Devri

Recherche 'sou...' : 281 mots trouvés

Page 4 : de soulenn (151) à sourd-2 (200) :
  • soulenn
    soulenn

    f. –où, soul Brin de chaume.

    ●(1499) Ca 186b. Soulenn. g. gle.

    ●(1732) GReg 158b. Brin de chaume, tr. «Soulenn. p. soul. saoulenn. p. saoul. Van[netois] séülen. p. séül.»

    ●(1876) TDE.BF 582a. Soulenn, s. f., tr. «Brin de chaume ; pl. soul, masculin, des brins de chaume, du chaume.»

    ●(1907) VBFV.bf 68b. seulen, f. pl. neu, tr. «brin de chaume.»

  • soulgannañ
    soulgannañ

    v. tr. d. Durcir (le sol).

    ●(1942) VALLsup 19b. Battre et durcir le sol, en parl. de la pluie, etc., tr. «soulganna L[éon].»

  • soulgarg
    soulgarg

    f. –où Surcharge.

    ●(1744) L'Arm 372a. Surcharge, tr. «Soul-garcq.. rgueu. f.»

    ●(1907) VBFV.bf 71a. soulgarg, f. pl. eu, tr. «surcharge.»

  • soulgargañ / soulgargiñ
    soulgargañ / soulgargiñ

    v. tr. d. Surcharger.

    ●(1744) L'Arm 372a. Surcharger, tr. «Soul-garguein.» ●(1787) BI 117. er soul-garguein à labour.

  • soulgargiñ
    soulgargiñ

    voir soulgargañ

  • soulgariñ
    soulgariñ

    voir soulgarout

  • soulgarout / soulgariñ
    soulgarout / soulgariñ

    v. tr. d. Aimer plus que tout.

    ●(1939) KOLM 13. Kolmkel e sourgarè el lévreu skriùet flour. ●58. sourgarein doéréieu sorbiennek.

  • soulgas / soulgasiñ
    soulgas / soulgasiñ

    v. tr. d. Surmener.

    ●(1744) L'Arm 372a. Surmener, tr. «Soul-gassein.»

    ●(1876) TDE.BF 582a. Soul-gas, v. a. V[annetais], tr. «Surmener.»

    ●(1907) VBFV.bf 71a. soulgasein, v. a., tr. «surmener.»

  • soulgasiñ
    soulgasiñ

    voir soulgas

  • soulgresk
    soulgresk

    m. & adv. –où

    (1) M. Surcroît.

    ●(1744) L'Arm 372a. Surcroist, tr. «Soul-grisque.. eu. m.»

    ●(1854) PSA II 147. er fréh a ol ou œvreu mad, er soul-gresq ag ou mériteu.

    (2) Loc. adv. Dre soulgresk : de surcroît, par surcroît.

    ●(1876) TIM 376-377. hag ol en treu aral e vou reit d'oh dré soul-crisque.

  • soulgreskañs
    soulgreskañs

    f. Surcroissance.

    ●(1744) L'Arm 372a. Surcroissance, tr. «Soul-griscance. f.»

  • soulgreskiñ
    soulgreskiñ

    v. intr. Surcroître.

    ●(1744) L'Arm 372a. Surcroistre, tr. «Soul-grisquein.»

  • souliñ
    souliñ

    v. impers. Vouloir.

    ●(1744) L'Arm 406b. Si je veux, si je m'avise, tr. «mar soule guenein.» ●(1790) Ismar 123. Mar soul guet-t'ou, ean e hum sàuou inemp d'er urionné ha d'er mat. ●(1790) PEdenneu 61. ha mé ne ran meid er péh e soul gueneign.

    ●(1825) COSp 261. En hani e ra er peh e sour guetou. ●313. ha mé ne ran meit er péh e soul guenein. ●(1856) VNA 191. J'irai où bon me semble, tr. «Me yei él léh ma soulou guet-n-ein.»

    ●(1907) VBFV.bf 71a. soul, v. : mar soul genein, tr. «si je veux, si je m'avise.»

