Recherche 'ri...' : 330 mots trouvés
Page 4 : de rikamanou (151) à rimin-2 (200) :- rikamanoùrikamanoù
plur. Guillochis.
●(1940) SAV 18/69. Rikamanou (N'em eus ket klevet morse ober implij eus unander ar ger-se). «Guillochis», e galleg. Sk. Rikamanou kaer a zo war an armel goz.
- rikemardenniñ
- rikennrikenn
s. Kontañ rikenn ha mikenn : compter juste.
●(1766) MM 1212-1214 (Li) C.-M. le Laé. Tregont vloas nemet daouzec mis / O conta riquen a miquen / En deva just a netra quen, tr. G. Esnault «Trente ans moins douze mois, comptons tout le pli, tout le plus, il les avait juste, sans plus.»
- riker
- rikikirikiki
m. Boisson alcoolisée.
●(1895) RECe xvi 236. M. Quellien a publié, Chansons et Danses des Bretons, 181, 182, une chanson que lui a apprise un couvreur de la Roche-Derrien ; elle contient le mot rotoukiou, au sens de mizer, § 40. On prononce rouqyouqyou à Pontrieux, etc. ; cf. roucoucou, m. «lapin mort-né, dans l'argot des chiffonniers et de leurs gargotiers», Delvau. Ce mot baroque pourrait appartenir à la famille rococo «démodé», riquiqui, eau-de-vie, L. Rig., mauvaise eau-de-vie ; mesquin, petit, étroit, Virmaitre, cf. Delvau ; le petit doigt, Jaubert, Supplément au Glossaire du centre de la France, 1869, etc. ; à Avranches, roitelet, Faune pop., II, 290 ; à Nice, sorte de cri de joie, Mistral, v. requinquin; id. à Saint-Servan, Mélusine, I, 270.
●(1912) FHAB Mae 152. Eur mor kafe ha rikiki / O reget var leur an ti !
- rikikitalrikikital
v. intr. (en plt du roitelet) Chanter.
●(1939) RIBA 51. el leuénan é neijal d'er lué hag é rekikital.
- rikladenn
- rikladur
- rikladurezh
- riklaikriklaik
voir riklañ
- riklañ / rinklañriklañ / rinklañ
v. cf. risklañ / riskliñ .1
I. V. intr.
A.
(1) Glisser.
●(1732) GReg 460a. Glisser, tr. «Ricqla. pr. ricqlet.»
●(1872) ROU 87a. Glisser, tr. «Ricla.» ●(1878) EKG II 24. rikla er ganol.
●(1905) IVLD 35. aon am euz na riklfac'h en dour. ●(1911) BUAZperrot 266. rinkla var ar skourn. ●(1915) MMED 402. Greun ar chapeled a rikle atao etre bizied ar beleg.
(2) S'effondrer.
●(1975) UVUD 88. (Plougerne) Eur c'hae a gustum rinkla g'ar glao.
(3) Jaillir.
●(1911) BUAZperrot 571. ec'h en em skourjeze ken kalet ma rinkle ar goad dindan an taoliou.
B. [empl. comme subst. au dimin.] Riklaig.
(1) Glissement.
●(1909) FHAB Mezheven 180. Me gar ober a-zoare pennadou riklaik.
(2) C’hoari riklaik : jouer à faire des glissades.
●(18--) FHAB Du/Kerzu 1941)">ALB (FHAB du/kerzu 1941 p. 100b). Alies gant e vignon Saik / Her gwelet o c’hoari riklaik.
C. sens fig.
(1) Riklañ diwar an hent mat : s'écarter du droit chemin.
●(1860) BAL 224. Ur plac'h iaouanc (…) a ioa ricled divar an ent mad.
(2) Riklañ da grediñ : aller jusqu'à croire.
●(1906) KANngalon Meurzh 52. Darn a rinklaz da gredi ez euz meur a Zoue.
(3) Riklañ en e goch : retourner dans ses ancies errements.
●(1950) KROB 25/6. Ha pep hini neuze a rikle en e goch, tonton Paol en e benn-mul, ha Marianna en he frezegennou.
