Devri

Recherche 'fi...' : 360 mots trouvés

Page 6 : de finneg (251) à firitell (300) :
  • finneg
    finneg

    m. Finlandais (langue).

    ●(1941) ARVR 30/4a. ar finneg hag ar svedeg.

  • finnek
    finnek

    adj. (Fait, écrit) en finlandais.

    ●(1941) ARVR 30/4e. ar genta skol finnek-rik.

  • finouc'hell
    finouc'hell

    (agriculture) Arar finouc'hell : charrue pour labourer superficiellement, écroûteuse.

    ●(1924) NFLO. charrue. ch[arrue] servant à tracer des raies, tr. «arar finouell.»

  • finouc'hellañ
    finouc'hellañ

    v. tr. d.

    (1) Fouir, retourner (la terre) comme des porcs.

    ●(1752) PEll 304. Finouc'hella, Fouir la terre à la manière des cochons.

    ●(1821) GON 216b. Finouc'hella, v. n., tr. «Fouir la terre à la manière des cochons.

    ●(1927) GERI.Ern 153. finouc'hella v. n., tr. «Fouir la terre comme les cochons.»

    (2) (agriculture) Labourer superficiellement.

    ●(1821) GON 216b. Finouc'hella, v. n., tr. «C'est aussi labourer légèrement la terre avec la charrue.

    ●(1927) GERI.Ern 153. finouc'hella v. n., tr. «labourer légèrement avec la charrue.»

  • finouc'hellet
    finouc'hellet

    adj.

    (1) (Terre) fouillée, retournée par le groin des porcs.

    ●(1752) PEll 304. Finouc'hella, Fouir la terre à la manière des cochons. Le participe est Finouc'hellet, qui se dit de la terre que ces animaux ont labourée, ou qui a été légerement travaillée avec la charruë.

    (2) (Terre) labourée superficiellement.

  • fiñv
    fiñv

    m. –où

    I.

    (1) Mouvement, agitation.

    ●(1874) POG 123. Ho ! ma Doue, roet hoc'h euz d'e-omp ar vuez, ar finv hag ar beza.

    ●(1907) AVKA 66. Kenta mac'h ê enhi goude finv an dour, a vije pareet. ●(1911) BUAZperrot 396. hiboud an dour, finv ar mor. ●(1927) GERI.Ern 153. fiñv m., tr. «Mouvement.»

    (2) Mouvement, geste.

    ●(1872) ROU 92b. Mouvement, tr. «finv.» ●Il ne fit qu'un petit mouvement, tr. «Ne reas nemet ur finvic.» ●(1890) MOA 350a. Il ne fit qu'un petit mouvement, tr. «ne reaz nemet eur finvik.»

    ●(1927) LZBt Genver 9. na gollent nag eur gir nag eur finv eus ar pez a lare pe a re an O. 'n Eskob.

    (3) Action d'agiter qqc.

    ●(1866) LZBt Ebrel 110. finv ho zreid. ●(1889) ISV 67. ar finv-muzellou-ze sioul ha didrous.

    ●(1910) MBJL 139. Er memes doare e respont dre finv hon zôko hag hon mouchouero d'o re.

    (3) Fiñv ennañ : remuant.

    ●(1870) FHB 295/267b. kement servicher Doue a zo buez ha finv enhan.

    II. sens fig.

    (1) Agitation, mouvement.

    ●(1869) FHB 219/74b. ar finv a zo savet brema etouez an oll gristenien. (…) eun hevelep finv, eun hevelep err etouez bugale an Ilis.

    ●(1903) MBJJ 7. koulskoude e zo enni [Dijon] kalz a vue hag a finv.

    (2) Lakaat fiñv : mettre de l'agitation, du mouvement.

    ●(1957) AMAH 42. Yuzevien al lodenn vrasañ anezho hag a ouie eveljust ar stek da lakaat fiñv ha berv en-dro dezho.

