Devri

Recherche 'li...' : 573 mots trouvés

Page 2 : de liboudennin-liboudennat (51) à lidadenn (100) :
  • liboudenniñ / liboudennat
    liboudenniñ / liboudennat

    v. intr.

    (1) Nettoyer avec la «liboudenn».

    (1982) PBLS 240. (Sant-Servez-Kallag) liboudenni, tr. «passer la 'liboudenn'.»

    (2) (?) Courir les filles (?).

    (1647) Am 525. Quer gacq à quer yen da liboudennat, tr. «si bègue et si froid pour (?) courir les filles (?).»

  • libour
    libour

    m. (ichtyonymie) Petit lieu.

    (1752) PEll 535. Libour, tr. «Petit lieu, poisson de mer. M. Roussel m'a appris ce nom, qui est peu connu hors le Haut-Léon.»

    (1876) TDE.BF 401a. Libour, s. m. C[ornouaille], tr. «Merlan ; pl. ed

    (1927) GERI.Ern 351. libour, tr. «Sorte de merlan, petit lieu.» ●(1931) VALL 463a. Merlan, tr. «libour m.»

  • libourc'h
    libourc'h

    s. Habit en lambeaux, en guenilles.

    (1752) PEll 535. Libourc'h, singulier Libourc'hen, est un habit tout déchiré, tout en lambeaux ; & ce singulier est l'homme ou la femme qui porte un tel habit.

  • libourc'henn
    libourc'henn

    f.

    (1) Personne habillée de guenilles.

    (1752) PEll 535. Libourc'h, singulier Libourc'hen, est un habit tout déchiré, tout en lambeaux ; & ce singulier est l'homme ou la femme qui porte un tel habit.

    (2) Souillon.

    (1857) CBF 85. Evel eul libourc'hen ema, tr. «Elle est sale comme un torchon.» ●(1876) TDE.BF 401a. Libourc'henn, s. f., tr. «Souillon, soit homme, soit femme.»

    (1931) VALL 703a. Souillon, tr. «libourc'henn f.»

  • libouret
    libouret

    adj.

    (1) Emmêlé, embrouillé.

    (1941) DIHU 360/277. Un tiad e zo kavet ar ou flutigeu, en ou oèled ; ur vam e oè krogellet hé bugale dohti, ou eskern libouret ha oeit de nétra.

    (2) sens fig. Empêtré, englué.

    (1937) DIHU 310/242. libouret én amoèdajeu izellan a Bariz. ●(1940) DIHU 349/94. libouret ér geuiér.

  • libouriñ
    libouriñ

    v. tr. d.

    (1) Embrouiller.

    (1927) GERI.Ern 351. libourein V[annetais], tr. «embrouiller.» ●(1934) BRUS 61. Embrouiller, tr. «libourein.» ●(1937) DIHU 316/341. koedegi bras lan a vodeu spern libouret get en drein.

    (2) Salir. cf. libouziñ

    (1927) GERI.Ern 351. libourein V[annetais], tr. «salir.»

  • Libouron
    Libouron

    n. de l. (?) Illyrie ou Libournais (?).

    (1499) Ca 125b. Libouron. g. liburnie vne region.

  • libous
    libous

    adj. Glissant.

    (1929) MKRN 115. kant guech lipousoc'h evit ziliou. ●178. (Gourin, ar Faoued, Skaer) Lipous… Souple ; glissant. ●(1958) BLBR 110/3. N'eus forz pegen lipouz e vije an hent. (d'après Kannadig Landi Meurz-Here 1957) (1983) PABE 26. (Berrien) lipous, tr. «gluant, glissant.»

  • libousek
    libousek

    adj. Glissant.

    (1982) PBLS 450. (Langoned) lipousseg, tr. «glissant.»

  • liboust
    liboust

    m.

    (1) Mousse qui vient sur l'eau.

