Devri

Recherche 'lo...' : 791 mots trouvés

Page 11 : de lou-gwiz (501) à loudouriezh (550) :
  • lou-gwiz
    lou-gwiz

    m. Vératre blanc, ellébore blanc.

    (1633) Nom 94a. Veratrum album, elleborus albus : viraire, veratre, ellebore blanc : an euor guen, lou guys.

  • louac'h
    louac'h

    f. louec'hi (ornithologie) Foulque macroule, judelle Fulica altra.

    (1732) GReg 550a. Judelle, sorte de canard sauvage, tr. «louac'h. p. louëc'hy.» ●(1752) PEll 517. Lavac'h, Jodelle, oiseau de mer. Singulier Lavac'hen. Pluriel. Lavachet (sic). Ce nom est de l'usage de Landevennec. Voyez si ce n'est pas le même que Louc'hi, qui est de même signification.

    (1821) GON 302a. Lavac'h. Voyez Louac'h. ●314a. Louac'h, s. f., tr. «Judelle, sorte de canard sauvage. Pl. louic'hi.» ●(1876) TDE.BF 392b. Lavac'henn, s. f. C[ornouaille], tr. «Judelle, oiseau ; pl. lavac'h, masc.»

  • louad
    louad

    m. –ed, louidi Niais.

    (1659) SCger 55b. faineant, tr. «louaut.» ●157b. louat, tr. «niais.» ●(1732) GReg 8b. Accoquiner, rendre fainéant, tr. «Rénta loüaut.» ●74b. Badin sot, ridicule, tr. «louad. p. louaded.» ●210b. Coquin, faineant, lâche, libertin, gueux, tr. «loüaud. p. loüauded.» ●339b. Ce jeune homme a toute l'encolure d'un sot, tr. «An dailh eveus ul louaud a so varn an dèn yaouancq-hont.» ●656b. Niais, tr. «Loüad. p. loüaded

    (1857) HTB 52. Ar marc'had a seblante gouniduz d'an daou louad. ●(1866) FHB 57/38b. Na zit ket da guemer skouer var ar re louad. ●(1876) TDE.BF 411a. Louad, s. m. T[régor], tr. «Niais.»

    (1931) VALL 63b. Benêt, tr. «louad pl. louidi

  • louadaj
    louadaj

    m. Niaiserie.

    (1732) GReg 210b. Coquinerie, action de coquin, tr. «loüaudaich

  • louaderezh
    louaderezh

    m. Niaiserie.

    (1732) GReg 74b. Badinage, maniere sotte & ridicule, tr. «loüadérez. p. loüaderezou.» ●656b. Niaiserie, tr. «Loüadérez

  • louadez
    louadez

    f. –ed Femme niaise.

    (1732) GReg 74b. Badine, peu serieuse, folâtre ; ridicule, tr. «louadès. p. louadesed»

    (1876) TDE.BF 411a. Louadez, s. f. T[régor], tr. «Femme niaise.»

  • louadiñ
    louadiñ

    v. intr. Devenir niais.

    (1659) SCger 2b. s'Accaignarder, tr. «louauti.» ●(1732) GReg 8b. S'accoquiner, devenir, ou faire le fainéant, tr. «loüauti. p. loüautet. Loüaudi. pr. loüaudet.» ●74b. Badiner, faire le badin, tr. «loüaudi. pr. loüaudet.» ●210b. Coquiner, faire le metier de coquin, gueuser, tr. «Loüaudi. pr. loüaudet.» ●656b. Niaiser, tr. «Loüadi. pr. loüadet

    (1876) TDE.BF 411a. Louadi, v. n. T[régor], tr. «Devenir niais.»

  • louagiñ
    louagiñ

    voir loakriñ

  • louaj
    louaj

    m.

    (1) Ober louaj : louer des véhicules.

    (1955) STBJ 49. Ober louach a oa fermi gweturiou da gas tud da veaji. 147. Jak Menez a ree louach ive evel ma zad.

    (2) par méton. Cheval limonier.

    (1958) BRUD 4/19. al louaj a ranko mond el limon ! ●57. Louaj : marh-limon. ●(1958) BRUD 4/29. Eul louaj labour oa.

    ►[en apposition]

    (1633) Nom 32a. Equus meritorius, conductitius : cheual de louage : march loüaig.

    (1772) KI 455. er march louach, tr. «un cheval de louage.»

    (1958) BRUD 4/35. evel ar marh louaj.