    (3) Fiñv ennañ : actif.

    ●(1909) FHAB Gouere 201. an niver bihan eo a zo o kas ar re all en dro. Mes an niver bihan-ze a zo finv ennan, hardis eo.

  • fiñv-difiñv
    fiñv-difiñv

    m. remuement.

    ●(1931) VALL 643a. Remuement, mouvement en tous sens, tr. «finv-difinv m.»

  • fiñv-fiñv
    fiñv-fiñv

    adv. Qui bouge toujours, qui est toujours en mouvement.

    ●(1732) GReg 11b. Il est toujours en action, tr. «bepret e ma finv-finv.» ●437a. Fretillant, ou fretillard, tr. «finv-finv.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. fiñv-fiñv, tr. «(être toujours) en mouvement, agité.»

  • finvad
    finvad

     f. Succès, réussite.

    ●(1839) BESquil 287. Labourat e ras én affær-zé guet quement a fin-vad ma hroas receu (…). ●476. Goudé en dout labouret guet quement a fin vad é Spagne, ean e zas é France. ●522. na bihannet a fin-vad en dès ean bet ! ●588. hum acqùittein e ras ag er gargue-cé (…) guet quement a fréh hac a fin-vad, ma obé obliget (…) de receu en Urheu sacret.

  • fiñvadenn
    fiñvadenn

    f. –où

    (1) Mouvement.

    ●(1872) ROU 92b. Mouvement, tr. «finvadenn.» ●(1890) MOA 350a. Mouvement, tr. «finvadenn, f.»

    ●(1914) RNDL 85. Na trouz na fénùaden, tr. «ni bruit ni mouvement.» ●(1926) FHAB Ebrel 145. Nag eur ger, nag eur finvadenn en o zouez. ●(1926) FHAB Here 392. zelaou trouz ar galon ha finvadennou ar c'hreuz eus an den. ●(1927) GERI.Ern 153. fiñvadenn f., tr. «Mouvement.»

    (2) Ober ur fiñvadenn : faire un mouvement, bouger.

    ●(1864) SMM 132. an daouarn oc'h ober eur finvaden benag.

    ●(1902) PIGO I 62-63. zouden na ra ken nep finvaden. ●(1903) MBJJ 336. na zanter ket al lestr oc'h ober eur finvaden. ●(1909) LZBt Du 11. heb gallout ober eur finvaden. ●(1910) MBJL 160. pa ra eur vinvaden.

  • fiñval
    fiñval

    v.

    I. V. intr. Bouger, remuer.

    ●(1557) B I 275. Ne alhes fifual na bale / Euit neb eres alesse, tr. «tu ne peux remuer ni marcher, quoi qu'on te fasse.»

    ●(1659) SCger 16a. bouger, tr. «finual.» ●148a. finval, tr. «bouger.»

    ●(1870) MBR 226. ne flach na ne finv. ●(1879) BAN 201. chom a reas epad div heur, hep finval. ●(1879) BMN 281. he voazied, he galon, ne finvent mui, ne dalment an distera. ●(1884) BUR I 82. chom krak hep finval en pad kalz a amzer. ●(1889) ISV 67. ho muzellou a velit o finval. ●77. ar potrik-ze hag he vam n'o doa ket finvet euz al leac'h ma voant.

    ●(1903) MBJJ 245. pa 'zo laret d'ean gant ar skeudennerien na frinval ken. ●(1907) AVKA 88. deuet (...) an avelio da c'houista war an ti-ze ; na finvo ket. ●(1908) FHAB Du 331. eur miz benag var va gwele heb gallout finval, mizou ar medisin hag al louzeier. ●(1910) MAKE 51. na flach na finval.

    ●(1927) GERI.Ern 153. fiñval, tr. «se mouvoir.»

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1880) SAB 45. ne re mania ebed, finva ebed.

    (2) Remuer.

    ●(1903) MBJJ 66. Goude meren e hadkrog ar mor da finval.

