Devri

Recherche 'Par...' : 282 mots trouvés

Page 5 : de parkedet (201) à parrez (250) :
  • parkedet
    parkedet

    adj. Parquété.

    (1732) GReg 696a. Une chambre parquetée, tr. «Ur gambr parqedet

  • parkediñ
    parkediñ

    v. tr. d. Parqueter.

    (1732) GReg 696a. Parqueter, tr. «Parqedi. pr. parqedet

  • parkul .2
    parkul .2

    voir palkul

  • parkul- .1
    parkul- .1

    voir bakul-

  • parlafan
    parlafan

    m. (erpétologie) Salamandre. cf. prezevan ?

    (1909) ADBr 25/406. Salamandre, tr. « Parláf̌an » ●(1931) VALL 672a. Salamandre, tr. « parlafan (Ouess[ant]). »

  • parlak
    parlak

    m. Tôle.

    (1917) LILH 1 a Here. un tam parlak édan er ruchen. ●(1935) DIHU 293/267. arnehon ur bodad man benak, divegon, keijet get ur geoten hesk e vehé laret trohet en un tam parlak merglet. ●(1936) DIHU 301/110. Overennein e hra en E. Moigneu édan un doen parlak, dalhet ar drojad koed. ●(1936) DIHU 302/golo. parlak : tôle. ●(1941) DIHU 361/299. ur cheminal groeit get ur plak parlak roltet.

  • parlamant
    parlamant

    m. –où Parlement.

    (1499) Ca 153a. Parlamant. g. idem.

    (1659) SCger 88b. Parlement, tr. «Parlamant.» ●(1732) GReg 694a. Parlement, Cour Souveraine, tr. «Parlamand. p. parlamanchou. Van[netois] parlemant. p. ëu.» ●(1767) ISpour 185. Er Parlemantt à Vretaigne pé à Vreih.

    (1863) GBI I 450. resever ar Parlamant, tr. «receveur du Parlement.» ●(1866) SEV 241. unan euz a alierien parlamant Breiz.

    (1906) BOBL 07 juillet 94/1b. Ar Parlamant, eur pennad zo, a ble deuz kement-ma. ●(1910) ISBR 257. Parlemant Breih. ●(1914) DFBP 236a. parlement, tr. «Parlamant

  • parlamanter
    parlamanter

    m. –ion Parlementaire.

    (1732) GReg 694b. Parlementaire, qui tient pour le parlement contre le Roi d'Angleterre, en tems de troubles, tr. «Parlamanter. p. parlamantéryen Bro-saus.»

    (1914) DFBP 236a. parlementaire, tr. «Parlamantaër

  • parlamanteriezh
    parlamanteriezh

    f. Parlementarisme.

    (1914) DFBP 236a. parlementarisme, tr. «Parlamanteriez

  • parlampik
    parlampik

    adj.

    (1) Qui ne tient pas en place.

    (1966) BREZ novembre 109/8a. Eur winver parlampig a dreuzas eun ale dirazom… ●(1970) BHAF 254. dever ennañ evel en eur bugel parlampig. ●386. Eur bugel parlampig (a ra lampou, lammou, niveruz) a zo «abil», nervuz, gwidal.

    (2) Qui bouge beaucoup sans avancer dans son travail.

    (1970) BHAF 386. Eun den parlampig : a ya hag a zeu, dever ha fred ennañ, med dibourve, hep mond kalz war-raog gand e labour.

  • parlampiñ
    parlampiñ

    v. intr. Palpiter.

    (1970) BHAF 160. ha ne gleve ken nemed he halon o parlampi.

  • parlandal
    parlandal

    voir parlantal

  • parlank
    parlank

    voir palank

  • parlankoù
    parlankoù

    plur. Brancard pour malade.

    (1942) VALLsup 24a. Brancard pour porter un malade, tr. «parlankou, pl.»

  • parlant .1
    parlant .1

    m. –où

    (1) La parole.

    (1732) GReg 695a. Parler, le parler, la parole, le discours, tr. «ar parland

    (1860) BAL 198. Abars tremen e teuas ar parlant deza. ●(1868) KMM 53. Zacharii bet mud, deuet ar parlant deza.

    (2) (Une) parole.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 47. guet ou farlandeu goapus inep d'en aviél.

    (3) Langue (idiome).

