Devri

Recherche 'fi...' : 360 mots trouvés

Page 6 : de finneg (251) à firitell (300) :
  • finneg
    finneg

    m. Finlandais (langue).

    (1941) ARVR 30/4a. ar finneg hag ar svedeg.

  • finnek
    finnek

    adj. (Fait, écrit) en finlandais.

    (1941) ARVR 30/4e. ar genta skol finnek-rik.

  • finouc'hell
    finouc'hell

    (agriculture) Arar finouc'hell : charrue pour labourer superficiellement, écroûteuse.

    (1924) NFLO. charrue. ch[arrue] servant à tracer des raies, tr. «arar finouell

  • finouc'hellañ
    finouc'hellañ

    v. tr. d.

    (1) Fouir, retourner (la terre) comme des porcs.

    (1752) PEll 304. Finouc'hella, Fouir la terre à la manière des cochons.

    (1821) GON 216b. Finouc'hella, v. n., tr. «Fouir la terre à la manière des cochons.

    (1927) GERI.Ern 153. finouc'hella v. n., tr. «Fouir la terre comme les cochons.»

    (2) (agriculture) Labourer superficiellement.

    (1821) GON 216b. Finouc'hella, v. n., tr. «C'est aussi labourer légèrement la terre avec la charrue.

    (1927) GERI.Ern 153. finouc'hella v. n., tr. «labourer légèrement avec la charrue.»

  • finouc'hellet
    finouc'hellet

    adj.

    (1) (Terre) fouillée, retournée par le groin des porcs.

    (1752) PEll 304. Finouc'hella, Fouir la terre à la manière des cochons. Le participe est Finouc'hellet, qui se dit de la terre que ces animaux ont labourée, ou qui a été légerement travaillée avec la charruë.

    (2) (Terre) labourée superficiellement.

  • fiñv
    fiñv

    m. –où

    I.

    (1) Mouvement, agitation.

    (1874) POG 123. Ho ! ma Doue, roet hoc'h euz d'e-omp ar vuez, ar finv hag ar beza.

    (1907) AVKA 66. Kenta mac'h ê enhi goude finv an dour, a vije pareet. ●(1911) BUAZperrot 396. hiboud an dour, finv ar mor. ●(1927) GERI.Ern 153. fiñv m., tr. «Mouvement.»

    (2) Mouvement, geste.

    (1872) ROU 92b. Mouvement, tr. «finv.» ●Il ne fit qu'un petit mouvement, tr. «Ne reas nemet ur finvic.» ●(1890) MOA 350a. Il ne fit qu'un petit mouvement, tr. «ne reaz nemet eur finvik

    (1927) LZBt Genver 9. na gollent nag eur gir nag eur finv eus ar pez a lare pe a re an O. 'n Eskob.

    (3) Action d'agiter qqc.

    (1866) LZBt Ebrel 110. finv ho zreid. ●(1889) ISV 67. ar finv-muzellou-ze sioul ha didrous.

    (1910) MBJL 139. Er memes doare e respont dre finv hon zôko hag hon mouchouero d'o re.

    (3) Fiñv ennañ : remuant.

    (1870) FHB 295/267b. kement servicher Doue a zo buez ha finv enhan.

    II. sens fig.

    (1) Agitation, mouvement.

    (1869) FHB 219/74b. ar finv a zo savet brema etouez an oll gristenien. (…) eun hevelep finv, eun hevelep err etouez bugale an Ilis.

    (1903) MBJJ 7. koulskoude e zo enni [Dijon] kalz a vue hag a finv.

    (2) Lakaat fiñv : mettre de l'agitation, du mouvement.

    (1957) AMAH 42. Yuzevien al lodenn vrasañ anezho hag a ouie eveljust ar stek da lakaat fiñv ha berv en-dro dezho.

    (3) Fiñv ennañ : actif.

    (1909) FHAB Gouere 201. an niver bihan eo a zo o kas ar re all en dro. Mes an niver bihan-ze a zo finv ennan, hardis eo.

  • fiñv-difiñv
    fiñv-difiñv

    m. remuement.

    (1931) VALL 643a. Remuement, mouvement en tous sens, tr. «finv-difinv m.»

  • fiñv-fiñv
    fiñv-fiñv

    adv. Qui bouge toujours, qui est toujours en mouvement.

