Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 3 : de galanterezh (101) à gallegadur (150) :
  • galanterezh
    galanterezh

    m. –ioù Galanterie.

    (1710) IN I 256-257. ober (…) galanterezigou attirant. ●(1732) GReg 446a. Galanterie, amour, amourette, tr. «Van[netois] galantereh

    (1856) GRD 163. histoërieu a galantereah.

  • galantez
    galantez

    f. –ed Galante.

    (1580) G 605. galanteset ha galantet, tr. «galantes et galants.» ●785. galant ha galantes, tr. «galant et galante.»

    (c.1718) CHal.ms iii. cette femme est belle, mais en recompense ell'est coquette, tr. «caer e mat er voües man, maes ac en tu al forh galantés é.»

  • galantiz
    galantiz

    f. Galanterie.

    (c.1718) CHal.ms iv. cette femme fait profession d'une uertu seuere, tr. «er uoües ma a oura profession de bellat doh pep sort' galantis

  • galardon
    galardon

    s. =

    (1580) G 591. groemp son oz galardon may, tr. «Chantons la fête (?) de mai.» ●604. Gayllart dan galardon o guelaf oz monet, tr. «Je vous vois aller gaillardement à la fête (?).»

  • Galat
    Galat

    m. –ed Galate.

    (18--) CST 21. ar C'halated, hor c'hendirvi, a heulie war eün lezenn Jesus-Krist.

  • galdu
    galdu

    m. –ed (ornithologie) Macreuse.

    (1732) GReg 589a. Macreuse, oiseau de mer semblable à un canard, dont les Brenaches et les Judelles sont des especes, tr. «Van[netois] galdu. p. galdued.» ●(1744) L'Arm 208b. Judelle, oiseau, que l'on mange les jours maigres, tr. «Gall-du.. duétt. m.» ●(1752) PEll 322. Galdu, [Ven[netois] Macreuse, oiseau de mer.

    (1934) BRUS 253. Une judelle, tr. «ur galdu –ed, m.»

  • gale
    gale

    m. –où

    (1) (marine) Galère.

    (1499) Ca 89b. Gale. g. galee. vne neff. ●(1633) Nom 149b. Nauis longa, triremis : galere : galè. ●150a. Celox : galere : galè. ●155a-b. Ad remum dare, remo publicæ triremis affigere, ergastulo nautico mancipare, ad triremes relegare : enuoyer aux galeres : caçc dan galeou.

    (1659) SCger 61b. galeres, tr. «galeou.» ●149b. gale, tr. «galere.» ●(1732) GReg 135a. Capitane, la principale galere d'une Escadre, tr. «Ar peñ-lestr, eus ar galeou.» ●446a. Galere, vaisseau, tr. «Gale. p. galeou.» ●(1744) L'Arm 169a. Galere, tr. «Galéeu. f.» ●(1752) BS 291. tri c'hant Lestr, quên Galeou quên re-all.

    (2) par ext. Bagne.

    (1790) MG 151. bout cassét d'er galéeu

    (1847) MDM 159-160. ar forsaled er galeou. ●(1857) CBF 66. Er galeou ema brema, tr. «Maintenant il est au bagne.» ●(1879) GDI 196. condannet d'er galéeu. ●(18--) SAQ II 123. ne deot ket douetuz braz d'ar galeou.

    (1906) KANngalon Here 228. An ampouaill koz, n'oa ket aoualc'h evithan kana soniou ar galeou. ●(1909) MMEK 29. kaset d'ar galeou evel an dorfetourien vraz.

    (3) (technique) Sorte de rabot.

    (1732) GReg 446b. Galere, sorte de rabot de menuisier, pour blanchir du bois, tr. «Ur gale. p. galeou

    (1876) TDE.BF 220b. Gale, s. m., tr. «Rabot de menuisier.»

  • galead
    galead

    m. –où Chiourme.

    (1732) GReg 166a. Chiourme, la bande des forçats d'une Galere, tr. «Galead. p. galeadou

  • galeheul
    galeheul

    m.

    (1) Tapage que font les enfants.

    (1919) DBFVsup 25a. galeheul tr. «(Gr[roix], polissonnerie, charivari.» ●(1970) GSBG 20. (Groe) ar galeheul, tr. «le tapage (que font les enfants).» ●22. gober ar galeheul, tr. «faire du tapage (en parlant des enfants).» ●378. amañ zo graet galeheul er vag, tr. «vous avez fait du tapage dans le bateau.»

