Recherche 'lo...' : 791 mots trouvés
Page 10 : de lost-louarn (451) à lou-i (500) :- lost-louarnlost-louarn
m. lostoù-lern
I. (botanique)
(1) Vulpin.
●(1633) Nom 79b. Alopecurus : queuë de renard : lost loüarn.
●(1879) BLE 190. Vulpin. (Alopecurus. L.) Lôst-louarn.
(2) (?) Fenouil officinal (?).
●(1499) Ca 128a. Jtem proleos cest vne herbe. qui fait les cheueux chanus. brito. lostlouarn. ●(c.1500) Cb. Jtem proleos. g. vne herbe qui fait les cheueuz iaunes. b. lostlouarn. ●(1521) Cc. Jtem proleos. gal. vne herbe qui fait les cheueulx iaunes. bri. lostlouarn.
●(1732) GReg 404b. Fenouil sauvage, queue de renard, tr. «Lost-louarn.»
●(1879) BLE 275. Fenouil officinal. (F. officinale. All.) Lost-louarn. ●(1890) MOA 265a. fenouil sauvage, tr. «lost-louarn, m.»
II. (phycologie)
(1) Cystoseira fibrosa.
●(1968) NOGO 217. Cystoseira fibrosa. lostu-'lern, «queues de renards» (Le Dossen en Santec).
(2) Furcellaria fastigiata.
●(1968) NOGO 223. Furcellaria fastigiata. lostu 'lu :arn, «queues de renard» : Molène, Ouessant, Porz-Paol.
III. Racines qui obstruent les tuyaux de fontaine.
●(1732) GReg 802a. Queuë de Renard, certains amas de racines qui se forment dans les tuïaux des fontaines, & qui les bouchent, tr. «Lost-loüarn.»
- lost-marc'hlost-marc'h
m. lostoù-kezeg
I. (botanique) Prêle.
●(1633) Nom 83b. Equiselis, equisetum, salix equina, hippuris : queuë de cheual : lost march.
●(1732) GReg 749b. Prêle, plante, tr. «Lost marh.»
●(1876) TDE.BF 411a. Lost-marc'h, s. m., tr. «Prêle, plante.»
●(1931) VALL 586a. Prêle (…) T[régor] on distingue la plante à grosse tige lisse c'houistou pl. et la plante à tige plus fine branchue lost-marc'h.
II. (phycologie)
(1) Furcellaria fastigiata.
●(1968) NOGO 223. Furcellaria fastigiata. lostu ke:zeg, «queues de chevaux» : Porz-Paol, Saint-Pabu, Landeda, Korrejou en Plouguerneau, Mogueriec en Sibiril, Le Dossen en Santec.
(2) Lostoù-kezeg hir : algues Halidrys siliquosa.
●(1968) NOGO 213. Halidrys siliquosa. lostu kezeg 'ir, «longues queues de chevaux» : Saint-Pabu par opp. à Furcellaria fastigiata.
(3) par erreur Polyides rotundus.
●(1968) NOGO 222. Polyides rotundus. lostu ke:zeg, «queues de chevaux» : Le Dossen en Santec, confondu avec Furcellaria fastigiata.
III. (météorologie) Cirrus.
●(1931) VALL 125a. Cirrus, tr. «lost-marc'h m. pl. lostou-kezeg.»
- lost-ouzh-lost
- lost-pik
- lost-razhlost-razh
f. (botanique) Myosure nain Myosurus minimus.
●(1879) BLE 333. Myosure nain. (M. minimus. L.) Lôst-râz.
- lost-toennlost-toenn
m. lostoù-toenn Partie inférieure du toit, égout, gouttière (sens ancien).
●(1935) NOME 67. ne dizin ket c'hoaz lost an doenn. ●(1938) WDAP 2/121. (Pleiben, Gwezeg) Ar belc'hou a vez lakaet da hiraat ar c'hibou (kebrou hervez Vallée) evit ober al lost-toenn. ●(1955) STBJ 21. korzenn kaoñ zeñg al lost-toenn. ●(1988) TIEZ II 132. Lost-doen : l'égout du toit. ●(1986) CCBR 30. (Brieg) Egout, tr. «lost-toenn – lostoù-toenn.»
- lostadlostad
m. –où
(1) Queue, traîne.
●(1849) LLB 511-513. Lies e huéler (…) / Stered doh hum zistag ha ged ul lostad tan / (…) é koeh en ul loskein.
