Recherche 'ho...' : 334 mots trouvés
Page 5 : de horelladenn (201) à hou (250) :- horelladenn
- horelladur .1horelladur .1
m. Jeu de la crosse.
●(1732) GReg 237b. Crossement, jeu de la crosse en hyver pour d'échauffer, tr. «Horelladur.»
- horelladur .2
- horellañ / horellat / horelliñ / herellañ / herellathorellañ / horellat / horelliñ / herellañ / herellat
v.
I. V. intr.
(1) Chanceler.
●(1499) Ca 112b. Horellat. g. croller.
●(1659) SCger 22a. chanceler, tr. «horellat.» ●122b. vaciller, tr. «horellat.» ●(c.1718) CHal.ms i. chanceller, tr. «horellat, lusquennein, bout ar goribel.» ●(1732) GReg 114b. Branler, chanceler, tr. «horellat. pr. horellet.»
●(1872) ROU 77b. Chanceler, tr. «Erella.» ●(18--) SAQ I 183. erellat a ra war e dreid.
●(1912) MMPM 24. An daou goz a zao en eur herellat var ho zreid. ●(1921) PGAZ 59. Fanch Ti-Don a erelle var he dreid, ker buan oa eat gant he hent.
(2) Se balancer suspendu à qqc.
●(1732) GReg 114b. Brandiller, se brandiller, s'agiter en l'air sur une branche noüée, sur une corde, &c., tr. «horellat. pr. horellet.»
(3) Balancer, hésiter, vaciller.
●(1912) MMPM 39. He c'hreg neuze ne herellaz ken ; skriva a reaz da c'houlenn eun navet er Salette. ●106. chom da herellat etre an droug hag ar mad.
(4) (prlt d’un navire) Gîter d’un bord et de l’autre.
●(1957) AMAH 52. hag adal neuze ne reas ar pikol lestr-se nemet horelliñ diwar un tu war egile.
II. V. tr. d.
(1) Secouer.
●(1659) SCger 66a. hocher, tr. «orellat.» ●154b. horellat, tr. «secouer.» ●(1732) GReg 496b. Hocher un arbre fruitier, tr. «Horellat ur vezen. Van[netois] horelleiñ ur uënn. horollat-freh.»
(2) Hocher (la tête).
●(1732) GReg 496b. Hocher, secouer, branler de la tête, tr. «Orgellat e benn.»
(3) Brandir (une arme).
Tapet omp ganto ! e vlejas ar jeneral Arequipa en ur horellañ ur bistolenn.
III. V. pron. réfl. En em horellañ : se mettre en route.
●(17--) FGab 120. en hem orellat / redet, rodall, ed an deïs.
- horellat .1
- horellat .2horellat .2
voir horellañ
- horeller
- horelliñhorelliñ
voir horellañ
- horellus
- horgellat
- horgellethorgellet
adj. Vacillant.
●(17--) VO 106. Hac én dé eahus-hont pe zei d'en dut santein / En doar idan ou zreid horguellét é creinein.
- horilhhorilh
m. C’hoari horilh : jouer à marcher sur des échasses rustiques.
●(1957) ADBr lxiv 4/463. (An Ospital-Kammfroud) Horilh : n. m. – Connu seulement dans l'expression c'hoari horilh : jouer à marcher sur des «échasses» (simple bûches présentant dans le bas l'amorce d'une ramification).
- horiplhoripl
adj. Horrible.
●(1575) M 2155-2157. Euelse en yffernn, dan bernn so eternel (lire : eternal) / Enny impatiant, en tourmant ha scandal : / Ezeu an poan muyhaff, horriblhaff dihaual, tr. «Ainsi en enfer, dans le tas qui est éternellement / Là, impatient, en tourment et ignominie, / Il y a la peine la plus grande, la plus horrible, sans pareille.»
●(17--) VO 23. Sehuel e ras én un taul un tampest horribl.
- horjellhorjell
f. –où
(1) Hochement (de tête).
●(1732) GReg 496a-b. hochement de tête, mouvement dedaigneux de la tête, tr. «orgell.» ●Il a fait un hochement de tête, tr. «Great èn deus bet un orgell d'e benn.»
(2) Brandilloire, balançoire rudimentaire.
●(1732) GReg 194b. Brandilloire, ce qui sert à se brandiller, tr. «orgell. p. orgellou.»
- horjellañ / horjellathorjellañ / horjellat
v.
I. V. intr.
(1) Se balancer.
●(1732) GReg 114b. Brandiller, se brandiller, s'agiter en l'air sur une branche noüée, sur une corde, &c., tr. «orgellat. pr. orgellet.»
(2) Vaciller, chanceler.
●(1732) GReg 114b. Branler, chanceler, tr. «Orgellat. pr. orgellet.»