    (2) Ober ar galeheul da ub. : faire une conduite de Grenoble à qqn.

    (1919) DBFVsup 25a. gobér er galeheul de unan, tr. «faire une conduite de Grenoble à quelqu'un.»

  • galeig
    galeig

    m. –où (marine) Galiote.

    (1934) BRUS 282. Une galiote, tr. «ur galéuig –eu

  • galenniñ
    galenniñ

    v. intr. (pathologie) Devenir galeux.

    (1732) GReg 446b. Devenir galeux, tr. «Van[netois] galenneiñ

  • galeoner
    galeoner

    m. –ion

    (1) Galérien.

    (18--) SAQ I 340. daou c'haleouner, chadennet an eil ouz egile. ●(18--) SAQ II .197 Evel galeounerien a zo stag eur voulet ouz ho gar…

    (1915) HBPR 80. Hen, he unan, a vije tretet a laer, galeouner. ●135. dillad galeounerien.

    (2) par ext. Vaurien.

    (1977) PBDZ 582. (Douarnenez) ar galionerien, tr. «les vauriens.»

  • galeour
    galeour

    m. –ion Galérien.

    (1732) GReg 425b. Forçat, Galerien, tr. «Galeour. p. galeouryen.» ●446b. Galerien forçat, tr. «Galeour. p. galeouryen.» ●(1744) L'Arm 161a. Forçat, tr. «Galéour.. érion. m.» ●169a. Galerien, tr. «Galéourr.. érion. m.» ●(17--) EN 1414. me dichadenou an ol haleourien, tr. «je déchaînerai tous les galériens.»

    (1847) FVR 327. Ebarz ar fallagriez, goude koll ho Lezen, / En em daoljont oll kevret, evel galeourien. ●(1894) BUZmornik 496. hanvet ive gant ar roue belek ar c'haleourien.

    (1912) MMPM 115. eur galiour o stleja he jaden. ●(1923) KTKG 14. Dichadennit ar galeour-ze. ●(1925) SFKH 3. é huélet me chalenneu / É hon kentoh ur galeùour. ●(1932) FHAB Kerzu 499. da heul ar jadennad galeourien.

  • galeri
    galeri

    s. –où Galerie.

    (1499) Ca 89b. Galeri vide in ale. ●(c.1500) Cb 12a. g. ce sont alees ou galeries. bri. galery. ●90b. Galeri : vide in ale. ●(1633) Nom 128a. Pergula : boutique, galerie : bouticq, galery. ●131a. Ambulatio, ambulacrum : pourmenoir, galerie : pourmenouër, galery. ●Hypethrum, subdiale : galerie ouuerte, & à la descouuerte : galery digor, ha digor caër. ●Xystus, & ambulacrum pensile : galerie couuerte : galery golòet. ●131a-b. Porticus, solarium : pourmenoir couuert, galerie : pourmenoüer goloet, galery.

    (1659) SCger 61b. galeries, tr. «galeri

  • galet
    galet

    m. & coll.

    (1) M. (De la) galette.

    (1744) L'Arm 169a. De la galette, tr. «Galêtte. m.»

    (2) Coll. Galettes.

    (1924) SBED 64. kranpoeh ha galet.

  • galetenn
    galetenn

    f. –où, galet Galette.

    (1744) L'Arm 169a. Galette, tr. «Galêttenn.. tenneu. f.»

    (1891) CLM 9. Ur galetten gunéh dû.

  • galetez
    galetez

    coll.

    I. (cuisine) Galettes.

    (1732) GReg 446b. Galette, pâte étenduë sur la galettoire, c'est une sorte de crêpe épaisse, tr. «Galetesen. p. galetès.» ●Galettes de froment, tr. «Galetès guïniz.» ●Galettes de sarrasin, tr. «Galetès guïniz-du.»

    (1907) PERS 105. evit ober galetez. ●(1959) LLMM 73/125. Kaletez ed-du a oa da verenn, evel da bep gwener. ●(1974) THBI 172. kaletez avalou, krampouez riz...

    II. plais.

    (1) Ricochets.

    (1936) IVGA 70. Ha stad er paotr gant e «c'haletez».