    (1872) ROU 80a. La langue est en décadence, tr. «Parlant ar vro a zo var e gostez.»

    (4) Parler.

    (1710) IN I 311. Liquit evez n'en em servichac'h (…) eus a nep seurt finessaou ha feintisou en ho parlant.

    (5) Bourrañ e parlant ub. : trouver agréable la conversation de qqn.

    (17--) VO 45. Commance e rèn bourrein én hé farland.

  • parlant .2
    parlant .2

    voir parlantal

  • parlantadeg
    parlantadeg

    f. –où Palabre.

    (1931) VALL 525. Palabre, tr. «parlantadeg f.»

  • parlantal / parlantiñ / parlantat / parlant
    parlantal / parlantiñ / parlantat / parlant

    v.

    I. V. intr.

    (1) Parler.

    (1621) Mc 25. parlantat dre hir amser durant an offeren. ●(1633) Nom 131b. Cœnatio, cœnaculum in superiore loco : salette, parloir : saletta, parloüer, vn plaçc euit parlant.

    (1659) SCger 162b. parlant, tr. «parler.» ●(1732) GReg 694b. Parler, expliquer ses pensées par des paroles, tr. «Parlant. pr. parlantet.» ●Parler à quelqu'un, tr. «parlant ouc'h ur re.»

    (1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 180. parlandâl e hré criue doh t'hi é unan é sigur bout cleuet dré er guér abéh. ●(1894) BUZmornik 37. ne oue ket lezet da barlant.

    (1910) DIHU 62/122. é ma Guénél hag é zousig Élen é parlandal. ●(1910-15) CTPV I 193. parlandal ha diskouransal, tr. «parler et discourir.» ●(1923) LZBg Ebrel 6 Aveit er Chinézed nen des ket brasoh plijadur, meit chom, érieu abéh doh-tu, flutet en-dro d'er lampr, da barlandal, én ur vutumein pimpadeu unan arlerh en al !

    (2) Parlementer.

    (1732) GReg 694b. Parlementer, tr. «Van[netois] parlanteiñ. parlandal

    (1910) MBJL 189. ec'h a da barlanti gant ar reseverez ha dioustu e larer d'in e vin hadlaket en am c'hambr.

    II. V. tr.

    (1) V. tr. d. Parler (une langue).

    (1894) BUZmornik 298. parlant a c'helle langachou n'en doa desket biskoaz.

    (2) V. tr. i. Parlantal gant, ouzh ub. : parler à qqn.

    (1835) AMV 114. ne barlantas jamês ous nicun. ●115. ha ne barlante jamês gantan.

    III. V. pron. réc. En em barlantal : parlementer.

    (1732) GReg 694b. Parlementer, tr. «Hem barlant. pr. hem barlantet

  • parlantat
    parlantat

    voir parlantal

  • parlanter
    parlanter

    m. –ion Parleur.

    (1732) GReg 695a. Parleur, grand parleur, tr. «parlanter-bras. p. parlantéryen-vras.» ●Un beau parleur, tr. «Ur parlanter caër.» ●Un triste parleur, tr. «Ur parlanter paour.»

    (1931) VALL 533a. (un) beau parleur, tr. «parlanter

  • parlantiñ
    parlantiñ

    voir parlantal

  • parlantus
    parlantus

    adj. Loquace.

    (1908) PIGO II 11. Ken parlantus 'vel ma oa peurvuian.

  • parlikanat
    parlikanat

    v. intr. fam. Parler de riens, de bagatelles.

    (1931) VALL 532b. Parler de bagatelles, tr. «parlikanat T[régor] fam.»

  • parlochat
    parlochat

    v. intr.

    (1) Marcher à quatre pattes.

    (1924) BILZbubr 46/1091. o parlochat en dour-mor. ●(1924) BILZbubr 47/1122. hen lakaat a raio en he barlenn da barlochat. ●(1942) VALLsup 130a. marcher à quatre pattes, tr. «parlochat («Breiz», 15 genver 1933).» ●(1949) KROB 14/6. Merc'hed ha gwazed, eur zac'h koz dindan o glin, a c'hello parlochat epad meur a zizun !

    (2) =

    (1924) BILZbubr 47/1122. skuiz ar bugelig, hen lakaat a raio en he barlenn da barlochat.

  • parlochoù
    parlochoù

    plur. War ar parlochoù : à quatre pattes.

