Devri

Recherche 'ke...' : 1339 mots trouvés

Page 2 : de kefestad (51) à keginerezh (100) :
  • kefestad
    kefestad

    m. –où Raclée.

    (1931) VALL 616a. Raclée de coups, tr. «kefestad

  • kefestañ .1
    kefestañ .1

    v. intr. Banqueter chez les autres.

    (1867) MGK 123. O kefesta laouen, o tibri oc'h va zaol. ●(1876) TDE.BF 329b. Kefesta, v. n., tr. «Rechercher les bons repas.»

    (1962) EGRH I 29. kefestañ v., tr. « chercher ses repas en parasite (Vallée). »

  • kefestañ .2
    kefestañ .2

    v. tr. d. Corriger, donner une correction, rosser.

    (1869) FHB 220/88b. en em lacat da gefesta ar c'haz a zoare. ●(1877) EKG I 286. Kefestet mad oa bet Canclaux ganeomp araok. ●(1878) EKG II 323. pa oa bet kefestet gand an Aoutrou Troadec. ●(1877) FHB (3e série) 25/206a. n'oc'h ket bet kefestet aoualc'h.

    (1931) VALL 61a. Battre, tr. «kefesta.» ●(1982) TKRH 49. ouzhpenn se ne oa ket berr da gefestañ e baotred !

  • kefester
    kefester

    m. –ion Chevalier d'industrie.

    (1876) TDE.BF 329b. Kefester, s. m., tr. «Chevalier d'industrie.»

  • kefestet
    kefestet

    adj. Corrigé, puni, châtié.

    (1931) VALL 157a. Corrigé, puni, châtié, tr. «kefestet

  • kefiad
    kefiad

    m. –où

    (1) Talle.

    (2) sens fig. Branche (de famille).

    (1866) FHB 87/275b. Manasse a vezo, evit guir, tad da veur a ghefiad tud.

  • kefiadañ
    kefiadañ

    v. intr. Taller.

    (1867) MGK 90. Ar c'herc'h (…) E vo kant war unan…, mar gellont kefiada ! Ne d'eo ket kefiada gant-ho a c'hoarvezaz. ●(1876) TDE.BF 329b. Kefiada, v. n., tr. «Pousser des racines, parlant de l'avoine qui semble gelée.»

  • kefiañ .1
    kefiañ .1

    v. intr. Taller.

    (1868) FHB 198/336b. Dont a raint da gefia, hag eur c'hreunenn epken a roi alies meur a benn (...) ar re a ziouano, ne roint nemet eur goloennig epken, rag ne gefchint ket. ●(1872) ROU 99a. Ramifier (se), tr. «kefia

    (1955) STBJ 150. o kefia hag oc'h en em leda, louzaouenn ar boan-diskouarn. ●(1961) LLMM 86/151. sioul ha difiñv a-dreñv ul luziadur spern, drez ha louzoù an tign o kefiañ mesk-ha-mesk war ar pri.

  • kefiañ .2
    kefiañ .2

    v. tr. d. Emmenotter.

    (1931) VALL 249b. Emmenotter, tr. «kefia.» ●299b. mettre les fers à, tr. «kefia act.»

  • kefiata
    kefiata

    v. intr. Taller.

    (1962) EGRH I 29. kefiata v., tr. « thaller (en plt des céréales) (Ernault). »

  • kefienn
    kefienn

    f. –où

    (1) Trique.

    (1869) HTC 64. a istribill ouz eur giffien. ●(1884) BUZmorvan v. Kiffienn. – Skourr guez. ●(1894) BUZmornik 261. ar zoudarded a zankaz c'hoaz beg eur giffienn enn he stomok.

    (1911) BUAZperrot 786. Unan a zarc'hoas eun taol kiffien gantan var e dâl. ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. keween, tr. «trique.» ●mar na ve ket fur ar bugel, tapet ar geween gantañ, Treger. (Treger-Izel : kewenn ; Leon kifienn, kivienn.

    (2) Souche, tronc d’arbre.

