Recherche 'Par...' : 282 mots trouvés
Page 5 : de parkedet (201) à parrez (250) :- parkedet
- parkediñ
- parkul .2parkul .2
voir palkul
- parkul- .1parkul- .1
voir bakul-
- parlafan
- parlakparlak
m. Tôle.
●(1917) LILH 1 a Here. un tam parlak édan er ruchen. ●(1935) DIHU 293/267. arnehon ur bodad man benak, divegon, keijet get ur geoten hesk e vehé laret trohet en un tam parlak merglet. ●(1936) DIHU 301/110. Overennein e hra en E. Moigneu édan un doen parlak, dalhet ar drojad koed. ●(1936) DIHU 302/golo. parlak : tôle. ●(1941) DIHU 361/299. ur cheminal groeit get ur plak parlak roltet.
- parlamantparlamant
m. –où Parlement.
●(1499) Ca 153a. Parlamant. g. idem.
●(1659) SCger 88b. Parlement, tr. «Parlamant.» ●(1732) GReg 694a. Parlement, Cour Souveraine, tr. «Parlamand. p. parlamanchou. Van[netois] parlemant. p. ëu.» ●(1767) ISpour 185. Er Parlemantt à Vretaigne pé à Vreih.
●(1863) GBI I 450. resever ar Parlamant, tr. «receveur du Parlement.» ●(1866) SEV 241. unan euz a alierien parlamant Breiz.
●(1906) BOBL 07 juillet 94/1b. Ar Parlamant, eur pennad zo, a ble deuz kement-ma. ●(1910) ISBR 257. Parlemant Breih. ●(1914) DFBP 236a. parlement, tr. «Parlamant.»
- parlamanter
- parlamanteriezh
- parlampikparlampik
adj.
(1) Qui ne tient pas en place.
●(1966) BREZ novembre 109/8a. Eur winver parlampig a dreuzas eun ale dirazom… ●(1970) BHAF 254. dever ennañ evel en eur bugel parlampig. ●386. Eur bugel parlampig (a ra lampou, lammou, niveruz) a zo «abil», nervuz, gwidal.
(2) Qui bouge beaucoup sans avancer dans son travail.
●(1970) BHAF 386. Eun den parlampig : a ya hag a zeu, dever ha fred ennañ, med dibourve, hep mond kalz war-raog gand e labour.
- parlampiñ
- parlandalparlandal
voir parlantal
- parlankparlank
voir palank
- parlankoùparlankoù
plur. Brancard pour malade.
●(1942) VALLsup 24a. Brancard pour porter un malade, tr. «parlankou, pl.»
- parlant .1parlant .1
m. –où
(1) La parole.
●(1732) GReg 695a. Parler, le parler, la parole, le discours, tr. «ar parland.»
●(1860) BAL 198. Abars tremen e teuas ar parlant deza. ●(1868) KMM 53. Zacharii bet mud, deuet ar parlant deza.
(2) (Une) parole.
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 47. guet ou farlandeu goapus inep d'en aviél.
(3) Langue (idiome).
●(1872) ROU 80a. La langue est en décadence, tr. «Parlant ar vro a zo var e gostez.»
(4) Parler.
●(1710) IN I 311. Liquit evez n'en em servichac'h (…) eus a nep seurt finessaou ha feintisou en ho parlant.
(5) Bourrañ e parlant ub. : trouver agréable la conversation de qqn.
●(17--) VO 45. Commance e rèn bourrein én hé farland.
- parlant .2parlant .2
voir parlantal
- parlantadeg
- parlantal / parlantiñ / parlantat / parlantparlantal / parlantiñ / parlantat / parlant
v.
I. V. intr.
(1) Parler.
●(1621) Mc 25. parlantat dre hir amser durant an offeren. ●(1633) Nom 131b. Cœnatio, cœnaculum in superiore loco : salette, parloir : saletta, parloüer, vn plaçc euit parlant.
●(1659) SCger 162b. parlant, tr. «parler.» ●(1732) GReg 694b. Parler, expliquer ses pensées par des paroles, tr. «Parlant. pr. parlantet.» ●Parler à quelqu'un, tr. «parlant ouc'h ur re.»
●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 180. parlandâl e hré criue doh t'hi é unan é sigur bout cleuet dré er guér abéh. ●(1894) BUZmornik 37. ne oue ket lezet da barlant.
