Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 2 : de gagilhaodez (51) à galantaj (100) :
  • gagilhaodez
    gagilhaodez

    f. –ed Femme bègue.

    ●(1744) L'Arm 17a. Arrêtée de la parole, tr. «Gaguillaudéss.. ézétt. f. »

  • gagilhaodiñ
    gagilhaodiñ

    v. intr.

    (1) Babiller.

    ●(c.1718) CHal.ms i. balbutier, tr. «balbouzein, Iagouillat, gadeliaudein.» ●bredoüiller, tr. «balbousein, bredoüillein, haquein gadeliaudein.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Il ne fait que rauauder, tr. «ne oura quen, meit baguenaudal, gadeliaudein, lanternein.»

    ●(1838) OVD 59. er vugalé vihan, é cleuet dalhmad ou mameu é conze hag é assai gaguillaudein guet-hai, e zisque er memb langage.

    (2) Bégayer.

    ●(c.1718) CHal.ms i. begayer, tr. «gagoüillein, balbousein, Iagouillat, gadeliaudein a sarz[eau].» ●(1732) GReg 88a. Begaier, avoir un défaut de langue qui empêche de prononcer le B, L, R & let T, tr. «Van[netois] gaguilhaudeiñ. pr. et.» ●(1744) L'Arm 28b. Bégayer, tr. «Gaguillaudein.»

  • gagilhat / gagilhiñ
    gagilhat / gagilhiñ

    v. intr. Balbutier.

    ●(1744) L'Arm 25a. Balbutier, tr. «Guaguillein ou Gaguillein ou Gaguillatt.»

  • gagilhiñ
    gagilhiñ

    voir gagilhat

  • gagiñ
    gagiñ

    v. intr. Bégayer.

    ●(1744) L'Arm 28b. Bégayer, tr. «Gaguein.»

    ●(1931) VALL 63a. Bégayer, tr. «V[annetais] gagein.»

  • gagn .1
    gagn .1

    adj. & interj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Mauvais.

    ●(1920) FHAB C'hwevrer 245. chom er vro c'hagn-man ! ●(1931) VALL 455a. un mauvais pays, tr. «eur vro gagn triv[ial].» ●(1943) FHAB Mae 273. tammou avel c'hagn. ●(1954) BRUD 20/44. en arbel-gagn-mañ. ●(1958) BLBR 114/5. ar hig gagn ha treud a veze roet evid tikeji. ●(1967) BAHE 52/15. en douaroù gagn e-lec'h ma n'heller ket gonit trevadoù.

    (2) Grand, gros.

    ●(1956) BLBR 91/14. Tintin Veig n'oa ket bet pedet rak facheri c'hagn a oa savet etre he familh hag an Aotrou Person.

    (3) Très riche.

    ●(1956) BLBR 92/13. Wardro ar Rufa ez eus tiegeziou gagn. ●(1959) BRUD 10/13. Tiegez gagn a oa e Meznaod. (...) gagn : pinvidik meurbed.

    (4) Friko c'hagn : festin.

    ●(1958) BRUD 4/54. Hag e oe friko-hagn gant oll gizier-noz ar hanton. ●58. Friko-hagn : founnuz, druz.

    (5) Lourd.

    ●(1889) SKG 9. Ar jao zo dihan-hou zo gangnoc'h 'vit eur vioc'h, tr. «Le cheval qu'il monte est plus lourd qu'une vache.»

    ●(1929) MKRN 177. (Gourin, ar Faoued, Skaer) Gangn… Lourd.

    (6) Difficile.

    ●(1984) HYZH 154-155/86. Pase-gagn da droc'hañ.

    II. Adv. intens.

    (1) Treut-gagn : très maigre.

    ●(1876) TDE.BF 313b. Treud kagn, tr. «très-maigre, comme une haridelle.»

    ●(1910) MAKE 110. ar marc’hadour kezeg treut-gagn. ●(1955) VBRU 31. Ha me kerkent all war ar c’hae d’ober va genou bras, met netra ne welis nemet boned krevek ar priñs o vransigellat a-us d’ur morad ofiserien a renk uhel, rak ur stumm fentus da gerzhout en devoa ar freilhennek treut-kagn-se.

    (2) Lous-gagn : très sale.

    ●(1876) TDE.BF 416b. Louz-gagn, adj., tr. «Très-sale.» ●(1890) MOA 71. Louz-kagn, tr. «très sale (parlant des personnes,) sale comme charogne, comme prostituée.»

