Devri

Recherche 'kre...' : 314 mots trouvés

Page 5 : de krennvegek (201) à kreskadennin (250) :
  • krennvegek
    krennvegek

    adj. Cônique.

    ●(1931) VALL 144a. Cônique, tr. «krennvegek.»

  • krennverc'h
    krennverc'h

    f. –ed Adolescente.

    ●(1935) DIHU 289/304. er grann-verhed a zeuzek vlé.

  • krennvleiz
    krennvleiz

    m. –i (zoologie) Louvart.

    ●(1732) GReg 585a. Louvet, tr. «Crenn-vleiz. p. crennvleizy.» ●(1744) L'Arm 222a. Louvet, tr. «Crenn-bléye.. leidi. m.»

    ●(1866) FHB 90/304a. eur c'hrenn vleiz. ●(1867) FHB 115/86b. Daoulagad ar c'hrenn-vleis a lughernas abred.

    ●(1907) VBFV.bf 44a. kren-blei, m., tr. «louveteau.»

  • krennvrezhoneg
    krennvrezhoneg

    m. Moyen-breton.

    ●(1931) VALL 81b. moyen breton, tr. «krenn vrezoneg.»

  • krennvrezhonek
    krennvrezhonek

    adj. En moyen-breton.

    ●(1929) FHAB Genver couv. an henskridou krennvrezonek. ●(1976) LLMM 175/127. al lennegezh krennvrezhonek.

  • krennvugale
    krennvugale

    pl. Adolescents.

    ●(1962) EGRH I 45. krennvugale pl., tr. « adolescents. »

  • krennwaz
    krennwaz

    m. –ed Homme de petite taille.

    ●(1962) GERV 10. e rede eur c'hrenn gwaz war e lerc'h.

  • krennwez
    krennwez

    coll. (botanique) Arbrisseaux.

    ●(1931) VALL 34a. Arbrisseau, tr. «krennwez col. sg. krennwezenn.»

  • krennwezenn
    krennwezenn

    f. –où, krennwez (botanique) Arbrisseau.

    ●(1931) VALL 34a. Arbrisseau, tr. «krennwez col. sg. krennwezenn.»

  • krennwreg
    krennwreg

    f. krennwragez Femme de petite taille.

    ●(1732) GReg 226b. Femme courtaude, tr. «ur c'hrenn-grecq.»

  • krenus
    krenus

    adj. Tremblant.

    ●(1732) GReg 937a. Tremblant, tr. «Crènus.»

    ●(1931) VALL 755b. Tremblant, tr. «krenus.»

  • kreñv .1
    kreñv .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Fort, puissant.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 132). Cref, fort. ●(1499) Ca 50a. Creff. g. fort ou puissant.

    ●(1821) SST.ab xxxv. eit bet criuhoh.

    (2) Bezañ en e oad kreñv : être dans la force de l'âge.

    ●(1889) ISV 165. Bez'edo en he oad cre, vardro he drede bloavez ha daou ugent.

    (3) Bezañ kreñv war : être porté sur.

    ●(1878) EKG II 142. Krenvoc'h oant var an dibri hag an efa, eget n'oant var an emgann.

    ●(1904) SKRS I 165. Daoust ma vezer peurliessa d'an oad-se krenv avoalc'h var an dibri.

    B. (en plt de qqc.)

    (1) = (?) krenn (?).

    ●(1839) BEScrom 274. ou fèn e oé goleit ag ur habuchon groeit a liæn cran, eit n'ou dehé quet hum hùélet en eil éguilé.

    ●(1907) VBFV.fb 45a. fort, tr. «kren ou krann.»

    (2) Abondant.

    ●(1866) FHB 89/296b. Ar bouet chatal a vezo cre. ●(1890) MOA 101a. L'eau abonde, tr. «krenv eo ann dour.» ●(1896) HIS 35. En Israélited ne oé ket kriù er biùañs geté én dezerh.

    ●(1920) LZBl Gouere 334. Gan'eomp-ni ken nebeut n'oa ket goall gre ar boued. ●(1932) FHAB Meurzh 110. p'eo gwir e wele e oa krenv e greun da baka an eost. ●(1955) STBJ 210. Broust e oa an dud war an dibri ha boued kreñv ha yac'hus a veze servijet dezo : soubenn ar c'hig, kig soubenn, ragout gant prun, sklipou, rost leue, farz bleud ha farz riz, rezin bihan e-barz, hag, evit, echui, kafe ha lagoud.