  • soulsav
    soulsav

    m. Surhaussement.

    ●(1744) L'Arm 372a. Surhaussement, tr. «Soul-sau. m.»

  • soultr
    soultr

    m. (zoologie) Salamandre. cf. sourd

    ●(1923) FHAB Ebrel 137. war eur renkennad vein plat e oa eur soultr bras hag euzus, eun naer, hir he flemm o tont eus he genou, hag eul leon eur penn spontus outan.

  • soulvec'h
    soulvec'h

    m. Surcharge.

    ●(c.1656) VEach 193. Nep so dré soul beac'h á pec'het, / na gant nep proces encreset.

  • soulvoemet
    soulvoemet

    adj. Grandement étonné.

    ●(1932) BRTG 92. Sourvoémet e vezent é huélet un orloj ker fur bamdé, é hoari en dal hag é vrechen pep sul de noz.

  • soulvoemiñ
    soulvoemiñ

    v. intr. S'extasier, être subjugué par.

    ●(1921) GRSA 155. Sourvoémein e hrant de gaerded er Graal Santél.

  • soulvrudet
    soulvrudet

    adj. Réputé.

    ●(1922) DIHU 136/152. Skol Lannildud e zo bet, drest en ol, sourbrudet én é amzér. ●(1939) KOLM 6. menati sourbrudet Klonard. ●30. un inizen soulbrudet.

  • soulwerzh
    soulwerzh

    f. Survente.

    ●(1744) L'Arm 372b. Survente, tr. «Soul-huérh. f.»

  • soulwerzhañ
    soulwerzhañ

    v. tr. d. Survendre.

    ●(1732) GReg 161a. Vendre trop cher, tr. «Van[netois] soul-üerheiñ.» ●(1744) L'Arm 372b. Survendre, tr. «Soul-huêrhein.»

  • soumetañ
    soumetañ

    v. tr. d. Soumettre.

    ●(1499) Ca 186b. Soumetaff. g. soumettre. ●191b. Soumetaff. g. soumettre.

  • soumision
    soumision

    f. Soumission.

    ●(1862) BSH 3. gand joa ha gand soumission.

  • soumonañ
    soumonañ

    v. tr. d. (droit) Citer en justice.

    ●(1499) Ca 6a. Aiournaff vide in somonaff. ●37b. Citet. g. citez. l. citatus /ta/tum. vide in somonaff. ●186b. Soumonaff. g. semondre. ●(c.1500) Cb 11b. Aiournaff. g. semoner. l. cito / cita / aui / are / atum vide infra in dictione soumounaff.

  • soup
    soup

    voir soub .2

  • soup-kefalenn
    soup-kefalenn

    m. =

    ●(1929) EMPA 11. eun tamm soub-kevalenn.

  • soupa
    soupa

    v. intr. Manger de la soupe, souper.

    ●(2003) TONKA 69. N'eo ket da stoupañ med da zoupañ. ●da zoupañ : da zebri ar zoubenn, mond da goaniañ.

  • soupedet
    soupedet

    adj. Invité en catimini.

    ●(1868) GBI I 312. Pedet eo ann holl da vonet, / Marc’haridik ’zo zoubpedet, tr. « Tout le monde est prié d’y aller, / La petite Marguerite a été priée en dessous »

  • soupilher
    soupilher

    m. =

    ●(1982) MABL I 113. (Lesneven) Aze 'poa un tamm soupilher e veze lakaet da virat dac'h a' c'holo da zont re vuan.

  • soupl
    soupl

    voir soubl

  • souplaat
    souplaat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Assouplir (le corps, les membres).

    ●(1924) FHAB Meurzh 104. diabafi ar spered ha souplat ar c'horf. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 99b. Souplaat izili ar c'horf a zo mat ; souplaat izili ar spered a zo gwell. ●(1983) PABE 26. (Berrien) souplaad, tr. «assouplir.»

    (2) Adoucir (mal, peine, etc.).

