Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 21 : de batin (1001) à bavouzenn (1050) :
  • batiñ
    batiñ

    v. tr. d. Batiñ anezhi : être en piste, en java.

    (1957) ADBr lxiv 4/447. (An Ospital-Kammfroud) Bati : v. – «Faire la foire», courir les «bistrots», partir pour une «tournée des grands ducs» : mond da vati anei, – o vati anei emañ.

  • batis
    batis

    m. –où Bâtisse.

    (1855) BDE 435. er mein principal ag er bâtis.

    (1904) DBFV 18b. batis, m., tr. «construction.»

  • batisañ / batisiñ
    batisañ / batisiñ

    v. (architecture)

    (1) V. tr. d. Bâtir.

    (1659) SCger 13a. bastir, tr. «batissa.» ●(1710) IN I 36. ec'his pa gretent ne vent crouet nemet evit batissa tiez. ●(1744) L'Arm 27b. Bâtir, tr. «Batissein.» ●(c.1785) VO 92. batissein ou zi.

    (1824) BAM 80. batissa e dy. ●(1838) OVD 158. En eined hanhuet alcion e vatisse ou néh én ur fæçon admirable. ●(1850) MOY 270. batissa an Tabernacl neve. ●(1855) BDE 472-473. er maïn bihue-cé e zou laquet d'hi batissein, ha liamet mat an eil doh éguilé.

    (1904) DBFV 18b. batisein, v. a., tr. «bâtir.»

    ►absol.

    (1633) Nom 126a. Ædificium suspendere : bastir sur arches : batissaff voar vaotou. ●141a. Stylobata : le patin ou la pate d'vne colomne : troat vn coulonen an læch ma vez batisset.

    (17--) ST 56. ret vo batissa el lec'h ma lavaro.

    (1850) JAC 130. ec'h ellint batissa. ●(1883) MIL 208. E oue kommanset batissa.

    (2) V. intr. Être construit, bâti.

    (1850) MOY 230. E chommo c'hoas hor c'hær hep dont da vatissa.

  • batisour
    batisour

    m. Bâtisseur.

    (1825) COSp 139. er mæstr batissour souveræn e bôs er vein sol peré e chervige de sehuel é vatimant.

  • batist
    batist

    s. (textile) Batiste, toile de lin très fine.

    (1847) SBI II 22. Coeffo lienn batist, tr. «Des coiffes de batiste.»

  • batista
    batista

    s. (textile) Batiste, toile de lin très fine.

    (1863) GBI II 74. d'am c'hoeffo (...) / en batista, tr. «mes coiffes (...) en batiste.»

  • batonañ
    batonañ

    v. tr. d. Battre.

    (1870) FHB 267/42b. a veze evel battounet gant goagou spontuz.

  • batorellet
    batorellet

    adj. Étourdi.

    (1879) ERNsup 148. batorellet, Trég[uier], bator'let, Pleud[aniel] à moitié endormi ; Trév[érec], étourdi (par un coup).

    (1910) MBJL 173. Souezet hag evel batorlet ec'h ê bet Londrez dec'h d'ar beure. ●(1912) BUAZpermoal 927. Daou vartolod batorlet krenn, / Liou ar maro en o c'herc'hen. ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. batorlet, tr. «endormi, évanoui, abruti, Trég[uier] Goelo.» ●(1918) LZBt Mae 8. bepred batorellet. ●(1927) FHAB Meurzh 64. Arabat d'it bezan ken batorellet-ze !

  • batorelliñ
    batorelliñ

    v.

    (1) V. tr. d. Étourdir.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. Batorelli, batorli, tr. «rendre étourdi, Trég[uier] Goelo.» ●(1931) GWAL 136-137/423. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Batorelli : kreñvoc'h eget «bata» ; hogos «terri penn u.b.».

    (2) V. intr. Devenir étourdi.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. Batorelli, batorli, tr. «devenir étourdi, Trég[uier] Goelo.»

  • batoue
    batoue

    m. Mauvais outil.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. Batoue, tr. «instrument qui ne vaut rien, Biler.»

  • batouellañ / batouelliñ
    batouellañ / batouelliñ

    v. tr. d.

    (1) Assommer (d'un coup).

    (1909) FHAB Eost 239. kaout e vaz prest da derri o fenn outo, pe da vatouelli anezo da vihana.

    (2) Batouellañ penn ub. =

    (1959) BRUD 7/31. Setu an oll draou a vatouelle va fenn din. (...) batouella, lakaad da strafuilha.