●(1862) JKS 182. horjella a reomp. ●(1868) FHB 172/125a. he izili a deu da grena ; he zivesker a zeu da horjellat dindannan, hag e voue ret hen scouacha a bep-tu evid her c'has d'ar c'hlanourdi. ●(1877) EKG I 99. Ar bagou a horjelle hag a vranskelle. ●(1878) EKG II 28. a veac'h e veleur ar raoz oc'h horzella. ●47. va daoulagad a drelle, va divesker a horjelle. ●145. ec'h horjelle [ar zoudard] a gleiz hag a zeou.
●(1907) KORN [15]. goude beza great diou pe deir gwech an dro d’ar mean-hir en eur horjellat. ●(1911) SKRS ii 18. Ar voger edont varnhi a horjelle dija dre nerz an tan. ●(1936) ONEN 34. Jakou hag a horjell gant an heurtadou a reseo.
(3) sens fig. Chanceler, douter.
●(1867) MGK 3. Ez euz eur gwall-arne war-n-he c'hoc'h horjellat. ●(1884) FHB 15/119b. A-benn neuze, Jerom, gouarnamant ar Republik oc'h horjellat kaer evel a ra, a c'hell beza tumpet pell a vezo, karoulle ! ●(1889) SFA 72. iliz St Iann Latran (…) oc'h orzella var he zreid.
●(1905) KANngalon Here 508. Hor feiz ne orjello ket. ●(1911) BUAZperrot 261. pedomp evit ar veleien a horjell. ●(1915) HBPR 101. great d'ar roue orjella var he dron.
II. V. tr. d.
(1) Hocher, agiter, bouger.
●(1732) GReg 114b. Branler la tête, tr. «Orgellat e benn.» ●496b. Hocher, secouer, branler de la tête, tr. «Orgellat e benn.» ●(1774) AC 83. oc'h o orzellat, tr. «en les agitant.» ●87. ec'h orzel anesan, tr. «elle l'agite.» ●(1878) EKG II 145. oc'h horjellat e benn. ●(1868) FHB 191/276b. unan ac'hanomp a glevas orjellat an or.
●(1905) HFBI 246. caër ho dévoa an dud man orgellat an nor, ar prenneur coat a voa diabars er voguer ne goézé ket.
(2) Ébranler.
●(1869) SAG 139. Samson eta a lakeaz he ziou vreac'h e kroaz evit orjellat stard an daou biler, a ziframaz gant han.
►sens fig.
●(1866) FHB 74/173b. e creiz ar safar a zeu hirio da orjellad an Iliz. ●(18--) SAQ I 253. ho deuz klasket orjellad ha diskar guirioneziou an Aviel.
- horjellathorjellat
voir horjellañ
- horjellushorjellus
adj. Vacillant, branlant, instable.
●(1633) Nom 179a. Pilentum : chariot branslant : car orgellus, á deu da flaig da branliff.
●(1891) AGB 21. flammou orjelluz hag anter-sklear.
●(1906) KANngalon Meurzh 54. Ma vez orjelluz ar mean diazez-ze. ●(1906) KANngalon Du 257. ar piller a zalc'h en he bloum ar bed orjelluz gant sam he bec'hejou.
- Horn
- horolajhorolaj
m./f. –où Horloge.
●(1499) Ca 112b. Horollog. g. orloge. ●(1621) Mc 64. Pan cleuer an orolaig oz son. ●(1633) Nom 148b. Horologium : vn horloge : vn horolaig. ●Horologium sciatericum, solarium : vn quadran ou horloge à soleil : vn quadran, pe horolaig diouz an eaul. ●Clepsammidium : vn horloge à sablon : vr rolaig, vn horolaig gant træz.
●(1659) SCger 66b. horloge, tr. «horoloch.» ●(1732) GReg 265b. Demonter une horloge, la gâter, tr. «Direiza un orolaich.» ●(1744) L'Arm 187a. Horloge, tr. «Horloge. m. (l'h ne s'aspire pas).»
●(1857) CBF 31. Ann horolach a zo re abred dioc'h ann heol, tr. «L'horloge avance.» ●Re zivezad eo ann horolach, tr. «L'horloge retarde.» ●sevel poueziou ann horolach, tr. «monter l'horloge.» ●(1890) MOA 98a. je ne connais rien aux horloges, tr. «n'ouzounn seurt diouz ann horolachou.» ●Mettre l'horloge à 10 heures, tr. «lakaat ann horolach var dek heur.» ●131b. Avancer l'horloge, tr. «lakaat ann horolach abretoc'h, – kas ann horolach var araok.»
●(1932) BSTR 1. kempen horolachou, montjou. ●(1932) BRTG 87-88. é tarh arnehè, én un taul, ur barrad arnan dal, get aùél, luhed, gurun ha poulladeu deur ar boulladeu deur épad pedèr troiad orloj. ●(1962) EGRH I 110. horolaj a zo gwregel e L[operc’hed] D[irinonn].