    (1879) ERNsup 161. libouz, sorte de mousse qui vient sur l'eau, Lanr[odec] liboust, Trév[érec], Gur[unhuel].

    (2) Croûte qui se forme sur le cidre quand il tire à sa fin.

    (1879) ERNsup 161. liboust, espèce de croûte qui se forme dans le cidre quand il tire à sa fin, Trév[érec], Gur[unhuel].

    (3) Boue visqueuse.

    (1896) GMB 366. le tréc[orois] libous, liboust, viscosité.

    (1920) KZVr 357 - 04/01/20. liboustr, tr. «boue visqueuse.»

    (4) Matière gluante.

    (1927) GERI.Ern 351. libous(t) m., tr. «Matière gluante.»

    (5) Noir de fumée détrempé.

    (1927) GERI.Ern 351. libous(t) m., tr. «noir de fumée détrempé.»

  • liboustek
    liboustek

    adj. =

    (1891) CLM 15. El lod muyan ag en dud-men e zou peur, ou biuanç e zou liboustec.

  • liboustenn
    liboustenn

    f. Souillon.

    (1877) FHB (3e série) 10/74b. eur goz liboustren.

    (1907) VBFV.bf 47b. libousten, f. pl. ed, tr. «(personne) sale.» ●(1979) LIMO 16 juin. Bugad liboustenn / Pen dé séh éma gwenn !

  • libouz .1
    libouz .1

    m. Souillon, salope.

    (c.1718) CHal.ms iv. souillon, tr. «crassous, crassousel, libous, libousel.»

    (1876) TDE.BF 401b. Libous, s. m. V[annetais], tr. «par extension, salope, terme injurieux à une femme.»

  • libouz .2
    libouz .2

    m. Noir de fumée détrempé.

    (1876) TDE.BF 401b. Libous, s. m. V[annetais], tr. «Noir de fumée détrempé.»

  • libouzaj
    libouzaj

    m. Bousillage, fait de souiller.

    (c.1718) CHal.ms i. Bousillage, tr. «libousag', balibousag', bousillag.»

  • libouzañ
    libouzañ

    v. Abîmer, salir, souiller.

    (1942) DADO 10. O tispign ho tammou gwenneien gant al loustoni-se, ha goude e viot o valbouzi hag o libouza d’in va faour kaez pleñchod !

  • libouzell
    libouzell

    f. –ed Souillon.

    (c.1718) CHal.ms iv. salope, tr. «libousel, crassousel.»

    (1927) GERI.Ern 351. V[annetais] libouzell f., tr. «personne sale.» ●(1931) VALL 298b. Femme sale, salope, tr. «libouzell V[annetais].»

  • libouzenn
    libouzenn

    f. –ed Personne sale.

    (1907) VBFV.bf 47b. libouzen, f. pl. ed, tr. «(personne) sale.» ●(1927) GERI.Ern 351. V[annetais] libouzenn f., tr. «personne sale.» ●(1931) VALL 298b. Femme sale, salope, tr. «libouzenn V[annetais].» ●(1934) BRUS 200. Une personne sale, tr. «ul libouzen –ned

  • libouzer
    libouzer

    m. –ion Barbouilleur.

    (1927) GERI.Ern 351. V[annetais] libouzér m., tr. «barbouilleur.» ●(1931) VALL 58a. Barbouilleur, tr. «libouzér V[annetais].»

  • libouziñ
    libouziñ

    v. tr. d.

    (1) Bousiller.

    (c.1718) CHal.ms i. Bousiller, tr. «libousein, balïbousein, bousillein.»

    (2) Salir, barbouiller.

    (1927) GERI.Ern 351. libouzein V[annetais], tr. «salir.» ●(1931) VALL 58a. Barbouiller, tr. «libouzein V[annetais].» ●(1934) BRUS 83. Salir, tr. «libouzein

    (3) Embrouiller.

    (1957) DSGL 224. É libouzein é gig ged drein, tr. «Emprisonnant sa chair dans les épines.»