  • louajer
    louajer

    m. –ion

    (1) =

    (1827-1829) VSA 1512-1513. ar sant ares de glerc mond voar an aneval / hac enf a eulle voar droad vel eur pourf louager.

    (2) Loueur de véhicules, de chevaux.

    (1732) GReg 584a. Loüeur de chevaux, tr. «Louaicher. p. louaichéryen

    (1931) VALL 433a. Loueur de voiture, tr. «louacher pl. ien.» ●(1955) STBJ 49. e kendalc'has Yeun ar Gow gant e vicher charretour ha louacher. 117. louacher, eveltañ.

  • louajerezh
    louajerezh

    m. Louage.

    (1931) VALL 433a. Louage, tr. «louacherez m.»

  • louajiñ .1
    louajiñ .1

    v. intr. Faire du transport routier.

    (1982) MABL I 134. (Lesneven) honnezh [ar gazeg] eo 'veze ga' Marie aze o louajiñ aze 'pad ar vrezel. ●(1982) MABL II 80. (Lesneven) louajiñ : ober chalboterezh, transport gant ar c'harr.

  • louajiñ .2
    louajiñ .2

    v. tr. d. Louanger, faire des louanges.

    (1790) MG 242. eit me louagein.

  • louan .1
    louan .1

    f. –où, –ioù

    (1) Courroie.

    (1499) Ca 128b. Louffan. g. corniere pour lier beufs.

    (1732) GReg 225b. Courroie pour lier les beufs, tr. «Louan. p. louanou. loan. p. loanou. loffan. p. loffanou.» ●(1744) L'Arm 19a. Attache, longe, tr. «Louan.. neu. f.» ●(1790) MG 85. guet eun a vout lardét guet el lúanneu, pe vanquehai a sèntein. ●(17--) TE 135. er garrottein guet querdad nehué, pé guet luanneu.

    (1876) TDE.BF 411a. Louan, s. f. C[ornouaille], tr. «Courroie de cuir pour lier le joug des bœufs.»

    (1907) VBFV.fb 24a. courroie, tr. «luan, f. (pl. ñneu).»

    (2) par anal. Lame (de bronze, etc.).

    (1824) BAM 6. Laqueet e oe var e gorf noaz louaniou arm rusiet en tan.

  • louan .2
    louan .2

    m. Moisissure.

    (1866) FHB 71/150a. Goloet holl a c'huez a boultr hag a louan.

  • louanadur
    louanadur

    m. Moisissure.

    (1732) GReg 632b. Moisissure, tr. «luañnadur

  • louaneg
    louaneg

    m. louaneion Homme qui a de longues jambes.

    (1659) SCger 67b. homme qui a de longues iambes, tr. «louanec.» ●(1732) GReg 507a. Homme qui a de grandes jambes, tr. «louanecq. p. louanéyen

  • Louaneg
    Louaneg

    n. de l. Louannec.

    I. Louaneg.

    (1746) BS 322. O veza bet lequeet da berson e parres Lohanet e Treguer.

    (1827-1829) VSA.P 90. evoa roed louanec dean. ●(1839) BESquillere 306. Un nebedicg amzér arlerh é oé bet hanhuet person é parraes Tredretz, é péhani é chommas eih vlai, ha goudé é parraes Lohanec, é péhani é varhuas. ●(1846) BAZ 313. e parrez Lohanet e Treguer. ●(1867) BUE 75. enn Treo-Tregignek, tost awalc'h da Louannek. ●(1884) BUZmorvan 353. hag ac’hano e oue kaset da barrez Lohanek. ●(1894) BUEr 27. Eun den iaouank diouz Louanek a oa dimet d'eur plac'h iaouank deuz he barouz. ●(1894) BUZmornik 352. ar Zant [Eozen] a oue hanvet da bersoun e parrez Tredrez, hag ac’hano e oue kaset da barrez Lohanek.

    (1904) BOBL 15 octobre 4/3c. an dimezel Félicie Lissilour, deuz Louanek. ●(1911) BUAZmadeg 336. e oue hanvet da barrez Louhannek.(1933) BREI 323/4c. Emile Guyomar, eus Louanneg.

    II.

    (1) Terme de l’argot de la Roche-Derrien (Tunodoù) : eau-de-vie.

    (1886) ARN 31. Eau-de-vie. – Br. : Gwin-ardant, mot à mot, vin ardent, vin de feu. Arg. : Louanek (...) Les deux [termes] que voici encore (et il y en a d'autres) sont modernes : (...) 5. Louanek (Louannec), le nom d'un bourg, sur le chemin de Perros, où se rencontrent souvent les poissonniers qui reviennent de la grève et les chiffonniers.