    (3) Abondamment fourni.

    ●(1906) GWEN 19. choazit ar c'hestennou krenva.

    (4) (en plt de boisson) Fort, très alcoolisé.

    ●(1902) PIGO I 91. evach krê. ●(1923) FHAB C'hwevrer 54. an evachou krenv.

    (5) Solide.

    ●(1633) Nom 135b. Arca robustea, robur, robustus carcer, & lignea custodia, philacat : le lieu plus fort de la prison, où l'on enferre les criminels : an læch crèuaff ves an prisoun pe en læch ez anfermer an criminalet, an cambr criminal. ●141b. Columna solida : colomne forte : coulonnen creuf, start ha ferm.

    ●(1849) LLB 676. gué kern kriw. ●(1897) EST 69. er bareu kriwan.

    (6) Grand, important.

    ●(1913) HIVR 60. Er hriùan perhinded a Vreiz.

    (7) Bon.

    ●(1949) KROB 20/20. diou leo-kreñv er c'hreisteiz da Jeruzalem.

    (8) (en plt d'une source) Qui coule abondamment.

    ●(1732) GReg 824b. Une riviere rapide, tr. «Ur stær grê.» ●(1787) BI 42. mamenneu creihuë.

    ●(1902) KANNgwital 1/4. e kichen eur feunteun a zidarze anez'hi eunn eienen krenv. ●(1911) BUAZperrot 495. Evel eun eienen bepred krenv. ●(1921) BUFA 122. ur vammen kriù e saillas ag er roh.

    (9) (en plt du niveau de l'eau) Haut.

    ●(1925) FHAB Mae 176. An dour a zo krenv hag a c'holo ar sklujou.

    (10) (Goût, odeur) fort, puissant.

    ●(1867) MGK 88. Eul louzaouen c'houez kre.

    (11) (en plt du membre viril) Fort, puissant.

    ●(1647) Am 648. Ac eff a so creff he coz peneffy, tr. Herve Bihan « … si son vieil engin est fort »

    II. Épith.

    (1) Hini kreñv : boisson alcoolisée.

    ●(1935) BREI 390/2d. Tri vannac'h hini krenv, neuze. ●(1935) ANTO 83. karget gantañ e gof bras a hini-kreñv. ●(1945) DWCZ 61. eur banne hini-krenv. ●(1954) VAZA 165. hini-kreñv ar vro (…) nerzh a zo ennañ, pa lavaran. ●(1977) DAHG 75. Bep an amzer e rae ur sachadenn war e voutailhad hini kreñv.

    (2) Kastell-kreñv : château fort.

    ●(1846) BAZ 319. mistri eus eur c'hastel-cre.

    ●(1925) FHAB Mezheven 210. ar c'henta a rae oa beza mestr war eur c'hastell krenv.

    (3) (en plt du pain) Mal cuit.

    ●(1919) DBFVsup 5b. bara kré, kren, tr. «pain mal cuit.»

    III. Adv.

    (1) À voix haute.

    ●(1935) DIHU 288/287. én ur bedein kriù.

    (2) (Nourri) suffisamment.

    ●(1911) BUAZperrot 168. n'int ket bet bevet na kreñv, na sasun awalc'h epad ma oant oc'h ober o c'hresk !

    (3) Kreñvoc'h eget justoc'h : plutôt plus que moins.

    ●(1955) STBJ 133. ne zouje ket gleba he c'herc'henn hag he c'hrubuilh kreñvoc'h eget justoc'h.

    (4) Fortement.

    ●(1650) Nlou 474. Den ne pet cre, é pourneant, tr. «personne ne la prie fortement en vain.»

    ●(1732) GReg 22b. Aimer fort, tr. «Caret crê.»

    (5) Vite.

    ●(1650) Nlou 71. Techet cre en Egypt, / Da vezaff acuytet, tr. «Fuyez vite en Égypte / pour être libérés.»

    (6) Très.

    ●(14--) N 75. Maz off leun creff a pep cleffet, tr. «Je suis tout plein de maladies.» ●(1650) Nlou 458. Pell cre chacceet, tr. «chassés très loin.»

    IV.

    (1) Kreñv evel ur marc'h : voir marc'h.