    (1732) GReg 11b. Il est toujours en action, tr. «bepret e ma finv-finv.» ●437a. Fretillant, ou fretillard, tr. «finv-finv

    (1927) GERI.Ern 153. fiñv-fiñv, tr. «(être toujours) en mouvement, agité.»

  • finvad
    finvad

     f. Succès, réussite.

    (1839) BESquil 287. Labourat e ras én affær-zé guet quement a fin-vad ma hroas receu (…). ●476. Goudé en dout labouret guet quement a fin vad é Spagne, ean e zas é France. ●522. na bihannet a fin-vad en dès ean bet ! ●588. hum acqùittein e ras ag er gargue-cé (…) guet quement a fréh hac a fin-vad, ma obé obliget (…) de receu en Urheu sacret.

  • fiñvadenn
    fiñvadenn

    f. –où

    (1) Mouvement.

    (1872) ROU 92b. Mouvement, tr. «finvadenn.» ●(1890) MOA 350a. Mouvement, tr. «finvadenn, f.»

    (1914) RNDL 85. Na trouz na fénùaden, tr. «ni bruit ni mouvement.» ●(1926) FHAB Ebrel 145. Nag eur ger, nag eur finvadenn en o zouez. ●(1926) FHAB Here 392. zelaou trouz ar galon ha finvadennou ar c'hreuz eus an den. ●(1927) GERI.Ern 153. fiñvadenn f., tr. «Mouvement.»

    (2) Ober ur fiñvadenn : faire un mouvement, bouger.

    (1864) SMM 132. an daouarn oc'h ober eur finvaden benag.

    (1902) PIGO I 62-63. zouden na ra ken nep finvaden. ●(1903) MBJJ 336. na zanter ket al lestr oc'h ober eur finvaden. ●(1909) LZBt Du 11. heb gallout ober eur finvaden. ●(1910) MBJL 160. pa ra eur vinvaden.

  • fiñval
    fiñval

    v.

    I. V. intr. Bouger, remuer.

    (1557) B I 275. Ne alhes fifual na bale / Euit neb eres alesse, tr. «tu ne peux remuer ni marcher, quoi qu'on te fasse.»

    (1659) SCger 16a. bouger, tr. «finual.» ●148a. finval, tr. «bouger.»

    (1870) MBR 226. ne flach na ne finv. ●(1879) BAN 201. chom a reas epad div heur, hep finval. ●(1879) BMN 281. he voazied, he galon, ne finvent mui, ne dalment an distera. ●(1884) BUR I 82. chom krak hep finval en pad kalz a amzer. ●(1889) ISV 67. ho muzellou a velit o finval. ●77. ar potrik-ze hag he vam n'o doa ket finvet euz al leac'h ma voant.

    (1903) MBJJ 245. pa 'zo laret d'ean gant ar skeudennerien na frinval ken. ●(1907) AVKA 88. deuet (...) an avelio da c'houista war an ti-ze ; na finvo ket. ●(1908) FHAB Du 331. eur miz benag var va gwele heb gallout finval, mizou ar medisin hag al louzeier. ●(1910) MAKE 51. na flach na finval.

    (1927) GERI.Ern 153. fiñval, tr. «se mouvoir.»

    ►[empl. comme subst.]

    (1880) SAB 45. ne re mania ebed, finva ebed.

    (2) Remuer.

    (1903) MBJJ 66. Goude meren e hadkrog ar mor da finval.

    II. V. tr. d.

    (1) Déplacer.

    (1926) FHAB 123. ma n'oad ket ken evit (...) finval eur garrigellad deil eus ar bern, hep goulenn e asant.

    (2) Remuer, mouvoir.

    (1659) SCger 82a. mouuoir, tr. «finual

    (1867) FHB 130/202a. ne alle finval ezel pell a voa. ●(1879) BAN 229. ar bugel a gommansas finval he zaoulagad hag he vuzellou.

    (1900) MSJO 121. fiñval o muzellou. ●(1911) BUAZperrot 127. ne oue ket evit finval hiviziken, nak he divreac'h, nak he zreid. ●(1925) FHAB Mae 190. hep finval a-walc'h o izili. ●(1927) GERI.Ern 153. fiñval, tr. «mouvoir.»