  • libr
    libr

    adj.

    (1) (Biens) libres, non-assujettis.

    (1633) Nom 235a. Prædium optimo iure, vulgò alodialia bona : biens francs, allediaux : madou libr, ha francq, na vent subiet da subsit er bet.

    (2) Libre, non-entravé.

    (1727) HB 524. libr ha diambaras a gorf hac a speret.

    (c.1802-1825) APS 77. ur horf libr ha divahaign. ●(1846) BAZ 4. e santas libr ha diampech he zivesker.

    (3) Libr e gorf : qui n'est pas constipé.

    (1914) FHAB Eost 238. Korf ho pugel n'eo ket libr awalc'h abaoue m'eo ganet. Perag ? Klenvejou a zo hag a laka fank ar vugale da galetât. ●(1933) OALD 45/215. Libr eo chom ato ar c'horf pa zebrer saladenn great ganti.

    (4) Skol libr : école libre, confessionnale.

    (1909) FHAB Gwengolo 266. Skol diere ha skol libr a zo ar memes tra. ●(1910) MBJL 179. rei sikourio arc'hant d'ar skolio libr.

    (5) (Passage) libre, dégagé.

    (1774) AC 98. rei desan eur passaic'h libr, tr. «Si la tête de l'enfant est trop grosse, l'orifice de la matrice ne peut pas se relâcher pour lui donner un libre passage.»

    (6) Libr da : libre de.

    (1790) MG 311. ean en dès hul lausquét libr de sèntein pé de zissèntein doh-t'ou.

    (7) (religion) Gouel libr =

    (1879) GDI 103. en déieu gouil-cé e zou libr pé miret.

  • libr-a-deod
    libr-a-deod

    adj. Qui a son franc-parler.

    (1972) SKVT I 81. Ha, gwir vigoudenn Penn-ar-Pont ma oa, libr-a-deod, troet, peurliesañ, da farsellat diwar-benn gorregezh – korf ha spered – he «feizant dit teir bouloutenn».

  • libramant
    libramant

    adv. Librement.

    (1621) Mc 87. ma Doue disposit àhanoff libramant.

    (c.1680) NG 1172. Pardonnou librement / Dou hol ennemiset.

  • librañs
    librañs

    f. Liberté.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 52. aveit hou pout me librance. ●53. de glasq en devout guet er madarin é librance dré argant. ●79. péhani en devoé a dural calz muyoh a librance aveid on-mé. ●(1844) LZBg 2l blezad-1 lodenn 46. Me librance a mès de valé.

  • librentez
    librentez

    f. Liberté.

    (1732) GReg 572b. La liberté de la volonté, tr. «libréntez ar galon.»

    (1910) MBJL 41. Mes se a zeuio hep dale. En despet d’al lezenno, e vot Iverzoniz ar bla 1828 war eun Iverzonad, eun avokad helavar ha zod, ken ec’h é, gant librentez e vro : O’Connell e hano. ●(1919) BUBR 9/245. bara, laez ha Librente.

  • librer
    librer

    m.

    (1) (?) Libraire, copiste, auteur (?).

    (1499) Ca 125b. Libraer. g. librayre. l. hic librarius / rii. ●(1633) Nom 127b. Taberna libraria : boutique de Libraire : stal vn librer.

    (1659) SCger 73b. Libraire, tr. «librer.» ●(1732) GReg 572b. Libraire, tr. «Librer. p. libréryen

    (2) Imprimeur.

    (1576) Gk II 124. An librer rac mys n'en deuex deuruezet taillafu diphtongou, ha cals a lizerennou aral.

  • librerezh
    librerezh

    s. Librairie.

    (1633) Nom 131b. Bibliotheca : Librairie : Librerez, plaçcz an leufrou.

    (1732) GReg 572b. Librairie, tr. «Librérez. libréry. voyez bibliothèque

  • libreri
    libreri

    f. (?) Bibliothèque (?).