    (2) Toull ar c'hwezh vat hag ar galetez tanav : les toilettes.

    (1928) KANNkerzevod 24/5. Eno, siouaz, e oa toull ar c'huez vat hag ar galetez tano… Badaduilh… Koüeet ar mevel e kreiz ar «Yod».

  • galetezenn
    galetezenn

    f. –où, galetez Galette.

    (1732) GReg 446b. Galette, pâte étenduë sur la galettoire, c'est une sorte de crêpe épaisse, tr. «Galetesen. p. galetès.»

    (1959) LLMM 73/126. Pa oa poaz a-walc’h un tu e tistage ar galetezenn gant he spanell.

  • galez
    galez

    m. –ed Géant.

    (1876) TDE.BF 220b. Galez, s. m., tr. «Géant de la Fable, être imaginaire.»

  • galfrez
    galfrez

    coll. (pâtisserie)

    (1) Gaufres.

    (1732) GReg 452a. Gauffre, oublie, tr. «Galfrezen. p. galfrez

    (1931) VALL 331b. Gaufre, tr. «galfrezenn f. pl. ou, col. galfrez

    (2) Houarn-galfrez : gaufrier.

    (1732) GReg 452a. Gauffrier, fer pour faire des gauffres, tr. «Houarn galfrez

    (1931) VALL 332a. Gaufrier, tr. «houarn-galfrez m.»

  • galfrezadur
    galfrezadur

    m. –ioù

    (1) Gaufrage.

    (1931) VALL 331b. action de gaufrer, tr. «galfrezadur m.»

    (2) Gaufrure.

    (1931) VALL 331b. galfrezadur m, tr. «gaufrure.»

  • galfrezañ / galfreziñ
    galfrezañ / galfreziñ

    v. tr. d. Gaufrer.

    (1923) SKET I 58. galfrezi ler. ●(1931) VALL 331b. Gaufrer, tr. «galfreza

  • galfrezenn
    galfrezenn

    f. –où Gaufre.

    (1732) GReg 452a. Gauffre, oublie, tr. «Galfrezen. p. galfrez.»

    (1931) VALL 331b. Gaufre, tr. «galfrezenn f. pl. ou, col. galfrez.»

  • galfrezerezh
    galfrezerezh

    m. Gaufrage, action de gaufrer.

    (1931) VALL 331b. action de gaufrer, tr. «galfrezerez m.»

  • galfreziñ
    galfreziñ

    voir glafrezañ

  • gali
    gali

    m. = (?) coquille pour : kalir (?).

    (1910) MBJL 120. e vije laret an oferen gant tri gali ouz ar memes ôter.

  • Galia
    Galia

    n. de l. Gaule.

    (1920) MVRO 37/1a. Galia (Gaule) a oa ranet gwechall e broadou bihan. ●(1931) VALL 332a. Gaule, tr. «Galia f.»

  • Galian
    Galian

    m. –ed Gaulois.

    (1920) MVRO 37/1a. Ar re vrudeta emesk ar Gelted eo bet ar C'halianed (Gaulois). ●(1931) VALL 332a. Gaulois, tr. «Galian pl. ed

  • galian-ha-roman
    galian-ha-roman

    adj. Gallo-romain.

    (1931) VALL 328a. Gallo-romain, tr. «galian-ha-roman

  • galianeg
    galianeg

    m. Langue gauloise.

    (1931) VALL 332a. Gaulois (langue), tr. «galianeg m.»

  • galianek
    galianek

    adj. Gaulois.

    (1920) MVRO 37/1b. beleien ar relijion galianek. ●(1929) FHAB Genver couv. ar furmou galianek anezo.

  • galienn
    galienn

    s. (ichtyonymie) Aiguillette.

    (1909) BROU 241. (Eusa) Aiguillette, tr. «Galiénn. Lepelletier dit : «Gallienn, aiguille, poinçon.» Il faut lire : aiguillette, poisson.»

  • Galile
    Galile

    n. de l. Galilée.

    (1499) Ca 89b. Galile. g. idem. l. hec. galilea / ee. ●(c.1500) Cb 90b. [galile] vnde galileus / a / um. g. de galilee. b. a galile. ●(1530) Pm 156 (Tremenuan). enchana galilee hennez nendeu queffrin / An map man dre amour dour a guere guin / Pan edoae en banues en les archedeclin / En creisic an couffy en vn fest anterin, tr. « A Cana de Galilée, cela n’est pas (un) secret, / Cet homme, par amour, (d’)eau fit du vin, / Quand il était au banquet, à la cour de l’architriclin, / Au beau milieu du repas, en un festin complet. »

  • Galilea
    Galilea

    n. de l. Galilée.