    (2) Kreñv evel un ejen : voir ejen.

    (3) Kreñv evel un tarv : voir tarv.

    (4) Kreñv evel un dervenn : voir dervenn.

    (5) Bezañ kreñv e gein : voir kein.

  • kreñv .2
    kreñv .2

    m. –où

    (1) Homme fort.

    ●(1530) Pm 233a (Mab Den). An fall nann cre (lire : creff ; rime en -eff) diouz an seuen, tr. « Le faible et le fort du solide »

    ●(1911) RIBR 45. me an dispont, ar c'hrenv.

    (2) Quelque chose de fort.

    ●(17--) TE 130. Er bouéd e zou deit ag en hani e zevorai, hac en doustér ag er hreihue.

    (3) Kemer e greñv war : prendre l'avantage sur.

    ●(1910) MBJL 39. Pell a oa, rôk amzer ar Refurm, o devoa kemeret ar Zôzon o c'hreñv war Iverzon. ●(1931) VALL 407. Trouver le joint pour agir sur quelqu'un, tr. «kemer e grog, e greñv (plus fort) war u. b.»

    (4) Fort, partie, domaine de compétence.

    ●(1872) ROU 85b. C'est la son fort, tr. «eno ema e gre.»

    (5) Ober ar c'hreñv war ub. : employer la force avec qqn.

    ●(1872) ROU 85b. Quand j'ai employé la force à son égard, elle a avoué, tr. «p'am euz great ar c'hre varni e d-euz anzaved.»

    (6) (architecture) Fort, Place forte.

    ●(1633) Nom 238b-239a. Agger : trenchée, bouleuart, rampart : trancheou, rampart, creou.

    ●(1879) MGZ 180. er Galoun-Zacr e viot evel en eur c'hrenv.

  • kreñv-peulioù
    kreñv-peulioù

    m. Palissade.

    ●(1931) VALL 525b-526a. Palissade, tr. «kréñv-peuliou m.»

  • kreñva
    kreñva

    v. intr. Mont war greñva : se renforcer.

    ●(1958) BRUD 3/33. eun avel dreut. (…) Dalhmad o vond war greñva.

  • kreñvaat
    kreñvaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Forcir.

    ●(1849) LLB 1354. ou lakat te griwat [ronsed hag ehen]. ●(1889) SFA 118. he nerz o veza deuet eun tammik bihan da grenvaat.

    ●(1913) AVIE 25. Neoah er hroèdur e greské hag e griùé lan a furnéz. ●(1929) FHAB Genver couv. bugale blinik, disliw, fall da grenvaat ha diwezat da greski.

    (2) (en plt d'un cours d'eau) Enfler.

    ●(1906) HIVL 22. En deur e zou kriùeit ; n'hellér ket mui tremén.

    (3) (en plt du tonnerre, etc.) Augmenter de force.

    ●(1849) LLB 320. nerh en heol é kriwat. ●458. Er gurun e griwa. ●1018. En heol, én ur griwat, ou liw ged é duemder.

    ●(1923) DIHU 141/233. Pe dioéla en noz, en aùél e griùa.

    (4) Empirer.

    ●(1792) CAg 14. Hou coal-imur ë creiuha.

    ●(1907) BSPD I 229. Sel mui ma kriùé é soufranseu. ●(1911) SKRS II 158. gant an amzer he dech a deuas da grenvât.

    (5) Mont war, àr greñvaat : empirer.

    ●(1854) PSA I 237. Chetui perac é oé ar grihuat hag ar gresquein é hé perpet er haz hag en ivi é caloneu er ré quetan-men ag er bobl.

    ●(1970) BHAF 240. Ha war greñvaad ez ee disurz en ostaleri.

    II. V. tr. d.

    (1) Fortifier (un endroit).

    ●(1659) SCger 103a. renforcer, tr. «crenat.»

    ●(1925) FHAB Mezheven 210. Krenvaat a reas al lec'h-se.

    (2) Fortifier (le corps, etc.).

    ●(1866) FHB 59/56a. ezom da great ho iec'het.

    ●(1909) NOAR 86. ober «exersis». Krenvaat a ray e izili. ●(1925) FHAB Gwengolo 336. da grenfaat ha da netaat ar gwad.

    (3) Affermir.

    ●(1767) ISpour 329. reneüein ha creihùat er ferm proposs.

    (4) Conforter.