    ●(1870) FHB 258/386b. Clask a riz epken souplaat dezhan he boan. ●(1870) FHB 275/106b. me ia da zouplaat ar gouli-ze deoc'h. ●(1870) FHB 278/130b. souplaat ho glac'har.

    ●(1900) MSJO 188. netra da zouplat he boan. ●(1905) IVLD 85. evit souplât va faz. ●(1907) FHAB Genver/C'hwevrer 13. souplad ho poan hag ho kennerza. ●(1913) FHAB Here 315. souplât ar pâz.

    (3) Fléchir, dompter, soumettre.

    ●(1732) GReg 300b. Dompter des personnes difficiles à gouverner, tr. «Soublaat tud reculus.» ●418a. Fléchir, plier, dompter, soûmettre, tr. «soublât. pr. soubleët.»

    ●(1916) KANNlandunvez 55/392. Ha rêi a rafac’h kerc’h dezhan fors pegement ? Netra oll ! Dre ar iun e teufac’h da zouplaat he imor, ne ket ?

    (4) Apaiser.

    ●(1732) GReg 13b. Adoucir, appaiser, rendre moins fâcheux, s'appaiser, tr. «soublaat. pr. Soubleët.»

    ●(1870) FHB 267/43a. souplaad, dousaad ar sperejou trenket. ●(1891) MAA 36. eur zec'het n'a eller ket da zouplâd.

    (5) Assouplir (une loi, etc.).

    ●(1847) MDM 2. souplaad ar rustoni eus ho micher. ●(1889) SFA 159. souplaat eun tamm bennag ar reolenn.

    ●(1928) BFSA 106. souplaat dioustu ar reolenn eviti.

    (6) (météorologie) Adoucir.

    ●(1872) ROU 73b. La neige va adoucir le temps, tr. «An erc'h a zouplai an amzer.»

    (7) Amortir (une chute).

    ●(1910) MAKE 20. easoc'h e vefe d'in tenna va zaol ma vije ledet eun dra bennak dindan ar wezenn evit souplât va lamm.

    II. V. intr.

    A. (météorologie)

    (1) =

    ●(1868) FHB 169/104a. An avel a zoupla, ha mar deu da c'hoeza, ez eo evit digas frescadurez.

    (2) Devenir doux et humide.

    ●(1870) FHB 282/168b. brema eo adarre soupleet an amzer, ha petra bennak ne deus ket marteze a c'hlao avoalc'h (...) ar soublien-ma a rai eur vad vraz d'an ed du.

    B. (en plt d'une douleur) Se calmer.

    ●(1904) KANngalon Du 258. An den poaniet a zant he boan o souplaat.

    C. (en plt de qqn) Se modérer.

    ●(1872) ROU 92a. Il se modéra, tr. «souplaat a reas.»

  • souplaet
    souplaet

    adj.

    (1) Calmé, adouci.

    ●(1732) GReg 13b. Son humeur s'est adoucie, tr. «soubleët eo e gouraich.»

    (2) Adouci.

    ●(1977) PBDZ 802. (Douarnenez) souplaet eo an amzer, tr. «le temps s'est radouci.»

  • souplañ / soupliñ
    souplañ / soupliñ

    v. intr.

    (1) Se pencher.

    ●(1790) PEdenneu 110. eit ne vou quet obliget er Belêg de souplein.

    (2) Souplañ edan : se soumettre à.

    ●(1790) Ismar 467. hanàuein é volanté, de souplein idan d'hi.

  • soupleseoù
    soupleseoù

    plur. Tours de souplesse.

    ●(1935) BREI 396/4b. Pôtred yaouank Plouizi, hag a zo bet o teski er patronaj Charlez Bleiz, a reas pep seurt soupleseou hag a oa eur blijadur o gwelet.

  • souplet
    souplet

    adj. Penché.

    ●(1790) PEdenneu 111. Stouyét ha souplét dirac-oh.

  • souplidigezh
    souplidigezh

    f. –ioù

    (1) Souplesse.