  • fiñvataer
    fiñvataer

    m. –ion Homme remuant.

    (1879) ERNsup 153. finvetar, homme remuant, Gur[unhuel]. ●(1896) GMB 596. finvetar homme remuant, à Gurunhuel.

  • fiñver
    fiñver

    m. –ion Personne qui ne tient pas en place.

    (1732) GReg 437a. Fretillant, ou fretillard, tr. «Fiñver. p. fiñvéryen

  • finvezh
    finvezh

    f. –ioù, –où

    I.

    (1) Fin.

    (1450) Dag 19-21. Dan Roe Arzur ez liviry / Pebez sinou e Breiz a coezo glan, / Quent finuez an bet man, tr. «Au Roi Arthur tu diras / Quels signes surviendront assurément en Bretagne / Avant la fin de ce monde.» ●(1575) M 233. bet finuez ho dezyou, tr. «jusqu'à la fin de leurs jours.» ●1197. an fynuez he dezyou, tr. «la fin de ses jours.» ●3315. Diougelroez hep finuez á vezo, tr. «Il y aura sûreté sans fin.» ●(1580) G 520. bede fynvez an bet, tr. «jusqu'à la fin du monde.» ●(1650) Nlou 18. goude finuez an bet, tr. «après la fin du monde.»

    (1732) GReg 183b. Dieu n'a ni commencement ni fin, & est le commencement, le principe de toutes choses, tr. «An autrou Douë ne'n deus na dezrou na finvez, hac a so ar penn-caus a bep tra.» ●L'homme connoît son commencement, mais il ne connoît pas sa fin, tr. «An dèn a enef e zezrou, ha na enef qet e finvez.» ●909b. Tel commencement, tel fin, tr. «diouc'h an dezrou ar finvez

    (18--) SAQ II 287. heb finvez hebed.

    (2) Consommation, fin d'un travail, d'une entreprise.

    (1732) GReg 201a. Consommation, la fin d'un ouvrage, tr. «ar finvez

    II. (religion)

    (1) Fin, mort.

    (1530) Pm 27. Ma ho guyliff din e-m finuez, tr. «Afin que je les voie dignement à ma fin.» ●(1557) B I 562. A te eno naz vezo mez / En iain goude da finuez / Noz dez en lastez pan vezy / En creiz an cisternn inffernal / En tan ha tourmant ha scandal / En un hual maz tripaly, tr. « N'auras-tu pas de honte, là, après ta mort, quand tu seras torturé nuit et jour dans l'ordure, au sein de la citerne infernale, dans le feu et l'horrible tourment, trépignant, enchaîné ? »

    (1727) HB 225. ur finvez eurus. ●(1732) GReg 4a. Abbois, extremité d'une personne, tr. «Finvez

    (1866) SEV 19. petra a zo o viret ouz-hoc'h da gaout eur finvez euruz ?

    (2) Finvezh(ioù) diwezhañ : les dernières fins.

    (1530) Pm 213. Oar penn ma finuez diuezaff, tr. «A mon heure dernière.»

    (1727) HB 233. Cantic var ar finvezou Diveza eus an den.

    (1831) MAI 3. sonjal er finvejo divoean. ●127. Sonjal er finvejo divoean, ispicial ar mrao. ●(1866) SEV xiv. Enn hoc'h holl oberou, bezet sonj euz ho finveziou diveza.

    (1907) PERS 218. komz a garie divar benn ar finvezou diveza. ●(1945) GPRV 5. finveziou diweza mab-den.

  • finvezhañ / finvezhiñ
    finvezhañ / finvezhiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Mourir.

    (1530) Pm 28. Pan finueziff pan iff an bet, tr. «Quand je mourrai, quand je quitterai le monde.» ●58. Maz finueziff ma changiff bro, tr. «De sorte que je mourrai, que je changerai de pays.» ●(1557) B I 264. Pan finuezo ne caffo splann / Queuer hanter na trederann / Na queffrann na nep rann ann neff, tr. «Quand il mourra, il n'aura ni le tout, ni la moitié, ni le tiers, ni une portion ou une partie quelconque du ciel.» ●620. Me menn meruel ma ne raff / Dezy ent scaff finuezaff yen, tr. «je veux mourir si je ne la fais périr promptement.» ●(1575) M 89. Ha ne ouzomp an dez, maz dleomp finvezaff, tr. «Et nous ne savons pas le jour ou nous devons finir.» ●2646. Da ober pinigenn, en glenn quent gourfennaff, / A pep tu é buhez, yuez na finuezaff, tr. «Faire pénitence sur la terre, avant de finir / De toute façon sa vie, et aussi la terminer.» ●(1576) H 45. Pan finuezifu maz vizifu Glan, tr. « when I shall end, that I may pure. »

