Devri

Recherche 'fi...' : 360 mots trouvés

Page 4 : de filan-filin (151) à filozof-1 (200) :
  • filañ / filiñ
    filañ / filiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Laisser, délaisser.

    ●(1909) FHAB Mae 156. fila o labour war an disterra digarez.

    (2) Ôter (vêtements).

    ●(1927) GERI.Ern 152. fila L[éon] v. a., tr. «Oter (son chapeau).» ●(1942) FHAB Du/Kerzu 223b. Mont a reont da fila o dilhad. ●(1944) VKST Ebrel 111. fil da voutou koad ha laka da voutou-ler !

    (3) Liquider (une entreprise).

    ●(1956) BLBR 90/12. E intañvez, Jef Siboud, a filas an atant hag a yeas da veva diouz he danvez da gichen Plouzane.

    (4) Filañ e stal : faire faillite.

    ●(1934) ALMA 45. red eo anzav e deus ar Vro kement a zleou, ma rank klask en em ziveac'hia a bep tu, gand aoun da rankout fila he stal.

    (5) (marine) = (?) Choquer (?).

    ●(1910) FHAB Kerzu 367. Ar vouel bras a gouezas hag ann «trinquet» a oe «filet».

    (6) (pêche) Filer (palangres, filets).

    ●(1979) VSDZ 57. (Douarnenez) pa vie peskerezh vat a vie filet ar roued e-maez, filet ar roued da vont, hag un all, a vie a-wechoù div, teir roued, peder roued war an dour, tr. (p. 221) «quand il y avait beaucoup de sardines, ‘tu laisser filer', tu mettais plusieurs filets à l'eau… deux, trois, quatre filets parfois.»

    II. V. intr.

    A. Filañ da : cesser de.

    ●(1909) FHAB Mae 155. ne ket awalc'h d'ezo beza filet da labourat. ●(1911) FHAB Genver 3. paotred ha merc'het a filaz da labourat epad eiz dervez.

    B. Filañ gant.

    (1) Filañ gant ub. : céder à qqn., caler devant qqn.

    ●(c.1718) CHal.ms i. il faut caler deuant lui, tr. «redé pleguein teüel dirac dou, ne faut quet laret guir dirac dou red é firein guetou a sarz[eau].» ●(c.1718) CHal.ms ii. Il faut filer doux deuant lui, tr. «red e teüel guetou, quelques uns disent firein guetou red é querhet ean dirac tou.»

    ●(1936) IVGA 30. ne filin ket ganto, hag e timezin, pa garin. ●164. Ne filfen ket gantañ.

    ►absol.

    ●(1927) GERI.Ern 152. filo C[ornouaille] firein V[annetais] v. n., tr. «céder.»

    (2) Filañ gant udb. : céder à qqc.

    ●(1936) IVGA 23. Ma filez gant an diegi.

    (3) Filañ gant c'hoantoù ub. : céder aux caprices de qqn.

    ●(1973) SKVT II 90. da ober sev dezhañ… ha filañ gant e c'hoantoù.

    C. (pêche) Lezel da filañ =

    ●(1936) IVGA 124. Neuze en em lakae ar Mor-Hoc'h e red ar vareenn. – Lez da fila !... ●(1947) YNVL 28. Lezel da filañ, paotred, lezel da filañ, ha, dres p'eo dav, ar stokenn.

    III. Filañ e stal : voir stal.

  • filari
    filari

    m. (botanique) Filaire.

    ●(1744) L'Arm 283a. Philliréa, tr. «Filari. m. [noms oubliés].»

    ●(1904) DBFV 80a. filari, m., tr. «phillyrée, arbuste (l'A.).»

  • filbich
    filbich

    voir finij

  • filbichañ
    filbichañ

    v. intr. =

    ●(1960) LLMM 79/80. D'an diwezh, e filbichas un alc'houez e krogenn an nor.

  • filboc'henn
    filboc'henn

    f. Engelure.

    ●(1890) MOA 238b. Engelure, tr. «Filboc'henn, f.»