    (1874) POG 147. Herodez, pevare gourc'hemenner war Galilea.

  • Galilean
    Galilean

    m. –ed Galiléen.

    (1870) FHB 266/38b. trec’h out bet din, galilean. ●(18--) SAQ ii 262. Trec’het oun ganhez, Galilean!

  • Galileiz
    Galileiz

    pl. Galiléens.

    (1913) AVIE 51. Galiléis en degemeras erhat. ●(1931) VALL 328a. Galiléen, tr. «Galilead pl. Galileïz

  • Galis
    Galis

    n. de l. Galice (Espagne).

    (1499) Ca 89b. Galicc. g. idem. l. hec galicia / e/

  • Galisia
    Galisia

    n. de l. Galicie (Pologne, Ukraine).

    (1931) VALL 328a. Galicie, tr. «Galisia f.»

  • Galiza
    Galiza

    n. de l. Galice (Espagne).

  • galjor
    galjor

    adj. Sauvage, malappris, grossier.

    (1974) SKOL 55/52. Betek n'en deus ket bet Freterig un tenn, emezon-me, digant ur chaseer galjor ha lopagn bennak !

    ►[empl. comme subst.]

    (1977) HYZH 118/23. Ur galjor : un homme sauvage, lourd, sans éducation, grossier.

  • gall
    gall

    adj.

    I. Français.

    (1499) Ca 87b. Frances. g. franczoys. vide in France et gall.

    (1847) FVR 30. en em denn a rouantelez C'hall. ●113. ha chetu ma oent harzet gand eur fourgaden c'hall.

    II. (botanique)

    (1) Nardi gall : nard celtique, valériane celtique Valeriana celtica.

    (1732) GReg 649b. Nard celtique, tr. «Nardy gall

    (2) Irvin gall : navets fourragers.

    (1732) GReg 651b. Gros naveaux pour les bestiaux, tr. «Irvin gall

    (3) Geot gall : sainfoin.

    (1732) GReg 838b. Sain-foin, herbe, ou plante, tr. «Guéaud-gall

    (1869) FHB 244/279a. louzeyer o deus griziou hag a ya sonn enn douar, evel ar yeod-gall.

    (4) Foenn gall : sainfoin.

    (1732) GReg 838b. Sain-foin, herbe, ou plante, tr. «foënn-gall.» ●(1744) L'Arm 346b. Sain-foin, tr. «Foênn-Gal

    (5) Kraoñ-gall : noix Juglans regia.

    (1866) FHB 72/160a. Ar frao du (…) Droug a ra ive eleac'h ma zeus guez craon gall, rag counnaret eo gant ar c'hraon.

    (6) Lann-gall : ajonc d’un an.

    (1862) ALManachquimperlé 61. List, eur wech enn amzer, ho touar da ziskuiz; / Elec'h ez euz lan-c'hall, digorit da winiz.

    (2005) TAGW 278. Lann-gall, ajonc d'un an.

    III.

    (1) Micher gall : métier de sabotier.

    (1929) MKRN 180. Gall, Gallaoued... Sabotier et les sabotiers (Cantons de Gourin et du Faouët); mecher gall, métier de sabotier. Vers 1830, beaucoup de sabotiers vinrent du pays Gallo, notamment de Mauron, travailler à la forêt de Pontcallec. Ils se répandirent dans la région, et le nom de leur pays d'origine leur fut donné, ainsi qu'à leur métier. Un des aïeux de la famille Harnay s'appelait Jules (Julaou en gallo) et les descendants ne sont encore connus à Guiscriff que sous le nom de Julaou. – On dit boutaouer à Scaër, comme partout ailleurs.

    (2) Gall-botoù : sabotier.

    (2005) TAGW 211. On sait que de nombreux sabotiers sont venus de Haute-Bretagne au XIXe siècle dernier, au point que le mot le plus courant dans une partie de notre zone SE pour sabotier est gall-botoù.

