Devri

Recherche 'sou...' : 281 mots trouvés

Page 3 : de soufrans (101) à soulegenn (150) :
  • soufrañs
    soufrañs

    f. –où Souffrance.

    ●(1621) Mc 93. vn neubet souffrancc ha trauel.

    ●(1829) CNG 100. E oai pèn-caus d'é souffranceu. ●(1846) BAZ 326. uzet dre eur c'hlenvet ankennius, ha koazet mui dre an ardor eus ar garantez divin eguet dre ar souffransou. ●724. ar soufransou hac ar c'hroaziou. ●(1857) LVH 120. é souffranceu hag é varhue. ●(1879) GDI 174. er gueih tud divisionet dré er souffranç.

    ●(1906) HIVL 151. soufranseu hur Salvér. ●(1907) VBFV.bf 71a. soufrans, f. pl. eu, tr. «souffrance.» ●(1931) GUBI 119. E kreiz er soufranseu.

  • soufrek
    soufrek

    adj. =

    ●(1927) FHAB Gouere 146a. azot soudek pe azot soufrek.

  • soufrenn
    soufrenn

    f. –où Morceau de soufre.

    ●(1906) GWEN 4. gwelet va zad o vont gant e zoufrennou.

  • soufret
    soufret

    adj. Soufré, ensoufré.

    ●(1633) Nom 246b. Mephitis : puanteur des eaux ensoulfrées : an drouc, chuez (lire : drouc chuez) pe gouall chuez an dour souffret, an dour fleryus.

    ●(1834) SIM 130. allumettes souffret.

    ●(1933) ALBR 32. eun hiviz lien soufret.

  • soufretez
    soufretez

    coll. Allumettes.

    ●(1885) ARN 34. Allumettes. – Br. Alumetez. Arg[ot] : Choufretez ; au sing., choufretezen.

  • soufretezenn
    soufretezenn

    f. soufretez Allumette.

    ●(1885) ARN 34. Allumettes. – Br. Alumetez. Arg[ot] : Choufretez ; au sing., choufretezen. ●37. Ke da gerc'hat d'in eur choufretezen ebarz ar c'houez, va me chercher une allumette dans la maison.

  • soufriñ / soufr
    soufriñ / soufr

    v.

    I. V. intr. Souffrir.

    ●(1728) Resurrection 2374. chuy he soufro diulas. ●(1790) Ismar 84. Guæd en dès ean bet de souffrein.

    ●(1904) LZBg Meurzh 95. Er mission a Sierra-Leoned en des bet de soufrein. ●(1913) THJE 30. en droug a zistan, ne soufr ket mui.

    II. V. tr. d.

    (1) Souffrir.

    ●(1621) Mc 45. souffry an maru.

    ●(1687) MArtin 4. E pligeadur voa souffrin poan. ●(1732) GReg 879b. Soufrir, endurer, tr. «Soufri. soufr. ppr. soufret. Van[netois] soufreiñ.» ●(1752) BS 88. penaus e voa prest da soufr mil maro. ●(1752) BS 398. soufr ur gein hac ur guestion gruel. ●(1792) BD 3628. souffrin poanio gardis, tr. «endurer des peines cruelles.» ●(17--) EN 1753. ma soufro piningen, a ma nem gastio, tr. «qu'il souffre pénitence et pour qu'il se châtie.»

    ●(1838) OVD 119. Ur gueah vam é gulevoud e souffre gloès hilleih. ●(1846) BAZ 255. darn-all a soufre eur verzerenti cruel var ar chafodou.

    (2) Souffrir, supporter.

    ●(c.1825-1830) AJC 101. e soufre reprocho a memes drouc vué, tr. «Elle supportait trop de reproches et de mauvais traitements.» ●(1838) OVD 195. ne souffrehemb jamæs ar hun abideu na cousiadur na nitra.

  • souhin
    souhin

    s. –ed Personnification du froid.

    ●(1933) DIHU 261/229. N'ou des guélet nitra, nameit trechad ur gounifl ar en erh ; n'ou des tapet nitra, nitra nameit Souhined, ou goalh ! (...) Souhin e zo en aneouid, èl m'é ma en Ankeu er marù. ●(1939) DIHU 331/206. er Souhined e chiùvellè é korn ruieu Pondi.

  • souilh .1
    souilh .1

    m. –où (literie) Taie d'oreiller.

    ●(1744) L'Arm 377b. Taye (…) D'oreiller, tr. «Souille.. eu.»

