Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés
Page 43 : de gourlu (2101) à goursot (2150) :- gourlugourlu
coll. (botanique) Angélique sauvage.
●(2008) HYZH 256/41. Du-mañ er Wern [e Pederneg] pa oan bihan e oa gourlu e-kichen ar wazh ; ar re-se oa uhel a-walc'h. Ar gourlu zo plant druz. 'Barzh ur prad aze 'lec'h 'c'h aen da vesañ 'r saout pa oan bihan, 'barzh ur c'horn aze 'oa gleb dindan ar gwez, hag aze e oa ur bern gourlu, ha ma saout 'raent ket 'met mont aze da zebriñ dioute, rakkar ar saout 'blij gourlu dezhe, ar re-se ac'h a warne.
- gourmgourm
voir grom
- gourmachiñgourmachiñ
v. tr. d.
(1) Gourmander.
●(1732) GReg 464a. Gourmander, quereller quelqu'un, tr. «Van[netois] gourmancheiñ.» ●(1744) L'Arm 175a. Gourmander, quereller, tr. «Gourmachein.»
●(1838) OVD 186. beta gourmachein er gourmandis memb.
(2) Assujettir.
●(c.1718) CHal.ms i. assuiettir, tr. «sugein, suiettein, gourmachein, donnein.»
- gourmandizgourmandiz
f. Gourmandise.
●(c.1500) Cb 93a. [gloutony] Jtem hec crapula / e. g. craisse / ou superfluyte en mengier. b. lichezry gourmandis.
●(1659) SCger 63a. gourmandise, tr. «gourmandis.» ●(1732) GReg 464a. Gourmandise, tr. «Gourmantiz. gourmandiz.» ●(1744) L'Arm 22a. Avidement, tr. «Guett-gourmantisse.» ●Avidité, tr. «Gourmantisse. m.»
- gourmant .1gourmant .1
adj.
(1) Rongeant.
●(1575) M 2111. Langour quez quen gourmant, tr. «Une langueur très rongeante.»
(2) Gourmand.
●(1744) L'Arm 22a. Avide, tr. «Gourmantt.»
●(1869) SAG 228. ar re-ze, autrou, a zo re c'hourmant.
(3) Qui dévore.
●(1575) M 2429-2430. Ha malediction (…) / So diff stram guiscamant : gourmant ha tourmantus, tr. «Et la malédiction (…) / Est pour moi un odieux vêtement, qui dévore et torture.»
(4) Sensuel.
●(1557) B I 494. un tirant / So vil disaour ha gourmant, tr. «un tyran méchant, odieux et sensuel.»
- gourmant .2
- gourmetezgourmetez
s. (harnachement) Gourmette.
●(1633) Nom 181a-b. Postomis : gourmette : gourmettès da derchel suiet min an march.
- gourngourn
s. –ioù = (?) Mêche de cheveux ( ?).
●(1834) SIM 103. pehini a zave e c'hourniou guenn, ar pez a erru gantàn pa gommanç d'en em impacianti.
- gournaes
- gournalgournal
voir gourlenn
- gournat / gourniñ
- gourner
- gourneriadgourneriad
m. –où Gros crible plein.
●(1876) TDE.BF 248a. Gourneriad, s. m. C[ornouaille], tr. «La plénitude du gros crible.»
- gourneriañgourneriañ
v. tr. d. Tamiser au gros crible.
●(1876) TDE.BF 247b. Gourneria, v. a. C[ornouaille], tr. «Nettoyer au gros crible, parlant de blé.»
- gourneuñviñgourneuñviñ
v. intr. Flotter.
●(1912) MMPM 90-91. he deuz destumet an tammou euz a lestr an Iliz, he c'hempennet hag lakeat da c'hourneün adarre.
- gourni / gournizgourni / gourniz
m. –ed (famille)
(1) Petit-neveu. cf. gouni
●(1499) Ca 97b. Gourny. ga. filz du nepueu / ou de niepce. ●(c.1500) Cb 98a. Gourny. g. filz de nepueu / ou de niepce. ●g. tiers nepueu. b. an trede gourny.
●(c.1718) CHal.ms iii. petit neveu, tr. «gourni.» ●(1732) GReg 655b. Petit neveu, fils du neveu, ou de la niéce, tr. «Gourniz. p. gournized. Van[netois] gourny. p. gournyed.»
●(1876) TDE.BF 248a. Gour-niz, gourniz, s. m., tr. «Fils de neveu ou de nièce, pêtit-neveu, degré de parenté.»