(2) Queue, file (de personnes, etc.)
●(1902) PIGO I 87. Eul lostad kirri a vije bepred ouz toull an nor. ●(1942) HERV 147. ez aimp da greski al lostad tud a zo o c'hortoz o zro.
(3) =
●(1949) KROB 11/12. Ar vugale, o tont eus ar skol, a vezo gleb-teil ; ha pebez lostad strodenn a zougint war ar marc'had !
(4) [au plur.] Lostadoù : déchets de blé vanné.
●(1931) VALL 187a. Déchets (prop. de blé vanné), tr. «lostadou.»
- lostadenn
- lostañlostañ
v. tr. d.
(1) =
●(1907) FHAB Here 235. ne vezint mui o losta an iliz hag o viret outhi da vont var araog.
(2) Suivre (qqn) de près.
●(1924) NFLO. emboîter le pas à qq'un, tr. «losta u.b.» ●près. tenir de près qq'un, tr. «losta u.b.»
►sens fig.
●(1944) FHAB Meurzh 45. Penaos ! ni labourerien-douar hon eus ken nebeut a ustum evidomp hon-unan ma rankomp beza atao o losta ar re all ?
- lostardlostard
m. –où (pêche) Avançon.
●(1977) PBDZ 370. (Douarnenez) un tammig loster, tr. «un petit avançon (dans une ligne de pêche).» ●722. lostard, lostardoù, tr. «fil plus fin qui rattache l'hameçon à la ligne.»
- losteg
- losteklostek
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Pourvu d'une queue.
●(1499) Ca 128a. g. queuez. b. lostec.
●(1732) GReg 772a. Qui a une queuë, tr. «Lostecq.»
●(1870) MBR 340. eur rokedenn voulouz hirr ha lostek, tr. «une casaque de velours à taille longue et à queue.» ●(1876) TDE.BF 410b. Lostek, adj., tr. «Qui a une queue.»
(2) An hini lostek : surnom du diable.
●(1925) SFKH 33. eurus hoah nen doé ket kleuet konz ag en hani lostek.
(3) Interminable.
●(1872) ROU 106a. Le diner à trainé, tr. «Al lein a zo bet lostog.»
(4) (astronomie) Sterenn-lostek, steredenn-lostek : comète.
●(1633) Nom 218a. Cometes vel cometa, crinita stella, stella comans : comete : commetten, steren costecq (lire : lostecq).
●(1907) FHAB Mezheven 99. beza 'zo stered lostec hag a dro en edou stered red.
(5) (vêtement) Qui a une une traîne.
●(1876) TDE.BF 410b. eur sae lostek, tr. «une robe qui traîne à terre.»
(6) (vêtement) Dont les manchettes pendent.
●(1876) TDE.BF 410b. mañchetez lostek, tr. «des manchettes pendantes.»
(7) Honteux.
●(1876) TDE.BF 411a. Lostok, adj., tr. «Terme familier, pour dire d'un individu ou d'un animal qu'il a la queue basse, qu'il a été battu, évincé, et qu'il en est tout honteux.»
●(1972) BLBR 190/25. Mezuz, lostog, plad e skouarn / En em jachas Aotrou Louarn / Hep lavared kenavo…
(8) (en plt d'une affaire) Qui traîne en longueur.
●(1876) TDE.BF 411a. Lostok, adj., tr. «se dit aussi en parlant d'une affaire qui traîne en longueur.»
II. Adv. Penaud.
●(1868) FHB 155/402a. hag e voue red dezhan mont ac'hano lostek.
●(1915) HBPR 70. ar zoudardet hag ho belek en em dennas ker lostok ha tra. ●126. hag e zeaz, lostok, en he dro.
III.
(1) Lostek evel al louarn bet kabestret gant ur yar : voir louarn.
(2) Lostek evel al louarn bet paket gant ur yar : voir louarn.
(3) Lostek evel ul louarn kozh bet c'hoariet gant ur yar : voir louarn.
(4) Lostek evel ul louarn douaret gant ur yar : voir louarn.
- lostel
- LostenkLostenk
n. de l. Nostang.
(1) Lostenk.
●(1748) CI.pou 85. Laustanc.
●(1902) LZBg Mae 102. Losteng. ●(1905) ALMA 70. Losteing. ●(1911) DIHU 72/271. El lod kaer aral, tud Losting nen dint nameit foèuerion. ●(1912) PBHV 119-120. Kerhet d'er foér de Lostang. ●(1934) BRUS 296. Losteng.