    ●(1982) LLMM 210/30. lous-gagn oa an amzer.

    (3) Pizh-gagn : très avare.

    ●(1909) NOAR 157. Piz-gagn e oa. ●(1924) YAYA 38. Va eontr, a lavare, a zo piz kagn. ●(1933) DAGO 5. Piz kagn eo.

  • gagn .2
    gagn .2

    f. –où

    I. (en plt d'animaux)

    (1) Charogne, animal mort.

    ●(1633) Nom 13b. Cadauer : charogne, corps mort : gaing, vn corf maru.

    ●(1659) SCger 22b. vne charogne, tr. «vr c'hain.» ●136a. c'haign, tr. «charogne.» ●(1710) IN I 222. ouzpen na fell quet dezo touich ouz ar gaignou. ●(1727) HB 174. ur c'hain a so leun a flear. ●(1732) GReg 154a. Charogne, corps d'un animal mort & corrompu, tr. «Caign. p. caignou. gaign. p. gaignou.»

    ●(1876) TDE.BF 220a. Gagn, s. f., tr. «charogne, animal mort.» ●313b. Kagn, s. f. tr. «Charogne, corps d'un animal sans vie ; pl. kagnou.» ●(1878) EKG II 97. ne c'hellet ket ho lezer, evel chatal ha gagnou, da vreina var gorre an douar.

    (2) Paotred ar c'hagn : (?) équarisseurs (?).

    ●(1910) MAKE 108. dastumet eur pennad brao a leve en eur werza koz kezeg treut, eskernek, da bôtred ar c'hagn.

    (3) Vieil animal d'élevage trop maigre.

    ●(1876) TDE.BF 220a. Gagn, s. f., tr. «Vieux cheval maigre.» ●313b. Kagn, s. f. tr. «vieux cheval maigre ; pl. kagnou.»

    ●(1921) FHAB C'hwevrer 43. tenna ac'hano eur garg ken pounner gant diou c'hagn evelse ? ●(1956) BLBR 94/5. diou vioc'h. Treut oant. (...) gant e ziou c'hagn. ●(1963) TDBB 246. An ebeul a teu da varh, ar marh a ya da 'hagn, tr. «le poulain devient cheval, le cheval tourne en carne.»

    II. péjor.

    A.

    (1) (agriculture) Mauvaise pièce de terre.

    ●(1959) BRUD 7/27. en tu all d'ar zan, pe tostig d'ar hañgn (...) Ar hangn pe ar hagn (gagn), eur prad doureg, eun tamm douar fall.

    (2) (botanique) Chiendent.

    ●(c.1785) VO 62. en doar e zou é poæz, carguét a gaign.

    ●(1902) LZBg Gwengolo 203. En aveleu doar e za ou unan, ind e lah memb er hagn. ●(1924) DIHU 155/76. Ne laheet ket elsé nag er hagn, nag er houill. ●(1931) VALL 120a. Chiendent, tr. «V[annetais], kagn m.»

    (3) Toull/Plas ar gagnoù : déchetterie, décharge, dépotoir.

    ●(1732) GReg 947b-948a. Voirie, lieu d’immondices, de bêtes mortes de maladie., tr. « Ur mardos. laguenn. plaçz ar c’haignou. plaçz ar gaignou »

    ●(1876) TDE.BF 313b. Toull ar c'hagnou, tr. «lieu où l'on jette les charognes.» ●627a. Toull-ar-c'hagnou, s. m., tr. «Lieu de dépôt des immondices, voirie.» ●(1883-1886) RUSq.FB 489a. Voirie sf. Dépôt de débris., tr. « Poull ar gagnou, léac’h ar viltansou »

    ●(1924) YAYA 7. An holl draou ze a vije holl mat da veza strinket e toull ar c'hagnou. ●(1948) VALL.sup 51b. dépôt d’immondices, tr. « toull ar gagnou »

    (4) Femme débauchée, putain.

    ●(1732) GReg 246a. Femme debauchée, tr. «gaign. p. gaignou.» ●(17--) FG II 22. Ah, gagn ! c'houekoc'h é kafac'h ar pok man ma her rèzéfac'h euz a c'hénou Sioul...

    ●(1876) TDE.BF 220a. Gagn, s. f., tr. «prostituée.» ●313b. Kagn, s. f. tr. «prostituée ; pl. kagnou.»