    ●(1876) TDE.BF 582a. Souill, s. m. V[annetais], tr. «Taie d'oreiller ; pl. eu.»

    ●(1903) EGBV 46. suill, m. pl. eu, tr. «taie d'oreiller.» ●47. Hui e voutou ur suill guen ar er goubenér. ●(1907) VBFV.bf 73b. suill, m. pl. eu, tr. «taie d'oreiller.» ●(1925) DIHU 171/327. (Groe) Souill, tr. «(s. m.) oreiller.» Dastumet de Vleimor.

  • souilh .2
    souilh .2

    s. Souillure.

    ●(1727) HB 19. pur ep souill ebet.

  • souilhadur
    souilhadur

    m. Souillure.

    ●(1612) Cnf 71b. nettat ma eneff ves an oll souilladur à pechet. ●72a. disfaczaff an souilladur ha lousder ves an pechedou. ●(1621) Mc 89. guelet an souiladur se.

    ●(1732) GReg 880a. Souillure, tr. «soüilhadur.»

    ●(1869) HTC 133. ar c'haillar pe ar zouilladur euz a bec'het Adam.

  • souilhadurezh
    souilhadurezh

    f. Souillure.

    ●(1732) GReg 880a. Souillure, tr. «Soüilhadurez.»

    ●(1854) MMM 24. an distera souilladures. ●(1859) MMN 235. va oll souilladures spirituel. ●(18--) SAQ I 83. eun iliz ha na vezo ennhi souilladurez hebed. ●(18--) SAQ II 115. Ar zouilladourez a deu euz an ober fall var an ene.

  • souilhañ / souilhiñ
    souilhañ / souilhiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Souiller.

    ●(1499) Ca 77a. [enterraff] g. ordoyer / ou conchier. b. souillaff. ●113b. Hudur. g. ordoux. l. vide in soillaff. ●149b. Ordous. g. idem. vide in souillaff. ●186a. Soillaff. g. ordir. ●187a. Souillaff. g. ordoyer / ou conchier. ●(1621) Mc 89. an diaoul a deu de sesiaff, hag a deude souillaff.

    ●(1732) GReg 880a. Souiller, tr. «Soüilha. pr. soüilhet. Van[netois] soüilheiñ.» ●(1741) RO 1535. Soullan gant den enep guis ma virginitez.

    ●(1824) BAM 81. ar rese ez ê an traou a souill an den.

    (2) V. pron. réfl. En em souilhañ : se souiller.

    ●(1633) Nom 133a. Volutabrum : veautroir, ou bourbier : vr fancquiguel, vr plaçc d'en em fancquaff hac en em souillaff.

    ●(1732) GReg 880a. Se souiller, tr. «En hem soüilha. pr. en em soüilhet. Van[netois] him soüilheiñ.»

    ●(1824) BAM 81. penaus en em souiller gant ar c'hrim argarzus-mâ. En em souilla a rer gant ar songesonou.

  • souilherez
    souilherez

    f. –ed Souillon.

    ●(1803) MQG 9. Penn scanv, penn avelet, jacqezen, libouden / Toull stad ha beg sukret, liperez ar c'hafe / Couillouren iffrontet, catell-glanv didalve, / Pillerez he guenou, conterez mil fablen, / Goast-langach, ampoeson ha planquen millaouen, Babillerez hep fin, lost-rambre, pil-cojou, / mastrouill, ragacherez, souillerez an treujou.

  • souilhet
    souilhet

    adj. Souillé.

    ●(1530) Pm 240. En orgouyl soillet, tr. «Souillé dans l'orgueil.»

    ●(1710) IN I 71. an andrejou tachet ha souillet.

    ●(1829) IAY 131. gant pehini ec'h eo souillet he daouarn. ●(1864) SMM 98. ne dai morse di netra souillet.

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1621) Mc 81. an offrancc digand vn souillet euel maz oume.

  • souilhurenn
    souilhurenn

    f. –où Souillure.

    ●(1829) IAY 109. da voalc'hin ho ine deus an disteran souillureno.

  • souin
    souin

    m. –ed (zoologie) Pourceau.

    ●(1732) GReg 176a. Cochon, goret, jeune pourceau, tr. «Leon souyn. p. souyned.» ●739a. Jeune porc, tr. «bas Leon. Souyn. p. souyned.»

    ●(1876) TDE.BF 582a. Souin, s. m., tr. «Jeune porc ; pl. ed.»

    ●(1914) DFBP 56b. les petits [cochons], tr. «souined.» ●(1931) VALL 129b. petit cochon, tr. «souin. L[eon] pl. ed.»