    (3) Soûler.

    (1919) FHAB Gwengolo 70. na dennfent ket o anevaled eus o c'hreier evit loja an dud batouellet ganto.

  • batouelliñ
    batouelliñ

    voir batouellañ

  • batouilh
    batouilh

    f. Bavardage à tort et à travers.

    (1867) FHB 143/310a. Divar greiz ar vatouil-ze.

    (1955) STBJ 55. plijadur o deveze ganin o selaou ma batouilh. ●(1962) BREZ 63/1. chom da selaou da vatouilh.

  • batouilhat
    batouilhat

    v. intr. Raconter n'importe quoi.

    I.

    (1867) FHB 135/242b. n'oant mad nemet da vatouillat.

    (1941) SAV 19/56. Batouilhat, verb. Komz kalz en eur lavarout an traou a-dreuz hag a-hed. Sk. : P'en devez amzer, e chom Yann da vatouilhat n'ouzon ket pegeit (Pleiben ha tro-war-dro). ●(1955) STBJ 71. troet a-wechou da vatouilhat ha, gwechou-all, da vouzat. ●117. Ne zaleas ket ar merc'hed da flepa ha da vatouilhat etrezo. ●(1964) ABRO 97-98. Ar peroked, avat, a gemeras gwarizi ouzh Gwener hag e voe diaes din ober dezhañ batouilhat evel ma rae kent.

    II. Batouilhat evel piged born : voir pig.

  • batouilher
    batouilher

    m. –ion Bavard, phraseur.

    (1867) FHB 132/219a. tud diot ha batouillerien. ●(1870) FHB 274/103b. gaouiadet ha batouillerien.

    (1938) WDAP 2/102. Setu aze petra eo beza eun tammig batouilher. ●(1941) SAV 19/56. Batouilher, ano gourel. Nep a zo troet da gomz kalz en eur lavarout an traou a-dreuz hag a-hed. Sk. : N'hoc'h eus tamm fiziañs ebet da gaout en e gomzou, rak n'eo nemet eur batouilher.

    ►épith.

    (1964) ABRO 75. va feroked batouilher a oa tavet da gomz.

  • batouzañ
    batouzañ

    voir batrouzat

  • batri
    batri

    f. –où (domaine militaire) Batterie de canons.

    (1919) BUBR 4/105. Bep pemp munut e kouez evel-se eun tanfoeltr pout-houarn war ar vatri a zo aze en tu all d'ar voger. ●106. Tremen a reomp dirak batriou na reont nemet tenna e-pad an amzer.

  • batrousiñ
    batrousiñ

    v. tr. d. Bâcler un travail.

    (1962) EGRH I 13. batrousiñ v., tr. « cochonner (un travail). »

  • batrouz
    batrouz

    m.

    (1) Bouillie de bébé.

    (1908) FHAB C'hwevrer 47. sonjal e kav mad an tadou hag ar mammou, ar batroz a aozont d'o bugale.

    (2) Ober batrouz : préparer la bouillie.

    (1942) VALLsup 23a. Préparer la bouillie en mêlant le lait et la farine, tr. «ober batrouz L[éon].»

    (3) sens fig. Ober batrouz : bâcler un travail.

    (1942) VALLsup 23a. batrouza, ober batrouz L[éon], tr. «au fig. mal faire, bacler un travail.»

  • batrouzañ
    batrouzañ

    voir batrouzat

  • batrouzat / batrouzañ / batouzañ
    batrouzat / batrouzañ / batouzañ

    v. tr. d.

    I. Préparer la bouillie.

    (1942) VALLsup 23a. Préparer la bouillie en mêlant le lait et la farine, tr. «Batrouza L[éon].»

    II. sens fig.

    (1) Cochonner, torchonner, bâcler (un travail).

    (1911) BUAZperrot 395. ne ra neuze nemet batrosât e labour. ●(1942) VALLsup 23a. batrouza, ober batrouz L[éon], tr. «au fig. mal faire, bacler un travail.» ●34b. Cochonner un travail, tr. «batrouza(t) L[éon].»

    (2) Salir, faire des cochonneries.

    (1986) CCBR 163. (Brieg) mod al héô ni batouzèt tou n dôn, tr. «elle aurait sali toute la toiture.»

    ►absol.

    (1986) CCBR 163. (Brieg) a dioul da vatouza, tr. «et attention de cochonner.»