    (2) Dicton.

    (1944) (2004) TROMK 218b. C'hwez al lavan kotonek / Zo gant merc'hed Louanneg. Mari-Jozeb Hautcoeur, 05-02-44.

    (3) Blason populaire.

    (2004) TROMK 218b. Bajaneg eus Louaneg. Aotrou ar Braz.

    (4) Blason populaire.

    (1983) PIKO 111 & 120. Louanegiz, laboused treut, / Sac'hadoù c'hwezh, brammerien reut.

    (2004) TROMK 218b. Louanegiz, laboused treut, / Sac'hadoù c'hwezh, brammerien reut. Pikoù mab e dad, Jakez Konan.

    (5) Dicton.

    (1983) PIKO 111. Louanegiz, paotred an aod, / N'anavont ket krampouezh diouzh yod.

    (2004) TROMK 218b. Louanegiz, paotred an aod, / N'anavont ket krampouezh diouzh yod. Pikoù mab e dad, Jakez Konan.

    III. [Toponymie locale]

    (1877) EKG I 53. Chomm a rea pennadou, evel da heana, dirak ar Porz-Guenn, e parrez Penvenan, dirak an Trevoux, Trelevern ha dirak al Lenn, e parrez Louanec. ●(1894) BUEr 53. Kichen kastel Barac'h, damdost da hent Lannuon.

  • Louanegad
    Louanegad

    m. Louanegiz Habitant de Louannec.

    (1827/29) VSA 2160. huy a louanegis a neus ar memes graso.

  • Louanegiz
    Louanegiz

    Habitants de Louannec.

    (1827-1829) VSA 2160. huy a louanegis a neus ar memes graso. ●(1867) BUE 132. da difenn da Louannegiz dont d’he welet. ●(1894) BUEr 57-58. ha dre-ze Louanegiz a oa deut da gad eur garante vraz evit-han.

  • louanek
    louanek

    adj. Qui a de grandes jambes.

    (1876) TDE.BF 411a. Louanek, adj. C[ornouaille], tr. «Qui a de grandes jambes.»

  • louanet
    louanet

    adj. Moisi.

    (17--) TE 119. ou bara berhonnét ha luanhuét.

    (1856) VNA 49. Pain moisi, tr. «Bara luannet

  • louangen
    louangen

    m.

    (1) Homme mal bâti, sans force.

    (1876) TDE.BF 407a. Loangen. Ce mot, un peu dénaturé, est le même que le précédent [= loan-gwan]. On prononce aussi loañgen.

    (1929) FHAB Meurzh 105. Stank da c'henou, louangenn, pe me az kaso d'ar prizon en e lec'h !

    (2) Escogriffe.

    (1928) FHAB Mezheven 220. Setu aze avat eur penefi a-zoare d'in d'en em zizober eus an daou louangenn divalo-man. ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Laouangenn (gg.) = den mentet-uhel (escogriffe e galleg).

  • louangeneg
    louangeneg

    m. Homme mal bâti, sans force.

    (1766) MM 473. raguenes rous, Loüanguennoc.

  • louaniñ
    louaniñ

    v. intr. Moisir.

    (1732) GReg 632b. Moisir, tr. «luañneiñ. pr. et

  • louaret
    louaret

    adj. =

    (1867) BUE 107. er vered-ze e weler eur min braz louaret.

  • louarn
    louarn

    m. & interj. –ed, lern, louirni

    I. M.

    A.

    (1) Renard.

    (14--) N 285. Gat na louarn ne espernaff, tr. «Je n’épargne lièvre ni renard.» ●(1499) Ca 128a. Louarn. g. renart goupill. l. hic vulpes. pis.

    (1659) SCger 102b. renard, tr. «louarn, p. lern.» ●(1710) IN I 325. al lern munud (…) a zeu da zegati ha da ruina ar guini. ●(1732) GReg 802a. Renard, animal sauvage, tr. «Loüarn. p. leern. Van[netois] loarn. luern.» ●(17--) FG II 10. e zeus louirni. ●(17--) TE 131. tri hant luhern.

    (1818) HJC 74. Er luerni en dès bertimeu in doar. ●(1838) OVD 225. el luherni bihan-hont. ●(1849) LLB 1489. El luherned é troein tro ha tro d'hou tier. ●(1878) EKG II 11-12. chilpadenn skiltruz al louarn. ●(1896) HIS 41. tri hañt luharn.