(4) =
●(1872) ROU 81b. J'ai des distractions, tr. «rincla a ra va spered divar…»
II. V. tr. d. Dire, répéter, rapporter (des propos) à qqn.
●(1909) HBAL 7. eun dra a zo deuet da zigompeza va spered hag e zan d'her c'hounta d'id, gant ma taoli evez d'en rikla da zen ebet.
III. V. pron. réfl. En em riklañ.
(1) En em riklañ e : s'introduire dans.
●(1911) BUAZperrot 104. araok ma c'helljont en em rinkla e kear. ●345. e c'hejjont en em rinkla en arme Charlez II. ●361. Theodot, eur mignin d'ezan, a c'hellas en em rinkla en e brizon. ●381. ar veleien a en em rinkle gant o arc'hant e kargou an Iliz.
(2) En em riklañ eus, er-maez eus : s'évader de.
●(1912) FHAB Mae 153. Ar c'holonel Savoska, gwisket gantan dilhad e wreg a ioa en em rinklet eus e doull. ●(1929) FHAB Meurzh 104. eul laer en doa gellet en em rinkla er meaz eus a brizon an Aotrou Rohan.
(3) En em riklañ eus : s'esquiver, s'échapper de.
●(1926) FHAB Genver 28. an daou ganfart a en em rinklas neuze, goustadig, eus an ostaleri.
(4) En em rinkañ eus a-dre daouarn ub. : échapper des mains de qqn.
●(1911) BUAZperrot 319. ar re-man a oue ker kounnaret o welet an abostol oc'h en em rinkla eus a dre o daouarn mac'h en em gemerjomp ouz Jakob.
- riklatariklata
v. intr. Glisser sur une surface glacée.
●(1931) VALL 540a. Patiner sur une surface glacée, tr. «riklata.»
- riklenn
- rikler
- riklerezriklerez
f.
(1) (technique) Pièce du métier à tisser avec laquelle on pousse la navette.
●(1905) FHAB Gwengolo/Here 151. Ar vurzun kaset euz an eil tu d'egile gant an dorn pe ar rinklerez.
(2) (technique) Filin d’un système de fermeture.
●(1985) OUIS 205. une targette de bois, coulissant de l’extérieur par un filin (riklerez).
(3) Diarrhée.
●(1633) Nom 276a. Med. repellens : medecine contre le flus ou coulement : medicinerez á enep an flus pe an riclerez.
- riklikriklik
adj. (en plt d'une coiffure) Posé de travers sur la tête.
●(1945) DWCZ 12. Pegen riklik e oa he c'hoef ganti.
- riklouerriklouer
m. –où Glissoire.
●(1732) GReg 460a. Glissoire, lieu où l'on glisse pour son divertissement, tr. «Ricqlouër. p. ricqlouërou.»
- riklus / rinklusriklus / rinklus
adj.
(1) Glissant.
●(1633) Nom 43b. Molles pisces, leues : poissons glissans sans escaille : pesquet rinclus perè no deues na scant, na creguinn. ●222a. Pruina : gelée : frim, sclaçc riclus.
●(1732) GReg 460a. Glissant, ante, tr. «Riclus.» ●Glissant comme une anguille, tr. «Ricqlus evel ur silyenn.» ●Le chemin du ciel est étroit, & glissant, tr. «Hend ar barados a so striz, ou, encq, ha ricqlus, ou, lampr.»
●(1909) FHAB Mae 137. ar bizin a zo rinkluz. ●(1911) BUAZperrot 77. eveze ker skournet ha ker rinklus an hentchou. ●(1912) MMPM 27. eul leac'h rikluz. ●(1926) FHAB C'hwevrer 72. reier noaz ha rinklus.
(2) Avel riklus : vencoulis.
●(1732) GReg 221b. Vent coulis, tr. «Avel riclus.»
- rikluzadigrikluzadig
m. C'hoari rikluzadig : jouer à faire des glissades.