●(1910) DIHU 62/122. é ma Guénél hag é zousig Élen é parlandal. ●(1910-15) CTPV I 193. parlandal ha diskouransal, tr. «parler et discourir.» ●(1923) LZBg Ebrel 6 Aveit er Chinézed nen des ket brasoh plijadur, meit chom, érieu abéh doh-tu, flutet en-dro d'er lampr, da barlandal, én ur vutumein pimpadeu unan arlerh en al !
(2) Parlementer.
●(1732) GReg 694b. Parlementer, tr. «Van[netois] parlanteiñ. parlandal.»
●(1910) MBJL 189. ec'h a da barlanti gant ar reseverez ha dioustu e larer d'in e vin hadlaket en am c'hambr.
II. V. tr.
(1) V. tr. d. Parler (une langue).
●(1894) BUZmornik 298. parlant a c'helle langachou n'en doa desket biskoaz.
(2) V. tr. i. Parlantal gant, ouzh ub. : parler à qqn.
●(1835) AMV 114. ne barlantas jamês ous nicun. ●115. ha ne barlante jamês gantan.
III. V. pron. réc. En em barlantal : parlementer.
●(1732) GReg 694b. Parlementer, tr. «Hem barlant. pr. hem barlantet.»
- parlantatparlantat
voir parlantal
- parlanter
- parlantiñparlantiñ
voir parlantal
- parlantus
- parlikanatparlikanat
v. intr. fam. Parler de riens, de bagatelles.
●(1931) VALL 532b. Parler de bagatelles, tr. «parlikanat T[régor] fam.»
- parlochatparlochat
v. intr.
(1) Marcher à quatre pattes.
●(1924) BILZbubr 46/1091. o parlochat en dour-mor. ●(1924) BILZbubr 47/1122. hen lakaat a raio en he barlenn da barlochat. ●(1942) VALLsup 130a. marcher à quatre pattes, tr. «parlochat («Breiz», 15 genver 1933).» ●(1949) KROB 14/6. Merc'hed ha gwazed, eur zac'h koz dindan o glin, a c'hello parlochat epad meur a zizun !
(2) =
●(1924) BILZbubr 47/1122. skuiz ar bugelig, hen lakaat a raio en he barlenn da barlochat.
- parlochoùparlochoù
plur. War ar parlochoù : à quatre pattes.
●(1659) SCger 23a. aller a chatons, tr. «mont voar e barlochou.» ●120a. se traisner sur ses geenoux, tr. «en em stlegea voar e barlochou.» ●(1732) GReg 591a. Marcher sur les mains, comme font les culs de jatte, &c., tr. «Moñnet var e varlochou.» ●602a. Marcher comme les culs de jatte, tr. «Moñnet var e parlochou.»
●(1869) KTB.ms 14 p 286. em dreigna war he barlocho. ●(1870) MBR 162. Ha Iann, goustadik war he barlochou, da gaout ar prenestr. ●(1870) FHB 304/342a. Mont a ris neuze daou bleget, var va farlochou, hag e reden evel eur c'had. ●(1877) EKG I 127. Dont a ra var he barlochou.
●(1902) TMJG 348. cluchet war e varlocho. ●(1911) BUAZperrot 7. Ar c'hrouadur a en em dreinas var e varlochou. ●77. ker rinklus an hentchou ma ranke mont var e varlochou. ●(1919) BUBR 6/161. Savet omp eus an draouien war hon parlochou a-grap ar roz. ●(1924) BILZbubr 46/1092. war da barlochou. ●(1924) NFLO. pattes. aller à 4 pattes, tr. «mont war ar parlochou.» ●(1932) ALMA 91. setu perak ec'h en em lakan var va farlochou.
- parlouerparlouer
m. –où (architecture) Parloir.
●(1633) Nom 131b. Cœnatio, cœnaculum in superiore loco : salette, parloir : saletta, parloüer, vn plaçc euit parlant. ●132a. Exedra, capitulum : le chapitre, les sieges, parloirs : an chabistr, an sigennou, parlouërou.
●(1857) HTB 72. na difoa ket amzer da zont d'ar parlouer. ●(1866) FHB 91/307b. parlouer couent an ursulinezed. ●(1870) FHB 280/145a. er parlouer o comz oc'h ar vam superiorez.
- parmailhparmailh
adv. Pêle-mêle.
●(1974) THBI 163. War board ledan ar prenestr zo parmailh (pêle-mêle) eun almanig, eur pod butun...