    (1651) JK 27. Mam conduet dre trues en o gras da finvesi, tr. «Que vous me conduisiez par pitié, à mourir dans votre grâce.»

    (2) Finir.

    (1557) B I 595. Ober he buez finuezaff / Dirac ma bisaig quent flachaff / A drast hastaff heb tardaff quet / Breman aman em damany / Creffhaff maz guelhet auset hy / Dimez dezy espediet, tr. «J'ai grand hâte de voir mettre fin à sa vie en ma présence, avant que je parte d'ici ; maintenant, sur mes ordres, traitez-la le plus mal que vous pourrez, et expédiez-la sans égard.»

    II. V. tr. d. Achever.

    (1732) GReg 10b. Achever, tr. «finveza. pr. Finvezet.» ●(1732) GReg 916a. Il a terminé son procès, & ses jours en même temps, tr. «var un dro èn deveus termiynet e brocès ha finvezet e vuez.»

  • finvezhiñ
    finvezhiñ

    voir finvezhañ

  • fiñvus
    fiñvus

    adj.

    (1) Mouvant.

    (1732) GReg 645a. Mouvant, ante, remuant, tr. «fiñvus.» ●801b. Remuant, ante, vif, tr. «fiñvus

    (1927) GERI.Ern 153. fiñvus, tr. «mouvant.» ●(1933) OALD 45/206. skeud finvus ar raoskl.

    (2) Où règne l'agitation.

    (1910) MBJL 72. er c'harter bras ha finvus a rêr anean City.

  • fiochenn
    fiochenn

    s. Mauvais tailleur.

    (1924) NFLO. tailleur. mauvais tailleur (dérision), tr. «fiochenn

  • fiol
    fiol

    m. –où Fiole.

    (1732) GReg 416a. Fiole, tr. «fyolenn. p. fyolennou. fyol. p. fyolou. (Ces deux derniers mots sont ancines dans la langue bretonne.).» ●(1744) L'Arm 158a. Fiole, tr. «Fiole… eu. m ; Fiolênn.. neu.f. (Ce mot est très-ancien en Breton.)» ●(17--) TE 151. yvl e oai guet-ou én ur fiol.

    (1856) VNA 30. une Fiole, tr. «ur Fiol

  • fiolenn
    fiolenn

    f. –où Fiole.

    (1633) Nom 158b. Phiala : phiole, tasse : fiolen, buret, taçc.

    (1659) SCger 91b. phiole, tr. «fiolen.» ●(1732) GReg 416a. Fiole, tr. «fyolenn. p. fyolennou. fyol. p. fyolou. (Ces deux derniers mots sont ancines dans la langue bretonne.).» ●(1744) L'Arm 158a. Fiole, tr. «Fiole… eu. m ; Fiolênn.. neu.f. (Ce mot est très-ancien en Breton.)»

    (1868) FHB 183/211b. eur fiolen a voa bet enhi goad ar merzer.

    (1914) DFBP 143a. fiole, tr. «Fiolen

  • fion .1
    fion .1

    coll. (botanique) Faînes.

    (1732) GReg 393a. Faine, gland, ou fruit du hêtre, tr. «Fionen. p. fion.» ●(1744) L’Arm 152a. Faine, tr. «Fouionneenn.. fouion. f.»

    (1907) VBFV.bf 22b. fouionenn, f. pl. fouion, tr. «faîne.» ●(1927) GERI.Ern 153. fion V|annetais] fouion col., tr. «Faînes, sg. fionenn f.» ●(1931) VALL 291b. Faine, tr. «fion col. sg. fionenn.» ●(1934) BRUS 260. Une faine, tr. «ur fioñnen, pl. fion

  • fion .2
    fion .2

    m. (botanique) Molinie bleue Molinia caerulea.