●(1931) VALL 38a. Arrière-neveu, tr. «gourni(z).»
(2) Trede gourniz : arrière petit-neveu.
●(1732) GReg 655b. Arriere petit neveu, fisl du petit neveu, tr. «Trede gourniz. p. trede gournized.»
(3) Arrière-petit-fils.
●(1931) VALL 38a. Arrière-petit-fils, tr. «gourniz pl. ed.»
- gournijgournij
m. Action de voleter, volètement.
●(1732) GReg 968a. Petit vol de l'oiseau, tr. «Gournich. gour-nig.»
●(1876) TDE.BF 248a. Gour-nij, gournij, s. m., tr. «Vol près de terre des petits oiseaux.»
●(1909) KTLR 64. Ebiou ar c'hoataj diskloz, e velet an env, ar stereden, gournij diouaskel guen, hag e klevet an elez o tridal.
- gournijadenn
- gournijalgournijal
v. intr. Voleter.
●(1744) L'Arm 406a. Voleter, tr. «Gourneijeale.»
●(1868) FHB 164/57a. eur sparfel da c'hournijal aziouthan. ●(1870) FHB 257/379a. Ælez zo o c'hournijal tro var dro. ●(1876) TDE.BF 248a. Gour-nijal, gournijal, v. n., tr. «Voltiger, voler bas et avec peine comme font les jeunes oiseaux.» ●(1889) SFA 285. eur vanden laboused a deuaz da c'hournijal enn dro da gouent Stez Mari. ●(1889) ISV 12. laboused a velomp o nijal hag o c'hournijal.
●(1900) MSJO 29. eur goulm a c'hournijas a zioc'h an den iaouank. ●(1909) FHAB Ebrel 112. An dro a reont en eur c'hournijal da ilis vras Sant-Per araog plâva var toennou palez ar Pab.
►sens fig.
●(1839) BSI 29. ne lese qet e spered da c'hournigeal.
●(1943) HERV 96. Eun dra bennak a laouenn a oa en e zaoulagad beo hag eun doare mousc’hoarz a c’hournije war e c’henou start.
- gournijellatgournijellat
v. intr. Voleter.
●(1766) MM 719-730. pa edo al labousset (...) e roet plaç dezo da c'hournijellat tro var dro.
- gourniñgourniñ
voir gournat
- gournisenn
- gournizgourniz
voir gourni & gouni
- gournizez
- gournosagournosa
v. intr. Traîner la nuit.
●(1869) FHB 253/347a. Guelet a reer var he dal, end eus labouret ha gournoset.
●(1955) LLMM 50/16. gournosa gant o levrioù er gambr domm. ●62. Gournosa : chom diwezhat diouzh an noz hep mont da gousket – distaget gour-nou-si e St Ivi. Peogwir ez eo «kalet» an s, ez eus peadra da soñjal n'eo ket reizh skrivañ «gournosiñ» pe «gournosañ».
- gournosaerezh
- gouroc'hellgouroc'hell
f. =
●(1990) TTRK 20. N'eo ket dindan ar Roc'h Zu, hag a zo koulskoude ur bern toulloù dindani, met dindan ur c'houroc'hell ha n'emañ ket pell ac'hane. ●48. Eno he devoa savet un doare loch harpet ouzh ur c'houc'horell.
- gouron
- gouronk-gouronk-
voir kouronk-
- gourpozitetgourpozitet
adj. Complètement possédé (du diable).
●(1838) OVD 270. Saül (…) e oé bet délivret estroh eit ur huéh ag en diaul, guet péhani e oé gour-positet.
- gourradengourraden
coll. (botanique) (?) Osmonde royale Osmunda regalis (?).
●(1732) GReg 428b. Fougere mâle, tr. «Gour-radenenn. p. gourradenn.»
●(1876) TDE.BF 248a. Gour-radenn, subs. fém. Et aussi gourradenn, tr. «fougère de la grande espèce, fougère mâle.» ●(1890) MOA 85. gour-raden, tr. «fougère royale.»
●(1915) KZVr 126 - 06/08/15. Gourraden, en Léon, désigne la «scolopendre».
- gourradenenngourradenenn
f. gourraden (botanique) (?) Osmonde royale Osmunda regalis (?).
●(1732) GReg 428b. Fougere mâle, tr. «Gour-radenenn. p. gourradenn.»