●(1958) ADBr lxv 4/523. (An Ospital-Kammfroud) C'hoari rikluzadig, tr. «patiner, faire des glissades.»
- rikluzañrikluzañ
v. intr. Glisser (sur la neige, etc.).
●(1958) ADBr lxv 4/523. (An Ospital-Kammfroud) Rikluza v., tr. «Glisser sur la neige ou sur la glace.»
- rikoùrikoù
plur.
(1) Instruments, matériel, nécessaire à.
●(1929) MKRN 20. Holl e rikou butun a gouez var an dachenn, tr. «toute sa batterie de fumeur roule à terre.» ●79. rikou an tabouriner, tr. «l'attirail du tambour de ville.» ●111. en eur bako e rikou butun, tr. «en ramassant sa batterie de fumeur.» ●(1957) BRUD 2/44. petra emede o teusteukat war-dro e rikou-chase. ●(1982) PBLS 303. (Langoned) rikoù, tr. «outils, instruments.»
(2) Affaires.
●(1982) PBLS 303. (Langoned) rikoù, tr. «affaires.»
(3) Harnais.
●(1982) PBLS 303. (Langoned) rikoù, tr. «harnais.»
(4) pop. Organes sexuels mâles.
●(1982) PBLS 303. (Langoned) rikoù, tr. «(très familier) organes sexuels mâles.» ●(1986) DPSB 73. (Rieg) hennezh 'ma koeñvet e rikoù, tr. «il est de mauvaise humeur (litt. il a les testicules enflées).»
(5) Tours, farces.
●(1929) DIHU 212/221. Rikeu, tr. «tours, farces.»
(6) =
●(1952) LLMM 34/48. (Douarnenez) Rikoù : traoù a bep seurt, na ouzer ket re petra ober gante.
- rikourrikour
voir rekour
- rikted
- rikterrikter
m. Rigueur.
●(1910) BOBL 22 janvier 265/3a. kalz traou a zo bet lavaret c’hoaz diwar-benn rikder e holl labouriou.
- rilhennrilhenn
voir ruilhenn
- rilhet
- rimrim
m. –où (littérature) Rime.
●(1499) Ca 176a. Rim. g. rime. ●(1612) Cnfepist 36. né goun quet ober na carmou na rymou. ●(1633) Nom 8a. Poëma : Oeuure composé en rimes : œufr composet dre rimou. ●Carmen, cantio, cantilena, canticum : chanson, ou rime : canoüen, canauen, pe rim.
●(1659) SCger 105b. rime, tr. «rim.» ●(1732) GReg 823a. Rime, même son de deux mots, tr. «Rym. p. rymaou, rymou. Van[netois] rym. p. ryméü.» ●(1744) L'Arm 339b. Rime, tr. «Rim.. meu. m.»
●(1927) GERI.Ern 515. rim m., tr. «Rime.»
- rimadellrimadell
f.
(1) Rimaille, chose rimée.
●(1633) Nom 3a. Cento : rimaille, ou vers à demy desrobé, & ramassé deçà & delà : rimadel, pe vn carm bennac á dastummet ahan hac á læch-ount. ●8b-9a. Acroama : vn conte plaisant à ouïr, quelque sornette : vn count plæsant, vn rimadel.
●(1732) GReg 823a. Rimmaille, méchans vers rimez, tr. «Rymadell. p. rimadellou. Van[netois] id[em] p. éü.»
●(1907) VBFV.bf 66a. rimadel, f. pl. eu, tr. «rime, rimaille.» ●(1927) GERI.Ern 10. rimadell, tr. «chose rimée.» ●(1926) FHAB Eost 314. rimadellou diskempenn, youc'het e galleg fall, gant eul lakipod hanter-vezo !
(2) Conte rimé.
●(1659) SCger 30a. conte ou fable, tr. «rimadell.» ●169b. rimadel, tr. «conte.»
●(1907) VBFV.bf 66a. rimadel, f. pl. eu, tr. «conte, fable.» ●(1907) KANngalon Du 549. unan euz ar rimadellou a oar lavaret avechou an trouc'herien buzug da stanka ho ginou da baotred ker. ●(1922) KAAG 68. evel ma kounter eur rimadel. ●(1936) CDFi 22 février. eun toullad rimoustadennou, rimadellou.