    (1869) TDE.FB 465a. Herbe fine longue et sans nœud qui pousse parmi les bruyères marécageuses, tr. «fion, fioun, m.» ●(1876) TDE.BF 206b. Fion, s. m., tr. «Herbe longue et sans nœud, qui pousse dans les prairies marécageuses.»

    (1927) GERI.Ern 153. fion, fioun m., tr. «Herbe fine et longue des prairies marécageuses ; séchée, elle fait de bonne litière chaude.»

  • fion .4
    fion .4

    adj. Présompteux.

    (1825) COSp 283. en dein fion-zé e chongeai bout un dra benac.

  • fion .5
    fion .5

    interj. Onomatopée du son de la flute.

    (1960) BLBR 124/27. «Fion, fion,» e hré nezé er flaouitig.

  • fion / anfion .6
    fion / anfion .6

    s. (jeu) Saute-mouton.

    (1919) DBFV.Sup 23a. fion, anfion, tr. « saute-mouton. »

  • fion / fioñv .3
    fion / fioñv .3

    m.

    (1) Colère comprimée, hargne.

    (1869) TDE.FB 178a. Elle est tellement en colère qu’elle en souffle, tr. «fioun a zo enn-hi ken a fuc’h. C.» ●(1870) FHB 293/251a. Hag eston eo neuze e ve deuet eun tammik fion e kalon an Aotrou Doue. ●(1883) MIL 151. Eur mestr den e oa ar piker-mean en deus lakeat kement a fion, kement a zispac’h e korf an daou ziaoul-man. ●(1890) MOA 172b. Il se met en grande colère, il souffle de colère, tr. «fioun a zo enn-han ken a fuc’h.»

    (1927) GERI.Ern 153. fioun m., tr. «Sorte de sifflement, bruit léger, onomatopée marquant la vivacité des mouvements d’une personne en colère et qui ne veut pas le laisser voir ; colère comprimée.» ●(1931) VALL 131a. colère concentrée, tr. «Fioun L[éon] m.» ●en colère, tr. «fioun ennañ.» ●618a. rage comprimée, tr. «fioun m.» ●702b. Souffle violent d’une pers. en colère, tr. «fioun L[éon] m.» ●(1934) CDFi 9 juin. fioun enni.

    (2) Gant fioun : en mettant de la hargne, hargneusement.

    (1949) KROB 10/10. Pignat a reas en tour da vralla ar c’hleier, / ha sacha a reas warno gant fioñ ha kounnar.

    (3) Bezañ fion/fioñv ennañ : être remuant.

    (1872) ROU 100a. Remuant, tr. «Fionv enna.» ●108a. Il a quelquefois des vivacités, tr. «Fionv, (finv) a vez enna a-viziou.»

    (1924) NFLO . agacé. il est a[gacé] (il a ses nerfs), tr. «fionv a zo ennan.»

    (4) C’hoari fion : jouer à saute-mouton.

    (1991) EABR 239/4. Komañset e oant da c’hoari fioñ, tr. « Commencé étaient de jouer saute-mouton. »

  • fion-faou
    fion-faou

    coll. (botanique) Faînes.

    (1966) LIMO 23/04. fion-faù, faines.

  • fiona
    fiona

    v. intr.

    (1) Cueillir des molinies bleues.

    (1869) TDE.FB 465a. Herbe fine longue et sans nœud qui pousse parmi les bruyères marécageuses, fion, fioun. Cueillir de cette herbe, fiona, fiouna.

    (1927) GERI.Ern 153. fiona, fiouna, tr. «la cueillir [Herbe fine et longue des prairies marécageuses ; séchée, elle fait de bonne litière chaude]»

    (2) Se couvrir de molinies bleues.

    (1927) GERI.Ern 153. fiona, fiouna, tr. «se couvrir de cette herbe [fine et longue des prairies marécageuses ; séchée, elle fait de bonne litière chaude]»

  • fionaj
    fionaj

    s. Présomption.

    (1825) COSp 19. mæs Doué n'en hum chervige ag ur remæd quen rust aveit gùellat ou fionnage, meit a pe huél penaus real æssoh ha douçoh n'ou dès cherviget de nitra. ●126. de vouguein é spécial én hun haloneu peb santimant a fionnage hac a gonfiance én hun nerh.