    (1962) EGRH I 33. kifienn f. -ioù, tr. « souche, tronc d’arbre (Eusa). »

  • kefin
    kefin

    s. & prép. Côté.

    (1) Auprès de, à côté de.

    (1650) Nlou 112. Dezy gant Gabriel, a perz Ro'uen é-bestell / Ez voue reuelet, / Ez vyse mat, ha din quifin an dryndet, tr. «A elle, par Gabriel, de la part du roi des apôtres / fut révélé / qu'elle serait bien et dignement proche de la trinité.»

    (2) E-kefin : auprès de.

    (1557) B I 505. equeffin an drindet, tr. «auprès de la trinité.» ●(1650) Nlou 242. é quiffin an drindet, tr. «auprès de la trinité.»

    ►[form. comb.]

    P2 en ho kefin

    (14--) N 1693. me a stouo hep gou dan nou glin / en hoz quiffin dre queffrinez, tr. «Je me mettrai, sans mentir, à deux genoux auprès de vous, avec vénération.»

    (3) Da-gefin : à l'occasion de.

    (1621) Mc 111-112. euel maz voe hom saluer guerzet 30. diner da quifim an dez se. ●(1650) Nlou 58. Da quifin an nos man, tr. «à l'occasion de cette nuit.»

    (1659) SCger 70b. a tel iour qu'auiourd'hui, tr. «da-guifin an deiz man.» ●(1732) GReg 546a. A tel jour qu'aujourd'hui, tr. «da guifin an deiz mañ.»

    (4) Loc. adv. Pe da gefin hini : voir pe .1

  • Kefleud
    Kefleud

    hydronyme Ar C’hefleud : Le Queffleuth (24 km de long).

    (1689) DOctrinal 197. en em rentas gant é oll noblanç er quær à Montroules, pehiny en amser-se, quen ar costez-ma, quen an tu-hont d’ar rivier à Pseulut, ayoa membr eux à Contach Leon.

    (1914) ARVG Mae 79. Ar C’hefleut hag ar Jarlot, ne reont, dindan an hano a Dosen, nemet unan adaleg Montroulez. ●(1931) FHAB Meurz 105. Pa gemerer, en eur vont, er maez, eus a gêr Montroulez, penn hent Karaez, e kaver, en tu kleiz, e traonienn ar C’hefleud. ●(1943) GWAL 159/227. etrezek Montroulez dre ar C’hefleut.

  • kefleue
    kefleue

    adj. (Vache) pleine.

    (1633) Nom 33a. Forda, horda, fœta : vache qui est preinte : bieuch, bioch queuflè, á ve leuè ennif.

    (1732) GReg 752a. bioc'h qeule, tr. «vache pleine.» ●946a. Vache pleine, tr. «byoc'h queule. byeuc'h queufle.» ●(1744) L'Arm 377b. Taure, tr. «Annærr-quevlai

    (1876) TDE.BF 329b. Kefleue, keule, adj. f., tr. «qui se dit d'une vache pleine. Kefleue eo ann ounner, C[ornouaille]. La génisse est pleine.»

    (1907) VBFV.fb 76a. vache pleine, tr. «kevlé.» ●(1934) BRUS 363. Votre vache porte-t-ell veau ? tr. «kevlé é hou puoh ?» ●(1934) MAAZ 110. de uerhein ur vuoh kev-lé. ●(1942) DHKN 234. eùehat doh hé buohed kevlé.

  • kefleueiñ
    kefleueiñ

    v. intr. Prendre veau.

    (1849) LLB 1145-1146. Hag a p'en dei d'hou seud ha saillal ha drunjein, / Azé é téliet ou has de geulaiein.

  • keflusk .1
    keflusk .1

    m.

    (1) Mouvement, réaction.

    (1612) Cnf 35a. pé en quentaff quelusq ha mouuamant ves an volontez. ●78a. en quentaff quefflusq ves an ræson.

    (2) E keflusk : en mouvement.

    (1732) GReg 11b. Il est toujours en action, tr. «e ma bepret é qeulusq

    (3) Agitation, émotion.