    II. V. tr. d.

    (1) Déplacer.

    ●(1926) FHAB 123. ma n'oad ket ken evit (...) finval eur garrigellad deil eus ar bern, hep goulenn e asant.

    (2) Remuer, mouvoir.

    ●(1659) SCger 82a. mouuoir, tr. «finual.»

    ●(1867) FHB 130/202a. ne alle finval ezel pell a voa. ●(1879) BAN 229. ar bugel a gommansas finval he zaoulagad hag he vuzellou.

    ●(1900) MSJO 121. fiñval o muzellou. ●(1911) BUAZperrot 127. ne oue ket evit finval hiviziken, nak he divreac'h, nak he zreid. ●(1925) FHAB Mae 190. hep finval a-walc'h o izili. ●(1927) GERI.Ern 153. fiñval, tr. «mouvoir.»

  • fiñvataer
    fiñvataer

    m. –ion Homme remuant.

    ●(1879) ERNsup 153. finvetar, homme remuant, Gur[unhuel]. ●(1896) GMB 596. finvetar homme remuant, à Gurunhuel.

  • fiñver
    fiñver

    m. –ion Personne qui ne tient pas en place.

    ●(1732) GReg 437a. Fretillant, ou fretillard, tr. «Fiñver. p. fiñvéryen.»

  • finvezh
    finvezh

    f. –ioù, –où

    I.

    (1) Fin.

    ●(1450) Dag 19-21. Dan Roe Arzur ez liviry / Pebez sinou e Breiz a coezo glan, / Quent finuez an bet man, tr. «Au Roi Arthur tu diras / Quels signes surviendront assurément en Bretagne / Avant la fin de ce monde.» ●(1575) M 233. bet finuez ho dezyou, tr. «jusqu'à la fin de leurs jours.» ●1197. an fynuez he dezyou, tr. «la fin de ses jours.» ●3315. Diougelroez hep finuez á vezo, tr. «Il y aura sûreté sans fin.» ●(1580) G 520. bede fynvez an bet, tr. «jusqu'à la fin du monde.» ●(1650) Nlou 18. goude finuez an bet, tr. «après la fin du monde.»

    ●(1732) GReg 183b. Dieu n'a ni commencement ni fin, & est le commencement, le principe de toutes choses, tr. «An autrou Douë ne'n deus na dezrou na finvez, hac a so ar penn-caus a bep tra.» ●L'homme connoît son commencement, mais il ne connoît pas sa fin, tr. «An dèn a enef e zezrou, ha na enef qet e finvez.» ●909b. Tel commencement, tel fin, tr. «diouc'h an dezrou ar finvez.»

    ●(18--) SAQ II 287. heb finvez hebed.

    (2) Consommation, fin d'un travail, d'une entreprise.

    ●(1732) GReg 201a. Consommation, la fin d'un ouvrage, tr. «ar finvez.»

    II. (religion)

    (1) Fin, mort.

    ●(1530) Pm 27. Ma ho guyliff din e-m finuez, tr. «Afin que je les voie dignement à ma fin.» ●(1557) B I 562. A te eno naz vezo mez / En iain goude da finuez / Noz dez en lastez pan vezy / En creiz an cisternn inffernal / En tan ha tourmant ha scandal / En un hual maz tripaly, tr. « N'auras-tu pas de honte, là, après ta mort, quand tu seras torturé nuit et jour dans l'ordure, au sein de la citerne infernale, dans le feu et l'horrible tourment, trépignant, enchaîné ? »

    ●(1727) HB 225. ur finvez eurus. ●(1732) GReg 4a. Abbois, extremité d'une personne, tr. «Finvez.»

    ●(1866) SEV 19. petra a zo o viret ouz-hoc'h da gaout eur finvez euruz ?

    (2) Finvezh(ioù) diwezhañ : les dernières fins.

    ●(1530) Pm 213. Oar penn ma finuez diuezaff, tr. «A mon heure dernière.»