    B. (insulte)

    (1) Charogne, pourriture.

    ●(1633) Nom 327b-328a. Nebulo, tenebrio, semissis homo, vatinio, quisquiliæ, nihili homo, lucifuga, trioboli homo, vappa, frugiperda, fruges consumere natus : pendart, fourage de corbeaux, coquin, garnement, truant : vn den fall, vn lançc croug, tam an gorden, vn fallacr, bouèt an gibet, gaing an chaçc hag an biny (lire : briny) trenter, fall, coquin. ●(1647) Am.ms 554. Cleo à lourin cos he seurt gaign crozus, tr. «Écoute le vieux vaurien, une charogne grondeuse de sa sorte.» ●649. Ar coz gaign raignet ne vevo quet pell.

    (2) Mab ar c'hagn, mab gagn : fils de putain.

    ●(1850) JAC 27. strángouillomp diouc'h-tu an tam mab-cagn flatter. ●(1868) KTB.ms 14 p 4. Well 'vije ganen beza kollet daou c'hant skoed, mab ar c'hagn ! ●(1876) TDE.BF 313b. Map-kagn, fils de prostituée. C'est une injure qui ne s'emploie qu'en manière d'interpellation : Ke diouz-in, map-kagn ! Va-t-en, fils de prostituée !

    ●(1909) BOBL 30 janvier 214/2e. Ro peoc'h, mabkagn diot. ●(1943) SAV 29/30. Piou'ta, mab ar c'hagn, en deus poaniet ar bugel-mañ gant eur gomz

    (3) Paotr gagn =

    ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 90. (Tregon ha tro-dro) paotr gagn ! = Kunujenn evel : paotr ar groug !

    (4) Tamm ar c'hagn =

    ●(1850) JAC 70. Ro peoc'h din, tam ar c'haign, pe me doro da benn.

    III.

    A. [terme qui renforce les adv. interrog.]

    (1) Petra ar c'hagn ? : que diable ?

    ●(1960) BLBR 124/18. o klask gouzoud petra 'r hagn edo ar paourkêz dén o vond d'ober.

    (2) Pelec'h ar c'hagn ? : où diable ?

    ●(1982) MABL I 61. (Lesneven) P'lec'h ar chagn e' paseet an dud ?

    B. Gagn ebet : rien du tout.

    ●(1984) HYZH 154-155/35. ne poa na telefon na gagn ebet.

    IV. Interj.

    (1) Charogne !

    ●(1950) KBSA 183. «Gagn !» eme Ber. «Kollet oun ! Diwall ar gwilhaoued-mañ ne c'hellin biken !»

    (2) Loc. interj. Gagnig an ognon =

    ●(1910) MAKE 42. N'eus forz, n'ho pezit ket aoun, gagnig an ognoun !

    V.

    (1) Treut evel ar c'hagn, evel gagnoù : très maigre.

    ●(1869) HTC 32 (L) Gabriel. Morvan. seiz bioc'h all hag a ioa treut evel gagnou.

    ●(1910) MAKE 110 E. Crocq. Ar marc'hadour kezeg treut-gagn. ●(1911) RIBR 80 (L) K. ar Prat. Ar gazeg treut gagn, evel just, e devoe, hi ive tri ebeul doareet mat. ●(1923) FHAB Ebrel 142 (L) L. ar Bunel. mont da drôia gant e varc'h treut-gagn. ●(1973) SKVT ii 134 (Ki) Y. Drezen. Ha te, an askell-groc'hen, treut 'giz ar c'hagn.

    (2) Bezañ pizh evel gagn : être très pingre.

    ●(1932) FHAB Genver 34 H. Caouissin. Pinvidik mor e oa ha piz-gagn.

    (3) Bezañ kozh evel gagn : être très vieux.

    ●(1949) KROB 13/5 (L) Y. J. Seité. En eur gonta kaoziou hag en eur zistaga fentigellou koz-gagn evel ar bed.

  • gagnad
    gagnad

    f. –où Na c'houzout ur c'hagnad : ne rien connaître à.

    ●(1958) BRUD 3/15. ne oar ket eur hagnad wardro eun tiegez. ●22. Eur hagnad : tamm ebed.

  • gagnaj
    gagnaj

    plur. Gens peu fréquentables, vauriens, etc.