  • fionañ
    fionañ

    v. intr. Se couvrir de molinies bleues.

    (1869) TDE.FB 465a. Herbe fine longue et sans nœud qui pousse parmi les bruyères marécageuses, fion, fioun. Se couvrir de cette herbe, fiona, fiouna.

  • fionded
    fionded

    f. Superbe, présomption.

    (1825) COSp 283-284. A dischennet en devehai jamæs ag en ihueldæt-cé a chongeu ar behani e ra demp crapein er fiendæt (lire : fiondæt) naturel ? A gùelleit vehai bet jamæs ag er fouihuadur-zé a orgueil ?

  • fionenn
    fionenn

    f. –où, fion (botanique) Faîne.

    (1732) GReg 393a. Faine, gland, ou fruit du hêtre, tr. «Fionen. p. fion.» ●(1744) L'Arm 152a. Faine, tr. «Fouionneenn.. fouion. f.»

    (1876) TDE.BF 206b. fionenn, s. f., tr. «Faîne ou fruit du hêtre.»

    (1907) VBFV.bf 22a. fioñnen, tr. «faîne. V. fouionen.» ●22b. fouionenn, f. pl. fouion, tr. «faîne.» ●(1927) GERI.Ern 153. fion V|annetais] fouion col., tr. «Faînes, sg. fionenn f.» ●(1931) VALL 291b. Faine, tr. «fion col. sg. fionenn.» ●(1934) BRUS 260. Une faine, tr. «ur fioñnen, pl. fion.»

  • fionerezh
    fionerezh

    m. Bourdonnement.

    (1932) DIHU 257/162. Er fionnereh-sé ne vé kleuet én ér ag an amzer nameit én deùéhieu loskus ag en han, é splandér dispar en héaul.

  • fioniñ .1
    fioniñ .1

    v. intr. Présumer.

    (1825) COSp 271. hennh e zou ér stat de receu guet Doué consolationeu brasn meit ma vou hé ol gonfiance én hou, ha na fion quet é fæçon erbet én hé nerh é unan.

  • fioniñ .2
    fioniñ .2

    v. intr. Bourdonner.

    (1908) DIHU 34/56. Er gurén é néjal e fion hemb ou flemmein.

  • fionour
    fionour

    m. –ion Affineur.

    (1744) L'Arm 8a. Affineur, tr. «Fionour.. nerion. m.»

    (1904) DBFV 80b. fionour, f. pl. –nerion, tr. «affineur (l'A.).»

  • fioñv
    fioñv

    voir fion .3

  • fioñviñ
    fioñviñ

    v. intr. Mousser (comme de la boisson). Cf. fion .3

    (1942) DIHU 373/98. Fioñùein, skumennein ha berùein e hrè er chistr ker braù !

  • fiord
    fiord

    voir fjord

  • firbouch
    firbouch

    m.

    I.

    (1) Agitation.

    (1909) FHAB Meurzh 92. evel eun neizad merrien pa deu eol mae, a zo ennhi filbouch ha difre. ●(1939) MGGD 57. Firbouch a savas e-touez ar vartoloded. ●(1955) STBJ 7. Nag a firbouch a veze neuze er vourc'hadenn ! ●63. e voe du-mañ kement a firbouch. 94. en deiz-se e veze kalz a firbouch en ti. ●118. Mezevellet e oan gant ar firbouch en dro din.

    (2) Fouille en dérangeant, en remuant les choses parmi lesquelles on cherche.

    (1927) GERI.Ern 153. firbouch m., tr. «Fouille, recherche, perquisition.» ●(1931) VALL 315b. Fouille ; en furetant, remuant, tr. «firbouch m.»

    (4) Grabuge.

    (1927) GERI.Ern 153. firbouch m., tr. «grabuge.»

    II. (en plt de qqn) Celui qui remue et dérange qqc.

    (1732) GReg 924b. Tisonneur, ou tisonnier, tr. «Firboucher an tan. p. firbouchéryen an tan. Par antonomasie : firbouch

    (1821) GON 216b. Firbouch, s. m., tr. «Fureteur, celui qui cherche par-tout comme un furet, qui brouille, qui remue tout. On dit aussi firboucher. Pl. ien.»