    ●(1727) HB 233. Cantic var ar finvezou Diveza eus an den.

    ●(1831) MAI 3. sonjal er finvejo divoean. ●127. Sonjal er finvejo divoean, ispicial ar mrao. ●(1866) SEV xiv. Enn hoc'h holl oberou, bezet sonj euz ho finveziou diveza.

    ●(1907) PERS 218. komz a garie divar benn ar finvezou diveza. ●(1945) GPRV 5. finveziou diweza mab-den.

  • finvezhañ / finvezhiñ
    finvezhañ / finvezhiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Mourir.

    ●(1530) Pm 28. Pan finueziff pan iff an bet, tr. «Quand je mourrai, quand je quitterai le monde.» ●58. Maz finueziff ma changiff bro, tr. «De sorte que je mourrai, que je changerai de pays.» ●(1557) B I 264. Pan finuezo ne caffo splann / Queuer hanter na trederann / Na queffrann na nep rann ann neff, tr. «Quand il mourra, il n'aura ni le tout, ni la moitié, ni le tiers, ni une portion ou une partie quelconque du ciel.» ●620. Me menn meruel ma ne raff / Dezy ent scaff finuezaff yen, tr. «je veux mourir si je ne la fais périr promptement.» ●(1575) M 89. Ha ne ouzomp an dez, maz dleomp finvezaff, tr. «Et nous ne savons pas le jour ou nous devons finir.» ●2646. Da ober pinigenn, en glenn quent gourfennaff, / A pep tu é buhez, yuez na finuezaff, tr. «Faire pénitence sur la terre, avant de finir / De toute façon sa vie, et aussi la terminer.» ●(1576) H 45. Pan finuezifu maz vizifu Glan, tr. « when I shall end, that I may pure. »

    ●(1651) JK 27. Mam conduet dre trues en o gras da finvesi, tr. «Que vous me conduisiez par pitié, à mourir dans votre grâce.»

    (2) Finir.

    ●(1557) B I 595. Ober he buez finuezaff / Dirac ma bisaig quent flachaff / A drast hastaff heb tardaff quet / Breman aman em damany / Creffhaff maz guelhet auset hy / Dimez dezy espediet, tr. «J'ai grand hâte de voir mettre fin à sa vie en ma présence, avant que je parte d'ici ; maintenant, sur mes ordres, traitez-la le plus mal que vous pourrez, et expédiez-la sans égard.»

    II. V. tr. d. Achever.

    ●(1732) GReg 10b. Achever, tr. «finveza. pr. Finvezet.» ●(1732) GReg 916a. Il a terminé son procès, & ses jours en même temps, tr. «var un dro èn deveus termiynet e brocès ha finvezet e vuez.»

  • finvezhiñ
    finvezhiñ

    voir finvezhañ

  • fiñvus
    fiñvus

    adj.

    (1) Mouvant.

    ●(1732) GReg 645a. Mouvant, ante, remuant, tr. «fiñvus.» ●801b. Remuant, ante, vif, tr. «fiñvus.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. fiñvus, tr. «mouvant.» ●(1933) OALD 45/206. skeud finvus ar raoskl.

    (2) Où règne l'agitation.

    ●(1910) MBJL 72. er c'harter bras ha finvus a rêr anean City.

  • fiochenn
    fiochenn

    s. Mauvais tailleur.

    ●(1924) NFLO. tailleur. mauvais tailleur (dérision), tr. «fiochenn.»

  • fiol
    fiol

    m. –où Fiole.

    ●(1732) GReg 416a. Fiole, tr. «fyolenn. p. fyolennou. fyol. p. fyolou. (Ces deux derniers mots sont ancines dans la langue bretonne.).» ●(1744) L'Arm 158a. Fiole, tr. «Fiole… eu. m ; Fiolênn.. neu.f. (Ce mot est très-ancien en Breton.)» ●(17--) TE 151. yvl e oai guet-ou én ur fiol.