    IV. Ober e dro c’hall : courir le pays, battre le semelle. Cf. galloc’hat

    (1732) GReg 225a. Courir le païs, battre la semelle. Redecq ar vro. ober e dro-c'hall. pr. græt.

  • Gall .1
    Gall .1

    m. –aoued

    I.

    (1) Français.

    (1659) SCger 60a. vn François, tr. «vr gall pl. gallaouet.» ●149b. gall p. gallaouet, tr. «François.» ●(1732) GReg 434a. François, qui est de France, tr. «Gall. p. gallaouëd. Van[netois] Gall. p. Gallëued.» ●Les françois, tr. «Ar Gallaouëd. ar c'hallaouëdGallis

    (1847) FVR 101. e bro ar C'hallaoued. ●159. ouc'hpenn tri mil Gall. ●288. ar C'hallaoued all a deue da Giberon. ●(1856) VNA 7. er Galleuèd. ●88. Er Gal e zeli gobér attantion.

    (1900) KEBR 13. Eur Gall kalounek, tr. « Un Français courageux » ●Ar C’hallaoued kalounek, tr. « Les Français courageux ». ●(1910) EGBT 161a. Gall, m., pl. Galloed, Gallo, Français.

    (2) Haut-Breton.

    (1732) GReg 117b. gall. p. gallaoüed, tr. « Habitant de la Haute-Bretagne ». ●447a. Gall. p. gallaouëd.

    (1898) BRE 16. Mad e gwin ru d'ar Galloed.

    (1909) TOJA 36. Fanch, qu'y dit, - eur Gall e oa, - c'est'y toe le couturier ? ●(1910) EGBT 161a. Gall, m., pl. Galloed, Gallo, Français. ●(1985-1986) ADEM 61. ar Gallaoued. ●121. Dam, ouian ket me a bezh bro oant-int... a Blewigner... a... ouian ket me e pezh bro ema ar Gallaoued.

    (2006) OMCL 110. Quand le commerce marchait bien il y avait des acheteurs étrangers au département, surtout pour les petits cochons. Ils ne traitaient qu'avec les intermédiaires. Leur présence était vite signalée, les vendeurs se glissaient le mot : Gallaoued 'zo : il y a des Français - c'est-à-dire des étrangers au département puisque ne parlant pas breton - Aussitôt tout le monde tenait ferme sur ses prix.

    (3) Étranger par la langue, qui ne parle pas breton.

    (1955) STBJ 196. Kalz Leoniz, holl marc'hadourien-lôned a vicher, ha gwazed a-ziavêz bro a reemp Gallaoued outo, daoust ma vije kavet en o zouesk meur a Spagnol hag a zivroad-all, a zaremprede an dachenn-foar. ●(1981) ANTR 200. Piou 'ta ar Hallaoued-ze ? Tud ha n'eo ked ar brezoneg o yez. Bretoned a Vreiz-Uhel darn anezo. Gallaoued euz Bro-Hall.

    (4) Gaulois.

    (1839) BESquil 582. ÈL ma oé Maximién ar er poënd de zisclærien brézel d'er Gallehuèd.

    (5) Bro ar C’hallaoued : Haute-Bretagne.

    (1732) GReg 117b. bro ar c'hallaoüed.

    II. Proverbe.

    (1974) TDBP III 326. Pa ra glaw an deiz kentañ a Vae e pil ar C'hallaoued o gwragez (Pmg), tr. « quand il pleut le premier mai, les Gallos battent leurs femme (parce qu'il n'y aura pas de pommes, donc de cidre) ». ●(1977) TDBP II 334. Pa ra glao an deiz kenta a vae e pil ar Hallaoued o gwragez. (prov. Pmg.), tr. « quand il pleut le premier mai, les Gallos battent leur femme (parce que ce ne sera pas une année de cidre) ».

    III. Gall brein m. Gallaoued vrein : terme d’injure envers les Hauts-Bretons.

    (1732) GReg 447a. Gall. p. gallaouëd. (en terme d'injure : gall-brein. p. gallaouëd-vrein. Gallès. p. gallèsed. coz-gallès. p. coz-gallèsed.

    (1855) FUB 84. Gall brein ! Gall brein ! / Sac'h ann diaol war hé c'hein. ●(1889) CDB 224. Ann hini goz zo Bretonez / Ann hini iaouank zo Gallez / Fae gan-in gand ar Gall brein, / Gant kroc'hen ann diaoul war e geign. ●(1898-1899) (2000) DDPB 139/706. Gall brein, / Sac'h an diaoul war e gein !