(2) Dicton.
●(1912) PBHV 119-120. Kerhet d'er foér de Lostang, / Inou é vé kavet er gouian. / Ma n'er havet ket inou, / Kerhet d'er foér de Langidig. / Hui er havou é marhad er hig; / Ma n'er havet ket inou, / Kerhet de foér hantér genvér d'en Hennebont, / Hui er havou é pen er pont / Pé é ma kollet. (Languidic).
(3) Blason populaire : voir Foeñverion.
- lostenn .1lostenn .1
adj. Traînard.
●(1967) BAHE 51/9. Ur baleer eus ar primañ 'oa va zad-kozh hag a-hend-all ne oa ket lostenn tamm ebet.
- lostenn .2lostenn .2
f. (en plt de qqn) =
●(1992) MDKA 77. Ma'h arru eur lostenn bennag da glask jistr aze, diwall da goll da amzer da drinkañ gante.
- lostenn .3lostenn .3
f. –où
I. (agriculture)
(1) Mancheron de charrue.
●(1857) CBF 102. Lostennou, pl., tr. «Mancherons de la charrue.» ●(1876) TDE.BF 410b. Lostennou, s. pl. f., tr. «Mancherons de charrue.»
●(1906) MSTR 17. dinerz da zerc'hel / Lostennou an alar.
(2) Rallonge arrière de charrette.
●(1987) GOEM 199. on rallonge la charrette avec deux accessoires utilisés par ailleurs pour charger les foins et les moissons, le drousell sur l'avant, le losten sur l'arrière.
II. (anatomie) Lostennig ar vouzellenn-dall : appendice.
●(1954) VAZA 89. kleñved lostennig ar vouzellen dall.
III. (habillement)
(1) Pan, queue de chemise.
●(1732) GReg 772b. Queuë trainante d'une robe, tr. «Lostenn hirr. p. hostennou hirr.»
●(1840) SBI II 162. lostenn ma roched, tr. «la queue de ma chemise.» ●(1896) GMB 373. pet[it] tréc[orois] losten queue de chemise.
►plais. Ober fraoñv-lostenn : se lever du lit.
●(1955) VBRU 10. ken na veze poent ober fraoñv-lostenn ha debriñ lein. ●(1957) AMAH 69. ne blije ket din ober fraoñv-lostenn re abred, war vale e ranken 'ta bezañ kerkent ha goulaouig an deiz.
(2) Jupe, cotte, cotillon.
●(1633) Nom 114a. Cyclas : cotillon : coutillon, losten, goüeleden. ●114b. Theristrum : vn cottillon d'esté : vr coutillon pe losten euit an haf.
●(1659) SCger 32b. cotte, ou cotillon, tr. «lostenn.» ●157b. losten, tr. «cotillon.» ●(1732) GReg 29a. Mettre une allonge à une jupe, &c, tr. «Lacât un Asténn ouc'h ul losténn &c.» ●218a. Cotte, jupe, tr. «Lostenn. p. lostennou.» ●551b. Jupe, tr. «Lostenn. p. lostennou.»
●(1857) CBF 26. da losten, da losten verr, tr. «ta jupe, ton cotillon.» ●(1876) TDE.BF 410b. Lostenn, s. f., tr. «Jupe, robe des femmes ; pl. ou.»
(3) Partie arrière de la grande coiffe ouessantine.
●(1985) OUIS 221. Grande coiffe blanche carrée dont la partie arrière ou lostenn couvre la nuque.
(4) fam. Paotred o lostennoù du : la curaille.
●(1908) KMAF 34. «Pôtred o lostennou du», enebourien ar Gouarnamant.
IV. Queue pour orienter un moulin.
●(1985) OUIS 236. une queue ou lostenn permet d’orienter le moulin.
V.
(1) Bezañ berr he lostenn : être jaloux.
●(1732) GReg 506b. Etre jalouse de son mari. (métaphoriquement on dit : cahout lostenn verr.
●(1867) MGK 74 (L) G. Milin. He c’hrek, penn digabestr, pizen, berr a lostenn. ●(1878) SVE 428. Ar c'hreg a zo berr a lostenn, tr. L.-F. Salvet «La femme au jupon court.» ●note Sauvé : cette locution proverbiale s'applique aux femmes jalouses, parce que, remuantes, toujours aux aguets, il semble naturel qu'elles soient court-vêtues, pour que rien n'embarrasse leur marche et qu'elles puissent suivre ou rechercher facilement les traces de celui qu'elles supposent infidèle.