    ●(1732) GReg 882a. Souplesse, tr. «souplidiguez.»

    (2) Ober souplidigezhioù : faire des tours de souplesse.

    ●(1732) GReg 882a. Faire des tours de souplesse, tr. «ober souplidiguezou.»

  • soupouezañ
    soupouezañ

    v. tr. d. Soupeser.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. sous peser, tr. «soupoesein.»

  • soupresamis
    soupresamis

    adv.

    (1) Sur le coup, précipitamment, illico presto, à l'improviste.

    ●(1903) MSLp xii 79 [455]. surpris-a-mis. Cette expression se lit dans une chanson trécoroise connue, Disput nevez savet etre daou zen yaouank divoar benn eun dimezi, sur feuille volante, imprimée à Lannion chez la veuve Le Goffic, et signée : Pierre Raison. Le troisième vers du septième quatrain est : C'hui zo deut surpris-a-mis d'am goulen, den iaouank ; c'est-à-dire, comme l'indique le contexte : «Vous êtes venu à l'improviste me demander (en mariage), jeune homme». C'est le v. fr. cipricimi, comme l'a vu Henri Estienne, qui l'expliquait littéralement : «In hoc loco captus, et in codem suspensus» (God.). Les patois français l'ont conservé moins complètement : haut-Maine, à pressimi «vitement» ; bas-Maine, pressimi «précipité, prochain» ; tourangeau, précimis «en hâte, précipité» (voir Ant. Thomas, Mélanges d'étymologie française, 119, 120). Le breton a altéré la première syllabe d'après le français sur (cf. Rev. Celt. XXI, 146, 147). Un u se trouve, mais à une autre place, dans la forme poitevine de 1662 : venguiu tout pris su mis (La mizaille a Tavni, p. 38) ; l'auteur, Drouhet, a glosé pri su mis par «bien prestement» (A. Richard, Les œuvres de Jean Drouhet, Poitiers, 1878, p. 112, 52). ●(1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) Supresamis : doare brezhonek da dreiñ ar galleg illico presto. ●(1967) BAHE 54/42. Da Bariz ? E giz-se tout supresamiz nes anavezout nag hent na gwenodenn ? ●43. Supresamiz : ger anavezet mat ivez e Bro-Lannuon, dindan meur a stumm : surpresamiz, soupresamiz, supresamiz. Pep hini a zistag un tamm evel ma tro en e benn. Pouez-mouezh war ar silabenn ziwezhañ. ●(1972) BAHE 72/7. Ha supresamis kuit ! ●(1982) TKRH 130. panevet e oa erruet soupresamiz.

    (2) War soupresamis : expressément.

    ●(1886) RUSq.FB 217. Formellement, adv. D'une manière expresse, tr. «var suplis ha mis, war surplis ha mis.»

  • sour .1
    sour .1

    adj. adv. & prép.

    I. Attr.

    (1) Bout sour da : l'emporter sur.

    ●(1908) DIHU 36/88. Ab Alor en des diskoeit dehé é ma sour un dén e houi deu langaj d'en hani ne houi nameit unan. ●(1919) DBFVsup 64a. bout sour de, tr. «l'emporter sur, triompher de.»

    (2) Bout sour da ub. : avoir de la peine à.

    ●(1919) DBFVsup 64a. sour e vo d'oh, tr. «vous aurez de la peine à.»

    II. Adv.

    (1) [au dimin.] Un peu, légèrement.

    ●(1932) BRTG 91. sourik devéhat é vezè aveit Fanchon ha sourik abret aveit Turon.

    (2) Diouzh sour : en quantité, à foison.

    ●(1910) DIHU 64/160. Marsé e hues hoant de laret em es mé keméret doh sour ! ●(1921) GRSA 407. hui e gavo duhont bouid doh sour. ●(1936) DIHU 296/28. Glaùaj ha fang doh sour. ●(1941) DIHU 361/298. labour doh sour.