    (1732) GReg 20a. Agitation, tr. «qefflusq.» ●185a. Commotion, tr. «Qefflusq. voyez agitation»

    (1847) FVR 21. Enn drizek a viz Ebrel e sav keflusk vraz e Sarzo : heman a oe ann hini kenta e Breiz. ●73. Evel-se goude kement-man holl, e savaz keflusk dre ar vro, ha dreist holl enn tu Treger. ●(1869) FHB 206/394a. ar gristenien (...) a vez ato voaz euz an tamou keflusk-ze. ●(1869) FHB 217/59b. Er mare-ze e voue adarre eun tam keflusk bennag e Breiz.

    (1925) BILZ 164. Ober eun hevelep keflusk evit eun tamm jolori, eun tamm jabado ! ●182. Noz-de, karga, diskarga a reont marc'hadourez deut eus pevar c'horn ar bed. Biskoaz n'hoc'h eus gwelet eun hevelep keflusk. ●(1926) FHAB Mae 172. e tirollas war ar Frans gwall-euriou spontus a lakeas reustl ha keflusk e pep lec'h. ●(1929) MANO 7. gwall-euriou spontus, a lakeas reustl ha keflusk e pep lec'h.

    (4) Mouvement.

    (1659) SCger 82a. mouuement, tr. «quefflusq.» ●(1732) GReg 645a. Mouvement, action de mouvoir, tr. «Qefflusq. qeulusq.» ●Le mouvement du cœur, tr. «Ar c'heulusq eus ar galoun.»

    (1872) ROU 85b. Fluctuation, tr. «Cullusc.» ●(1876) TDE.BF 329b. Keflusk, s. m., tr. «Agitation.» ●(1890) MOA 109b. Agitation, tr. «Keflusk, (parlant de l'effet du vent).»

  • keflusk .2
    keflusk .2

    voir kefluskañ

  • kefluskadur
    kefluskadur

    m. –ioù Mouvement.

    (1732) GReg 645a. Mouvement, action de mouvoir, tr. «qeulusqadur

  • kefluskañ / kefluskiñ / keflusk
    kefluskañ / kefluskiñ / keflusk

    v. intr.

    I. V. tr. d.

    (1) Agiter.

    (1499) Ca 169b. Queulusquiff. g. mouoir. ●(c.1500) Cb 81b. [excitaff] Jtem cest mouoir / ou esueiller. b. quefflusq.

    (1659) SCger 82a. mouuoir, tr. «quefflusq.» ●(1732) GReg 114b. Branler, mouvoir, secoër, agiter, tr. «qeulusqi. pr.qeulusqet

    (1872) ROU 93b. Osciller, tr. «Kellusk, (cullusc), kelluskat.» ●(1876) TDE.BF 329b. Kefluska, v. a., tr. «Agiter, remuer.» ●(1890) MOA 109b. Agiter, quand on parle de l'effet du vent on dit : kefluska, v. n.»

    (2) = (?).

    (1575) M 1633. Quefflusquiff ô lechyou, aray'n effou gnouet, tr. «Les cieux splendides changeront de places.»

    II. V. intr. Se mouvoir.

    (1530) Pm 204. Ouz queflusqui ha treiff enoch, tr. «Se mouvant et tournant en vous.» ●(1575) M 1277. Vn barr ne quefflusque, tr. «Ne bougeait d'une ligne.»

    (1732) GReg 71a. Automate, machine qui a en soi le principe de son mouvement, tr. «Iñjin natural pehiny a gueulusq anezâ e-unan.» ●645a. Se mouvoir, se remuer, tr. «Qefflusq. pr. qefflusqet. queulusq. pr. queulusqet

    (1858) GBI I 134. Ha na gruflusk ket a-grenn, tr. «Et ne fais pas un mouvement !»

  • keflusker .1
    keflusker .1

    adj. Moteur.

    (1931) VALL 481b. Moteur adj., tr. «keflusker

  • keflusker .2
    keflusker .2

    m. –ioù Moteur.

    (1931) VALL 481b. Moteur subs., tr. «keflusker m. iou

  • kefluskerez
    kefluskerez

    f. –ioù Moteur.