    ●(1856) VNA 30. une Fiole, tr. «ur Fiol.»

  • fiolenn
    fiolenn

    f. –où Fiole.

    ●(1633) Nom 158b. Phiala : phiole, tasse : fiolen, buret, taçc.

    ●(1659) SCger 91b. phiole, tr. «fiolen.» ●(1732) GReg 416a. Fiole, tr. «fyolenn. p. fyolennou. fyol. p. fyolou. (Ces deux derniers mots sont ancines dans la langue bretonne.).» ●(1744) L'Arm 158a. Fiole, tr. «Fiole… eu. m ; Fiolênn.. neu.f. (Ce mot est très-ancien en Breton.)»

    ●(1868) FHB 183/211b. eur fiolen a voa bet enhi goad ar merzer.

    ●(1914) DFBP 143a. fiole, tr. «Fiolen.»

  • fion .1
    fion .1

    coll. (botanique) Faînes.

    ●(1732) GReg 393a. Faine, gland, ou fruit du hêtre, tr. «Fionen. p. fion.» ●(1744) L’Arm 152a. Faine, tr. «Fouionneenn.. fouion. f.»

    ●(1907) VBFV.bf 22b. fouionenn, f. pl. fouion, tr. «faîne.» ●(1927) GERI.Ern 153. fion V|annetais] fouion col., tr. «Faînes, sg. fionenn f.» ●(1931) VALL 291b. Faine, tr. «fion col. sg. fionenn.» ●(1934) BRUS 260. Une faine, tr. «ur fioñnen, pl. fion.»

  • fion .2
    fion .2

    m. (botanique) Molinie bleue Molinia caerulea.

    ●(1869) TDE.FB 465a. Herbe fine longue et sans nœud qui pousse parmi les bruyères marécageuses, tr. «fion, fioun, m.» ●(1876) TDE.BF 206b. Fion, s. m., tr. «Herbe longue et sans nœud, qui pousse dans les prairies marécageuses.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. fion, fioun m., tr. «Herbe fine et longue des prairies marécageuses ; séchée, elle fait de bonne litière chaude.»

  • fion .4
    fion .4

    adj. Présompteux.

    ●(1825) COSp 283. en dein fion-zé e chongeai bout un dra benac.

  • fion .5
    fion .5

    interj. Onomatopée du son de la flute.

    ●(1960) BLBR 124/27. «Fion, fion,» e hré nezé er flaouitig.

  • fion / anfion .6
    fion / anfion .6

    s. (jeu) Saute-mouton.

    ●(1919) DBFV.Sup 23a. fion, anfion, tr. « saute-mouton. »

  • fion / fioñv .3
    fion / fioñv .3

    m.

    (1) Colère comprimée, hargne.

    ●(1869) TDE.FB 178a. Elle est tellement en colère qu’elle en souffle, tr. «fioun a zo enn-hi ken a fuc’h. C.» ●(1870) FHB 293/251a. Hag eston eo neuze e ve deuet eun tammik fion e kalon an Aotrou Doue. ●(1883) MIL 151. Eur mestr den e oa ar piker-mean en deus lakeat kement a fion, kement a zispac’h e korf an daou ziaoul-man. ●(1890) MOA 172b. Il se met en grande colère, il souffle de colère, tr. «fioun a zo enn-han ken a fuc’h.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. fioun m., tr. «Sorte de sifflement, bruit léger, onomatopée marquant la vivacité des mouvements d’une personne en colère et qui ne veut pas le laisser voir ; colère comprimée.» ●(1931) VALL 131a. colère concentrée, tr. «Fioun L[éon] m.» ●en colère, tr. «fioun ennañ.» ●618a. rage comprimée, tr. «fioun m.» ●702b. Souffle violent d’une pers. en colère, tr. «fioun L[éon] m.» ●(1934) CDFi 9 juin. fioun enni.