    (1499) Ca 125b. Libraeri. g. librairie. l. hoc librarium / rii Jdem hec bibliotheca / ce.

    (1659) SCger 73b. Librairie, tr. «libreri.» ●(1732) GReg 572b. Librairie, tr. «Librérez. libréry. voyez bibliothèque

  • librikin
    librikin

    m. Vilebrequin.

    (1633) Nom 196b. Terebellum : vibrequin, villebrequin : lizbricquin, guilbricquin, libriquin.

    (1876) TDE.BF 405b. Lisbrikin, s. m. C[ornouaille], tr. «Villebrequin.»

  • lichaouiñ
    lichaouiñ

    voir lisiaviñ

  • liched
    liched

    s. (argot) Boisson.

    (1912) KZVr 415 - 10/03/12. (yezh ar gemenerien) Liched, tr. «evaj.»

  • lichefre
    lichefre

    m. –où

    I. (cuisine)

    (1) Lèchefrite.

    (1732) GReg 566b. Lechefrite, tr. «Lichefre. p. lichefreou

    (1927) GERI.Ern 351. lichefre f., tr. «Lèchefrite.»

    (2) Plat de cuisson au four.

    (1874) TLK I FHB 481/88a. o krafat skudellou, podezou, lechefreou, plajou ha zoken bouteier prenn.

    (1917) KZVr 250 - 16/12/17. Kasenn, plat rond ou ovale pour mettre des pâtes au four, synonyme de «lechefre», sauf que le «lechefre» est en terre et la «kasenn» en fer émaillé. ●(1985) AMRZ 49-50. Fars fourn (...) Great e vez hemañ (...) en eur plad pri ront hag hir, dezañ bordou uhel eun tammig, hag a veze great «lachefre» anezañ er vro. ●(1990) MARV I 7. (Kommanna) eun tamm lip-e-bao, El lachefre, war an daol vrao (…) lachefre : plad pri, hirgelhieg da boaza, da skwér evid ar fars fourn.

    II. sens fig.

    (1) Idiot, imbécile.

    (1945) DWCZ 42. Janedig, ar c'harutell-se, he deus kavet eur gwaz. N'ouzon ket piv eo al lichefre en deus bet ezomm anezi. ●(1955) BLBR 86/10. Lechefre, diot, ne welez ket sklêr : prena eun istrimant a aneval evelse ? ●(1957) BLBR 100/13. ul lechefre a rener hag a oa prest d'ober en e lavreg dirag eun touseg.

    (2) Genoù lichefre : large bouche.

    (1909) FHAB Eost 231. eur fri kaouenn, eur ginou lachéfré, eun helgez baz-dotu. ●(1909) FHAB Kerzu 380. e c'hinou lachefre o tigeri. ●(1935) ALMA 162. pebez genaou lechefre a rit d'in !

  • lichefread
    lichefread

    m. –où Contenu du plat nommé «lichefre».

    (1927) FHAB Meurzh 63a. eul lechefread pastez kig moc'h. ●(1973) KOBL 193. (Plougerne) Farz-gwinizh a veze graet… Va Doue !... Pet lichefread ? ●(1981) ANTR 29. eul lechefread patatez da greienenna. ●(1982) MABL I 163. (Lesneven) ul lichefread fars gwinizh.

  • lichenn
    lichenn

    f. (botanique) Sève.

    (1984) LPPN 710. (Poullaouen) «lichenn ar gwe(z)», la sécrétion, la sève des arbres (fig.).

  • licher .1
    licher .1

    adj.

    (1) Gourmand.

    (1659) SCger 60b. friand, tr. «licher.» ●72b. leche plat, tr. «licher.» ●157a. licher, tr. «friand.» ●(1732) GReg 261a. Delicat, qui a le goût delicat, friand, tr. «tud lichezr.» ●437a. Friand, friande, qui aime les morceaux délicats & bien assaisonnez, tr. «lichezr.» ●859a. Sensuel au manger, tr. «lichezr

    (2) Sensuel, porté aux plaisirs.