    (1659) SCger 23a. aller a chatons, tr. «mont voar e barlochou.» ●120a. se traisner sur ses geenoux, tr. «en em stlegea voar e barlochou.» ●(1732) GReg 591a. Marcher sur les mains, comme font les culs de jatte, &c., tr. «Moñnet var e varlochou.» ●602a. Marcher comme les culs de jatte, tr. «Moñnet var e parlochou

    (1869) KTB.ms 14 p 286. em dreigna war he barlocho. ●(1870) MBR 162. Ha Iann, goustadik war he barlochou, da gaout ar prenestr. ●(1870) FHB 304/342a. Mont a ris neuze daou bleget, var va farlochou, hag e reden evel eur c'had. ●(1877) EKG I 127. Dont a ra var he barlochou.

    (1902) TMJG 348. cluchet war e varlocho. ●(1911) BUAZperrot 7. Ar c'hrouadur a en em dreinas var e varlochou. ●77. ker rinklus an hentchou ma ranke mont var e varlochou. ●(1919) BUBR 6/161. Savet omp eus an draouien war hon parlochou a-grap ar roz. ●(1924) BILZbubr 46/1092. war da barlochou. ●(1924) NFLO. pattes. aller à 4 pattes, tr. «mont war ar parlochou.» ●(1932) ALMA 91. setu perak ec'h en em lakan var va farlochou.

  • parlouer
    parlouer

    m. –où (architecture) Parloir.

    (1633) Nom 131b. Cœnatio, cœnaculum in superiore loco : salette, parloir : saletta, parloüer, vn plaçc euit parlant. ●132a. Exedra, capitulum : le chapitre, les sieges, parloirs : an chabistr, an sigennou, parlouërou.

    (1857) HTB 72. na difoa ket amzer da zont d'ar parlouer. ●(1866) FHB 91/307b. parlouer couent an ursulinezed. ●(1870) FHB 280/145a. er parlouer o comz oc'h ar vam superiorez.

  • parmailh
    parmailh

    adv. Pêle-mêle.

    (1974) THBI 163. War board ledan ar prenestr zo parmailh (pêle-mêle) eun almanig, eur pod butun...

  • parmemes
    parmemes

    adv. Par là même.

    (1727) HB 431. Ra duy parmemes da veza / Hêvel outho an dud ho gra.

  • parmezan
    parmezan

    Parmesan.

    (1633) Nom 61a. Caseus Parmensis : fourmage Parmesan : fourmaig Parmesan.

  • parmot
    parmot

    adv. À tout prix.

    (1934) BRUS 96. A tout prix, tr. «parmot

  • parmouchad
    parmouchad

    m. –où Gifle.

    (1919) DBFVsup 54a. parmouchad, palmouchad, m. tr. «gifle.» ●(1934) BRUS 219. Une gifle, tr. «ur parmouzad –eu

  • parmouchadiñ
    parmouchadiñ

    v. tr. d. Gifler.

    (1919) DBFVsup 54a. parmouchadein, tr. «gifler.»

  • parmouchat / parmouchiñ
    parmouchat / parmouchiñ

    v. tr. d. Gifler.

    (1911) DIHU 66-67/185. seùel é zorn eit er parmouchat. ●(1919) DBFVsup 54a. parmouchein, tr. «gifler.» ●(1934) BRUS 67. Giffler, tr. «parmouchein

  • paroliañ
    paroliañ

    v. intr. = (?).

    (1909) FHAB Gwengolo 280. Selaouomp brema ar ganerien direded euz pevar c'horn ar vro da barolia.

  • paroliñ
    paroliñ

    v. intr. =

    (1744) L'Arm 387b. Traiter de la paix, tr. «Parollein d'obérr er peah.»

  • paron .1
    paron .1

    m. –où Attelle d'un collier de cheval.

    (1732) GReg 60a. Attelles, les aiis qu'on mets audevant du collier des chevaux de charrette &c., tr. «Paron. p. paronou

    (1876) TDE.BF 498a. Parounou, s. pl. m., tr. «Chevilles placées sur le devant du collier d'un cheval de charrette.» ●(1890) MOA 127a. Attelle, Partie du colier des chevaux à laquelle les traits sont attachés, tr. «paroun, m., pl. ou

    (1908) FHAB Here 305. asezet var al limonen-gar, ar gorden vistin stag ous ar paron. ●(1982) PBLS 34. (Langoned) paron, paroned, tr. «les deux morceaux de bois formant l'armature du collier.»