(2) Silañ ar yod dre lostenn hec'h hiviz : voir yod.
(3) Emañ ganti ar bragez hag al lostenn : voir bragez.
- lostenn-dindan
- lostenn-greizlostenn-greiz
f. lostennoù-kreiz (habillement) Jupe d'entre-deux.
●(1732) GReg 552a. Jupe d'entre-deux, tr. «Lostenn-greiz. p. lostennou-greiz.»
- lostenn-verr
- lostenn-vleizlostenn-vleiz
f. (météorologie) Arc-en-ciel.
●(1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Lostenn-blei(z) = gg Eur ganevedenn pe gwareg-ar-glao.
- lostennachoùlostennachoù
plur. Criblures de blé vanné.
●(1879) BMN 153. e lec'h ma zo greun reud ha coant ez eus ivez duan ha lostennachou. ●(18--) SAQ II 275. al lostennachou (...) taolet da zevi.
●(1910) FHAB Gwengolo 270. dispartia al lostennachou diouz ar greun mat. ●(1931) VALL 187a. Déchets (prop. de blé vanné), tr. «lostennachou.» ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 341. touezia gant an ed skubennachou o solierou hag a bep seurt lostennachou.
►sens fig.
●(18--) SAQ I 152. me a zigaso deoc'h nemoranchou, lostennachou ar pec'het !
●(1935) LZBl Gwengolo/Here 159. Ar c'hez tud-se, hag a zo evel lostennachou an dud all.
- lostennadlostennad
f. –où
(1) Traînée.
●(1903) MBJJ 75. Pa zav a-bik uhel-uhel, ’vel eur c’hlasten voan, peb lostennad poultr tanet. ●(1922) FHAB C’hwevrer p. 52. Arabad ankounac’hât emomp e kreiz ar goanv ; ha n’eo ket avius treina dre an douar gleb, m’hel lavar d’eoc’h, eul lostennad vat a zouar priellek ! ●(1948) KROB 7/6-7. eul lostennad sklerijenn o kelc’ha ar volz : Bali Sant Jalm pe Sant Jakez.
(2) =
●(1936) LZBl Du/Kerzu 430. peadra da veza ennoun eul lostennad lorc'h a-benn warc'hoaz !...
(3) Lostennad komzoù : tirade, longue suite de paroles.
●(1732) GReg 923b. Tirade, longue suite de paroles, tr. «Ul lostennad compsyou.»
- lostennek
- lostenniñ / lostennañ
- losthedlosthed
m. –où (apiculture) Troisième essaim.
●(1732) GReg 368a. Le troisième essain [d'une ruche], tr. «Losthed. al lost hed. (parce qu'il est ordinaire que le troisième est le dernier.) lorsqu'il s'en trouve un quatrième (ce qui est rare) on dit que c'est une bénédiction.»
●(1876) TDE.BF 410b. Lost-hed, s. m., tr. «Le troisième essaim que jettent les abeilles d'une ruche.»
- lostiglostig
m.
(1) (botanique) Pédicule, pédoncule, pétiole.
●(1633) Nom 98b. Pediculus, stylus, petiolus : la queuë des fruicts : losticq an frouez.
●(1876) TDE.BF 411a. Lostik, s. m., tr. «Queue des fruits.»
(2) (anatomie) Lobe (de l'oreille).
●(1876) TDE.BF 411a. Lostik, s. m., tr. «le tendron de l'oreille : lostik ar skouarn.»
- lostig-al-louarnlostig-al-louarn
m. (jeu) C’hoari lostig-al-louarn : jouer à la queue leu leu.
●(1974) TDBP III 104. Les jeux enfantins : (...) C'hoari lostig al louarn, tr. « jouer à la queue du renard (à la queue leu leu). »
- lostig-an-ti
- lostig-paelonlostig-paelon
m. (ornithologie) Mésange à longue queue.
●(1934) BRUS 253. Une mésange, tr. «ul lostig-palon (à longue queue).»
- lostigatlostigat
v. intr.
(1) (agriculture) Lever la herse de temps en temps pour la débarrasser des herbes.
●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/24. (Tregor ha Goelo) Lostigat, verb. : sevel an tramailh, an oged ur wech an amzer o labourat en ur park, da lezel al louzoù a-lostoù war an dachenn.