  • souk
    souk

    m.

    (1) Base, pied.

    ●(17--) VO 80. é souq er manné.

    ●(1861) BSJ 140. A soug er manné, péhani e zou forh ihuel. ●(1861) BSJ 217. er riolen a Cédron, péhani e rid é soug manné Olivèd.

    (2) (anatomie) Nuque. cf. chouk

    ●(c.1680) NG 1744-1745. Vr groes pren ar e souc / A oué ponner ha bras. ●(c.1718) CHal.ms i. chignon du cou, tr. «quill coug, souc coug.»

    ●(1907) VBFV.bf 71a. souk, m., tr. «nuque, épaule.» ●(1929) MKRN 84. eun druez eo alkent guelet eun den, memes eur c'hemener, o vont korf hag ene war souk an diaoul ! ●(1934) BRUS 216. La nuque, tr. «er souk.»

  • soukad-
    soukad-

    voir choukad-

  • soukadenn
    soukadenn

    f. –où Souquée.

    ●(1925) BILZ 170. Alo ! pôtred, eun tammig soukadenn !...

  • soukañ
    soukañ

    v.

    I. V. tr. i.

    (1) (marine) Souquer.

    ●(1925) BILZ 170. Alo ! pôtred, soukomp ur pennadig.

    (2) Tirer (sur).

    ●(1958) ADBr lxv 4/528-529. (An Ospital-Kammfroud) Souka : v. – Terme de marine emprunté au français (cf. «souquer»). Sens habituel : raidir fortement, ou faire un effort avec énergie. – Souk warnañ ! tire dessus, vas-y !

    (3) fam. (à l'impér.) Se servir.

    ●(1958) ADBr lxv 4/529. (An Ospital-Kammfroud) Soukit war ar hrampouez ! Mangez donc des crêpes ! ne vous faites pas prier !

    II. V. intr. sens fig. Travailler dur.

    ●(1958) ADBr lxv 4/529. (An Ospital-Kammfroud) Souka (...) S'emploie fréquemment au figuré : abarz sevel ken uhel-ze (dans l'échelle sociale) e-neus ranket poania ha souka.

  • souket
    souket

    adj. Voûté.

    ●(1983) PABE 75. (Berrien) chouket, tr. «voûté.»

  • soul .1
    soul .1

    coll. (agriculture)

    (1) Chaume.

    ●(1633) Nom 143a. Culmen : toict de foarre, ou d'estrain : toen soul pa græt á helestr.

    ●(1659) SCger 172a. soul, tr. «paille.» ●(1732) GReg 158a. Chaume, paille qui reste après qu'on a coupé le blé, tr. «Soul. saoul. Van[netois] Séül.»

    ●(1876) TDE.BF 582a. Soulenn, s. f., tr. «Brin de chaume ; pl. soul, masculin, des brins de chaume, du chaume.» ●(1878) EKG II 118. toen zoul kraou ar saout.

    (2) Dindan soul : couvert de chaume.

    ●(1949) KROB 10/12b. lojeiz dindan soul pe dindan sklent.

    (3) Treiñ ar soul : tourner le chaume.

    ●(1960) EVBF I 335. Souches et mottes. (…) Les mots suivants ont été relevés : soûl, saoul, vann[netais] seul, désignant proprement le chaume (Plogonvelin : trei ar soûl, tourner le chaume.

    (4) Terriñ ar souloù : briser les mottes.

    ●(1960) EVBF I 335. Souches et mottes. (…) Les mots suivants ont été relevés : soûl, saoul, vann[netais] seul, désignant proprement le chaume (Plogonvelin : trei ar soûl, tourner le chaume ; à Baud, le pluriel est utilisé : terri ar sueleù (lire : seuleù), briser les mottes).

  • soul .2
    soul .2

    s. (anatomie) Soul ar c'hil : nuque. (coquille pour : souk ?).

    ●(1982) PBLS 209. (Sant-Servez-Kallag) soul ar hil, tr. «la nuque.»

  • soul .3
    soul .3

    préf. Sur.

    ●(1876) TDE.BF 582a. Soul, V[annetais]. Particule qui, jointe à un verbe, a le sens de outre mesure, plus qu'il ne convient ; elle demande après elle l'adoucissement des lettres fortes.

  • soula
    soula

    v. intr. (agriculture) Déchaumer.

    ●(1732) GReg 158b. Chaumer, couper, ou arracher la chaume, tr. «Soula. pr. soulet. saoula. pr. et Van[netois] séülein. pr. et.» ●(1744) L'Arm 55b. Chaumer, tr. «Seula.. et.. a.»