- horolaj-dornhorolaj-dorn
m. Montre de poche.
●(1732) GReg 637a. Montre de poche, tr. «Horolaich dôrn. p. horolaichou dorn.»
- horolaj-dour
- horolaj-heol
- horolajer / horolajourhorolajer / horolajour
m. –ion Horloger.
●(1857) CBF 31. ann horolacher, tr. «l'horloger.»
●(1914) DFBP 169b. horloger, tr. «Horolacher.» ●(1932) BSTR 1. da zeski beza horolacher. ●(1934) BRUS 270. Un horloger, tr. «un orlojour.» ●(1944) VKST C'hwevrer 43. Sklaer eo n'eus bet biskoaz horolajer ebet war he zro.
- horolajerezh
- horolajourhorolajour
voir horolajer
- horoshoros
m. –où Heurt, cahot.
●(c.1718) CHal.ms i. cahot, tr. «h/cosel coseleu, stoguel, stogueleu, a sarz[eau] on dit tozel tozeleu, hoross', horosseu.» ●(1792) HS 281. Enn horros, er bouiss ag ur horf pounnér.
●(1829) CNG 103. horros er Groéz hac en tauleu / E refresquai ol é oulieu. (...) en horroseu / E refresq arré é oulieu. ●(1861) BELeu 133. a pe oé bet sàuet hou Croéz guet credat, ha lausquet de gouéh guet horros én toul e oé preparet aveit-hi.
●(1931) VALL 360b. Heurt, tr. «V[annetais] horos m.» ●(1934) BRUS 221. La trépidation, tr. «en horos, m.» ●(1941) DIHU 360/272. er mein glas é tistag azoh en doen, get en horos.
- horosadur
- horosiñhorosiñ
v.
I. V. intr. (en plt de la Terre) Trembler.
●(1907) BSPD I 295. et bed goleit a goleit a dihoélded, en doar é horos. ●(1907) BSPD II 247. en doar hum lak de horoz. ●(1917) LILH 5 a Here. a houdé ma em es kemeret er bluen é hes koéhet 4 [fotarn] ur 500 m. benak ahanemen hag e lak en doar de horosat.
II. V. tr. d.
(1) Secouer.
●(c.1718) CHal.ms iv. Secoüer, tr. «heigein boulgein, remuein horossat.»
●(1906) HIVL 40. En dén e sko kriùoh, hag e horos en nor èl pe vehé bet é klask hé zurel a blad. ●(1912) BUEV 70. diauled é horosein en nor.
(2) Heurer, cahoter.
●(1931) VALL 360b. Heurter, tr. «V[annetais] horos, horosein.»
- horoskop
- horpañ
- horpethorpet
adj. Voûté.
●(1957) ADBr lxiv 4/463. (An Ospital-Kammfroud) Horpet : part. passé de l'infinitif horpa qui est peu employé. – Signifie «voûté» comme un convalescent (ou plus exactement comme une vache qu'un taureau vient de saillir) : horpet e-giz eun den klañv.
- hort-hort-
voir heurt-
- hortaozithortaozit
(botanique) = seurt bleuñv (?) hortensia (?).
●(1870) FHB 292/244a. boketou tro an heaul hag hortauzit ken ledan hag dizeaulen un demezel.
- horzennhorzenn
f. –où cf. hordenn
(1) Botte, gerbe.
●(1907) BOBL 27 juillet 148/2b. An orzennou a dle beza berniet mad, hag an toc'hod er c'hreiz (…) Ebarz eur bern ed a zo awechou pemp mil orzen. ●(1907) BOBL 10 août 150/2f. Ar falc'herez-mederez an renk ket an orzennou ed.
(2) Fagot.
●(1924) BILZbubr 41/943. e horzenn lann pe geuneud. ●(1955) STBJ 190. eun horzenn vleñchou. ●(1982) PBLS 563. (Sant-Servez-Kallag) horzenn, tr. «fagot.»
- horzennad
- horzennet
- horzhhorzh
f. –ioù, herzh, herzhier
I.
(1) Pilon, masse pour divers usages.
●(1732) GReg 590b. Maillet, gros marteau de bois pour battre du chanvre, pour piler de la lande, &c., tr. «Orz. p. orzyou. Van[netois] orh. p. orhëu.»
●(1876) TDE.BF 294b. Horz, s. f., tr. «Maillet pour broyer le chanvre, le lin, pour fendre le bois, pour piler la lande destinée à la nourriture des bestiaux.»
●(1911) BUAZperrot 46. peb a orz ganto o pilat lann d'ar c'hezeg. ●(1934) PONT 82. orsiou da bilat lann. ●(1935) ANTO 6. herz ha bouc'hili.