    ●(1821) SST 201. criuhat en union etré er fidelet. ●(1821) SST.ab xxxviii. er bresel inep d'er fé e griuha er batientet. ●(1894) BUZmornik 301. da grenvaat ar feiz.

    (5) Réconforter.

    ●(1852) MML 145. hi souten hag hi c'hrevaad a re en he foanio.

    III. V. pron. En em greñvaat.

    A. V. pron. réci. Se conforter.

    ●(1889) SFA 284. en em grenvait an eil egile e doujanz Doue.

    B. V. pron. réfl.

    (1) Prendre des forces.

    ●(1860) BAL 190. en em grevaat ouz ar poaniou criz a dlie dont c'hoas varna. ●(1878) EKG II 3. izomm oc'h euz (…) euz a eun tamm-bennag d'en em grenvaat.

    (2) Se renforcer.

    ●(1877) EKG I 238. rak abaoue ar feiz ne deuz great nemed en em astenn hag en em grenvaat muioc'h-mui e Plougerne.

    (3) Se réconforter.

    ●(1867) FHB 102/398a. evit en em grenfaat hag en em zouten. ●(1878) EKG II 181. Evit en em grenvaat enn hent, e lavarent ho fedennou.

    ●(1912) BUAZpermoal 244. e teu d'en em grenvât adarre er beden hag er sioulder.

  • kreñvadur
    kreñvadur

    m. Affermissement.

    ●(1732) GReg 16b. Affermissement, tr. «Creffadur.»

  • kreñvadurezh
    kreñvadurezh

    f. Bonne constitution.

    ●(1942) VALLsup 38b. Bonne constitution, tr. «kréñvadurez f. (Perrot).» ●80a. État, degré de force, forte constitution, tr. «kréñvadurez L[eon].» ●cet enfant est petit pour son degré de force, tr. «bihan eo ar bugel-ze diouz e gréñvadurez ; cet homme n'a aucune force de constitution, tr. «an dén-ze n'en deus kréñvadurez ebet (Perrot).»

  • krenvan
    krenvan

    f. Tremblement.

    ●(1847) BDJ 25. mezek eus he grênvan. ●55. Krenvan en he hizili. ●(1866) SEV 164. lakaat enn ho kaloun ar spount hag ar grenvan a dleit da gaout ra-z-ho. ●(1867) MGK 2. Neuze ar prezeger, gant eur vouez a voa kre, / Hag e devoa lakeat krenvan er c'halounou.

  • kreñvaus
    kreñvaus

    adj. Fortifiant.

    ●(1962) EGRH I 45. kreñvaüs a., tr. « fortifiant. » ●(1978) BAHE 97-98/25. An deliou glas a ra – pe a rae – ur boued saourus ha kreñvaus evit ar moc’h.

  • kreñvder
    kreñvder

    m. Force.

    ●(1732) GReg 413b. Force, vigueur, santé parfaite, tr. «creffder.»

    ●(1931) VALL 312a. Force, tr. «kréñvder m.»

  • kreñvlec'h
    kreñvlec'h

    m. –ioù Fort, forteresse.

    ●(1963) LLMM 99/267. Ar c’hreñvlec’h diavaez a zigore war du ar gêrbenn e regadennoù lomberioù-kav. ●(1975) LLMM 170/211. rakdifennoù ar c'hreñvlec'h a voe torret.

  • kreoleg
    kreoleg

    m. –où Créole (langue).

    ●(1960) BAHE 23/27. al lodenn vrasañ eus an dud a gomz kreoleg.

  • kreoñ / krev
    kreoñ / krev

    m. –ioù, -eier cf. kenev

    (1) Toison.

    ●(1659) SCger 118b. toison, tr. «creon an dênvet.» ●(1732) GReg 927a. Toison, la laine qu'on tond aux moutons & aux brebis, tr. «Qreon. ar c'hreon eus an dêved.»

    ●(1954) LLMM 42/7. E peurvan deñval ar vourc’h n’eo ket ul leue a zo o peuriñ, met ur pikol ki louet, gleb ha gludek ar c’hrev anezhañ.

    (2) Kreoñ-goañv : toison d’hiver.

    ●(1955) VBRU 126. ken ma weled ur skornenn vunut stag ouzh pep blevenn ar c’hrev-goañv gwisket gant ar chas hag ar c’hezeg.