- parmemes
- parmezan
- parmot
- parmouchad
- parmouchadiñ
- parmouchat / parmouchiñ
- paroliañparoliañ
v. intr. = (?).
●(1909) FHAB Gwengolo 280. Selaouomp brema ar ganerien direded euz pevar c'horn ar vro da barolia.
- paroliñ
- paron .1paron .1
m. –où Attelle d'un collier de cheval.
●(1732) GReg 60a. Attelles, les aiis qu'on mets audevant du collier des chevaux de charrette &c., tr. «Paron. p. paronou.»
●(1876) TDE.BF 498a. Parounou, s. pl. m., tr. «Chevilles placées sur le devant du collier d'un cheval de charrette.» ●(1890) MOA 127a. Attelle, Partie du colier des chevaux à laquelle les traits sont attachés, tr. «paroun, m., pl. ou.»
●(1908) FHAB Here 305. asezet var al limonen-gar, ar gorden vistin stag ous ar paron. ●(1982) PBLS 34. (Langoned) paron, paroned, tr. «les deux morceaux de bois formant l'armature du collier.»
- paron .2paron .2
s. (?) Agitation (?) ; (?) coquille pour : pardon (?).
●(1969) BAHE 62/22. Na pebezh paron an deiz ma'z ae ar c'heleier da Rom.
- paronennparonenn
f. –où (harnachement) Attelle d'un collier de cheval.
●(1744) L'Arm 19b. Atelle du colier des chevaux, tr. «Paronnenn.. neu. f.»
- paroùparoù
pl. (agriculture) Pièce de terre close comprenant plusieurs terrains bornés. Cf. par .7.
●(1659) SCger 21b. champ, tr. «parc, p. ou. pe parou.» ●162b. parou, tr. «les champs.» ●(1732) GReg 149a. Grand champ, étenduë de terre close, où il y a plusieurs portions marquées par des pierres bornales, tr. «parou.»
●(1890) RDTp (1891) VI/661. E Plonzeved, er parou fâ.
- parouerparouer
m. –ioù
(1) Paroir.
●(1744) L'Arm 269a. Paroir, tr. «Parouérr... parouérrieu.»
(2) Boutoir de maréchal-ferrant.
●(c.1718) CHal.ms i. boutoir d'un marechal, tr. «paroer ur marechal.» ●(1732) GReg 695b. Paroir, boutoir, instrument de Maréchal, tr. «Parouër. p. parouërou.» ●729a. Plane, outil de charron, de sabotier &c. pour aplanir uniment le bois, tr. «Parouër. p. parouërou.» ●(1744) L'Arm 36a. Boutoir (outil de maréchal), tr. «Parouére.. rieu. m.»
●(1907) VBFV.fb 14a. boutoir de maréchal, tr. «paroér, m. (pl. ieu).»
- parpagn .1
- parpagn .2parpagn .2
m. –où (construction) Parpaing.
●(1732) GReg 696a. Parpain, pierre qui traverse toute l'épaisseur d'un mur, & qui fait face des deux côtés, tr. «Parpaign. p. parpaignou. ur mæn parpaign. p. mein parpaign.» ●(1744) L'Arm 269a. Parpain, pierre qui fait face des deux cotés du mur, tr. «parpaign.. Parpaigneu. m.»
●(1890) MOA 374b. Parpaing, tr. «Parpagn, m., pl. ou (mot importé).»
- parpailhat
- parpilhatparpilhat
voir barbilhat
- parpilhotparpilhot
m. –où Papillote.
●(1909) FHAB Kerzu 380. Ar Bî eo a lake ar c'hantoloriou, o c'hempenne, o renke, a viske ar bizier a barpillotou paper rus.
- parpilhotekparpilhotek
adj. Ki parpilhotek : chien à poils frisés, caniche.
●(1932) ALMA 155. eur c'hi parpilhotek ; du e zae.
- parpilhotet
- parpouilhonparpouilhon
m. –ed (entomologie) Papillon.
●(1923) KNOL 262. perak ar parpouilloun a gerz en tu-ma, en tu-ze, en tu-hont, e leac'h mont eün gand e hent ?...
- parraatparraat
v.
I. V. intr.
(1) Parraat ouzh/doc’h : empêcher, éviter.
●(1821) SST 177. hemp quin eit parrat doh meh ha reproche. ●(1849) LLB 477. Eid parat toh ur goal.