  • filbouchat
    filbouchat

    voir firbouchat

  • file
    file

    s. Koef file : coiffe faite à la main.

    ●(1957) BRUD 2/81. Koefou file, greet gand an dorn.

  • fileenn
    fileenn

    f. (pêche) Filet.

    ●(1633) Nom 174a. Vetriculum & cuerriculum : filé, verfueil, seine : roüet pe filèen da derchell pesquet.

  • fileniñ
    fileniñ

    v. tr. d. Séduire, charmer.

    ●(c.1718) CHal.ms i. débaucher une fille, tr. «sodein, dibauchein, filennein, lorbein ur uerh, ur plah.» ●C'est a faire aus sots a se laisser embaboüiner par les femmes, tr. «n'endés meit erré sot him lous lausqu' de filenein guet er merhet, nemeit erre sot en him less' abusein dré gomseu caer er merhet.»

    ●(1907) BSPD II 221. Rektal er sorsér de hoari ol é ardeu eit hi filennein. ●(1927) GERI.Ern 152. filénein V[annetais] v. a., tr. «Débaucher, séduire.»

    ►absol.

    ●(1790) PEdenneu 83. Mar e hoès assaiét chalmein, filennein, trahissein, pé reit un dra-benac eit gobér hum garein, &c.

  • filenn .1
    filenn .1

    f. –où (menuiserie) Partie d'une planche qui entre dans une rainure.

    ●(1732) GReg 562a. Languette, la partie mince d'une planche qui entre dans la rainure, tr. «Filenn. p. filennou.»

    ●(1876) TDE.BF 206a. Filenn, s. f., tr. «La partie d'une planche qui entre dans la rainure.»

    ●(1927) GERI.Ern 152. filenn f., tr. «Languette d'une planche qui entre dans la rainure.»

  • filenn .2
    filenn .2

    f. –où Ruse.

    ●(1927) GERI.Ern 152. filenn f., tr. «C[ornouaille] ruse.»

  • filenn .3
    filenn .3

    voir fulenn

  • filenour
    filenour

    m. –ion Séducteur.

    ●(1904) DBFV 80a. filennour, m. pl. –nerion, tr. «trompeur, séducteur.»

  • filer
    filer

    s. Filière.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 237). Filer, filière, l. lictimar, aris.

  • fileugogenn
    fileugogenn

    f. –où Chiquenaude.

    ●(1969) BAHE 61/48. Chifrodenn : taolig skoet gant ar biz-kreiz bet bantet ouzh ar biz-meud. Amañ e Bro-Lannuon e reer gant fileugogenn. Met ur ger all a glevan gant bugale Kaouenneg : bichigogenn.

  • filhenn
    filhenn

    f. –ed (argot des tailleurs vannetais)

    (1) Fille.

    ●(1912) KZVr 415 - 10/03/12. Ar vien, tr. «ar verc'h.» ●(1932) BRTG 77. Girieu ag el «langaj kemenér» véien = ur plah. ●78. frintein «barbantéz» d'é «haponed» ha «véienned»…

    (2) Filhenn far : jeune fille.

    ●(1912) KZVr 415 - 10/03/12. Ar vien far, tr. «ar verc'h yaouank.»

  • filhor
    filhor

    m. –ed, –ion Filleul.

    ●(14--) N 995. Ma guir fillor a enorif, tr. «J'honorerai mon bon filleul.»

    ●(1659) SCger 57b. filleul, tr. «filior.» ●148a. filior, tr. «filleul.» ●(1790) MG 282. ou fillor pé fillorès. ●(17--) EN 1440. hac ous pen da se hoais filor on dar roué, tr. «et en plus de cela je suis encore filleul du roi.»

    ●(1894) BUZmornik 254. fillor da eskop Antioch.

    ●(1901) FHAB Meurzh 243. fillorien ive da sant Yan.

  • filhorded
    filhorded

    f. Lien de parenté spirituelle entre le filleul et ses parrain et marraine.