    (1927) FHAB Gouere 146b. An dournerez peurliesa a vez lusket gant kezeg hag a-wechou gand eur gefluskerez (moteur). ●(1931) VALL 481b. Motrice (d'un navire)., tr. «kefluskerez f. (eul lestr).»

  • kefluskerezh
    kefluskerezh

    m. Agitation, mouvement.

    (1962) EGRH I 29. kefluskerezh m., tr. « agitation, mouvement. »

  • keflusket
    keflusket

    adj. Mû.

    (1499) Ca 169b. g. meuz. b. queulusquet.

  • kefluskiñ
    kefluskiñ

    voir kefluskañ

  • kefluskus
    kefluskus

    adj.

    (1) Mobile.

    (1732) GReg 629a. Mobile, qui peut se mouvoir, tr. «qefflusqus

    (1931) VALL 471b. Mobile, tr. «kefluskus

    (2) Moteur.

    (1931) VALL 481b. Moteur adj., tr. «kefluskus.» ●force motrice, tr. «nerz kefluskus

    (3) Qui remue, remuant, vif.

    (1732) GReg 801b. Remuant, ante, vif, tr. «qefflusqus. qeulusqus

  • kefluskusted
    kefluskusted

    f. Mobilité.

    (1931) VALL 471a. Mobilité, tr. «kefluskusted f.»

  • kefrann-
    kefrann-

    voir kevrenn-

  • kefreder .1
    kefreder .1

    m. (ornithologie) Plongeon.

    (1876) TDE.BF 330a. Kefreder, s. m. (anc.), tr. «Plongeon, oiseau.»

  • kefreder .2
    kefreder .2

    m. –ion Rêveur.

    (1876) TDE.BF 330a. Kefreder, s. m. D'après Le Pelletier, homme pensif et rêveur, par suite de quelque préoccupation.

    (1931) VALL 659a. Rêveur, tr. «kefreder (m.-bre.).»

  • kefridi
    kefridi

    f. & adv. –où

    I. F.

    (1) Mission.

    (1659) SCger 79a. message, tr. «quevvridi.» ●167b. quevvridi, tr. «message.» ●(1732) GReg 184b. Commission, message, tr. «Qeffridy. p. qeffridyou.» ●(1741) RO 875. discleriet gante o heuredy desan. ●(1783) BV 43/1085. mah an dirchtamant da ober ma queruerdi.

    (1846) BAZ 10. en em akuitta a reas eus he guevridi. ●(1872) ROU 89b. O pedi ac o-h erbedi e vez great ar grevidi, tr. «à force d'insister on réussit.» ●(1878) EKG II 109. kas unan ac'hanoc'h da ober ar grevidi. ●218. dont a ri, a gredan, a-benn euz da gevridi. ●(1882) BAR 235. deuet d'he gaout var zigarez eur gefridi benag. ●(1889) CDB 88. Ken am o klevet ma c'henvidi, tr. «Que je n'ai entendu le résultat de mon message.»

    (1905) HFBI 50. Pa voa echu é grévidi gant ar soudard-man. ●(1911) BUAZperrot 6. eur gefridi da gas da benn. ●872. dont a reas brao bras a benn eus ar gefridi a oa bet fiziet ennan. ●(1924) ZAMA 17. diou gefridi all en deus c'hoaz da ober. ●(1957) AMAH 113. Deut on da Varsovia da gas da benn ur gefridi a-bouez evit ar Volcheviked.

    (2) E kefridi : en mission.

    (1878) EKG II 108. kas d'an nebeuta dek den e kevridi.

    (3) Bezañ kefridi war ub. : être affairé.

    (1974) SKVT III 18. Stouiñ a rae war e ardivink, kefridi warnañ, ken na pufe. 32. Kefridi a oa warnañ o'n em zizober (...) eus e bikolioù lunedoù du... ●55. Gaid (...) e oa kefridi warni o wriat.

    (4) Nouvelle.