    (1728) Resurrection 1859. Efalfe dit laret efen eurplach licher. ●(1732) GReg 153b. Charnel, attaché aux plaisirs du corps, tr. «lichezr.» ●Les hommes charnels & sensuels, tr. «Tud lichezr èn hem ro d'o natur.» ●564b. Lascivement, tr. «En ur fæczoun lichezr. » ●859a. Sensuel, elle, attaché aux plaisirs des sens, tr. «Lichezr

  • licher .2
    licher .2

    m. –ion

    (1) Homme qui aime les mets délicats.

    (1732) GReg 261a. Delicat, qui a le goût delicat, friand, tr. «Lichezr. p. lichézryen.» ●437a. Friand, friande, qui aime les morceaux délicats & bien assaisonnez, tr. «Van[netois] lichér. p. yon, yan

    (1876) TDE.BF 401b. Licher, s. m., tr. «Friand, lèche-plat.»

    (2) Homme, femme, sensuel, porté aux plaisirs.

    (1499) Ca 125b. Lichezr. g. licherre. l. hic et hec agacula / e.

  • licherañ
    licherañ

    v. intr. Être sensuel.

    (c.1500) Cb 58b. [delicius] Jtem oblecto / as. g. delicier / deliter vide in tenchiez. b. friantaff lichezraff.

  • licherez
    licherez

    f. Gourmande.

    (1732) GReg 437a. Friand, friande, qui aime les morceaux délicats & bien assaisonnez, tr. «lichezr. (fem. lichezrès.).»

  • licherezh
    licherezh

    m.

    (1) Gourmandise.

    (1659) SCger 60b. friandise, tr. «licherez.» ●157a. licherez, tr. «friandise.» ●(1732) GReg 17b. Affriander, tr. «Accustumi diouc'h al lichézrez.» ●437a. Friandise, vice des friands, tr. «lichézrez. p. ou. Van[netois] lichereah

    (2) Sensualité.

    (1499) Ca 125b. [lichezr] Jtem hec scurrilitas tis. g. friandise. lecherie. b. lichezri. ●(c.1500) Cb 91b-92a. [gast] Jtem cest lecherie. bri. lichizry.

    (1732) GReg 859a. Sensualité, plaisir sensuel, tr. «lichézrez. p. lichezrezou

  • licheri
    licheri

    f. –où

    (1) Mets délicat.

    (1732) GReg 261a. Viande delicate, tr. «Lichezry. p. ou

    (2) Gourmandise.

    (1732) GReg 261a. Delicatesse, parlant du boire, & du manger, tr. «Lichery. p. licheryou

    (1834) SIM 117. Ar yec'hed eo a bae dleyou al licheri.

    (3) Sensualité.

    (1499) Ca 125b. g. friandise. lecherie. b. lichezri.

    (1732) GReg 564b. Lascivité, forte inclination à la luxure, ce qui y tend ouy porte, tr. «lichezry.» ●859a. Sensualité, plaisir sensuel, tr. «Lichezry. p. lichezrezyou

  • lichet
    lichet

    adj. Gris, émêché.

    (1924) DIHU 161/170. èl ma oè un tammig lichet dehon. ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Lichet = ano-gwan. Dreo o veza evet re.

  • lichichen
    lichichen

    plur. = (?) likizien (?).

    (1870) FHB 264/18b-19a. ni paour kez lichichen.

  • lichous
    lichous

    adj. Délicat, gourmet.

    (1744) L'Arm 97b. Delicat, friand, tr. «Lichouss

  • lichuenn
    lichuenn

    f. Flemmard(e).

    (1910) MAKE 46. Hag e kredit lichuen, va zamallout er c'hiz-se !

  • lichuennañ
    lichuennañ

    v. intr. Paresser, flemmarder.