    ●(1876) TDE.BF 582a. Soula, v. n., tr. «Arracher le chaume.» ●(1896) GMB 638. chaumer, couper ou arracher le chaume (...) pet[it] tréc[orois] zoula.

    ●(1903) EGBV 68. seulat (p. et), tr. «chaumer, ramasser le chaume.»

  • soulac'henn
    soulac'henn

    f. –où (agriculture) Creux du sillon.

    ●(1957) PLBR 35. saoul, «chaume», et son dérivé soulac'henn, «creux du sillon» dans lequel ou est inaccentué.

  • soulad
    soulad

    m. –où (agriculture)

    (1) Champ dont tout le blé a été coupé et emporté.

    ●(1876) TDE.BF 582a. Soulad. Voy. soulat. ●Soulat, s. m. V[annetais], tr. «champ dont tout le blé a été coupé et emporté.»

    (2) Blé coupé qui reste dans le champ.

    ●(1909) NOAR 101. parkeier leun c'hoaz a zouladou.

  • souladiñ
    souladiñ

    v. tr. d. (agriculture) Transporter (le blé) du champ sur l'aire à battre.

    ●(1876) TDE.BF 582a. Souladi, v. n., tr. «(anc[ien]) Emporter à la ferme tout le blé coupé d'un champ.»

    ●(1941) ARVR 39/4. an eost da souladi, ha da zourna.

    ►absol.

    ●(1942) FHAB Du/Kerzu 223a. etre daou garrad pa vezed o souladiñ. ●(1985) AMRZ 73. Med ne veze laket ar hravaz-karr war ar harr nemed evid souladi pe charread foenn. ●341. souladi, tr. «transporter le blé du champ sur l'aire à battre.»

  • soulaj
    soulaj

    m. Soulagement.

    ●(1727) HB 146. O rei soulaich dezo. ●(1732) GReg 880a. Soulagement, diminution de peine, de mal, tr. «Soulaich.» ●(17--) CBet 1701. Hep cafet nep esperans, na soulaj birviquen, tr. «sans rencontrer jamais ni espérance, ni soulagement.»

  • soulajamant
    soulajamant

    m. Soulagement.

    ●(1710) IN I 170. nac asistanç na soulajamant. ●(17--) ST 168. C'houi ro soulajamant d'ar re zo glac'haret, tr. «c'est vous qui consolez ceux qui sont affligés.»

    ●(1825) COSp 123. soulagemant erbet d'hun poénieu.

  • soulajiñ
    soulajiñ

    v. tr. d.

    (1) Soulager.

    ●(1732) GReg 880a. Soulager, adoucir, tr. «Soulaichi. pr. soulaichet. soulagi. pr. soulaget.»

    ●(1846) BAZ 169. soulaji an oll beorien. ●(1857) LVH 65. er soulagein én é garg. ●(1877) BSA 142. soulaji ar beorien.

    (2) Soulever.

    ●(1980) PLNN 5/46. (Lambaol-Plouarzhel) Ma eo re bonner. Ma eo re vras an torzhioù, 'c'helles ket soulajiñ anezo da c'houde.

  • soulajus
    soulajus

    adj. Qui soulage.

    ●(1732) GReg 880a. Qui donne du soulagement, tr. «Soulaichus. soulajus.»

  • soulalaouret
    soulalaouret

    adj. Doré.

    ●(1801) GARantre.ms 63-64. Ma roas an ampereur da Garan ur rossenn / Eur clévé sullauret hac eur Bertissannen. ●(1861) BSJ 25. é palæsieu sulaleuret. ●147. gronnet guet dillad sulaleuret.

  • soulalaouriñ
    soulalaouriñ

    v. tr. d. Dorer.

    ●(1744) L'Arm 465b. Surdorer, tr. «Soulaleurein.»

  • soulam-dan
    soulam-dan

    voir selam-dan

  • soulaouret
    soulaouret

    adj. Doré.

    ●(1852) MML 127. eun tron sulaourret. ●(1879) ERNsup 166. silaouret, doré, Trév[érec] ; chilaouret, Trég[uier], Go[ello] ; selaouret, St-M[ayeux]. ●(1889) CDB 90. eur gazill silaouret, tr. «une chasuble dorée.» ●(1896) GMB 575. pet[it] tréc[orois] sil-aouret, tr. «doré.»