- gourren
- gourrizgourriz
m. Hennissement.
●(1985) AMRZ 168. Eno e oa a beb seurt kezeg a zache hag a zizache war o hirri, hag a veze ganto eur pez gourich.
- gourriziadenn
- gourrizial / gourriziatgourrizial / gourriziat
v. intr.
(1) Hennir.
●(1464) Cms (d’après GMB 286). Gourhizyat, hennir. ●(1499) Ca 98b. Gourhiziat. g. hennir. l. hinio / nis / iui / ire.
●(1659) SCger 65a. hannir, tr. «gouriziat.» ●151b. gouriziat, tr. «hannir.» ●(1732) GReg 490b. Hennir, tr. «Gourrizyat. pr. gourrizyet.»
●(1803) MQG 9. harzal, gourignal, mignaoual ha blêjal. ●(1867) BUE 153. bec'h e oe d'ar marc'h bean eet enn iliz vraz, ma stagaz da vragal ha da dansal enn he lec'h ha da c'hourrial gant ar blijadur. ●(1876) TDE.BF 248a. Gourrisiat, v. n., tr. «Hennir.» ●(1889) ISV 398. kezeg o c'hourichal.
●(1975) UVUD 91. (Plougerne) Gorichal a rea.
(2) sens fig. Crier de plaisir sexuel.
●(1958) ADBr 65/424. E-pad an amzer-ze, / Tomm d'ei en he gwele, / E wreg 'zo o c'hourignal / Gant eur maltoutier all !
- gourriziatgourriziat
voir gourrizial
- goursav
- goursav-heol
- goursavet
- goursevel
- goursezgoursez
m.
(1) Lenteur.
●(1499) Ca 99a. Goursez. g. baut.
●(1732) GReg 568a. Lenteur, defaut de vitesse naturelle, tr. «Goursez.» ●La lenteur d'un âne, tr. «Goursez un asen.»
(2) Retard, délai.
●(17--) ST 418. Da ober ho tever, hep goursez na termenn, tr. «de faire votre devoir, sans retard, ni délai.»
●(1876) TDE.BF 249a. Gourzez, s. m., tr. «Délai.»
(3) (droit) Ajournement.
●(1931) VALL 17b. Ajournement, tr. «gourzez m.»
(4) (droit) Sursis.
●(1847) FVR 155. ar maro gant goursez, pe dale (…) evit ar maro hep goursez.
- goursezadur
- goursezalgoursezal
v. intr. S'asseoir.
●(1939) ANNI 21. Éno éh oè gourséet Brunhild hag hé léz. ●(1973) LBFR 62. Ma gwreg, hep sonj, n'oa gorzet war eur gwele houarn. ●(1974) GAME 28. Gorzet e kichenn an hini klañv. ●(1974) THBI 220. Ha da gichenn Thumette ie da horzeal. ●(1978) MOFO 59. Gorzet war ar skabel.
- goursezañgoursezañ
v.
(1) V. tr. d. Surseoir, retarder, différer, remettre.
●(17--) ST 76. Gourzeza ma beach, tr. «Retarder mon voyage.»
●(1876) TDE.BF 249a. Gourzeza, v. a., tr. «Différer.»
(2) (droit) Ajourner.
●(1931) VALL 17b. Ajourner, tr. «gourzeza.»
(3) V. intr. Différer.
●(1962) GERV 82. ma roin d'ar roue, hep gouziza hiroc'h, al lizer a zo ganin evitañ. ●85. hep gouzeza.
- goursezet
- goursizhun / kozhsizhungoursizhun / kozhsizhun
[gour- .4 + sizhun ; la forme erronée kozhsizhun est venue de la confusion dans la prononciation de [x] et [r] en pays vannetais, avec une influence d’étymologie populaire « la mauvaise semaine »]
m. Les six derniers jours de l’an. cf. gourdeizioù
●(1911) RDTp 43. Pendant la « gor-suhun » (on appelle de ce nom les six derniers jours de l’an qui servent à pronostiquer le temps de l’année suivante, celui du 26 décembre au matin indiquant pour janvier… etc...)… ●(1938) DIHU 319/5. Èl ma huélér, é teli bout séh er blé-man, mar kerh ataù en treu revé er goh suhun.
- gourskejgourskej
m. –où (ponctuation) Point-virgule.
●(1937) YBBK 58. Setu an arouezioù a vez graet ganto : (…) ar pik-virgulenn pe gourskej (;).
- goursol
- goursot