    (2) Gant fioun : en mettant de la hargne, hargneusement.

    ●(1949) KROB 10/10. Pignat a reas en tour da vralla ar c’hleier, / ha sacha a reas warno gant fioñ ha kounnar.

    (3) Bezañ fion/fioñv ennañ : être remuant.

    ●(1872) ROU 100a. Remuant, tr. «Fionv enna.» ●108a. Il a quelquefois des vivacités, tr. «Fionv, (finv) a vez enna a-viziou.»

    ●(1924) NFLO . agacé. il est a[gacé] (il a ses nerfs), tr. «fionv a zo ennan.»

    (4) C’hoari fion : jouer à saute-mouton.

    ●(1991) EABR 239/4. Komañset e oant da c’hoari fioñ, tr. « Commencé étaient de jouer saute-mouton. »

  • fion-faou
    fion-faou

    coll. (botanique) Faînes.

    ●(1966) LIMO 23/04. fion-faù, faines.

  • fiona
    fiona

    v. intr.

    (1) Cueillir des molinies bleues.

    ●(1869) TDE.FB 465a. Herbe fine longue et sans nœud qui pousse parmi les bruyères marécageuses, fion, fioun. Cueillir de cette herbe, fiona, fiouna.

    ●(1927) GERI.Ern 153. fiona, fiouna, tr. «la cueillir [Herbe fine et longue des prairies marécageuses ; séchée, elle fait de bonne litière chaude]»

    (2) Se couvrir de molinies bleues.

    ●(1927) GERI.Ern 153. fiona, fiouna, tr. «se couvrir de cette herbe [fine et longue des prairies marécageuses ; séchée, elle fait de bonne litière chaude]»

  • fionaj
    fionaj

    s. Présomption.

    ●(1825) COSp 19. mæs Doué n'en hum chervige ag ur remæd quen rust aveit gùellat ou fionnage, meit a pe huél penaus real æssoh ha douçoh n'ou dès cherviget de nitra. ●126. de vouguein é spécial én hun haloneu peb santimant a fionnage hac a gonfiance én hun nerh.

  • fionañ
    fionañ

    v. intr. Se couvrir de molinies bleues.

    ●(1869) TDE.FB 465a. Herbe fine longue et sans nœud qui pousse parmi les bruyères marécageuses, fion, fioun. Se couvrir de cette herbe, fiona, fiouna.

  • fionded
    fionded

    f. Superbe, présomption.

    ●(1825) COSp 283-284. A dischennet en devehai jamæs ag en ihueldæt-cé a chongeu ar behani e ra demp crapein er fiendæt (lire : fiondæt) naturel ? A gùelleit vehai bet jamæs ag er fouihuadur-zé a orgueil ?

  • fionenn
    fionenn

    f. –où, fion (botanique) Faîne.

    ●(1732) GReg 393a. Faine, gland, ou fruit du hêtre, tr. «Fionen. p. fion.» ●(1744) L'Arm 152a. Faine, tr. «Fouionneenn.. fouion. f.»

    ●(1876) TDE.BF 206b. fionenn, s. f., tr. «Faîne ou fruit du hêtre.»

    ●(1907) VBFV.bf 22a. fioñnen, tr. «faîne. V. fouionen.» ●22b. fouionenn, f. pl. fouion, tr. «faîne.» ●(1927) GERI.Ern 153. fion V|annetais] fouion col., tr. «Faînes, sg. fionenn f.» ●(1931) VALL 291b. Faine, tr. «fion col. sg. fionenn.» ●(1934) BRUS 260. Une faine, tr. «ur fioñnen, pl. fion.»

  • fionerezh
    fionerezh

    m. Bourdonnement.

    ●(1932) DIHU 257/162. Er fionnereh-sé ne vé kleuet én ér ag an amzer nameit én deùéhieu loskus ag en han, é splandér dispar en héaul.

  • fioniñ .1
    fioniñ .1

    v. intr. Présumer.