    (1933) TREM 20. ar c'heverdi-ze / Na zell ket eur bugel, tr. «Cette nouvelle-là ne regarde pas un enfant.» ●29. Da gas ar geverdi da holl dud an deok, tr. «annoncer la nouvelle aux gens du quartier.» ●36. da rei ar geverdi. ●52. me 'rei d'ac'h keverdi.

    (5) Commission.

    (1872) ROU 77b-78a. Je ne vais en ville, que lorsque j'ai quelque commission, tr. «Ne vezan e kear nemet p'am bevez grevidi da vont.»

    (6) Kaout kefridi gant ub. da ober udb. : être missionné par qqn pour faire qque chose.

    (1942) SAV 23/66. Kefridi o devoa bet, gant al lez-varn da reiza eun afer hag ezomm o devoa da gomz ouz an noter.

    II. Loc. adv. A-benn-kefridi : pour de bon, à dessein, exprès, délibérément

    (1650) Nlou 291. O Nouel, Nouel, Nouel, sant Gabriel Eal Doue, / A deuez à pen queffridy, bet-e Mary diffoue, tr. «Oh, Noël, noël, noël ! Saint Gabriel, ange de Dieu, / vint en mission, jusqu'à Marie, certes.»

    (1659) SCger 167b. a ben quevvridi, tr. «expres.» ●(1732) GReg 102b. Tout de bon, à dessein, tr. «a-beñ-qeffridy.» ●365b. A bon escient, serieusement, a dessein, tout de bon, tr. «a benn-qeffridy

  • kefridiad
    kefridiad

    m. Chargé de mission.

    (1931) VALL 471a. Missionnaire scientifique, etc., tr. «kefrediad

  • kefridiel
    kefridiel

    adj. Officiel.

    (1976) LLMM 175/128. pa voe dilezet al latin en dielloù kefridiel.

  • kefridier
    kefridier

    m. –ion Commissionnaire.

    (1914) DFBP 58b. commissionnaire, tr. «Kefridier.» ●(1931) VALL 136a. Commissionnaire, tr. «kefredier pl. ien

  • kefriza
    kefriza

    f. Fiancée, future épouse.

    (1530) Pm 259. Da clasq coantys do queffrysa, tr. Ernault (M p. 257 note 4) « Pour chercher une beauté pour épouse. »

    (1659) SC 126. Euit cahout vn eur mat e stat a briedelez (…) sõgeal ag ar quevrisa endeus dougeancç Doue. ●127. Petra liuirit-u eus are, a chom er mesmes ti gant o c'hevrisa goude ar promessa dimizi ebarz eureuji.

    (1896) GMB 526. Queffrisa P 259, quevrisa celui ou celle qu'on veut épouser, Le sacré collège de Jésus 126, 127.

  • kegal
    kegal

    v. intr. =

    (1969) BAHE 60/48. e klevis ar yer o kegal ken a findaone e Park-al-Leur.

  • kegel
    kegel

    f. –ioù

    I.

    (1) Quenouille.

    (1499) Ca 168b. Queiguel. g. quenoille. ●(1633) Nom 169a. Colus : quenouïlle : queïguel.

    (1659) SCger 99b. quenouille, tr. «queiguel p. iou.» ●166a. queiguel, tr. «quenouille.» ●(1710) IN I 324. ho querzit hac ho quiguiel. ●(1738) GGreg 44. qeigüel p. qeiguelyou, tr. «quenoüille.» ●(1744) L'Arm 317b. Quenouille, tr. «Queguile.. lieu. Queguéle. f.»

    (1838) OVD 224. hou courhèd hac hou queguil. ●(1846) DGG 163. ur plac'h o neza he c'heiel. ●(1849) LLB 313. Ar holl er hegélieu er hoerh e vihana. ●(1868) KMM 32. E c'heiel a zo ganti, o neza lin. ●(18--) GBI II 168. Ur gegel a gorz Spagn, tr. «une quenouille en jonc d'Espagne.»