    ●(1974) LIMO 04 mai. ur vandenn gagnaj ha chetaled. ●Gagnaj, tr. «vauriens.» ●(1976) YABA 10.01. er gagnaj-sé e ouiè penn d'en taoleu-fall. ●(1976) LIMO 10 janvier. Er gagnaj-sé, tr. «ces salopards-là.» ●(1981) LIMO 24 octobre. Gagnaj, tr. «vauriens, mal élevés.»

  • gagnaouaer
    gagnaouaer

    m. –ion Parasite.

    ●(1633) Nom 328a-b. Parasitus, gnatho, assecla mensarum : vn patelin, qui suit les lopins, tr. «vr patelin quæz, vn gaingnaouaër, an hiny a eul ez tam.»

  • gagnaouiñ
    gagnaouiñ

    v. intr. Courir l'aventure.

    ●(1957) ADBr lxiv-4 454. (An Osptital-Kammfroud) Gagnaoui, tr. «courir l'aventure, risquer les mauvaises fréquentations.»

  • gagnard .1
    gagnard .1

    adj. Qui sent la charogne.

    ●(1732) GReg 154a. Qui sent, ou tient de la charogne, tr. «Caignard. p. gaignard.»

  • gagnard .2
    gagnard .2

    m. –ed Personne qui sent la charogne.

    ●(1732) GReg 154a. Qui sent, ou tient de la charogne, tr. «Caignard. p. gaignard. (Quand on dit ces mots des personnes ils ont leur pluriel, caignarded, gaignarded.»

  • gagneg
    gagneg

    f. (agriculture) Mauvaise pièce de terre.

    ●(1964) BRUD 18/43. d'an daoulamm ruz, er hagnog.

  • gagnek
    gagnek

    adj. Plein de chiendent.

    ●(1878) BAY 19. kaignek, tr. «plein de chiendent.»

  • gagnus
    gagnus

    adj. = (?).

    ●(1831) RDU 44. a ean en dès un himur diæz, caignus pé attahinus.

  • gagouchaterezh
    gagouchaterezh

    m. Action de gagouchat.

    ●(1935) CDFi 29 juin. gagouchaterez ar marmousien o respont da raklerez ar raned.

  • gagouilh .1
    gagouilh .1

    adj. Bègue.

    ●(c.1500) Cb 51a. [courtes] Item lepidus / a / um. ga. sauoureux / courtoys / doulx / curieux en parler. b. freaz. Inde illepidus / da / dum. ga. mal souuenant. b. gagouil. ●90b. Gagoill. g. baigue. l. balbutiens / tis. ●(1521) Cc. [courtes] g. mal parlant. bri. gagouill. ●(1521) Cc. Gagoill. g. baigue. l. balbutiens tis.

    ●(1659) SCger 14a. begue, tr. «gagouill.» ●149a. Gagouill, tr. «qui bredouille.» ●(1732) GReg 52b. Arrêté à la parole, tr. «Gagoüilh. tud gagoüilh.» ●(1752) PEll 321. Gagoüill, Begue, qui a de la peine à parler, & qui à force de parler trop vite, prononce mal ses paroles. Un den Gagoüill, un tel homme, un bredouilleur. teot gagoüill, langue qui a ce défaut.

    ●(1920) FHAB C'hwevrer 242. Ar vran goz a c'hrozmole 'leiz he genou gragouilh. ●(1931) VALL 63a. Bègue, tr. «gagouilh.»

  • gagouilh .2
    gagouilh .2

    m. –ed Bègue.

    ●(c.1718) CHal.ms i. begue, tr. «balbouser, gagouil, gadeliaud a sarz[eau].» ●(1732) GReg 52b. Arrêté à la parole, tr. «Gagoüilh. p. gagoüilhed.» ●88a. Begue, qui begaïe en parlant, tr. «gagoüilh. p. gagoüilhed.» ●(1738) GGreg 18. Ur gagoüilh, tr. «un begue.»

  • gagouilh .3
    gagouilh .3

    m. Bégaiement.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Begayement, tr. «gagouil.»

  • gagouilhañ / gagouilhat / gagouilhiñ
    gagouilhañ / gagouilhat / gagouilhiñ

    v. intr. Cf. gragouilhat

    (1) Bégayer.