    ●(1825) COSp 271. hennh e zou ér stat de receu guet Doué consolationeu brasn meit ma vou hé ol gonfiance én hou, ha na fion quet é fæçon erbet én hé nerh é unan.

  • fioniñ .2
    fioniñ .2

    v. intr. Bourdonner.

    ●(1908) DIHU 34/56. Er gurén é néjal e fion hemb ou flemmein.

  • fionour
    fionour

    m. –ion Affineur.

    ●(1744) L'Arm 8a. Affineur, tr. «Fionour.. nerion. m.»

    ●(1904) DBFV 80b. fionour, f. pl. –nerion, tr. «affineur (l'A.).»

  • fioñv
    fioñv

    voir fion .3

  • fioñviñ
    fioñviñ

    v. intr. Mousser (comme de la boisson). Cf. fion .3

    ●(1942) DIHU 373/98. Fioñùein, skumennein ha berùein e hrè er chistr ker braù !

  • fiord
    fiord

    voir fjord

  • firbouch
    firbouch

    m.

    I.

    (1) Agitation.

    ●(1909) FHAB Meurzh 92. evel eun neizad merrien pa deu eol mae, a zo ennhi filbouch ha difre. ●(1939) MGGD 57. Firbouch a savas e-touez ar vartoloded. ●(1955) STBJ 7. Nag a firbouch a veze neuze er vourc'hadenn ! ●63. e voe du-mañ kement a firbouch. ●94. en deiz-se e veze kalz a firbouch en ti. ●118. Mezevellet e oan gant ar firbouch en dro din.

    (2) Fouille en dérangeant, en remuant les choses parmi lesquelles on cherche.

    ●(1927) GERI.Ern 153. firbouch m., tr. «Fouille, recherche, perquisition.» ●(1931) VALL 315b. Fouille ; en furetant, remuant, tr. «firbouch m.»

    (4) Grabuge.

    ●(1927) GERI.Ern 153. firbouch m., tr. «grabuge.»

    II. (en plt de qqn) Celui qui remue et dérange qqc.

    ●(1732) GReg 924b. Tisonneur, ou tisonnier, tr. «Firboucher an tan. p. firbouchéryen an tan. Par antonomasie : firbouch.»

    ●(1821) GON 216b. Firbouch, s. m., tr. «Fureteur, celui qui cherche par-tout comme un furet, qui brouille, qui remue tout. On dit aussi firboucher. Pl. ien.»

  • firbouch-difirbouch
    firbouch-difirbouch

    adj. Qui fouille sans cesse.

    ●(1927) GERI.Ern 153. firbouch-difirbouch, tr. «qui fouille sans cesse.»

  • firbouchañ / firbouchat / fourbouchat / fourbouchiñ
    firbouchañ / firbouchat / fourbouchat / fourbouchiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Fouiller en dérangeant les choses rangées, farfouiller.

    ●(1659) SCger 58a. fourgonner, tr. «firboucha.»

    ●(1821) GON 216b. Firboucha, v. n., tr. «Fureter, chercher par-tout comme un furet. Brouiller, remuer tout dans une armoire, etc. pour chercher quelque chose.» ●(1890) MOA 147b. Bouleverser tout pour chercher quelque chose, tr. «firboucha.» ●214a. Mettre en désordre, tr. «firboucha.» ●263a. Farfouiller en dérangeant tout, tr. «firboucha, v. n.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. firboucha, V[annetois] fourbouchat, fourbouchein v. act. et n., tr «fouiller, rechercher, fureter.»

    ●(1983) PABE 51. (Berrien) filboucha, tr. «fouiller.»

    (2) S'agiter.