    (1900) MSJO 167. Mari a oa o trei he c'heiel. ●(1903) CDFi août-septembre. e tilezin va c'hegel. (d'après KBSA 63). ●(1906-1907) EVENnot 24. (Ar Veuzid) Kerse e kavou honnez ma renk bevan deuz hi c'hegel breman. ●(1955) VBRU 171. ha me da c'hoari va c'hanfard en un dremen a-hed ar vartoloded gaezh, ken reut, ken sonn ha p'am bije tapet kegel va mamm-you-gozh d'ober gwalenn-gein.

    (2) Matezh-kegel : cordon qui supporte la quenouille.

    (1918) ITEX 45. Eur vatez kigel, partie de la quenouille (Rostrenen), morceau d'étoffe fixé sous l'aisselle, qui sert à maintenir la quenouille. ●(1919) DBFVsup 48b. matéh kégel, tr. «Cordon qui supporte la quenouille.»

    (3) Femme.

    (1855) FUB 26. Eur (lire : eun) draen-fuil é vé é[n] ti / Mar deuz kighel é komandi, tr. «Brouille sera à la maison / Si la quenouille est la maîtresse.»

    II.

    (1) Morzet evel kegel e vamm-gozh : être raide.

    (1878) SVE 627. Morzed evel ar gegel he vamm goz, tr. L.-F. Salvet «Engourdi comme la quenouille de sa mère grand'.» ●(1898) MELu IX 286. Morzed evel keïel he vamm goz, tr. «Cuisse aussi maigre que la quenouille de sa grand'mère», Mil.ms. L'auteur voulait que morzed fût ici le nom «cuisse», ce qui n'est guère probable : pourquoi n'aurait-on pas exprimé le mot «maigre» ? Il cite, sans la traduire, une autre expression du Haut Léon qui doit avoir un sens analogue : Keïel he mamm goz a zo gant-hi, lavarit peleac'h ? La quenouille de sa grand'mère est avec elle, devinez où ? Ceci rappelle la plaisanterie française sur un homme raide, dont on dit qu'il a «avalé sa canne».

    (2) Lakaat kegel e vamm en e gein : se redresser.

    (1732) GReg 791b. Se redresser, tenir sa morgue, sa gravité, tr. Gregor Rostrenenn «lacqât qeïguell e vam èn e guein

    (3) Bezañ kegel e vamm-gozh en e choug : être raide.

    (1912) MELU XI 340. Kegel e vamm goz 'zo en e choug, tr. E. Ernault «La quenouille de sa grand'mère est dans sa nuque, il est raide.»

  • kegel-doull
    kegel-doull

    f. fam. Fusil, flingue, pétoire.

    (1869) FHB 251/334b. da vont goudeze, gant ho c'hegillou toull, da redeg ar meneziou tro var dro, da velet hag hi a gafche eur preiz bennak.

  • kegeliad
    kegeliad

    f. & adv. –où

    (1) F. Quenouillée.

    (1633) Nom 121a. Pensum : vne quenoüillée de filace : queïguelyat lin.

    (1659) SCger 99b. quenouillée, tr. «queigueliat.» ●166a. queigueliat, tr. «quenouillée.» ●(1732) GReg 771a. Quenouillée, tr. «Qeiguelyad.» ●(1790) MG v. én un néein hé héguilliad.

    (1867) GBI I 268. Ur gegeliad gloan-Spagn, tr. «Une quenouillée de laine d'Espagne.» ●(1889) ISV 276. amzer a pezo c'hoas da ober da gegillad. ●(1869) BSGc 9. o neza he c'higellat. ●(1894) BUZmornik 413. eur geiellad lin da neza.

    (1919) KZVr 355 - 21/12/19. kegeliad, kegeliadenn, tr. «quenouillée.» ●(1921) PGAZ 40. o peurneza eur geiellad lin.

    (2) Adv. A-gegeliad : en quantité.

    (1856) VNA 108. Il fait beaucoup de neige aujourd'hui, tr. «Couéh e hra éerh a gueguiliad hinihue.»

  • kegeliadenn
    kegeliadenn

    f. –où Quenouillée.

    (1896) GMB 528. pet[it] tréc[orois] kegiyaden f.