(2) Parraat ouzh/doc’h ub., udb. a (+ v.) : empêcher qqn, qqc. de.
●(1903) LZBg Meurzh 60. er brezel groeit d’er relijion e barras doh er fé a greskein. ●(1922) EOVD 57. Er hanived, e larér, e loui kement en térenneu koér guet ou guiad, ma parrant doh er guérén a hobér labour. ●(1923) LZBg 4. D’er vestréz-tiégeh é gober dillad ha boteuiér aveit ol hé ziad tud : er péh ne barra ket doh-ti a auzein er pred, a um soursi ag er vugalé, a hobér rah er morloh én ti.
(3) [devant un v.] Parraat a : s'empêcher de, se retenir de.
●(17--) VO 55. n'hi doai quet eèllét parad a ruein èl p'hé devezai bet perderi a hanamb.
●(1821) SST 42. A ne ellé quet parrat a souffrein er poénieu-zé ?
●(1906) HIVL 90. ne hel ket parrat a reskond : (…).●(1921) BUFA 33. n'hellent ket parrat a skuill dareu. ●80. ma hellein mé parrat a imurein. ●(1931) GUBI 19. Get joé n'hel parat a ouilein.
(4) [devant un v. conju.] Parraat ma : empêcher que.
●(1790) PEdenneu 74. ha me assaiou parrad n'achappehai gueneign conz er bet.
●(1913) BUKE 15. Justerhoalh, aveit parrat ne arriùehé en dra-sé geté.
(5) Parraat ouzh gwazh : limiter les dégâts.
●(1944) DIHU 393/65. aveit parrat doh goah.
(6) Parraat ouzh = (?).
●(1825) COSp 150. pegource e vein-mé armet a batiantet èl un diréen capable de barrat doh gléan m'anemis ?
II. V. tr. d.
(1) Empêcher.
●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 98. Cand ha cand tra em farré berpet.
(2) Préserver.
●(1903) LZBg Du 247. gratat dehé ou farrat a zroug.
III. V. pron. réfl. En em barraat a : s'empêcher de.
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 23. n'hellé quet hum barrat a greinein.
- parrez / parrouzparrez / parrouz
f. –ioù
I.
(1) Paroisse.
●(1499) Ca 153a. Parroes. g. parroisse. ●(1575) M (après le mot fin f. 71 v°). An leffr man á voe composet en bloaz 1519 / Gant Mæstre IEHAN an Archer Coz, a Parhos / Ploegonuen. Hac á voe Imprimet, E, S, Frances / CVBVRIEN, En bloaz M,ccccc,Lxxv.
●(1659) SCger 88b. Paroisse, tr. «Parès p. iou.» ●(1687) MArtin 2. E supplias an Tat Maner / Da sont de Barous a de Dy. ●(1732) GReg 695b. Paroisse, tr. «Parrès. p. parresyou. Treg[or] paros. p. parojo. Van[netois] paroès. parès. pp. yëu.» ●Paroissial, ale, tr. «Eus ar barrès.»
●(1834) APD 33. Patron ho parros. ●(1849) LLB 1939. é parez Neulieg. ●(1866) FHB 96/347b. énn parrouz Sant-Gili ar Beskont (…) ar parroujo a diwar drô. ●(1868) FHB 156/410a. Cals euz ar veleyen-se a oa deud a bell parres. ●(1872) GAM 6. Livirit din freaz ha didroidel, ho peleien ho deuz roet skuer fall en ho farrez ? ●(1893) BIK 2. Eur barouz hanvet Plourio.
●(1908) PIGO II 114. an invantor en e barrouz. ●(1942) LANB 10. Met Lanber zo parrez.
(2) Kog, kilhog ar barrez : coq de paroisse.
●(1732) GReg 210a. Coq de Paroisse, habitant notable d'une Paroisse, qui gouverne les autres, tr. «Qilhocq ar barrès. p. qilhéyen ar barrès.» ●695b. Coq de paroisse, tr. «Qilhocq ar barrès.»
●(1829) HBM 1. pe evel a lavarer, coq ar barros.
(3) Gens de la paroisse.
●(1878) EKG II 171. Ar barrez a-bez a ioa en em zastumet enn dro d'ar vinorez keaz.
●(1907) PERS 65. eur barrez dizeblant, laosk en he feiz.
(4) plais. Paire.
●(1889) ISV 313. hag a veler avechou eur votez gantho euz a bep parrez.
II. Ober e berson e pep parrez : voir person.