    (1907) AVKA 53. Ar lern ho deus ho zoull. ●(1967) BAHE 54/28. Da louarn kousket / Ne zeu tamm boued.

    (2) [empl. comme adj.] Malin, matois.

    (1905) ALLO 67. Re louarn eo da vihana ! ●(1909) HBAL 11. Ne vouien ket, nan, oaz ken louarn a ma peuz an ear da veza... ●(1943) FATI 84. Fañchig a oa ken louarn all, pa gare. ●(1978) BRUD à partir de janvier 1977).">BRUDn 19/11. Poent braz dezañ d’e dro diskouez e oa ken digourdi ha ken louarn hag e vistri goz.

    B. [en apposition]

    (1) (religion) Pask-Louarn =

    (1907) FHAB Kerzu 315. Tri miz goude m'oa eat euz Lok-Maria ec'h en em gave ar Pask-Louarn. ●(1935) CDFi 27 avril. En deiziou-man e dlie ober e bask-louarn.

    (2) Tro-louarn : ruse.

    (1872) FHB 406/ 325a. great eun dro louarn dezho gant Bernard.

    (1943) FATI 64. c'hoari e dro-louarn. ●(1964) ABRO 131. o zapout dre un dro-louarn bennak. ●(1986) PTGN 26. Ar Zaozon en em laka da c'hoari troiou-louarn da Roskoiz.

    (3) Mouar louarn : mûres des haies.

    (1927) GERI.Ern 403. mouar louarn, tr. mûres de haies.»

    (4) Banal-louarn : prêle des champs.

    (1918) KZVr 294 - 20/10/18. balan louarn, tr. «prêle des champs.»

    (5) Lost-louarn : vulpin.

    (1499) Ca 128a. Jtem proleos cest vne herbe. qui fait les cheueux chanus. brito. lostlouarn. ●(c.1500) Cb. Jtem proleos. g. vne herbe qui fait les cheueuz iaunes. b. lostlouarn. ●(1521) Cc. Jtem proleos. gal. vne herbe qui fait les cheueulx iaunes. bri. lostlouarn.

    (1633) Nom 79b. Alopecurus : queuë de renard : lost loüarn. ●(1879) BLE 190. Vulpin. (Alopecurus. L.) Lôst-louarn.

    (6) Hent-louarn : chemin des écoliers.

    (1872) FHB 404/310b. e vijent rentet cals kentoc'h o kemeret an hent louarn eget o vont a dreuz ar menezioù.

    (7) Ober skol(ig)-louarn / skol(ig)-al-louarn : faire l’école buissonière.

    (1909) BOBL 09 janvier 211/1a. ar c’hrennard a zek vloaz ne vank ket da ober skolik al louarn pa ve teo ar skorn var ar poull. ●(1931) VALL 86b. école buissonnière, tr. «skolig-louarn f.» ●(1962) BRUD 16/18 (T) E. ar Barzhig. Evel eur hrennard chomet d'ober skol louarn. ●(1974) TDBP III 105. Te az-eus graet skolig al louarn, tr. « tu as fait la petite école du renard, c-à-d tu as fait lécole buissonnière. »

    (8) C’hoari troig-al-louarn : faire l’école buissonnière.

    (1974) TDBP III 105. te az-teus c'hoarïet troïg al louarn, tr. « tu as joué le tour du renard (c-à-dire tu as fait l’école buissonnière. »

    II. Loc. interj.

    (1) Kaoc'h louarn !

    (1959) BRUD 10/62. Med kaoh louarn ! Marzin a oa eet da loja da Leskonil da di e hoar-gaer.

    (2) (en s'adressant aux poules) Boued al louarn ! : repas de renard !

    (1927) GERI.Ern 56. Boued al louarn, tr. «pâture aux renards (aux bestiaux !)»

    III. (Terme d’injure) Lern dous.

    (1732) GReg 342a. Des docteurs enfarinez, des gens de mauvaise doctrine, qui affectent la bonne, la saine, des gens couverts de farine blanche que le vent emporte, tr. « Doctored bleudeucq. bleudéyen fall. bezyou güennet. bleizy dôn. leern douçz. alanigued. tirguizyer al leaz livris. etivy caloun an douar »

    IV. (en plt de qqc. ; plur. en –ioù)

    (1) (agriculture) Crochet qui sert à maintenir la tension d'une corde sur une charretée.