    (1919) KZVr 355 - 21/12/19. kegeliad, kegeliadenn, tr. «quenouillée.»

  • kegeliat
    kegeliat

    v. intr. Filer.

    (1947) YNVL 81. Kit da gegeliat er penn all !

  • kegid
    kegid

    coll. (botanique) Ciguë.

    (1867) MGK 71. Ar serfil hag ar c'hegit (…) kegit fall ha c'houero. ●(1876) TDE.BF 330b. Kegit, s. f., tr. «Ciguë, plante vénéneuse.»

  • kegin .1
    kegin .1

    f. –où, –ioù

    (1) Cuisine (local).

    (1499) Ca 168b. Queguin. g. cuysine. ●(1575) M 98. Nen deux queguyn na sal, tr. «Qu'il n'y a ni cuisine ni salon.» ●(1633) Nom 134b. Culina : coquina : cuisine : queguin. ●162a. Vas coquinariu: vaisseau de cuisine : vessel da seruigaff en gueguin.

    (1659) SCger 166a. queguin, tr. «cuisine.» ●(1710) IN I 322. e queguin he Zad o trei ar ber. ●(1732) GReg 239b. Cuisine, tr. «Qeguin. p. qeguinou, qeguinyou. (Van[netois] qeguein. qiguin. pp. yëu.» ●(17--) ST 186. Skuba sâl ha keghin, tr. «balayer la salle et la cuisine.»

    (1878) EKG II 223. Klasket e oue er gegin, enn diou zal, er pors. ●(1894) BUZmornik 409. da zikour skaota er gegin.

    (1903) MBJJ 74. Beteg 'barz ar c'hegino. ●(1913) NECH 16. Gratis e rê d'ean 'n em gavet eno en eur gegin kempen.

    (2) Ober ar gegin : faire la cuisine, cuisiner.

    (1732) GReg 239b. Faire la cuisine, cuisiner, tr. «Ober ar gueguin

    (1894) BUZmornik 301. he zud (…) he c'houndaonaz da ober ar gegin.

    (1911) BUAZperrot 209. ober ar gegin ha servicha taol. ●(1920) AMJV 98. ar merc'hed a rea ar gegin, ampeza, ferra ha poazat ar bara a reant ive.

    (3) Lestr-kegin : récipient de cuisine.

    (1911) BUAZperrot 849. eun nebeut listri-kegin. ●(1923) FHAB C'hwevrer 51. evit skaota al listri kegin. ●(1926) FHAB Mae 195. an dour bet o skaota al listri-kegin. ●(1942) FHAB Gouere/Eost 187. al listri-kegin n'int ket henvel ouz ar re wechall.

    (4) Prest-kegin : récipient de cuisine.

    (1744) L'Arm 27b. Baterie de cuisine, tr. «Preste queguin.. presteu, &c. m.»

    (1891) CLM 15. mar-a-brest queguin.

    (5) Plac'h-kegin : aide-cuisine.

    (1910) MAKE 42. pa gejas gant ar plac'h kegin.

    (6) Bezañ war ar gegin : s'occuper de la cuisine.

    (2003) TONKA 81. Ha danvez ar mab-kaer a arruo ive d'e goan a-raog ma vo arru Annette, ha ni ive, ha ne vo den war ar gegin.

  • kegin .2
    kegin .2

    f. –ed

    I.

    (1) (ornithologie) Geai Garrulus glandarius.

    (1499) Ca 171b. Quigun. g. gay. l. hic graculus / li. ●(1633) Nom 40a. Gracculus, monedula : chouette, gay, choca : vr queguin.

    (1659) SCger 62a. geay, tr. «gueguin, p. et.» ●152a. gueguin, tr. «geay.» ●(1744) L'Arm 171a. Geai, tr. «Gaiguein.. (n'en faites que deux silabes) pl, nett

    (1870) FHB 290/227a. evel eur penn kegin ne oar nemet ragachad ha braead dioc'h ma vez en imor. ●(1872) DJL 39. krughet evel eur gheghin.