    ●(1927) GERI.Ern 152. filhorded f., tr. «parenté spirituelle résultant de ce titre.»

  • filhorez
    filhorez

    f. –ed Filleule.

    ●(1659) SCger 148a. filiorès, tr. «filleul.» ●(1790) MG 282. ou fillor pé fillorès.

    ●(1854) GBI I 222. ho fillores / 'Zo bet en noz-ma muntreres, tr. «votre filleule, / Qui a été cette nuit meurtrière.» ●(1878) EKG II 52. Hag an Did, va fillorez ?

  • filhourenn
    filhourenn

    f. –ed Femme malpropre et paresseuse.

    ●(1927) GERI.Ern 152. filhourenn f., tr. «Femme malpropre, paresseuse et vaniteuse.»

  • filibaoutañ
    filibaoutañ

    v. impers. Ken a filibaout : tant que faire se peut.

    ●(1924) NFLO. pouvoir. tant qu'il pouvait, tr. «ken na filibaoute.» ●(1958) LLMM 69/281. Glo ! glo ! glo ! glo ! glo ! glo ! / Ken na filibaouto !

  • filid
    filid

    coll. (phycologie)

    (1) Algues Himanthalia elongata.

    ●(1915) KZVr 113 - 02/05/15. Breuriez-Vreiz donne : filit, [goémon] très long rubans. ●(1968) NOGO 214. Himanthalia elongata. fi:lid : Mogueriec en Sibiril, Île de Batz, Roscoff.

    (2) Algues Chorda filum.

    ●(1752) PEll 303. Filit, Sorte de goêmon, ou algue longue comme une corde, & fort grasse.

    ●(1876) TDE.BF 206a. Filit, s. m., tr. «Goémon qui a la forme d'une corde.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. filit m., tr. «Goémon en forme de long fil, et qui s'emploie comme engrais.» ●(1968) NOGO 221. Chorda filum. fi:lid : Mogueriec en Sibiril, Le Dossen en Santec, Île de Batz, Roscoff.

  • filienn
    filienn

    f. –où (chant) Vocalise.

    ●(1886) RUSq.FB 488b. Vocalise, sf. Exercices de la voix, tr. «Filiennou ar vouéz.»

  • filiennañ
    filiennañ

    v. tr. d. Vocaliser.

    ●(1886) RUSq.FB 488b. Vocaliser, va. Exercer la voix, tr. «Filienna ar vouéz.»

  • filienner
    filienner

    m. –ion Vocaliste.

    ●(1886) RUSq.FB 488b. Vocaliste, sm. celui qui exerce sa voix, tr. «Filienner hé vouéz.»

  • filierenn
    filierenn

    f. (pêche) Filière.

    ●(1977) PBDZ 707. (Douarnenez) filierenn, tr. «filière (long cordage sur lequel on monte des lignes).»

  • filimiñ
    filimiñ

    v. tr. d.

    (1) Bout filimet gant/da : être séduit par.

    ●(1934) DIHU 275/67. Ag en taol ketan éh oè bet filimet Jojeb Loth de gonseu dous ha de skrideu bamus obérour La Poésie des Races Celtiques. ●(1934) DIHU 280/146. tud hag e vè filimet és get un dornad argant. ●(1944) DIHU 392/49. Éleih a Vretoned, filimet get er galleg, hag e sel er brehoneg èl ul lavar a netra.

    ►Bout filimet : être séduit.

    ●(1942) DHKN 64. Aben en doè eùeheit é hellé forh és er fulen bout filimet.

    (2) Séduire.

    ●(1944) DIHU 392/53. er péh e filim el lennour.

  • filimus
    filimus

    adj. Trompeur.

    ●(1936) DIHU 295/4. fariet é henteu filimus er gallegaj.

  • filiñ
    filiñ

    voir filañ

  • filip
    filip

    m. –ed

    I.

    (1) (ornithologie) Moineau.