    (1982) PBLS 542. (Sant-Servez-Kallag) louarnioù, tr. «crochets de blocage sur la poulie qui sert à tendre les cordes sur les charrettées (sic) de foin ou de paille.»

    (2) (maçonnerie) Pierre qui sert à maintenir la tension du cordeau, renard (Littré).

    (1982) TIEZ I 117. Les maçons utilisent le cordeau (neud). Ce dernier est maintenu à l'aide d'une cheville bloquée par une pierre d'angle. Il est raidi par une pierre (louarn, renard) qui pend dans le vide.

    (3) (maçonnerie) Dispositif permettant de verser leur nourriture aux porcs à travers le mur de la soue.

    (1988) TIEZ II 99. Dans le Cap-Sizun toujours, un aménagement particulier (al louarn) permet de verser directement le barbotage aux cochons dans leur crèche : la nourriture destinée à l'animal est déversée par une ouverture et guidée vers son auge par une pierre plate disposée selon un plan incliné.

    V. Pentañ lern : faire prendre des vessies pour des lanternes.

    (1962) TDBP II 325 (T). Hemañ a oar penta lern, tr. J. Gros «celui-ci sait peindre (parer, embellir) des renards – faire prendre des vessies pour des lanternes).»

    VI.

    (1) Mezhek evel ul louarn bet tapet gant ur yar // Mezhek evel ul louarn bet bourdet gant ur yar // Flep evel ul louarn bet louzet gant ur yar // Lostek evel al louarn bet kabestret gant ur yar // Lostek evel al louarn bet paket gant ur yar // Lostek evel ul louarn kozh bet c'hoariet gant ur yar // lostek evel ul louarn douaret gant ur yar : honteux, penaud.

    (1870) MBR 136 (L) A. Troude. Hag hen kuit gant he skaon, kel lostok hag eul louarn paket gant eur iar. ●(1875) FHB 520/408a *Mab ar Bae. Ar bourc'his a droas he gein, a ieas en he dro, ker lostek hag eul louarn koz bet c'hoariet gant eur iar. ●(1877) FHB (3e série) 15(2)/122b (L) *Mik an Dourdu. Hag ho c'hassaz divar va zro, lostek evel lern douaret gant ier.

    (1909) NOAR 144 (L) K. ar Prat. Mezek evel eul louarn hag a vije bet tapet gant eur yar, Pinvidig a bed hag a asped Dienez da rei dourn d'ezan da zisken eus e glud. ●(1910) FHAB Kerzu 371 *Fanch an Ti-All. Ha me, lostek evel al louarn bet kabestret gant eur yar, ha distrei da di ar marichal. ●(1931) FHAB C'hwevrer 65 Y. Kostarreun. Miser o laoskas da vont kuit, hag ez ejont lostok evel al louarn bet paket gant eur yar. ●(1937) FHAB Gouere 221 (K) Y. ar Gow. Flep e oant o vont kuit, flepoc'h eget eul louarn a vije bet «louzet» gant eur yar. ●(1957) BRUD 2/48 (K) Y. ar Gow. Ken mezeg hag eul louarn bet tapet gand eur yar, e chome dilavar ar houilh, eur bern soñjezonou displijuz o troidellad dre e benn. ●51. Neuze, strafuilhet gand ar zoñj e oa bet troet e maouez, e laoskas e ardou hag e kerzas kuit, ken flep hag eul louarn hag a vije bet louzet gand eur yar. ●(1962) GERV 53 (K) Y. ar Gow. - Aotrou roue,» a lavaras an den, ken mezek deañ ha d'eul louarn bourdet gant eur yar, «kollet em eus, siouaz ! ma marc'h, samm hag all.

    (2) (Tennañ, c'hoari, ober) un dro louarn : jouer un mauvais tour.

    (1866) FHB 90/304b (L) G. Morvan. Pa deuas ar merc'hed-ze da velet oa eun dro louarn a voa tennet dezho. ●(1878) SVE 570. Tenna eun dro louarn, tr. L.-F. Salvet «Jouer tour de renard.»

    (1907) BSPD I 548 (G) J. Larboulet. Un dé, sant Filip e hras un dro-luhern, èl ma larér, d'er brér Félix. ●(1978) LLMM 187/108 (T) E. ar Barzhig. oc'h intentiñ c'hoari un dro louarn dezhañ.

    (3) Ober e louarn gant ub. : chercher à tromper qqun.

    (1909) HBAL 48 (L) L. Helies. Mil boan em boa o viret da zirol pa edoz oc'h ober da louarn gant Jermen.