    (3) Éclabousser.

    (1986) CCBR 171. (Brieg) lèc'h vi a lônèd batouza, tr. «où les animaux s'abreuvaient en éclaboussant l'eau.»

  • batuler
    batuler

    m. –ioù Battoir.

    (1897) EST 63. a dauleu batulér (…) trouz er batulérieu.

    (1904) DBFV 18b. batulér, batoulér, f. pl. ieu, tr. «battoir.» ●(1934) BRUS 272. Un battoir, tr. «ur batulér –ieu.» ●(1939) RIBA 128. trouz ha safar ou batulérieu.

  • batuleriñ
    batuleriñ

    v. tr. d. Frapper à coups de battoir.

    (1939) RIBA 123. Goudé m'en dès ean batulérieit en devéhan bugaderéz.

  • baud
    baud

    adj. (pêche) =

    (1924) DIHU 158/128. (Groe) Baud ar zeur, tr. «léger sur l'eau.» (Dastumet de Vleimor 1913).

  • bav .1
    bav .1

    adj.

    I.

    (1) Lent.

    (1557) B I 103. Heb bezaff bau gruet hy diff mau sauant, tr. «sans vous ralentir, rendez-la-moi polie et savante.»

    (2) Timide.

    (c.1718) CHal.ms iv. Timide, tr. «Eunus, Couart, bauu'.» ●Timidement, tr. «en ur fa'con bauu'.» ●un homme timide tournoye longtemps auant que de parler, tr. «un deen Eunus un deen bau' a so pel en aruar quent coms.»

    (3) Gourd, engourdi.

    (1863) MBF 55. Baü é men deorn, tr. «Mes mains sont engourdies.» ●(1890) MOA 239a. Engourdi par le froid, tr. «bao

    (1914) KZVr 69 - 28/06/14. Bao, bav, tr. «engourdi (gant an anoued, par le froid), Corn[ouaille].» ●(1936) IVGA 182. Aet oun bao. ●(1977) PBDZ 38. (Douarnenez) bav, tr. «engourdi par le froid.»

    (4) Couart.

    (c.1718) CHal.ms i. coüardise, tr. «coüardis, baüoni, qui vient de baü coüart selon mr queru. [= recteur de kervignac]»

    II. Bezañ bav e c'henoù : voir genoù.

  • bav .2
    bav .2

    m./f. Bave.

    (1744) L'Arm 28a. Bave, tr. «Bau.. baoueu. f.»

    (1902) PIGO I 215. ar bao a lampe deuz o geno. ●(1904) DBFV 19a. baù, baou, f. pl. eu tr. «bave.» ●(1931) DIHU 241/293. ur baù dehon monet-donet étré é ziù chajel.

  • bav .3
    bav .3

    m. Engourdissement.

    (1904) DBFV 19a. baù, baou, m., tr. «engourdissement.» ●(1927) GERI.Ern 39. baw, bao, bav, m., tr. «Engourdissement par le froid.»

  • bavadur
    bavadur

    m. Engourdissement.

    (1927) GERI.Ern 39. V[annetais] baùadur m., tr. «engourdissement.»

  • bavañ / baviñ
    bavañ / baviñ

    v. tr. d. Engourdir.

    (c.1718) CHal.ms iv. Stupefier, tr. «bauein, sourdein, cropein.» ●(1732) GReg 346a. Engourdir, l'engourdissement venant du froit, tr. «bava. pr. bavet

    (1904) DBFV 19a. baùein, baouein, v. a., tr. «engourdir.» ●(1927) GERI.Ern 39. bava, bavi v. a., tr. «engourdir.» ●(1934) BRUS 62. Engourdir (par le froid), tr. «baùein

  • bavarder
    bavarder

    m. –ion Bavard.

    (1834) SIM 10. ec'h ellet e dremen evit un nebeudic bavarder.

  • bavardiezh
    bavardiezh

    f. Paroles déhonnêtes.

    (1732) GReg 275a. Dire des paroles deshonnêtes, tr. «Lavaret bavardyez

  • bavariat
    bavariat

    adj. Bavarois.

    (1919) BUBR 7/184. eur gov bavariad anezan.

  • bavart
    bavart

    adj. =

    (1846) DGG 165. an dud fidel a vez scandalizet o clevet o c'homzou bavard. ●190. lavaret comzou bavard.

  • bavdomm
    bavdomm

    adj. (en plt de l'eau) Tiède.