    (3) Tignasse.

    ●(1879) ERNsup 160. krev, chevelure (négligée), Trév[érec].

    ●(1905) LMDB 60. h[aut] tréc[orois] krê, krêv chevelure. ●(1931) VALL 118b. Chevelure, tr. «kreo, kreo, T[regor] krew, V[annetais] kaneù.»

  • kreoñad
    kreoñad

    m. –où Toison de.

    ●(1931) VALL 742a. (une) toison (de), tr. «kreoñ(v)ad m.»

  • kreoñañ
    kreoñañ

    v. intr.

    (1) Se couvrir de toison.

    ●(1931) VALL 742a. se couvrir de toison, tr. «kreoña.»

    (2) sens fig. S'enrichir.

    ●(1876) TDE.BF 376a. Kreoña, v. n., tr. «Améliorer son sort, en termes familiers.»

    ●(1931) VALL 742a. kreaoña, tr. «améliorer son sort, s'enrichir.» ●(1942) VALLsup 1b. kreoña, tr. «s'enrichir, améliorer son sort.»

  • kreoñasenn
    kreoñasenn

    f. Tignasse.

    ●(1879) ERNsup 160. krevasenn, f., chevelure (négligée), Trév[érec].

  • kreoñek
    kreoñek

    adj. Qui a une toison.

    ●(1931) VALL 742a. qui a une toison, tr. «kreoñek T[régor].» ●(1955) VBRU 31. Ha me kerkent all war ar c’hae d’ober va genou bras, met netra ne welis nemet boned krevek ar priñs o vransigellat a-us d’ur morad ofiserien a renk uhel, rak ur stumm fentus da gerzhout en devoa ar freilhennek treut-kagn-se.

  • kreoñennad
    kreoñennad

    f. Grande abondance de biens.

    ●(1942) VALLsup 1a. grande abondance de biens, tr. «krevennad, f.»

  • kreoñennek
    kreoñennek

    adj. Qui a des poils.

    ●(1931) VALL 571a. qui a des poils, tr. «krewennek.» ●774b. Velu, tr. «krewennek.»

  • kreouichenn
    kreouichenn

    f. –où Tignasse.

    ●(1931) VALL 118b. Chevelure épaisse, tr. «kreouichenn T[regor] f.» ●571a. Poils mal peignés, ébouriffés, tr. «kreouichenn T[regor] f.» ●739b. Tignasse ; forte et crépue, tr. «kreouichenn f.» ●(1955) VBRU 49. peb a voned begek e voulouz ruz-mouk gwintet war o c'hrewichenn.

  • kreouichennek
    kreouichennek

    adj.

    (1) Qui a une tignasse.

    ●(1879) ERNsup 160. krevichen(n)ek, chevelu, Trév[érec].

    ●(1931) VALL 739b. qui a une tignasse, tr. «kreouichennek.»

    (2) Crépu.

    ●(1962) EGRH I 45. kreouichennek a., tr. « crépu. »

  • kreouichenniñ
    kreouichenniñ

    v. intr. De couvrir de poils ébouriffés.

    ●(1931) VALL 571a. se couvrir de poils ébouriffés, tr. «kreouichenniñ T[regor].»

  • kreouz
    kreouz

    m. –ion Paresseux.

    ●(1879) ERNsup 160. kreous, pl. zienn, f. kreouzes, pl, zed, Trév[érec].

  • kreouzez
    kreouzez

    f. –ed Paresseuse.

    ●(1879) ERNsup 160. kreous, pl. zienn, f. kreouzes, pl, zed, Trév[érec].

  • krep .1
    krep .1

    coll. (argot d'Elliant) Crêpes.

    ●(1984) BRLI I 139. krep, tr. «crêpes», ex : (h)iu vo chil krep, tr. «aujourd'hui il n'y aura pas de crêpes.»

  • krep .2
    krep .2

    m. (textile) Crêpe.

    ●(1633) Nom 118b. Patagium : bouton d'or, le crespe : bouton aoür crep. ●120a-b. Sidon, dicrosson : crespe, linge fort delié : crep, lienen moan bras meurbet. ●120b. Byssus : crespe, fin lin : crep, lien diliet.

  • krepet
    krepet

    adj. Letuz krepet : laitues frisées.

    ●(1633) Nom 87b. Lactua crispa, Cappadox : laictuë crespuë : lættus creppet, lættus friset.