    ●(1908) FHAB Even 164. ar vugale-ze ne ehan da filbouchat. ●(1910) MAKE 16. egiz eul logoden o firbouchat arôk mervel en eun trap logod. ●(1939) MGGD 61. Birvi ha firbouchat a rae an druilhad loenedigou-se. ●(1955) STBJ 112. Per, troñset mañchou e roched betek e ziouskoaz, a firbouche hag a bilpase da garga e veñveg. ●(1975) YABA 12.08. ha de huchal én ur firbouchad ged me fennig bah.

    (3) spécial. Pêcher à pied en fouillant les creux et remuant les pierres.

    ●(1752) PEll 304. Firboucha, par Ch François ; Fourgonner. C'est, dans l'usage des côtes Maritimes, remuer les pierres du rivage de la mer, pour en faire sortit les anguilles & autres poissons qui s'y cachent.

    ●(1927) GERI.Ern 153. firboucha, V[annetois] fourbouchat, fourbouchein v. act. et n., tr «remuer les pierres du rivage, pour faire sortir les poissons.»

    II. V. tr. d.

    (1) Remuer.

    ●(1732) GReg 801b. Remuer souvent les tisons du feu, tr. «Firboucha. pr. firbouchet.» ●924b. Ce bon-homme ne fait que tisonner, remuer les tisons sans cesse, tr. «Al luduecq coz-ze ne ra nemed firboucha an tan, e ziausa pa véz èr vad.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. firboucha, V[annetois] fourbouchat, fourbouchein v. act. et n., tr «fourgonner le feu.» ●(1949) KROB 9/12. Ar mestr en deus e gador e korn an oaled : azezet eno, e firbouch an tan gant e vaz.

  • firbouchat
    firbouchat

    voir firbouchañ

  • firboucher
    firboucher

    m. –ion Homme qui remue (qqc.), qui met en désordre.

    ●(1732) GReg 801b. Celui qui remue, tr. «firboucher. p. yen.» ●924b. Tisonneur, ou tisonnier, tr. «Firboucher an tan. p. firbouchéryen an tan.»

    ●(1821) GON 216b. Firbouch, s. m., tr. «Fureteur, celui qui cherche par-tout comme un furet, qui brouille, qui remue tout. On dit aussi firboucher. Pl. ien.» ●(1890) MOA 214a. Qui met tout en désordre, tr. «firboucher, m.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. firboucher, tr «fureteur, fourgonneur, qui fouille en mettant tout en désordre.»

  • firboucherezh
    firboucherezh

    m. Fouille en dérangeant, en remuant les choses parmi lesquelles on cherche.

    ●(1732) GReg 801b. Remuement, tr. «firbouchérez.»

    ●(1931) VALL 315b. Fouille ; en furetant, remuant, tr. «firboucherez m.»

  • firig
    firig

    m. Fureteur.

    ●(1958) BRUD 4/58. Eur firig a lak e fri e peb leh.

  • firigelloù
    firigelloù

    plur. Choses qui pendouille, pendeloques.

    ●(1921) FHAB Kerzu 320. A zoug ouz o gouzoug kleier firigellou / Lod o hanv dindonsed, lod-all mec'hieien.

  • firigenn
    firigenn

    voir c'hwezigenn

  • firikat
    firikat

    voir furikat

  • firitell
    firitell

    f. –où grande jambe maigre.

    ●(1900) KAKE 181. Keit he diou firitel evel daou bao eun alar. ●(1904) ADBr xxv 191. Un mot de sens analogue est « firitellou, firitillek (haut Léon) grandes jambes, grandes quilles (pop.), homme à grandes et maigres jambes. Ce mot ne s'emploie que dans le style bas et trivial, néanmoins il est fréquent » Mil. ms, avec un exemple de Combeau : astenn he firitellou (allonger ses jambes). ●(1909) FHAB Ebrel 125. eur vourledenn ker berr a spered ha ma'z eo hir he firitellou. ●(1927) GERI.Ern 153. firitelleg L[éon] m. celui qui a des firitellou grandes jambes maigres, fam. ●(1931) VALL 404b. grandes jambes maigres, tr. «firitellou popul[aire].»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...