    ●(1659) SCger 14a. begayer, tr. «gagouilla.» ●(c.1718) CHal.ms i. begayer, tr. «gagoüillein, balbousein, Iagouillat, gadeliaudein a sarz[eau].» ●(1732) GReg 52b. Etre arrêté à la parole, tr. «Gagoüilha. pr. gagoüilhet.» ●88a. Begaier, avoir un défaut de langue qui empêche de prononcer le B, L, R & le T, tr. «gagoüilha. gagoüilhat. ppr. gagoüilhet.»

    ●(1931) VALL 63a. Bégayer, tr. «gagouilhat.»

    (2) Bredouiller.

    ●(1659) SCger 13a. barboter, tr. «gagouilla.» ●(1710) IN I 80. Erfin ar vugale o clevet alies o mam o parlant outo, hac o c'hazouillat (éd. 1727 : o c'hagouillat) alies outi, a zesq alafin parlant eveldi. ●(c.1718) CHal.ms i. Barbotter, tr. «balbouzein, gagoüillein, barbottein.»

  • gagouilhat
    gagouilhat

    voir gagouilhañ

  • gagouilherezh
    gagouilherezh

    m. Bégaiement.

    ●(1931) VALL 63a. Bégaiement, tr. «gagouilherez m.»

  • gagouilhiñ
    gagouilhiñ

    voir gagouilhañ

  • gagouilhod
    gagouilhod

    m. Bègue.

    ●(1876) TDE.BF 220b. Gagouillot, s. m., tr. «Bègue, qui bredouille.»

  • gagouilhon
    gagouilhon

    Bègue.

    ●(1499) Ca 89b. Gagoillon. g. baigue.

    ●(1876) TDE.BF 220a. Gagouillon, s. m., tr. «e mot est ancien et a le sens de gagouill.»

  • gahen
    gahen

    s. Jusquiame noire Hyoscyamus niger.

    ●(c. 880-920) MSvbr XII 244 (ETCE 44 135). caliclata .i. gahen.

  • gai
    gai

    voir gay & gailh-

  • gaiak
    gaiak

    m. Gaïac.

    ●(1744) L'Arm 169a. Gaïac, bois des Indes, tr. «Gaïac. m.»

  • gaiañ
    gaiañ

    v. tr. d.

    (1) Maltraîter.

    ●(1868) FHB 201/358a. Goudé beà gaïet é oalc’h Sant Per. ●358b. gaïet gant an avel. ●(1896) LZBt Meurzh 31. Ne oa forz ebed evid gaian ane.

    ●(1910) MBJL 20. Aboe ar blâ 1536, m’o deus renket Kymriz plegan da rouane Bro-Zôz, ec’h int bet gailhet e pep sort stumm ’n askont d’o yez. ●178. n’ê ket diriskl gailhan ar gatoliked en Bro-Zôz. ●(1913) KOME 35. Ar Vretoned sko start, han, pa vent gailhet. ●(1964) BAHE 38/19. Gaiañ = gwallgas, boufoniñ. ●(1968) BAHE 56/53. gailhañ an dud.

    (2) Agacer, énerver.

    ●(1979) BRUDn 27/24. Perag e rê vil din vel-se ? ha me a haye ive, muiañ ma hallen, vel ouzout. ●(1983) GOEL 114. (Bro-Oueloù) Gailhañ, tr. «agacer, énerver.»

  • gaiet
    gaiet

    adj. =

    ●(1903) MBJJ 244. eul lez-vamm kazet ha gailhet.

  • gaiez
    gaiez

    b. –ed Femme facile.

    ●(1983) GOEL 114. (Bro-Oueloù) Gailhes, tr. «femme de mauvaise vie.»

  • gaif
    gaif

    s. (agriculture) Terrain en libre pâture.

    ●(1909) BROU 241. (Eusa) Gàif, tr. «Terrain en libre pâture. Dès que la récolte est commencée, tous les terrains non clos sont communs et chacun peut y attacher ses bestiaux ; quand la récolte est rentrée, tous les animaux errent en liberté. Les vaches sont rentrées tous les soirs ; les chevaux, quand on en a besoin ; les moutons au temps des semailles. (Cf. drailha (?). Gaif appartient au vieux français. Cf. Ducange, s. v. Gaivus.»

  • gailh
    gailh

    f. (jeu)

    (1) Bouchon ( à ce jeu).

    ●(1919) DBFV.Sup 25a. gaill, f., tr. « bouchon (au jeu de ce nom), galoche. »

    (2) C’hoari gailh : jouer au bouchon. cf. kailh .4

    ●(1919) DBFV.Sup 25a. hoari gaill, tr. « jouer au bouchon. »

  • gailh-
    gailh-

    voir gai-

  • gailhart
    gailhart

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Joyeux.