    ●(1710) IN I 109. evel ma vez ur filip e-unan en doen. ●(1732) GReg 631b. Moineau, petit oiseau gris, tr. «filip. p. filiped.» ●(1752) PEll 788. Schilip, Moineau, passereau, pluriel, Schilipet. On dit aussi Philip, & c'est le cri de cet oiseau.

    ●(1866) FHB 91/311b. pemp filip evit daou ziner. ●(1867) MGK 123. filip an doen. ●(1868) KMM 9. o tenna var ar filipet. ●(1870) FHB 294/262a. Perâg ober brezel d'ar golvennig ha d'ar filip. ●(1874) POG 74. henvel / Euz ur fulupig enn doen. ●(1876) TDE.BF 206a. Filip, s. f., tr. «Moineau, oiseau ; pl. ed. On dit aussi chilip.»

    ●(1907) FHAB Du 264. Ar filipped a dec'h dioc'h ar sparfel. ●(1919) DBFVsup 23b. filipig, m. pl. –ed (B[as] v[annetais], tr. «moineau» ●(1982) PPBA 89. (Argol) filip, tr. «moineau.»

    (2) fam. Enfant, môme.

    ●(1907) FHAB Here 246. Ma tigouez en o zi, filiped da zevel.

    (3) enfant. Sexe des petits garçons, zizi, ou dans le langage des enfants.

    ●(1977) PBDZ 734. (Douarnenez) filipig, tr. «sexe des garçonnets.» ●(1985) AMRZ 29. evid difoupa e «filipig».

    ●(2005) SEBEJ 78. (Ar Yeuc'h) «Ma he filipic er mez» criions-nous !

    II. Mont gant ar filiped : perdre l’esprit.

    ●(1983) LBVR 103 (K-Karaez). Aet eo gant ar filipoù, displ. «troet eo da sot.»

  • filip-lann
    filip-lann

    m. (ornithologie) =

    ●(1874) TLK I FHB 481/88b. E broiou a zo al laboused-se a vez hanvet strakerien-lann, e broioù all filiped-lann : En hor broni e vez great pistraked anez-ho.

  • filipat
    filipat

    v. intr. Pépier.

    ●(1732) GReg 711b. Pepier, faire le cri des moineaux, tr. «filipat. pr. filipet.»

    ●(1876) TDE.BF 206a. Filipat, v. n., tr. «Crier comme font les moineaux.»

    ●(1942) DADO 7. dre ar prenestr hanter-digor e klever ar gelven o filipat dindan an doenn ha war ar c’harz. ●(1968) BAHE 58/21. re all a gleven o wikal, o filipat.

  • filipeta
    filipeta

    v. intr. Chasser les moineaux.

    ●(1890) MOA 68. filipeta, tr. «attraper des moineaux.»

  • Filistin
    Filistin

    m. –ed Philistin.

    ●(1792) HS 92. ur millir à Philistinèt. ●95. Er Philistinèt e rai hou goalh guet-ou hac en anjuliai é pep féçon.

  • fillidigezh
    fillidigezh

    f. Faiblesse.

    ●(1633) Nom 259b. Defectio, defectio virium, langor virium, imbecillitas, debilitas : deffaillance de force, langueur : diffianç á nerz, languor, fillidiguez.

    ●(1659) SCger 37b. defaillance, tr. «fillidiguez.» ●58b. foiblesse, tr. «fillidiguez.» ●(1688) MD I 32. hervez or fillidiguez. ●(1732) GReg 17b. Affoiblissement, tr. «fillidiguez.» ●254b. Defaillance, foiblesse, tr. «fillidiguez.» ●421b. Foiblesse, debilité, tr. «fillidiguez.»

    ●(1839) BSI 126. en hem burifia (...) deus an disterra fillidiguez.

    ●(1931) VALL 190b. Défaillance faiblesse en général, tr. «fillidigez f.»

  • film
    film

    m. –où Film.

    ●(1957) AMAH 279. Film ar Folgoat a zo bet aozet gant tud na oant ket pinvidik. ●(1962) BAHE 32/3. sonerezh Sean O Riada aozet a-fetepañs evit ar film.