(2) sens fig. Ne pas faire grand chose.
●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/24. (Tregor ha Goelo) Lostigat, verb. : Ober nebeut a dra.
- lostigellatlostigellat
v. intr.
(1) (agriculture) Lever la herse de temps en temps pour la débarrasser des herbes.
●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/24. (Tregor ha Goelo) Lostigellat, verb. : sevel an tramailh, an oged ur wech an amzer o labourat en ur park, da lezel al louzoù a-lostoù war an dachenn.
(2) sens fig. Ne pas faire grand chose, traînasser.
●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/24. (Tregor ha Goelo) Lostigellat, verb. : Ober nebeut a dra.
- lostigenniñlostigenniñ
v. intr.
(1) (agriculture) Lever la herse de temps en temps pour la débarrasser des herbes.
●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/24. (Tregor ha Goelo) Lostigenniñ, verb. : sevel an tramailh, an oged ur wech an amzer o labourat en ur park, da lezel al louzoù a-lostoù war an dachenn.
(2) sens fig. Ne pas faire grand chose.
●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/24. (Tregor ha Goelo) Lostigenniñ, verb. : Ober nebeut a dra.
- lostoù
- lostpintetlostpintet
adj. (en plt d'une charrette) À cul.
●(1982) MABL I 143. (Lesneven) tri pe bevar c'harrad, hag a vezent, pas bennet, met lostbintet 'kichen an daol dourneureuz. ●(1982) MABL II 80. (Lesneven) lospintet : lostpintet ar c'harr : lost-bintet, gwintet ar c'harr e lost war an douar.
- lostrugennlostrugenn
voir lustrugenn
- lostwintlostwint
s.
I. (en plt d'une charrette)
(1) War lostwint : à cul.
●(1958) BLBR 110/4. kavet karr Tonton Lomm war lost-wint. (d'après Kannadig Landi Meurz-Here 1957)
(2) A-lostwint : à cul.
II. fam. (en plt de qqn) E limonoù a-lostwint : les quatre fers en l'air.
●(1877) FHB (3e série) 17/139b. Ma ve red gourin, mab hena ar Republik ruz a ve buhan he limounou a lost-vint.
- lostwintetlostwintet
adj. Mis à cul.
●(2003) ENPKP 79. (Ploueskad) Ar re all a veze sammet e kirri, lost-vinted ha tennet diwarno ar gercher hag ar c'hlozinier, tr. (p. 80) «Les huit autres furent hissés sur huit charrettes transformées en fardiers par enlèvement des ridelles.»
- Lot
- Lotead
- LoteiLotei
n. de l. Lothey.
●(1732) GReg 920b. Sant They Ermyd ê Lo-they, hac ê becg ar raz, Patrom en parres Lo-they taust da Pléybenn, hac hiny Lothèe, pe Lo-theacq, ê qichen Kemperlé, &c.
●(1890) MOA 22b. Lotei-Landremel.
●(1904) SKRS I 59. Al leor penn da benn a zo bet guechall troet e brezounek gant eur belek euz Lothey. ●(1955) STBJ 104. eur vur hir oc’h en em astenn war barrez Lotei. ●(1961) PETO 9. ginidik eus Lotei.
- lotez
- lotiañlotiañ
v. pron. réfl. En em lotiañ : (?) se cotiser (?).
●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 120. Ind hum lotias eit rein dehai en tu de vihuein.
- lotiri
- lotruslotrus
m. –ed (ornithologie) Autruche.
●(1499) Ca 128a. Lotrucc. g. ostruce. l. hec structio/is. cest vng oisel.
●(1732) GReg 72a. Autruche, grand oiseau qui a des aîles courtes, mais qui ne lui servent qu'à courir plus vîte, lorsque le vent lui est favorable, tr. «Lotruçz. p. lotruçzed.» ●Des œufs d'Autruche, tr. «Vyou-lotruçz.» ●Des plumes d'Autruche, tr. «Pluñ lotruçz.» ●(1744) L'Arm 23a. Autruche, tr. «Lotrusse.. uzétt. m.»
●(1931) VALL 49b. Autruche, tr. «lotrus f.»
- lotrusek
- lou .1lou .1
interj. Onomatopée pour inviter les vaches à boire.
●(1919) DBFVsup 46b. lou lou lou, cri pour inviter les vaches à boire.
- lou .2lou .2
voir louf
- lou .3lou .3
voir lu
- lou(i)-lou(i)-
voir louv(i)-