  • krepez
    krepez

    m. –ioù (habillement)

    (1) Jabot de chemise.

    ●(1869) TDE.FB 396b. Fermez le devant de votre chemise, tr. «klozit ho krepez C[ornouaille].» ●(1876) TDE.BF 376a. Krepez, s. m. C[ornouaille], tr. «La partie antérieure et visible de la chemise.»

    ●(1931) VALL 116b. devant de la chemise, tr. «krepez m.» ●403a. Jabot de chemise, tr. «krepez m. pl. iou.» ●(1942) VALLsup 32a. Le devant de la chemise, le jabot, tr. «krepez m.»

    (2) Korn-krepez : ouverture du gilet.

    ●(1942) VALLsup 87a. Ouverture du gilet, tr. «korn-krepez m.»

  • krepon
    krepon

    m. (textile) Crépon.

    ●(1732) GReg 233a. Crepon, étoffe de soye cuite, tr. «Crepon. eñtoff crepon.»

    ●(1849) SBI II 190. N'eus ket merc'h eur scubellaër, armolut pe marmiton / Pe lazer-môc'h, pe pillawer, gement na doug ar c'hrêpon, tr. «Il n'y a de fille de faiseur de balais, de rémouleur ou de marmiton / Ou de tueur de porcs, ou de chiffonnier, qui ne porte du crêpon.»

    ●(1914) DFBP 71b. crépon, tr. «Krepon.»

  • kreserel
    kreserel

    s. (ornithologie) Crécerelle, cresserelle.

    ●(1838) OVD 121. Ur certæn eine, hanhuet cresserelle, en dès, e m'ind-hi, ur vertu segrèd én é gri hag én é sèl de bêllat en einèd gibouesserion.

    ●(1922) EOVD 124. Revé ma larér, be zou ur pichon hanùet kresserel hag e skont er spalouéred é krial hag é sellet dohté.

  • kreserelenn
    kreserelenn

    f. (ornithologie) Crécerelle, cresserelle.

    ●(1710) IN I 170. Ur certen labouç galvet ar c'hresserelen o crial hac o sellet ouz ar sparfelet hac ouz ar scoulet, en deveus ar vertuz hac an natural d'o sponta.

  • kresk
    kresk

    m. & adv.

    I. M.

    A.

    (1) Croissance en hauteur.

    ●(1633) Nom 76b. Caulis : la tiege ou tige : an taul pen, cresq an lousaoüen.

    ●(1732) GReg 9b. Accroissement, aggrandissement, augmentation, tr. «Cresq.» ●(1744) L'Arm 86a. Croissance, tr. «Crissque.. eu.»

    (2) Croissance en nombre.

    ●(1958) BAHE 16/9. kresk ha koazh ar boblañs abaoe 1801.

    (3) Teurel kresk : vomir.

    ●(1909) BLYA 113. Ha teul eun tammig kresk kentoc'h evit mouga… ●(1931) GWAL 136-137/425. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Kresk : teurel kresk : dislonka (vomir e galleg).

    (4) Lakaat kresk en udb. : faire croître qqc.

    ●(1907) AVKA 9. a deuas da gemer lod ha da lakât kresk en he joa.

    (5) Goulenn kresk : demander de l'augmentation.

    ●(1847) MDM 3. mar teu ervad ho mestr da c'houlenn kresk.

    (6) (hydrologie) Crue.

    ●(1732) GReg 233a. Creue, ou cruë, augmentation d'eau, tr. «Cresq.»

    B. (astronomie)

    (1) Le premier croissant de lune.

    ●(1732) GReg 587a. Le Croissant de la Lune, tr. «ar c'hresq.» ●(1744) L'Arm 171a. Reau gùênn ér hrêssque / Amzérr gaire ha frêssque : / Reau gùênn énn disscarr, / Amzérr glubb hemp marr. ●223a. Le croissant, tr. «Er hrissque.» ●316b-317a. Pendant le Croissant, les Cornes de la Lune regardent l'Orient ; & pendant le Décours, elles sont tournées au Couchant, tr. «Durand er Hrissque ag el Loaire hi hærn a séle er Sau-hiaule ; ha durand enn Disscar, ind a zou troueitt d'er Huh-hiaule.»

    ●(1876) TDE.BF 804. Reo gwenn er c'hresk / Amzer gaer ha fresk ; / reo gwenn enn diskar / Amzer gleb hep mar.