  • filmañ
    filmañ

    v. tr. d. Filmer.

    ●(1969) BAHE 60/53. filmañ an dud. ●54. filmañ an abadenn-se.

  • filmer
    filmer

    m. –ion Cameraman.

    ●(1969) BAHE 60/53. neuze e teuas ar filmerion da Vulien.

  • filmerez
    filmerez

    f. –ioù Caméra.

    ●(1969) BAHE 60/54. filmerezed, mikroioù.

  • filochiñ
    filochiñ

    v. = (?).

    ●(1992) HYZH 189/66. (Treboull) «Deus sañs ganin, a lare din, me zo o vont war ar maez aze». Ale boñ, sañs gantañ, oan ket gwelloc'h kaë nemet filochiñ gantañ ha machin (…).

  • filologour
    filologour

    m. –ion Philologue.

    ●(1964) BAHE 40/67. diouzh doare ar filologourion.

  • Filomena
    Filomena

    n. pr. Philomène.

    ●(1912) MMKE vii. Nen euz telen abed en ho taouarn, o Filomena.

  • filopenn
    filopenn

    f. enfant. Croquemitaine marin.

    ●(1982) HYZH 147/38. (Treboull) ma viemp aet da c'hoari kost an aod, a vie deuet ar Filopenn da sammañ ac'hanomp.

  • filout .1
    filout .1

    adj. De filou.

    ●(1834) SIM 151. troyou filout.

  • filout .2
    filout .2

    m. –ed Filou.

    ●(1867) FHB 124/159b. He vignon ne oa nemed eur filoud. ●(1889) ISV 309. o comz (…) euz a droiou filoutet Paris.

  • filoutañ
    filoutañ

    v. intr. Filouter.

    ●(18--) SAQ II 90. piou na glask ket filouta ?

    ●(1914) DFBP 127a. escobarder, tr. «Filouta.»

  • filouter
    filouter

    m. –ion Filou, voleur qui agit adroitement.

    ●(1732) GReg 414a. Filou, qui vole par adresse, par surprise, tr. «Filouter. p. filoutéryen.» ●(17--) BMa 1186. ar map cast filouter sé, tr. «Ce fils de putain filou !»

    ●(1867) FHB 124/158b. filouterien a bep bro. ●(1869) SAG 260. Madou ar filouterien ne dint bet bizkoaz na fountet mad na paduz. ●(18--) SAQ II 90. Al laer fin, ar filouter.

    ●(1920) LZBt Meurzh 16. ma fôtred-me a dalc'has penn d'ar filouter. ●(1933) BLGA 30. filouter daonet !

    ►Épith.

    ●(18--) SAQ II 90. Devezour filouter. (…) Micherour filouter.

  • filouterez
    filouterez

    f. –ed Voleuse qui agit adroitement.

    ●(1977) PBDZ 524. (Douarnenez) filouterez.

  • filouterezh
    filouterezh

    m. Filouterie.

    ●(1914) DFBP 127a. escobarderie, tr. «Filouterez.» ●(1919) BUBR 11-12/9. gant da filouterez. ●(1935) BREI 421/1c. hag a glasko tapout, dre filouterez, ar pez n'int ket evit kaout dre nerz.

  • filozof .1
    filozof .1

    m. –ed Philosophe.

    ●(1499) Ca 84a. Filosoph. g. philosophe. ●(1576) Cath 13. an oratoret hac an philosophet, tr. «les orateurs et les philosophes.» ●(1612) Cnf 22. hoguen yuez an Philosophet.

    ●(1732) GReg 719b. Philosophe, tr. «Philosof. g. philosofed.»

    ●(1838) OVD 208. revé er filosofe Aristot. ●240. er filosof libertin-hont. ●306. lausquet de vihuein èl filosofèd. ●(1847) MDM 148. ar filosofed abila. ●(1866) SEV 85. skoliou ar filozofed. ●(1879) GDI 30. ur filosof hanhuet Toussaint.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...