(3) Conte, racontard, bobard. (plus souvent empl. au pluriel)
●(1659) SCger 11b. bagatelle, tr. «rimadell.» ●(1741) RO 796-797. Cos flerier radotus breman me achuo / Hac a rayo dech quer ô holl rimadello.
●(1868) FHB 161/33b. en em staga epken oc'h rimadellou hag o telur a gostez ar gur gelennadurez.
●(1925) DLFI n° 6/2c. Ar pez a gont ar veleien hag ar re ven ne zeo nemed rimodellou toud.
(4) Vers.
●(1903) MBJJ 47. Peder rimadell a zo en pep poz.
(5) Conte.
●(1931) VALL 148a. Conte, tr. « C[ornouaille] rimodell f. »
(6) C’hoari rimadell : jouer au corbillon / jeu du corbillon.
●(1876) TDE.BF 89b. c'hoari rimadell, tr. « Jeu du corbillon, jouer à ce jeu. »
- rimadellañrimadellañ
v.
(1) V. intr. Rimailler.
●(1732) GReg 823a. Rimailler, faire de méchans vers, tr. «Rymadella. pr. rymadellet.»
(2) Raconter, écrire en vers.
●(1877) FHB (3e série) 3/22a. al labousik mad-se a deu bemdez da rimadella d'id he ganaouennou.
●(1928) BFSA 122. eun den brudet bras dre e ouiziegez da rimadella traou kaer, rak kurunet e oa bet roue ar rimadellerien. ●(1981) ANTR 67. Pep hini a blij dezañ rimadella eur poz pe zaou.
- rimadellerrimadeller
m. –ion
(1) Rimailleur.
●(1732) GReg 823a. Rimailleur, méchant poëte, tr. «Rymadeller. p. rymadelléryen. Van[netois] rymadellour. p. yon, yan.»
●(17--) FGab 115. ar mab cast rimadeller.
(2) Rimeur.
●(1923) FHAB Genver 10. heb beza eur rimadeller bras. ●(1924) FHAB Meurzh 93. Eur rimadeller oa heb e bar. ●(1928) BFSA 122. eun den brudet bras dre e ouiziegez da rimadella traou kaer, rak kurunet e oa bet roue ar rimadellerien. ●(1933) OALD 45/197. eur rimadeller didalve.
(3) Fabuliste.
●(1869) FHB 234/200a. eur rimadeller a reat Iann-ar-Feuteun anezhan.
(4) Enfant qui dit la comptine des jeux.
●(1941) FHAB Mae/Mezheven 48b. Ar rimadeller, bep ger, a dap war eur biz ha neuze an hini ma lavar d'ezhan (…).
- rimadellerezhrimadellerezh
m. Racontars.
●(1905) IVLD 89. Anaout a rit ar rimadellerez a zo etouez an dud divarbenn ho merc'h. ●175. hag e sonjent ann oll draou-ze a oa rimadellerez. ●185. ar sorc'hennou, ar marvaillou hag ar rimadellerez merc'hed a oa bet e Lourd.
- rimadellet
- rimadennrimadenn
f. –où Vers.
●(1876) BJM 67. Beza desket e pemzec deiz da Eussaïz ar c'hanticou spirituel, pemp cant rimalen, ha var toniou dishenvel an eil eus eghile.
●(1903) JOZO 57. Er réal e reskond peb eil rimadenn. ●(1912) MMKE 126. Ar rimaden dousan, ar gaeran pedennig.
●(2002) TEBOT 28. Neb n'eus graet ar rimodenn.
- rimadennerrimadenner
m. –ion Rimeur.
●(1906) BOBL 03 février 72/2a. Ar gwir Varz n'eo kket hepken eur rimadenner nag eur c'haner soniou pe werziou.
- rimaderezh
- rimalrimal
voir rimañ
- rimañ / rimal / rimiñrimañ / rimal / rimiñ
v.