    (1905) MHAD 286. Ret è rideh ar er Gal brein, / Breùein hun bihier ar é gein !, tr. « Il faut courir sus au Français pourri, / Briser nos pen-bas sur son dos ! ». ●(1912) PBHV 154. Gal brein / Sah en diaul ar é gein.

  • Gall .2
    Gall .2

    n. de l.

    I.

    A. France.

    (1499) Ca 89b. Gall. g. France ou gaule.

    (1790) PEdenneu 5. Malardé é bréh hac ér gal.

    (1857) CBF 56. Eat eo kuit da ober he dro-C’hall, tr. «Il est parti pour faire son tour de France.» ●(1866) BOM 4. Vel Bastarded, (…) / Fluted e Gall, tr. «Comme des mâtins, (…) / Mis bas en pays français.» ●(18--) SON II 4. Mes evel ma oa eur pez-fall, / Ec'h es d'ober eun dro en Gall. ●(1895) GMB 251. pet. tréc. in Gall, en pays français. ●(1899) BSEc xxxvii 151 / KRL 16. en Breiz hag en Gall.

    (1946) SAGU 20. Le cantique de saint Eloi en Louargat en fait d'ailleurs toujours mention : Pa savaz trouz brezel gwechall / Etre Franz hag hon zado / Sant Eler, kannad Roue Gall / A lakaz peoc'h en diou vro.

    B. Bro-C’hall : France.

    (1866) BOM 24. Na zistroinn ken da vro c’hall. ●(1889) CDB 91. Ha pemp mil skoed leuve 'barz en Bro-C'hall : / Ho ! me na n'on ket eur fortun fall, tr. « en pays gallo (ou de France) »

    (1981) ANTR 200. Piou 'ta ar Hallaoued-ze ? Tud ha n'eo ked ar brezoneg o yez. Bretoned a Vreiz-Uhel darn anezo. Gallaoued euz Bro-Hall.

    II. Bro-C’hall / Bro Gall : Haute-Bretagne.

    A.

    (1732) GReg 117b. bro-c'hall. ●(1732) GReg 117b. bro-gall.

    (1889) CDB 91. Ha pemp mil skoed leuve 'barz en Bro-C'hall : / Ho ! me na n'on ket eur fortun fall, tr. « en pays gallo (ou de France) » ●(1898) BRE 60. Ha merc'hed Treger deuz brud fall, / Laket me chans gant tud Bro-C'hall.

    (1910) EGBT 129. Tud Naoned, Roahon ha Sant-Malo a zo Bretoned, daoust m'emaint en Bro-C'hall, ha ni a zo Fransizien, kenkoulz hag i, daoust mac'h omp en Breiz-Izel. ●(1914) ARVG mae 77. eus Bro-C'hall da Vêl-Pistien eman Ar Mene hag ac'hane d'ar mor ar Mene Are. ●(1919) BSUF 34. Ean e dremenas de getan dré er hérieu ag er Vro-Gall. Arlerh Josselin, Ploermel, Roahon, ean e drézas Saint-Maleu, Dinan, Lamballe. ●(1924) ARVG Genver 16. Ne reas nemet tremen dre eur barrouz a Vro-C’hall, Guenroc. ●(1925) SFKH 9. Arriù é bro Gall. ●(1927) GERI.Ern 167. Gall, tr. « haute Bretagne, pays gallo ». ●(1934) BRUS 293. er vro Gal.

    B.

    (1957) SKOL 5/3/9. Greunennig aval, / Greunennig aval, / Lavar din, / En peseurt bro e varvin, / Pe en breton pe en gall, / Pe en greunennig aval ! ●note Armañs ar C'hlavez : « c'hoari ar c'hreunenn aval » : Lakaat ur c'hreunenn aval war balv an dorn ha c'hwezhañ warni da c'houzout pelec'h e tleer mervel, ha netra ken ! (...); ar rimadell-mañ am eus klevet en Ploueg-ar-Mor a zo tost-tre da vevenn ar Brezhoneg hag ar Galleg. "En gall" a dalvez ar vro c'hallek. ●(1975) BRUD 50/1. Greunennig aval, / En peseurt bro e varvin, / Greunennig aval, / Pe en breton pe en gall, / Lavar din / Pe en greunennig aval ? ●note : « Bed dastumed e Ploueg-ar-mor gand an Ao. Kalvez. En breton : e Breiz-Izel; en gall : er vro hallo ».