    ●(1659) SCger 5b. Alaigre, tr. «gaillart.» ●(1732) GReg 445b. Gaillard, arde, gai, enjoué, tr. «Gailhard.»

    (2) Bien portant, sain.

    ●(1659) SCger 95a. se porter bien, tr. «beza gaillart.» ●107b. sain, tr. «gaillart.» ●(1732) GReg 445b. Gaillard, arde, alègre, dispos, sain, tr. «Gailhard.» ●(1744) L'Arm 346a. Sain, ne, tr. «Gaillartt.» ●(17--) TE 277. Malasar ou havas paud gaillartoh ha lerrinoh guet ou lezeu, eit ne oai en dud youanq-aral péré e zaibrai bamdé kiq mat.

    ●(1856) VNA 109. Comment vous portez-vous ? tr. «Ha hui zou gaillard ?»

    (3) (ironiquement) Fameux.

    ●(1576) Cath p. 11-12. vn cusul guaylart euit vn impalarz, tr. «Belle pensée, pour un empereur.»

    II. Adv. Gaillardement.

    ●(14--) Jer.ms 152. Ma quer tat ham Autrou, hep comps en louen / Ez reyff an anegart peur gayllart ha certen., tr. « Mon cher père et Seigneur, sans dire [de mensonge], volontiers, / Je conduirai l’avant-garde très joyeusement et certainement » ●(1580) G 604. Gayllart dan galardon o guelaf oz monet, tr. «Je vous vois aller gaillardement à la fête (?).» ●(1647) Am.ms 528. Gaillard digabal me disparfalo, tr. «Joyeusement (?) sans procès, je la mettrai en pièces (?).»

  • gailhartaat
    gailhartaat

    v. intr. Reprendre de la santé.

    ●(1744) L'Arm 338b. Revivre, tr. «Gaillartatt.»

  • gailhartiz
    gailhartiz

    f. Embonpoint.

    ●(1907) VBFV.fb 35a. embonpoint, tr. «gaillartiz, f.»

  • gailhosat
    gailhosat

    v. intr. = (?).

    ●(1969) BAHE 62/24. da goulz an neizhioù e veze atav [Andrewig] o c'hailhosat. ●25. Chefig a save, a c'hede, a c'hailhose, yac'h-pesk.

  • gaitell
    gaitell

    = (?).

    ●(1464) Cms (d’après GMB 251). Gaitell, sans explication, entre gaffr et gag.

  • gajedoù
    gajedoù

    s. (armement) = (?).

    ●(1996) CRYK 172. Getoñ ur gajedoù, ur sabr doh e goste, tr. «Il aura une arme, un sabre à son côté.»

  • gajoù
    gajoù

    plur. Gages.

    ●(1633) Nom 192a. Auctorare militem, sacramento obligare, stipendio obligare : obliger par gages : obligaff dre gagou pe dre gobr. ●204b. Præmium : guerdon : an pris pe'n gaiou á douc vn den euit vn hoary-benn. ●Menstruum : gage d'vn mois : gagou euit vn mis. ●204b-205a. Stips, stipendium, æs militare, æs, peculium castrense, militare stipendium : solde, gage, paye : an gajou, paëamant.

  • gak
    gak

    adj.

    (1) Bègue.

    ●(1647) Am 525. Quer gacq à quer yen da liboudennat, tr. «si bègue et si froid pour (?) courir les filles (?).»

    ●(c.1718) CHal.ms i. bredouilleur, tr. «balbouseur, gadeliaud, ur gac.» ●(1744) L'Arm 28b. Bégue, tr. «Gague. m.» ●(1752) PEll 321. Gag, Begue, qui a de la peine à parler, & qui à force de parler trop vite, prononce mal ses paroles (…) Gag est de l'usage de Léon.

    ●(1876) TDE.BF 220b. Gak, gag, adj., tr. «Bègue, qui bredouille, soit par défaut de prononciation, soit parce qu'il a trop parlé ou crié.»

    ●(1931) VALL 63a. Bègue, tr. «gak.»

    (2) Gak-yar : très bègue.

    ●(1890) MOA 140b. Très bègue, tr. «gak-iar.»

    (3) Bredouille.

    ●(1866) BOM 50. Gag e peb leac'h ! ha gak bepret ! tr. «Bredouille partout ! bredouille toujours !»