(1) V. intr. (littérature) Rimer.
●(1732) GReg 823a. Rimer, tr. «Rymal. ryma. ppr. rymet. Van[netois] rymal. rymeiñ. Treg[or] rymañ.» ●(1744) L'Arm 339b. Rimer, tr. «Rimein.»
●(1839) BESquil 137. composein én hé inour ur brosen laqueit de rimein é latin. ●(18--) VSAl 3. a hoas nem abilan de riman en bresonec.
●(1933) OALD 45/196. A daleg ar mare ze am eus komanset da rimal.
(2) V. tr. d. Rimer.
●(1913) PRPR 21. rimal eur ganaouen bennag.
- rimardourrimardour
m. –ion =
●(1973) LIMO 24 mars. er sonenn e oé bet sauet get ur rimardour ag en tural d'er Blanoèh.
- rimastellrimastell
f. –où cf. rismadell
(1) Bout-rimé.
●(1868) FHB 202/366b. eur pennad rimastello. ●(1896) GMB 577. pet[it] tréc[orois] rimostel pl. o formulette rimée, cf. rismadell récit imaginaire. Hist. ar b. Mizer I.
●(1927) GERI.Ern 515. rimostell T[régor] f., tr. «formulette rimée.» ●(1960) BAHE 24/23. Em c'hichen, setu un all o tont da azezañ e-pad an ehan-arvest hag o tibunañ din ur bern rimastelloù-hag en o mesk lod eus ar werz a oa bet savet gant Plac'h an Ti-all em enor pa oan bet anvet da berson Bulien. ●(1969) BAHE 62/37. Nag a rimastelloù all a veze klasket deskiñ d'ar vugale moarvat evit o lakaat barrekoc'h war an distagadur. ●(1982) TKRH 75. An tu gwenn hag an tu ruz 'oa. Eeun 'oa. Taolioù teod ha taolioù dorn etre an daou du ha fachiri ha kasoni : «Kalotin !» eme unan, «Kof-Ruz !» eme egile, ha tammoù rimastelloù savet war ar prim an eil o tresañ chupenn egile.
(2) Rimastell bugel : comptine.
●(1982) TKRH 138. Abred ivez he doa desket, rimastelloù-bugel.
- rimastellat
- rimasteller
- rimer
- rimetrimet
adj. Rivé.
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 48. en Tad Thi, goanneit (…) dré er bouis ar er rangenneu e oé roltet doh é houg hag e zichenné bet é zivar doh péré é oent rimet.
- rimiañ / rimiatrimiañ / rimiat
v. tr. d.
(1) Frotter en raclant, râper.
●(1926) FHAB Mezheven 217. gant kalz a evez, e vez rimiet ar c'harn beteg ar gouli. ●(1927) GERI.Ern 515. rimia(t), riñvia v. a., tr. «Gratter, frotter, ratisser.»
(2) (agriculture) Rimiañ lin : ôter le grain du lin.
●(1919) KZVr 324 - 18/05/19. Rimia lin, tr. «enlever le grain du lin, Loeiz ar Floc'h.» ●(1927) GERI.Ern 515. rimiat, tr. «peigner le lin, tirer les graines.»
- rimiatrimiat
voir rimiañ
- rimier
- rimierezrimierez
f. =
●(1927) GERI.Ern 515. rimierez f., tr. «instrument pour égrener le lin et le chanvre, Ouess[ant].»
- rimietrimiet
adj. Bezañ rimiet betek an neudenn : voir neudenn.
- rimiñ .1rimiñ .1
voir rimañ
- rimiñ .2rimiñ .2
v. tr. d. River.
●(1744) L'Arm 340a. River, tr. «Rimein.» ●(1787) PT 57. Grouiamp ean doh er groès, ha rimamp en tacheu.
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 77. d'en dén en devoé carg a rimein er mailleu bras ag hun treid [mailleu er rangen]. ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 35. N'en dé quet té en dès rimet me hoarneu, ha ne vou quet té ou zorrou.