    (1931) VALL 455a. (Il est) maussade, tr. «evel eur gegin fumet.» ●(1934) BRUS 252. Un geai, tr. «ur gegin –ed, f.»

    (2) (botanique) Lin-kegin : linaire Linaria vulgaris.

    (1931) VALL 428a. Linaire, tr. «lin-kegin m.»

    II.

    (1) Foerous evel ur gegin : foireux.

    (1732) GReg 452b. Foireux comme un geai, tr. G. Rostrenenn «Foërus, ou, foërous evel ur guéguin

    (2) Kruget evel ur gegin : en colère.

    (1872) DJL 39 (K) J. ar Born. Peurrinset ganthan he zac'h, ha krughet evel eur gheghin.

    (3) ... evel ur gegin fumet : (être) maussade.

    (1931) VALL 455. (Il est) maussade, tr. F. Vallée «evel eur gegin fumet

    (4) Echu an neizh kegin : c’est terminé, pas d’issue.

    (1984) LPPN 909 (K). (Poullaouen) Echou an neizh kegin ! tr. Francis Favereau «(fig.) les carottes sont cuites, c'est dans le lac !...»

  • keginañ / keginiñ / keginat
    keginañ / keginiñ / keginat

    v. tr. d. Cuisiner.

    (1732) GReg 239b. Faire la cuisine, cuisiner, tr. «qeguinat. pr. qeguinet. Van[netois] qeguineiñ. pr. et. Treg[or] qeguinañ. pr. et

    (1896) GMB 526. pet[it] tréc[orois] kiginañ.

    ►absol.

    (1904) LZBg Meurzh 70. keginein aveit ou. ●(1905) LZBl Mae 134. trouc'ha koat, entent oc'h va loan, keginat.

  • keginat
    keginat

    voir keginañ

  • keginata
    keginata

    v. intr. Cuisiner.

    (1943) FATI 133. Desket e voe d'ezi keginata.

  • keginer / keginour
    keginer / keginour

    m. –ion

    (1) Cuisinier.

    (1499) Ca 5b. gal. queu. b. queguiner. ●137a. Mest queguiner. g. maistr queux. ●168b. Queginer. g. cuysinier. queux.

    (1659) SCger 166a. queguiner, tr. «cuisinier.» ●(1728) Resurrection 1858. Dre da arabadou plapous lous quiguiner. ●(1732) GReg 239b. Cuisinier, tr. «Qeguiner. p. qeguinéryen. qeguineur. qeguinour. pp. yen. (Van[netois] qeguinour. p. yon, yan.).»

    (1889) CDB 234. Seiz la kiginer hen zo bet, tr. «sept ans il a été cuisinier.» ●(18--) GBI I 212. Me lako ma c'heginer d'avan d'ac'h dijuni, tr. «Je vous ferai préparer à déjeuner par mon cuisinier.»

    (1934) BRUS 269. Un cuisinier, tr. «ur higinour

    (2) Mestr-keginer : chef cuisinier.

    (1909) NOAR 67. Ma oe red d'ar mestr keginer gorren e gounnar. ●(1925) BILZ 152. debri meujou ôzet gant eur mestr keginer.

    (3) Paotr-keginer : aide-cuisine.

    (1868) FHB 163/54b. ar potr-keguiner so mad evit ar grevidi-ze.

    (4) Gwaz-keginer : aide-cuisine.

    (1876) TDE.BF 234b. Goas-keginer, s. m., tr. «Marmiton.»

  • keginerez / keginourez
    keginerez / keginourez

    f. –ed Cuisinière (femme).

    (1499) Ca 168b. Quegineres. g. cuisiniere.

    (1732) GReg 239b. Cuisinere, tr. «Qeguineures. qeguinerès. p. qeguineresed. (Van[netois] qeguinoures. p. ed

    (1857) CBF 13. Eur geginerez er marc'had, tr. «une cuisinière faisant son marché.»

    (1905) KDBA 26. De vout keginouréz.

  • keginerezh
    keginerezh

    m. Cuisine (métier, art).

    (1931) VALL 175a. Cuisine ; métier, tr. «keginerez m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...