    (4) (Soutil, fin) evel al louarn : très malin.

    (17--) FG I 26 (Lu) P. Kerenveier. O pardié, finoc'h évid eul louarn é vézo, ar boèd ar gounnar.

    (1838) CGK 4 (Ku) P. Proux. Beza soutil vel al louarn, meür vel ar zilien.

    (5) Fin evel kaoc'h louarn : très malin.

    (1936) IVGA 239 (Ki) Y. Drezen. «Fin e oas gwechall, giz kaoc'h louarn. ●(1938) SAV 9/41 (Ki) Y. Drezen. Ret anzao edo ar Brenn finoc’h eget kaoc’h louarn. ●(1957) BRUD 1/120 (L) F. Inizan. An n'i goz, finnoh eged kaoh-houarn (lire : louarn), a ouie an taol da hounid ar porrastell-mên, a oa koulskoude striz awalh. ●(1974) SKVT III 152 (Ki) Y. Drezen. Larout a raen atav 'oas finoc'h evit kaoc'h-louarn.

    (6) C’hoari al louarn : faire l’école buissonière. Cf. ober skol louarn.

    (1974) YABA 16.03 (G) Job Jaffre. Liés erhoahl e kavènt en tu de chomel de hoari er louarn dré er parkeuiér.

    (7) Mont eus a di al louarn da di ar bleiz : voir ti.

    (8) Mont d'an drotig-louarn : voir trot.

  • louarneta
    louarneta

    v. intr. Chasser le renard.

  • louarnetaer
    louarnetaer

    m. –ion Chasseur de renard, renardier.

    (1981) ANTR 113-114. da houlou deiz ez a al louarnater da weled ha deued eo al louarn da dañva e lipebao.

  • louarnez
    louarnez

    f. –ed Renarde.

    (1732) GReg 802a. Un renard femelle, tr. «Loüarnès. p. loüarnesed

    (1931) VALL 643b. Renarde, tr. «louarnez pl. ed

  • louarniñ
    louarniñ

    v. tr. d. Tromper.

    (1907) DIHU 29/463. Luhernet em es tud fin hag en Eutru kuré e luhernein hoah és erhoalh hiniù...

  • louc'h .1
    louc'h .1

    m. –ed Blaireau.

    (1732) GReg 98b. Bléreau, petit animal puant, tr. «louh. p. louhed

    (1876) TDE.BF 411b. Louc'h, s. m. V[annetais], tr. «Blaireau ; pl. et

  • louc'h .2
    louc'h .2

    m./f. –où, -ioù Empreinte.

    (1821) GON 314b. louc'h, s. f., tr. «L'impression d'une corde ou autre lien, comme quand on en a fait une ligature pour la saignée, etc. En général, l'impression que l'on fait en pesant sur un corps mou, sur la chair, sur la cire, etc. Pl. iou.» ●(1876) TDE.BF 411b. Louc'h, s. m., tr. «Trace que laisse sur un corps mou une corde, une ligature, une compression ou pression quelqconque.»

    (1927) GERI.Ern 361. louc'h m., tr. «Empreinte, marque d'une impression.» ●(1931) VALL 252a. Empreinte, tr. «louc'h m.» 378b. Impression en creux dans un corps, tr. «louc'h m.»

  • louc'hadur
    louc'hadur

    m. –ioù Impression, marque.

    (1732) GReg 519b. Impression, marque, tr. «loc'hadur

    (1927) GERI.Ern 361. louc'hadur m., tr. «Empreinte, marque d'une impression.» ●(1931) VALL 252a. Empreinte, tr. «louc'hadur m.» ●378b. Impression en creux dans un corps, tr. «louc'hadur m.»

  • louc'hañ
    louc'hañ

    v. tr. d.

    (1) Marquer, empreindre.

    (1716) PEll.ms 873. Louc'ha, selon Mr Roussel, signifie faire impression en pesant, par exemple, sur la chair sur la cire molle, sur la terre &c. On dit d'un homme qui a les mains liées avec une corde bien etrainte louc'het int e dioubrec'h, ses deux bras sont marquez de la corde, ou l'impression de la corde paroît sur ses bras (…) Louc'ha est donc dit au sens d'enfoncer en ce qui est moû. (…) Plusieurs, surtout en Leon, disent louc'ha, et même loc'ha, qui est de la dialecte de Cornwaille, au sens de blesser en quelque maniere que ce soit par des fardeaux portez sur les epaules, et même des chevaux que le bat blesse, ce qui arrive par l'impression de ces fardeaux. ●(1732) GReg 605a. Marquer, imprimer, tr. «Loc'hat. pr. loc'het

    (1867) FHB 135/246b. Ho staga a reat gant guedigner pe tourkejou great gant eun doare ozil hag a louc'he ive muioc'h ho izili. ●(1876) TDE.BF 411b. Louc'ha, v. n., tr. «Faire ou laisser une impression sur un corps mou, par ligature ou pression.»