  • paron .2
    paron .2

    s. (?) Agitation (?) ; (?) coquille pour : pardon (?).

    (1969) BAHE 62/22. Na pebezh paron an deiz ma'z ae ar c'heleier da Rom.

  • paronenn
    paronenn

    f. –où (harnachement) Attelle d'un collier de cheval.

    (1744) L'Arm 19b. Atelle du colier des chevaux, tr. «Paronnenn.. neu. f.»

  • paroù
    paroù

    pl. (agriculture) Pièce de terre close comprenant plusieurs terrains bornés. Cf. par .7.

    (1659) SCger 21b. champ, tr. «parc, p. ou. pe parou.» ●162b. parou, tr. «les champs.» ●(1732) GReg 149a. Grand champ, étenduë de terre close, où il y a plusieurs portions marquées par des pierres bornales, tr. «parou

    (1890) RDTp (1891) VI/661. E Plonzeved, er parou fâ.

  • parouer
    parouer

    m. –ioù

    (1) Paroir.

    (1744) L'Arm 269a. Paroir, tr. «Parouérr... parouérrieu

    (2) Boutoir de maréchal-ferrant.

    (c.1718) CHal.ms i. boutoir d'un marechal, tr. «paroer ur marechal.» ●(1732) GReg 695b. Paroir, boutoir, instrument de Maréchal, tr. «Parouër. p. parouërou.» ●729a. Plane, outil de charron, de sabotier &c. pour aplanir uniment le bois, tr. «Parouër. p. parouërou.» ●(1744) L'Arm 36a. Boutoir (outil de maréchal), tr. «Parouére.. rieu. m.»

    (1907) VBFV.fb 14a. boutoir de maréchal, tr. «paroér, m. (pl. ieu).»

  • parpagn .1
    parpagn .1

    adj. Sot.

    (c.1930) VALLtreg 1759. parpagn : injure (Ma Monik Marivonik Dir na dor).

  • parpagn .2
    parpagn .2

    m. –où (construction) Parpaing.

    (1732) GReg 696a. Parpain, pierre qui traverse toute l'épaisseur d'un mur, & qui fait face des deux côtés, tr. «Parpaign. p. parpaignou. ur mæn parpaign. p. mein parpaign.» ●(1744) L'Arm 269a. Parpain, pierre qui fait face des deux cotés du mur, tr. «parpaign.. Parpaigneu. m.»

    (1890) MOA 374b. Parpaing, tr. «Parpagn, m., pl. ou (mot importé).»

  • parpailhat
    parpailhat

    v. tr. d. Éparpiller.

    (1872) ROU 83a. Eparpiller, tr. «parpailla

  • parpilhat
    parpilhat

    voir barbilhat

  • parpilhot
    parpilhot

    m. –où Papillote.

    (1909) FHAB Kerzu 380. Ar Bî eo a lake ar c'hantoloriou, o c'hempenne, o renke, a viske ar bizier a barpillotou paper rus.

  • parpilhotek
    parpilhotek

    adj. Ki parpilhotek : chien à poils frisés, caniche.

    (1932) ALMA 155. eur c'hi parpilhotek ; du e zae.

  • parpilhotet
    parpilhotet

    adj. Frisé.

    (1772) KI 517. ky Gasneuv papillotet, tr. «le chien de Cazeneuve.»

    (18--) GAVotte bretonne. Ma bleo a voa mélan a quen brao papillotet. (d'après HYZH 224/42).

    (1942) VALLsup 82b. (Cheveux, poils) frisés, tr. «parpilhotet L[eon] L[oeiz] ar Fl[oc'h].»

  • parpouilhon
    parpouilhon

    m. –ed (entomologie) Papillon.

    (1923) KNOL 262. perak ar parpouilloun a gerz en tu-ma, en tu-ze, en tu-hont, e leac'h mont eün gand e hent ?...

  • parraat
    parraat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Parraat ouzh/doc’h : empêcher, éviter.

    (1821) SST 177. hemp quin eit parrat doh meh ha reproche. ●(1849) LLB 477. Eid parat toh ur goal.

    (2) Parraat ouzh/doc’h ub., udb. a (+ v.) : empêcher qqn, qqc. de.