(2) Masse de carrier.
●(1499) Ca 150a. Orz. g. maill.
●(1659) SCger 75a. maillet, tr. «horz p. iou.» ●162a. orz, tr. «grand maillet.» ●(1732) GReg 607a. Masse, gros marteau de carrier &c., tr. «Horz. p. horzyou, horzou. un orz hoüarn.»
II. (En em silañ, bezañ paket) etre an horzh hag ar c'henn : être pris entre le marteau et l’enclume.
●(1931) VALL 254. Être pris entre le marteau et l'enclume, tr. F. Vallée «beza paket etre an horz hag ar yenn.» ●(1957) AMAH 223 (T) *Jarl Priel. Arabat e oa dimp eveljust en em silañ etre an horzh hag ar yenn, hogen pa groge an tabut etre gwreg Ivan hag e vamm…
- horzh-fuzuilhhorzh-fuzuilh
f. (armement) Crosse de fusil.
●(1942) VALLsup 44b. Crosse de fusil, tr. «horz-fuzuilh f. («Breiz»).»
- horzhenn-c'houloùhorzhenn-c'houloù
f. Éteignoir à cierges.
●(1925) DIHU 163/213. laereh horhen-goleu (éteignoir) er regresten !
- hosedhosed
(? coll.) Charançons.
●(1927) AVZH III 136. hag en peleac'h an hosed1 e hosedont netra. (...) 1prenved.
- hosediñ
- hoskhosk
m. –où
(1) Coche, entaille.
●(1744) L'Arm 62b. Coche, entaille, tr. «Hosque.. eu. m.» ●135b. Entaille, tr. «Hosque.. eu. m.»
●(1934) BRUS 188. Une entaille, tr. «un hosk, m.»
(2) Nœud (dans le bois, la paille).
●(1907) VBFV.bf 32b. hosk (b[as] Van[netais] m. pl. eu, tr. «nœud (dans le bois, dans une tige de blé).»
- hoskadhoskad
m. –où (botanique) Entrenœud, article.
●(1744) L'Arm 144a. Eteule, la partie d'un tuïau de blé qui est comptée entre deux de ses neuds, tr. «Hosscad.. deu. m.» ●252b. Nœud (…) De tuyau de bled, cannes, tr. «Hossquatt.. adeu. m.»
●(1876) TDE.BF 294b. Hoskad, s. m. V[annetais], tr. «Eteule, tuyau de paille entre deux nœuds ; pl. eu.»
●(1962) EGRH I 110. hoskad m. -où, tr. « partie d’une paille comprise entre deux nœuds. »
- hoskell
- hoskellat / hoskelliñhoskellat / hoskelliñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Hocher.
●(1744) L'Arm 36b. Branler, mouvoir, tr. «Hosquellein.. étt.» ●(17--) TE 435. Lorbour, e larènt-int dehou en un hoschellad ou fèn, te hum vantai a ræzein Tampl Doué hac a er sehuel arrè é tri dé, hum sauv enta bermen.
●(1804) RPF 115. Hennont (…) e hochellai é bèn én ur zifronqual. ●(1818) HJC 359. Hint e hoehèlai (lire : hochèlai) ou ven, enn ur laret : « Va ! va, té péhani e zistruge tample enn Eutru-Doué ac ir hrebâtisse i tri dé.
(2) Bercer.
●(1790) MG 184. dré forh ou hochellad, én ou laquér de durèl el leah ou devai quemérét.
(3) Ébranler.
●(17--) TE 136. ean e grogas guet un dourn é peb pilér, hac ou hochellas quer creihue, ma couéhas en ti ar nehou.
II. V. intr. Vaciller, tituber.
●(1896) HIS 42. er pilérieu e hochel getoñ, ha koéh e hra en ti abéh. ●(1896) HISger 2. Hochellein, tr. «osciller, chanceler.»
●(1906) HIVL 138. Én ur hochellat ag en neu du. ●(1907) RNDL 27. Men diùar e hochell avel ré unan mèu. ●(1911) SPON 24. en ur hochellein. ●(1939) RIBA 20. Er ré dal e gerhè éañn hag er ré kam ne hochellent ket.
- hoskeller
- hoskiñhoskiñ
v. tr.d. Entailler, cocher.
●(1744) L'Arm 62b. Cocher, tr. «Hossquein.. étt.» ●135b. Entailler, tr. «Hossquein.. étt.» ●375a. Tailler (…) Sur une taille, tr. «Hosquein.»
- hosted
- hotentoteg
- houhou
interj. Onomatopée qui imite le cri de la chouette.
●(1970) BHAF 118. «Hou ! Hou !» eme ar gaouenn e tu bennak drekon.