    ●(1917) LZBt Gouere 14. en eur zewi paper jilaouret. ●(1933) ALBR 58. Tud gwisket gant seiz ha voulouz, ha sulaouret.

  • soulaouriñ
    soulaouriñ

    v. tr. d. Dorer.

    ●(1933) BZIG Kerdu 2b. pa zegouezas d'an heol sulaouri lein ar roz.

  • soularwerzhiñ
    soularwerzhiñ

    v. tr. d. Surfaire (une marchandise).

    ●(1744) L'Arm 372a. Surfaire, tr. «Soul-arhuêrhein é varhadoureah.»

  • soulas
    soulas

    s. –où

    (1) Soulagement.

    ●(1499) Ca 186b. Soulacc. g. soulas.

    (2) Joie, félicité.

    ●(1575) M 1183. da dellyt soulaçou, tr. «pour mériter des félicités.» ●1187. Mar deu neubeut an spaç, da dellyt soulaç bras, tr. «Si le temps est peu long pour mériter une grande félicité.»

  • soulasañ
    soulasañ

    v. tr. d. Soulager.

    ●(14--) N 119. Duet eo diff consol am soulacc, tr. «Il m'est venu une consolation qui me réjouit.» ●(1499) Ca 186b. g. donner soulas. b. soulaczaff.

  • soulasus
    soulasus

    adj. Consolant, agréable.

    ●(1575) M 368-369. Ouz guelet da tensor, haz cosquor enorus : / Caffout arez daz graç, ez ynt aç soulaçus, tr. «De voir ton trésor, et ton honorable entourage de vassaux ; / Tu trouves que pour ton agrément ils sont fort commodes.»

  • soulbaeañ / soulbaeiñ
    soulbaeañ / soulbaeiñ

    v. Surpayer.

    ●(1744) L'Arm 372b. Surpayer, tr. «Soul-bayein.»

  • soulbedenn
    soulbedenn

    f. –où Supplication.

    ●(1939) KOLM 21. Ret é dehon neoah cheleuet soulbedenneu Kolmkel.

  • soulbediñ
    soulbediñ

    v. tr. d. Supplier.

    ●(1910) ISBR 197. Ne oé ket bet d'obér d'ou sourbedein en taul-men. ●(1921) GRSA 351. Mar karet, emé Moiz, sourbedein Jojebig. ●(1939) KOLM 21. hou soulbedein e hran de asé gouiet get Doué. ●(1943) DIHU 388/329. sourbedein e hren er Vretoned.

  • soulbrenañ / soulbreniñ
    soulbrenañ / soulbreniñ

    v. tr. d. Acheter trop cher.

    ●(1744) L'Arm 371b. Suracheter, tr. «Soul-bernein.»

  • soulc'houlenn
    soulc'houlenn

    v. tr. d. Demande excessive.

    ●(1744) L'Arm 372a. Surdemande, tr. «Soul-goulênn.»

  • souldiwall
    souldiwall

    v. intr. Faire très attention.

    ●(1890) LZBg 193. Guet secour Doué hag é soul dihoal, é omb deit de ben a barrat doh er bersécution a darhein a zianvæz, mes nag un néhanç eit claon er vissionnerion !

  • souleg
    souleg

    f. –i, –où, souleier (agriculture)

    (1) Champ plein de chaume.

    ●(1509) Archives famille Breignou. Dans un acte de 1509, faisant partie des archives de la famille du Breignou, j'ai lu le nom de champ an souleyer (= les chaumes). (d'après MNOTes 59)

    ●(c.1718) CHal.ms ii. gagnages tr. «seulec, seulegui, berlé ou brellé.» ●(1732) GReg 158b. Champ plein de chaume, tr. «Soulecq. soulegou. saoulecq. p. gou. Van[netois] séülecq. p. séülegeu.» ●(1779) BRig I 27. zoul, gled, zouleier, des champs de gleds.

    ●(1907) VBFV.bf 68b. seuleg, f.pl. i, tr. «champ plein de chaume.» ●(1925) CBOU 2/17. trei douar en eur zouleg winiz.

    (2) Jachère.

    ●(1960) EVBF I 331. La terre au repos tire parfois son nom du fait qu'on la met en pâture : (…) certains noms indiquent que cette terre est couverte de chaume : seuleg, Guéméné, seuleù, Baud (seul, soûl, saoul, chaume).

  • soulegenn
    soulegenn

    f. souleged (botanique) Graminée.

    ●(1931) VALL 341b. Graminée, tr. «soulegenn f.» ●(les) graminées, tr. «souleged.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...