  • gallaoueg
    gallaoueg

    m. Gallo, langue romane de Haute-Bretagne.

  • Gallaouez
    Gallaouez

    f. –ed Femme de Haute-Bretagne. Cf. Galloù

    (1870) FHB 293/253a. Ha vam [sant Patris] a ioa eur c'hallaouez.

    (1934) MAAZ 116. ur halleuéz de vout mateh.

  • gallaouiñ
    gallaouiñ

    v. intr. Prendre le caractère français.

    (1943) VKST Meurzh/Ebrel 257. Bretoned ne glaskont nemet an tu da zivreiza evit gallaoui.

  • gallaouiñ
    gallaouiñ

    v. intr. = (?) coquille pour : goulaouiñ (?).

    (1868) FHB 182/206b. Oguen d'a c'hortoz na vije tennet ann tan-artifis, evid gallaouï eun neubeud.

  • Gallaouiz
    Gallaouiz

    pl. Habitants de la Haute-Bretagne.

    (1732) GReg 117b. gallaoüis.

  • galleg
    galleg

    m. –où

    I.

    (1) Langue française.

    (1621) Mc i. translatet vez à Gallec en Brezonec. ●(1638) Peiresc 11-12. E barz er Gallec dreist pepptra / Ez ouch bet, otrou, ar quenta, tr. «En français surtout / Vous avez été, seigneur, le premier.»

    (1659) SCger 149b. gallec, tr. «langage françois.» ●(1732) GReg 434a. La langue Françoise, tr. «Gallecq. ar gallecq

    (1856) VNA 4. Ne vanq quet é Gallêc a livreu. ●(1870) MBR x. Ar gallek a zo bet lakeat dirak ar brezounek. ●(1878) EKG II 79. Evel ma komzent e gallek.

    (1925) SFKH 13. p'hé des disket un tammig galleg. ●(1929) FHAB Ebrel 154. da zeski d'êzo eur galleg... distrantel.

    (2) Galleg saout : mauvais français.

    (1905) BOBL 09 décembre 64/1a. Gallek saout ha brezonek tougn. ●(1907) FHAB Mae 90. Nemed ar zoun a vez e gallek saout savet. ●(1909) FHAB Gwengolo 271. drailha eur briz-c'halleg-saout bennak. ●(1913) FHAB Juin 1924).">HIGO 12. Meskailhez galleg saout ha brezoneg podou. ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 142. ne glever mui komz breman nemet galleg saout. ●(1956) BLBR 92/12. Galleg-saout Gwitalemeze. ●(1981) ANTR 93. Galleg-saout a-walh a zo oh ober sklabez dre ar vro.

    (3) Galleg podoù : mauvais français.

    (1908) PIGO ii 31. distreset gant ar galleg podou. ●(1935) BREI 428/2b. na ouzont a c'halleg nemet galleg podou. ●(1993) MARV xii 15. (Kawan) Galleg podou, me 'lavar deoh, med galleg bepred.

    (4) Galleg jav : mauvais français.

    (1973) LIMO 24 février. daù e oè dehè plégein dirag er galleg-jao e vezè komzet d'en termen-sé.

    (5) Galleg Spagn : mauvais français.

    (1936) BREI 441/2b. Pennad gac'h ! N'eo ket ret mont da Bariz evit deski galleg spagn evelse !

    (6) An dud a c'halleg : les francisants.

    (1869) FHB 228/150b. dr (lire : da) zarempredi an dud a c'halleg.

    (7) Penn galleg : francisant.

    (1994) MARV xiii 8. Eur penn galleg 'oa eñ.

    II. E galleg : de travers.

    (1982) TIEZ I 173. lakaad an daol a-dreuz pe e galleg, dit-on (mettre la table de travers ou en français).

  • gallegadur
    gallegadur

    m. –ioù Gallicisme.

    (1942) VALLsup 18a. Barbarisme, tr. «Barbaregadur m. d'après gallegadur gallicisme.» ●84b. Gallicisme, tr. «Gallegadur, plutôt que gallekadur (françisation, de gallekaat, franciser).»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...