    (2) (en plt d'un locuteur) Qui sait bien sa langue.

    (1949) KROB 17/6. mont da gaout ar vrezonegerien rik.

    (3) Droit, juste, qui ne transige pas.

    (1908) PIGO II 83. Eun den rik eo an den-ze ! ●(1921) FHAB Du 301. o vezan kristenien rik er gêr hag ermeaz ar gêr. ●(1928) BREI 60/2b-c. tud rik, tud kalonek. ●(1935) BREI 425/2d. Kristenien rik ha Bretoned start.

    (4) Sodien rik : de parfaits idiots.

    (1933) ALBR 25. a gemer ar bobl ma'z omp evit sodien rik.

    (5) Estren rik :

    (1963) LLMM 99/263. Ganet er vro-mañ, e krede a-wechoù da Vasili ne oa e-touez e genvroidi nemet ur gwaz direnket hag un estren-rik.

    II. Adv. Strictement, scrupuleusement.

    (1919) MVRO 5/2a. heulia rik an erbedennou-man.

  • rik-ha-rak
    rik-ha-rak

    adv. Avec exactitude.

    (1857) CBF 42. beza paeet rik-ha-rak, tr. «être payé avec exactitude.»

    (1907) KANngalon Eost 474. ar perz on deuz e miritou dreist muzul an oferen a zo rik a rak diouz ment hor feiz.

  • rik-ha-rik
    rik-ha-rik

    adv.

    (1) Ric-à-rac.

    (1766) MM 1442-1443. O poa ranquet paea ar c'hi-sé / Ric a ric var an hivinou, tr. «Déjà vous deviez avoir payé ce chien-là, ric-à-rac, rubis sur l'ongle.»

    (1957) AMAH 110. Gwerzh o bilhed hent-houarn, peadra rik-ha-rik da brenañ bitailh, butun hag hini kreñv a-hed ar veaj.

    (1960) BLBR 124/30. Rig ha rig er péh e vo kinniget d'un diavêzour.

    (2) Pur, sans mélange.

    (1920) KZVr 361 - 01/02/20. rik-ha-rik, tr. «net, pur.» ●bannac'h hini krenv rik-ha-rik.

  • rikamanañ
    rikamanañ

    v. tr. d. Guillocher.

    (1890) MOA 259b. Ouvrer, tr. «rikamana

    (1940) SAV 18/69. Rikamana, verb. «Guillocher», e galleg. Sk. : Lavaret em eus d'ar botaouer rikamana d'in va re-votou nevez. ●(1949) SIZH.llmm 37. D’an ampoent e oa ur manac’h bihan, echu gantañ diboultrennañ an aoterioù rikamanet gant aour, o hastout dre ar vali greiz, davet traoñ an iliz, da serriñ dor vras ar straed.

  • rikamanet
    rikamanet

    adj. Guilloché.

    (1955) STBJ 58. eur wiskamant giz Pleiben : tok boulouzennet, roched ampezet, chelet zu bordet gant voulouz, chupenn zu gant bontonou rikamanet, turbant glas liou d'an neñv ha bragou hir grêt gant mezer sklêr ha rijennet. ●148. Dirak an nor, en tu-all d'al leur-zi, eur veselier kizellet brao, a luc'he enni an tachou koueor melen. Eur grusifi a oa warni hag a-dreñv, war ar rizou, renkennadou plajeier livet ha rikamanet. ●149. eun arbel vras rikamanet kaer. ●(1964) LLMM 102/10. ur veselier rikamanet.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...