    (1903) LZBg Meurzh 60. er brezel groeit d’er relijion e barras doh er fé a greskein. ●(1922) EOVD 57. Er hanived, e larér, e loui kement en térenneu koér guet ou guiad, ma parrant doh er guérén a hobér labour. ●(1923) LZBg 4. D’er vestréz-tiégeh é gober dillad ha boteuiér aveit ol hé ziad tud : er péh ne barra ket doh-ti a auzein er pred, a um soursi ag er vugalé, a hobér rah er morloh én ti.

    (3) [devant un v.] Parraat a : s'empêcher de, se retenir de.

    (17--) VO 55. n'hi doai quet eèllét parad a ruein èl p'hé devezai bet perderi a hanamb.

    (1821) SST 42. A ne ellé quet parrat a souffrein er poénieu-zé ?

    (1906) HIVL 90. ne hel ket parrat a reskond : (…).●(1921) BUFA 33. n'hellent ket parrat a skuill dareu. ●80. ma hellein mé parrat a imurein. ●(1931) GUBI 19. Get joé n'hel parat a ouilein.

    (4) [devant un v. conju.] Parraat ma : empêcher que.

    (1790) PEdenneu 74. ha me assaiou parrad n'achappehai gueneign conz er bet.

    (1913) BUKE 15. Justerhoalh, aveit parrat ne arriùehé en dra-sé geté.

    (5) Parraat ouzh gwazh : limiter les dégâts.

    (1944) DIHU 393/65. aveit parrat doh goah.

    (6) Parraat ouzh = (?).

    (1825) COSp 150. pegource e vein-mé armet a batiantet èl un diréen capable de barrat doh gléan m'anemis ?

    II. V. tr. d.

    (1) Empêcher.

    (1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 98. Cand ha cand tra em farré berpet.

    (2) Préserver.

    (1903) LZBg Du 247. gratat dehé ou farrat a zroug.

    III. V. pron. réfl. En em barraat a : s'empêcher de.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 23. n'hellé quet hum barrat a greinein.

  • parrez / parrouz
    parrez / parrouz

    f. –ioù

    I.

    (1) Paroisse.

    (1499) Ca 153a. Parroes. g. parroisse. ●(1575) M (après le mot fin f. 71 v°). An leffr man á voe composet en bloaz 1519 / Gant Mæstre IEHAN an Archer Coz, a Parhos / Ploegonuen. Hac á voe Imprimet, E, S, Frances / CVBVRIEN, En bloaz M,ccccc,Lxxv.

    (1659) SCger 88b. Paroisse, tr. «Parès p. iou.» ●(1687) MArtin 2. E supplias an Tat Maner / Da sont de Barous a de Dy. ●(1732) GReg 695b. Paroisse, tr. «Parrès. p. parresyou. Treg[or] paros. p. parojo. Van[netois] paroès. parès. pp. yëu.» ●Paroissial, ale, tr. «Eus ar barrès

    (1834) APD 33. Patron ho parros. ●(1849) LLB 1939. é parez Neulieg. ●(1866) FHB 96/347b. énn parrouz Sant-Gili ar Beskont (…) ar parroujo a diwar drô. ●(1868) FHB 156/410a. Cals euz ar veleyen-se a oa deud a bell parres. ●(1872) GAM 6. Livirit din freaz ha didroidel, ho peleien ho deuz roet skuer fall en ho farrez ? ●(1893) BIK 2. Eur barouz hanvet Plourio.

    (1908) PIGO II 114. an invantor en e barrouz. ●(1942) LANB 10. Met Lanber zo parrez.

    (2) Kog, kilhog ar barrez : coq de paroisse.

    (1732) GReg 210a. Coq de Paroisse, habitant notable d'une Paroisse, qui gouverne les autres, tr. «Qilhocq ar barrès. p. qilhéyen ar barrès.» ●695b. Coq de paroisse, tr. «Qilhocq ar barrès

    (1829) HBM 1. pe evel a lavarer, coq ar barros.

    (3) Gens de la paroisse.

    (1878) EKG II 171. Ar barrez a-bez a ioa en em zastumet enn dro d'ar vinorez keaz.

    (1907) PERS 65. eur barrez dizeblant, laosk en he feiz.

    (4) plais. Paire.

    (1889) ISV 313. hag a veler avechou eur votez gantho euz a bep parrez.

    II. Ober e berson e pep parrez : voir person.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...