    ●(1931) VALL 435a. croissant de la lune, premier quartier, tr. «kresk m.»

    (2) War ar c'hresk, en he c'hresk : en son croissant.

    ●(1878) SVE 98 §670. Reo gwenn war ar c'hresk.

    ●(1913) AVIE 158. doh ma oé el loér én hé hresk pé ar en digresk. ●(1985) MARE 54. penaoz e vefe al loar : war he hrésk, pe war he hann, pe war he diskar.

    II. Adv.

    A. A-gresk.

    (1) De surcroît, en plus.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. I'attendois six personnes I'en ai eü quatre de surcroist, tr. «eoüen e gortou a hueh deen, hac emes bet peüar a gresqu'.»

    (2) Épith. Tud a-gresk : enfants à naître.

    ●(1955) VBRU 83. ferret du-mañ an trezoù, ar mailhurennoù hag al lienach bihan all, rak o c'hortoz tud a-gresk e oamp. ●(1957) AMAH 254. Abaoe miz here 1938 e oa tud a-gresk em zi.

    B. Mont war gresk : aller croissant, se multiplier.

    ●(1868) FHB 157/3a. an erc'h divar beg an duchen-ze a goez avechou a dolzennou. An dolzenn a goez a gass, a ia var gresk dre ma tisken. ●(1868) FHB 161/33a. Ar scrijou difeiz ha dizoue a ia scrijus var gresk.

    ●(1915) HBPR 214. lakaat da vond var gresk ar peoc'h etouez an dud. ●(1924) CDFi 1er mars 1. It var gresk, bezit mad da ouenna. ●(1930) FHAB Du 420. ez ae an tailhou war gresk. ●(1938) FHAB C'hwevrer 39. an niver a gomunionou a ya war gresk. ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 260. hag al leizadurez a yeas c'hoaz war gresk.

  • kresk-digresk
    kresk-digresk

    adv. Qui augmente et qui baisse.

    ●(1977) PBDZ 784. (Douarnenez) kresk-digresk war briz an traoù, tr. «le coût de la vie tantôt monte, tantôt decend.»

  • kresk-dour
    kresk-dour

    m. (hydrologie) Crue.

    ●(1732) GReg 233a. Creue, ou cruë, augmentation d'eau, tr. «cresq dour.»

    ●(1922) EOVD 140. krénein e hrér é huélet ur hresk-deur.

  • kresk-loar / kresk al loar
    kresk-loar / kresk al loar

    m. (astronomie) Premier cartier.

    ●(1659) SCger 35a. croissant de lune, tr. «ar cresq al loar.» ●(1732) GReg 587a. Le Croissant de la Lune, tr. «cresq al loar.»

    ●(1931) VALL 172b. Croissant, tr. «kresk al loar.» ●435a. croissant de la lune, premier quartier, tr. «kresk al loar.» ●(1955) STBJ 166. E oa gwelloc'h hada war ar c'hoz (an diskar-loar) eget war an nevez (ar c'hresk-loar).

  • kreskaat
    kreskaat

    v. intr.

    (1) Croître.

    ●(1849) LLB 275-276. minour Kerhuiton / Tam er bet ne greska. ●672. gué iouank é kreskat.

    (2) Mont àr greskaat : aller croissant.

    ●(1861) BSJ 156. Ar greskat é yé bamdé en nombr ag er ré e gredé é Jesus-Chrouist.

    (3) Kreskaat d'ober udb. : augmenter de faire qqc.

    ●(1937) DIHU 317/368. Kreskat e hra er Germaned de dennein ar Cappy.

  • kreskad
    kreskad

    m. -où

    (1) Augmentation.

    ●(1962) EGRH I 45. kreskad m. -où, tr. « augmentation. »

    (2) Supplément.

    ●(1962) EGRH I 45. kreskad m. -où, tr. « supplément. »

  • kreskadenn
    kreskadenn

    f. –où Rajout (dans un texte).

    ●(1941) SAV 19/46. Kement-mañ, avat, a zo eur greskadenn.

  • kreskadenniñ
    kreskadenniñ

    v. intr. Composer un mot à l’aide d’affixes.

    ●(1962) EGRH I 45. kreskadenniñ v., tr. « composer un mot à l’aide d’affixes. »

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...