    (1927) GERI.Ern 361. louc'ha, tr. «impressionner, laisser une trace sur.»

    (2) sens fig. =

    (1732) GReg 83a. Etre blessé du bât, se ressentir d'un rude mêtier que l'on fait, tr. «Louc'ha, ou, loc'ha, gand ar baçz. pr. louc'het, loc'het. (Cette expression est de Leon.»

  • louc'henek
    louc'henek

    adj. Malhabile.

    (1982) PBLS 57. (Langoned) louhenek, tr. «lourdaud, malhabile.» ●450. louc'heneg, tr. «lourdeau.»

  • louc'het
    louc'het

    adj.

    (1) Marqué.

    (1732) GReg 605a. Marqué, taché, tr. «loc'het

    (2) Très pressé.

    (1916) KZVr 160 - 26/03/16. Louc'het oun, tr. «je suis très pressé, Loeiz ar Floc'h.»

  • loud
    loud

    s. Vesse.

    (1982) PBLS 157. (Langoned) loud, tr. «vesse.»

  • Loudeag
    Loudeag

    voir Loudieg

  • Loudieg
    Loudieg

    n. de l. Loudéac.

    (1) Loudieg.

    (1910) ISBR 372. Loudieg, tr. «Loudéac.» ●(1931) VALL 433a. Loudéac, tr. «Loudieg.» ●(1931) FHAB Gwengolo/322. e kichenik Loudieg. ●(1943) CHDI 25. Deit on hiziù é bro me zad / D'obér geton tro er hornad / Étré Loudieg ha Pondi.

    (2) Loudeag.

    (c.1789) SD 19. Ruello, Person, Deputet eus a Loudeac. ●(c.1790) SD 109. Ar général a Brigad Danican d'an habitantet dimeus distrigou Rostrenen, Loudeac ha Guengamp.

    (1847) FVR 195. pa arruaz re c'hlaz Josselin, Loudeak ha Gemene. ●(1865) FHB 35/279b. Ar Zant-ma a voue ganet e Breiz, e Loudeac, en Escopti Sant Briec. ●(1884) BUZmorvan 674. Maoris a ioa ganet enn eur geriadenn var ar meaz, tost da gear Loudeak enn eskopti Sant-Briek. ●(1894) BUZmornik 676. tost da gear Loudeak enn eskopti Sant-Briek.

    (1905) ALMA []. Loudeak. ●(1910) MBJL 22. Koajo Loudeak. ●(1911) BUAZmadeg 659. Ar zant-man a ioa ganet e kichen Loudeac. ●(1933) BREIZ 329/4c. Disadorn, pa oa trên Loudeag da Garaez o vont eus gar Sant Gelven. ●(1937) TBBN 14. ar zoar parréz La Mot, é kosté Loudéak.

    (3) Laodeg.

    (1919) DBFV.Sup 45a. Laudeg. ●(1923) DIHU 141/229. D’en 8 a viz imbrill é kér Laodeg (Loudéac) é vo un deùeh brehonek. ●(1927) GERI.Ern 340. Laodeg V. ●(1934) SMLC 79/4. Ér guér a Laudâc ind e zessaüas / Maurice, ou mabic, guet ur sourci bras.

    (4) Lozag.

    (1906) DIHU 08/145. Sant Moris e oé genedik a barréz Noal-Pondi, tost neoah de Lozag. ●(1908) DIHU 8/145. tost neoah de Lozag (Loudéac, é galleg.)

    (5) Loudoag.

    (1978) DAST.Fañch 5/4n. Pour Victor Guillaume, bretonnant, natif de St Connec, Loudéac se dit ludwag et à Noyal, on dit loraog (A. Le Noac'h).

    (6) Loraog.

    (1978) DAST.Fañch 5/4n. Pour Victor Guillaume, bretonnant, natif de St Connec, Loudéac se dit ludwag et à Noyal, on dit loraog (A. Le Noac'h).

    (7) Leudeg.

    (1967) BAHE 53/51. Disheñvel ez eo evit gwir an DD diouzh an hini kembraek ; biskoazh da skouer n’on deuet a-benn da zistagañ LEUDEG (Loudieg).