    (c.1718) CHal.ms iv. tiede, tr. «mis, migl' cloüar, bau' deumm'.» ●eau tiede, tr. «deur mil, deur milet deur migl' deur bau' deumm'

    (1904) DBFV 19a. baù duem, tr. «(eau) tiède.»

  • bavek
    bavek

    adj.

    (1) Timide.

    (1904) DBFV 19a. baùek, tr. «timide.»

    (2) Maladroit.

    (1904) DBFV 19a. baùek, tr. «maladroit.» ●(1907) VBFV.fb 62a. maladroit, tr. «baùek

  • bavenn
    bavenn

    f. (physiologie) Bave.

    (1904) DBFV 19a. baùen, f., tr. «bave.»

  • baventez
    baventez

    f. Timidité.

    (c.1718) CHal.ms iv. Timidité, tr. «Eun, Scont bauanté bahoni.»

    (1904) DBFV 19a. baùanté, f., tr. «timidité.» ●(1927) GERI.Ern 39. V[annetais] baùanté f., tr. «timidité.»

  • baver
    baver

    m. –ion =

    (1939) RIBA 74. un davarnouréz toézennek ha lardonek, é taoliata get ur baré baùerion chistr.

  • baverenn
    baverenn

    f. –où Bavoir.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. Baveren, tr. «bavette de jeune enfant, Plougastell, Milin.»

  • bavet
    bavet

    adj. Engourdi par le froid.

    I.

    (1499) Ca 18b. Bauet. cest auoir les mains gelees.

    (1659) SCger 63a. gourd, tr. «bauet.» ●50b. s'engourdir, tr. «beza bavet.» ●131b. bauet eo ma dorn, tr. «ma main a grand froid.» ●(1732) GReg 346a. Il a les mains engourdies de froid, tr. «Bavet eo e zaouarn gad an annoed.»

    (1857) CBF 2. Kropet, pe bavet eo va daouarn, tr. «Mes mains sont engourdies par le froid.»

    (1907) VBFV.fb 36b. engourdi, tr. «baùet.» ●(1934) BRUS 337. Mes mains sont engourdies par le froid, tr. «baùet é men dehorn get en aneouid.»

    II. Na vezañ bavet e ivinoù : voir ivin.

  • bavidik
    bavidik

    adj.

    (1) Engourdi par le froid.

    (1927) GERI.Ern 39. bavedik, bavidik adj., tr. «Engourdi (par le froid).»

    (2) Stupide.

    (1927) GERI.Ern 39. bavedik, bavidik adj., tr. «stupide.»

  • baviñ .1
    baviñ .1

    v.

    (1) V. intr. Baver.

    (1904) DBFV 19a. baùein, baouein, v. n., tr. «baver.»

    (2) V. tr. d. Baver.

    (1904) DBFV 19a. baùein, baouein, v. a., tr. «baver.»

  • baviñ .2
    baviñ .2

    voir bavañ

  • bavitell
    bavitell

    f. Filet de bave.

    (1911) DIHU 70/228. Sellet er baùitel e zou doh hou keneu.

  • bavitenn
    bavitenn

    f. Bave.

    (1933) BLGA 34. e vije gallet konta… ken na strimpe ar vavitenn !

  • bavoni
    bavoni

    f.

    (1) Engourdissement.

    (1932) BRTG 44. baùoni ar é vizied.

    (2) Couardise.

    (c.1718) CHal.ms i. coüardise, tr. «coüardis, baüoni, qui vient de baü coüart selon mr queru. [= recteur de Kervignac]»

    (1904) DBFV 19a. baùoni, f., tr. «couardise (Ch. ms.).» ●(1927) GERI.Ern 39. V[annetais] baùoni f., tr. «couardise.»

    (3) Timidité. (?) cf. autres dictionnaires bac'honi voir bav : timide (?).

    (c.1718) CHal.ms iv. Timidité, tr. «Eun, Scont bauanté bahoni

    (1904) DBFV 16a. bahoni, f., tr. «timidité (Ch.ms.).»

  • bavous
    bavous

    voir babous

  • bavouz .1
    bavouz .1

    voir babouz .2

  • bavouz .2
    bavouz .2

    voir babouz .2

  • bavouzenn
    bavouzenn

    f. (météorologie) Brouillard qui rend le sol gras et luisant.

    (1942) VALLsup 25a. Brouillard qui rend le sol gras et luisant, tr. «ba(v)ouzenn T[régor] f.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...