    (3) Diouzh sour : largement.

    ●(1939) DIHU 341/359. Ia gounidet hon es ean, ha doh sour !

    (4) Àr-sour : pléthorique.

    ●(1937) TBBN 67-68. eutruné ha labourizion er mézeu. Guel e vehé bet neoah, mar behé bet reit perh d'en deu rumad-men de zavé eùé kanaderion d'er Stadeu deustou ma vehé bet ret bihañnat ré en Noblans, un tammig ar sour.

    III. Loc. prép.

    (1) A-sour : à force de.

    ●(1919) DBFVsup 64a. a-soul, tr. «à force de.»

    (2) Dre-sour : à force de.

    ●(1914) DIHU 111-112/136. Dré sour kerhet, chetu ind én ur flangen distro. ●(1934) BRUS 90. A force de …, tr. «dré sour.» ●(1939) RIBA 12. dré sour labourat.

  • sour .2
    sour .2

    voir sou

  • souratenn
    souratenn

    f. –où (religion) Sourate.

    ●(1956) BAHE 8/20. bep Gwener er Moskeennoù e lenner «Souratenn ar C'hev» diwar-benn ar 7 breur.

  • souravelek
    souravelek

    adj. (météorologie) Assez venteux.

    ●(1914) DIHU 108/88. amzér gaer e hra hiriù ; un nebed neoah é ma rè souraùelek...

  • sourbank
    sourbank

    m. Banc le long du lit clos.

    ●(1920) KZVr 368 - 21/03/20. seulbank, tr. «banc le long du lit.»

  • sourbaz
    sourbaz

    s. Soubassement.

    ●(1633) Nom 141a. Basis : soubassement : sourbas.

  • sourbilh
    sourbilh

    adj. =

    ●(1896) GMB 745. Quand il y a cinq chevaux, le troisième s'appelle à Pédernec foz-añbilh, litt. «faux premier», parce qu'il tient la place occupée d'ordinaire par le premier ; celui est toujours añbilh ; le second zourbilh, litt. «sur- ou sous-premier.»

  • sourbouilh-
    sourbouilh-

    voir soubouilh

  • sourc'houilhat
    sourc'houilhat

    v. intr. Renifler sa morve. cf. suc'hellat

    ●(1924) ARVG Here 226. Bep eil tôl o sourc'houilhat.

  • sourc'hwezhañ
    sourc'hwezhañ

    v. intr. Souffler fort.

    ●(1911) BUAZperrot 854. daoust d'an avel-ifern, a zourc'houez e pep bro.

  • sourd .1
    sourd .1

    adj. (argot de La Roche-Derrien) Sourd.

    ●(1893) RECe xiv 271. Kleus veut dire aussi «sourd» en argot de la Roche, où il a pour synonymes : zourd, du français sourd.

  • sourd .2
    sourd .2

    m. –ed (zoologie) Salamandre.

    I.

    ●(1499) Ca 187b. Sourt. g. sort. ●(1575) M 310. Sourdet ha Touçeguet, vezo cret da quet par, tr. «Sourds et crapauds seront, crois-le, tes copains.»

    ●(1659) SCger 113a. sourd, tr. «sort. p. et.»

    ●(1907) VBFV.bf 71a. sourd, m. pl. ed, tr. «salamandre.» ●(1955) STBJ 168. Ar sourded hag ar gozed, anvet sorted ha goied e Pleiben.

    II. Bouzar evel ur sourd : très sourd.

    ●(1955) (T) *Jarl Priel VBRU 9. Tud troet da chom ken bouzar ha sourded. ●(1957) (K) Ch. ar Gall BRUD 1/110. Daoust hag e soñj da vestrig yaouank an Ti-Gwenn eo eet bouzar-sourd e vevel war-zigarez on deuet ponner-gleo gand an oad ! ●(1978) (T-Plougouskant) PBPP 2.1/94. Bouzar evel ur sourd, tr. J. le Du «il est sourd comme un pot /lit. comme une salamandre/»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...