  • loudier
    loudier

    m. Loudier.

    (1659) SCger 74b. loudier, tr. «loudier

  • loudigaz
    loudigaz

    m. Homme malpropre.

    (1697) CN 2. hac Eon deo meit ül Loudigaz, tr. «Et lui il n'est qu'un malpropre.»

  • Loudoag
    Loudoag

    voir Loudieg

  • loudour .1
    loudour .1

    adj.

    (1) Sale, malpropre.

    (1732) GReg 597a. Malpropre, tr. «Loudour

    (1872) ROU 58. N'euz nemet ur banne dour etre neat ha loudour, tr. «un peu d'eau sépare la propreté de la saleté.» ●(18--) SAQ I 169. gant he zorn loudour.

    (2) (Péché) obscène.

    (1659) SCger 41b. deshonneste, tr. « loudour. »

    (1905) KANngalon Ebrel 372. meulet o deuz kement a c’hell breina kaloun an den dre ar pec’hejou loudour.

    (3) Loudour-pest : très sale.

    (1978) BRUDn 19/17. A-hont, e Telergma, Monig, ne oa na mor na bleuniou, na skilt. Mein hepkén ! Mein loudour-pést o ’fri.

  • loudour .2
    loudour .2

    m. Homme grossier.

    (1870) FHB 278/134b. C'hui, rener, zo eul loudour.

  • loudouraat
    loudouraat

    v.

    (1) V. intr. Devenir sale, malpropre.

    (1732) GReg 597a. devenir malpropre, tr. «loudouraat. pr. eët»

    (1876) TDE.BF 411b. Loudouraat, v. n., tr. «Devenir malpropre.»

    (2) V. tr. d. Salir, rendre malpropre.

    (1732) GReg 597a. Rendre malpropre, tr. «loudouraat. pr. eët»

  • loudouraj
    loudouraj

    m. –où Malpropreté, saloperie.

    (1732) GReg 597a. Malpropreté, saleté, ordure, tr. «loudouraich.» ●841a. Saloperie, tr. «Loudouraich. p. loudouraichchou

    (1906) BOBL 06 octobre 107/1b. Ouspenn, e ene ne vo ket bet kaillaret gant loudourach ar chambreou, en pere e chomer da lorassenni devejou penn da benn.

  • loudourenn
    loudourenn

    f. -ed, -Souillon.

    (1732) GReg 146b. Chacun trouve bon son ouvrage, quelque mauvais qu'il soit (En phrase proverbiale, on dit :) Pep loudoureñ a gueff mad he c'hevaleñ. ●409a. Fi la vilaine, tr. «ac'h al loudourenn.» ●597a. Femme malpropre, tr. «loudourenn. p. loudourenned.» ●880a. Souillon, une soüillon, une salope, tr. «Loudourenn. p. loudourenned. loudourennou.» ●(1766) MM 422. vailtançou-cam Loudourennet, tr. «diablesse bancroches, crasseuses.»

    (1876) TDE.BF 411b. Loudourenn, s. f., tr. «Mijaurée, femme malpropre, souillon, salope.»

    (1926) FHAB Mae 197. al loudourenned am eus komzet anezo uheloc'h. ●(1931) VALL 703a. Souillon, tr. «loudourenn f.» ●(1963) LLMM 99/264. Loudourennoù a droñse hep mezh o sae war o c’hof-kar.

    ►[empl. comme épith.]

    (1935) KANNgwital 390/62. greg loudouren, ozac'h galouper. ●(1955) VBRU 49. ul loudourenn a blac'h.

  • loudouriaj
    loudouriaj

    m. –où

    (1) =

    (1847) MDM 291. a bep seurt traou da ober teil, atrejou ha loudouriaichou. ●(1894) BUZmornik 348. el leac'h ma veze dastumet kement seurt loudouriach a ioa e kear.

    (1920) FHAB Genver 207. en toull-ze e vô taolet al loudouriach.

    (2) Obscénité.

    (1905) KANngalon Ebrel 371. al lubricite hag al loudouriaj.

  • loudouriezh
    loudouriezh

    f.

    (1) Malpropreté.

    (1872) GAM 32. Skòl ar merc'hed tennet a douez an teil hag all loudouriez.

    (1908) FHAB Genver 6. an tiez brudet evit o loudouriez.

    (2) Laideur.

    (1659) SCger 71b. laideur, tr. «loudouriez

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...