    (1908) KMAF 60. Ha tiz warnout avad, ne ket chomm da lichuenna eo ! ●(1910) MAKE 113. e-lec'h chomm da lichuenna.

  • lid
    lid

    m. –où

    (1) Cérémonie.

    (1650) Nlou 67. Ouz an lyt ententyt, tr. «Entendez la cérémonie.»

    (1849) LLBg II 32. É kommans el lideu. ●57. ged el lideu kaera. ●(1857) HTB 79. El lid kurunidigez rouane an Abissini. ●(1876) TDE.BF 401b. Lid, lit, s. m., tr. «Solennité, cérémonie, religieuse ou non.»

    (1911) SKRS II 53. Lidou santel an oferen. ●(1911) BUAZperrot 6. al lid gourc'hemennet gant Doue da Abraham. ●(1914) KANNgwital 140/438. E lid sakramant ar Briedelez ez euz diou lodenn. ●(1921) PGAZ 48. lidou an ofern.

    (2) Cérémonial.

    (1900) KEBR 17. Al lid koz, tr. « Le vieux cérémonial » ●Al lidou koz, tr. « Les vieux cérémonials ».

    (3) Ober udb. gant lid : faire qqc. avec cérémonie.

    (1849) LLBg II 20. De vennigein ged lid kouvand en Trapisted. ●(1857) HTB 79. An diskouez-ze a vaein marbr a vije gret gant lid.

    (1911) BUAZperrot 491. ober a reont e c'houel gant lid bras. ●501. E gorf a oue sebeliet (…) gant kalz a lid. ●774. An dedi anezan a oue great gant lid bras. ●(1919) BSUF 11. groeit prehésioneu get lid bras.

    (4) Façon d'agir.

    (1790) MG 123. Mar permètt [hou Covezour] deoh er gobér [er perhindæd], ne choæget quet ul lid bras eit en accomplissein.

    (5) Pedenn-lid : prière liturgique.

    (1907) KANngalon Mezheven 414. pedennou-lid an oferen.

    (6) Caresse.

    (1876) TDE.BF 401b. Lid, lit, s. m., tr. «caresse.»

    (7) Bon accueil.

    (1647) Am A.350. Deiz mat deoc’h a lit, tr. « Bonjour à vous et fête »

    (1876) TDE.BF 401b. Lid, lit, s. m., tr. «bon accueil.»

    (8) Bonne chère.

    (1876) TDE.BF 401b. Lid, lit, s. m., tr. «bonne chère.»

    (9) Ober lid : caresser.

    (1876) TDE.BF 401b. Ober lid d'he gi, s. m., tr. «caresser son chien.»

  • lid-iliz / lid-an-iliz
    lid-iliz / lid-an-iliz

    m. (religion) Dédicace d’église.

    (1689) DOctrinal 194. pe da quivin hiny, à voe dediet an Ilis Cathedral à Leon, pehiny à galuu an tud simpl, pardon ar Ilid-lis. ●(1732) GReg 253b. Fête de la dédicace qui se celebre tous les ans, tr. « Lid an Ilis. pardoun al lid-Ilis. gouël al lid-Ilis. gouël lid an Ilis. » ●406b. Fête de Paroisse, la Dédicace, tr. « lid an Ilis. » ●873a. Solennité de l’Eglise Paroissiale, la Fête de la Dédicace, tr. « Lyd an Ilys. pardoun al lyd Ilys. »

  • lid-kañv
    lid-kañv

    m. Rite mortuaire.

    (1923) SKET I 50. goude lidou-kanv e dad.

  • lidadeg
    lidadeg

    f. –où Célébration collective.

    (1931) VALL 103b. Célébration, tr. «lidadeg f.»

  • lidadenn
    lidadenn

    f. –où Célébration, acte de célébrer.

    (1931) VALL 103b. Célébration, tr. «lidadenn f.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...