    ●(1925) FHAB Genver 12. an holl chaseerien a oa dizroet d'ar gêr gak.

  • gal .1
    gal .1

    interj.

    I. Interj. Variante euphémique de «gast».

    ●(1964) BRUD 18/34. O ! gal !... O ! gal ! Nag a boan e kern va fenn. ●(1978) BZNZ 21. (Plougernev) Lemm e vezent ! O ya ga' ! ●33. Poulioù a zo da chachañ ha da filañ, ya gal !

    ►[au dimin.] Galig !

    ●(1964) BRUD 18/31. N'oun ket deuet a fentepañs. Med galig ! Kement hag ober ez in da interamant ar hure.

    II. Loc. interj.

    (1) Alato gal ! =

    ●(1957) BRUD 5/47. Klañv on, klañv on da vervel. Alato gal ! Pegwir on bet nouet.

    (2) 'Kre gal ! / 'Re gal ! =

    ●(1958) BRUD 4/17. «Kre gal, c'hwi a oar paka lapined kousket avad» eme Laou d'an deiz war-lerh ! ●26. Re gal ! Ne chom ket kalz a vleud mui. ●35. Re gal, pebez gwaz on-me ! ●40. Re gal avad, eme Job. Deomp da weled.

    (3) Pennad gal ! =

    ●(1958) BRUD 4/26. Traou distrantell, pennad gal ! ●41. Job ! Job ! Respont ta, pennad gal ! ●48. Ar strobinellou ! Me o hlev, pennad gal !

  • gal .2
    gal .2

    f./m.

    I. (pathologie)

    (1) Gale.

    ●(1633) Nom 263a. Impetigo, lichen : feu volage, galle, gratelle : tan volaig, gal, debronn. ●Plora, fera scabies : galle, maladie : gal.

    ●(1732) GReg 446a. Gale, maladie du cuir, tr. «Gal.» ●(1744) L'Arm 169a. Gale, tr. «Gale. f.» ●(1752) PEll 322. Gall ou Gâl, Gale, mal sur la peau.

    ●(1849) LLB 1509. En denved ged er hâl en him gaw kousiet. ●(1876) TDE.BF 220b. Gal, s. m., tr. «Gale, maladie de la peau.»

    ●(1902) PIGO I 18. foeltrenno pejo gal.

    (2) Gal blat : grosse gale.

    ●(1744) L'Arm 160a. Gale Grosse, tr. «Gale platt.»

    II. (botanique) Louzaouenn-ar-c'hal : scabieuse succise.

    ●(1879) BLE 135. Scabieuse des champs. (S. arvensis. L.) Louzaouen-ar-gâl.

    ●(1933) OALD 45/213. Louzaouen ar gal, tr. «Scabieuse succise.»

  • gal .3
    gal .3

    adj. Violent.

  • galañj
    galañj

    s. (botanique) Acorus calamus Acore.

    ●(1633) Nom 73a. Acorus, vulgò calamus aromaticus, piper apum, piper apum : galange : idem.

  • galant .1
    galant .1

    adj. Galant.

    ●(1710) IN I 286. ar merc'het vean pere a zoug an aosamanchou galant-se.

  • galant .2
    galant .2

    m. –ed Galant.

    ●(1499) Ca 16b. Bagat galantet. g. compaingnie de galans. ●(1580) G 605. galanteset ha galantet, tr. «galantes et galants.» ●687-689. Effaf dybryf ne lesyf quet, / dançzal, corol pañ veñ follet / Ha terryf hoaent an galantet, tr. «Boire, manger, je n'y manquerai pas, / Danser, baller, quand je serais affolée, / Et contenter le désir des galants.» ●785. galant ha galantes, tr. «galant et galante.»

    ●(1732) GReg 446a. C'est un homme galant, tr. «Van[netois] ur galant ëu.»

    ●(1932) BRTG 168. Abrest é ma bet er galanted é verùein én dro d'er plah. ●(1933) BLGA 7. Ar c'halanted a verve eta en-dro d'ar plac'h yaouank. ●(1942) DHKN 76. Fonapl é rédas dré er barréz er vrud éh oè torret er broch étré er vinouréz hag hé galant.

  • galantaj
    galantaj

    m. Galanterie.

    ●(1829) CNG 131. Enou é clasquas galantage, / Mamen ag el libertinage.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...