  • firbouch-difirbouch
    firbouch-difirbouch

    adj. Qui fouille sans cesse.

    (1927) GERI.Ern 153. firbouch-difirbouch, tr. «qui fouille sans cesse.»

  • firbouchañ / firbouchat / fourbouchat / fourbouchiñ
    firbouchañ / firbouchat / fourbouchat / fourbouchiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Fouiller en dérangeant les choses rangées, farfouiller.

    (1659) SCger 58a. fourgonner, tr. «firboucha

    (1821) GON 216b. Firboucha, v. n., tr. «Fureter, chercher par-tout comme un furet. Brouiller, remuer tout dans une armoire, etc. pour chercher quelque chose.» ●(1890) MOA 147b. Bouleverser tout pour chercher quelque chose, tr. «firboucha.» ●214a. Mettre en désordre, tr. «firboucha.» ●263a. Farfouiller en dérangeant tout, tr. «firboucha, v. n.»

    (1927) GERI.Ern 153. firboucha, V[annetois] fourbouchat, fourbouchein v. act. et n., tr «fouiller, rechercher, fureter.»

    (1983) PABE 51. (Berrien) filboucha, tr. «fouiller.»

    (2) S'agiter.

    (1908) FHAB Even 164. ar vugale-ze ne ehan da filbouchat. ●(1910) MAKE 16. egiz eul logoden o firbouchat arôk mervel en eun trap logod. ●(1939) MGGD 61. Birvi ha firbouchat a rae an druilhad loenedigou-se. ●(1955) STBJ 112. Per, troñset mañchou e roched betek e ziouskoaz, a firbouche hag a bilpase da garga e veñveg. ●(1975) YABA 12.08. ha de huchal én ur firbouchad ged me fennig bah.

    (3) spécial. Pêcher à pied en fouillant les creux et remuant les pierres.

    (1752) PEll 304. Firboucha, par Ch François ; Fourgonner. C'est, dans l'usage des côtes Maritimes, remuer les pierres du rivage de la mer, pour en faire sortit les anguilles & autres poissons qui s'y cachent.

    (1927) GERI.Ern 153. firboucha, V[annetois] fourbouchat, fourbouchein v. act. et n., tr «remuer les pierres du rivage, pour faire sortir les poissons.»

    II. V. tr. d.

    (1) Remuer.

    (1732) GReg 801b. Remuer souvent les tisons du feu, tr. «Firboucha. pr. firbouchet.» ●924b. Ce bon-homme ne fait que tisonner, remuer les tisons sans cesse, tr. «Al luduecq coz-ze ne ra nemed firboucha an tan, e ziausa pa véz èr vad.»

    (1927) GERI.Ern 153. firboucha, V[annetois] fourbouchat, fourbouchein v. act. et n., tr «fourgonner le feu.» ●(1949) KROB 9/12. Ar mestr en deus e gador e korn an oaled : azezet eno, e firbouch an tan gant e vaz.

  • firbouchat
    firbouchat

    voir firbouchañ

  • firboucher
    firboucher

    m. –ion Homme qui remue (qqc.), qui met en désordre.

    (1732) GReg 801b. Celui qui remue, tr. «firboucher. p. yen.» ●924b. Tisonneur, ou tisonnier, tr. «Firboucher an tan. p. firbouchéryen an tan.»

    (1821) GON 216b. Firbouch, s. m., tr. «Fureteur, celui qui cherche par-tout comme un furet, qui brouille, qui remue tout. On dit aussi firboucher. Pl. ien.» ●(1890) MOA 214a. Qui met tout en désordre, tr. «firboucher, m.»

    (1927) GERI.Ern 153. firboucher, tr «fureteur, fourgonneur, qui fouille en mettant tout en désordre.»

  • firboucherezh
    firboucherezh

    m. Fouille en dérangeant, en remuant les choses parmi lesquelles on cherche.

    (1732) GReg 801b. Remuement, tr. «firbouchérez

    (1931) VALL 315b. Fouille ; en furetant, remuant, tr. «firboucherez m.»

  • firig
    firig

    m. Fureteur.

    (1958) BRUD 4/58. Eur firig a lak e fri e peb leh.

  • firigelloù
    firigelloù

    plur. Choses qui pendouille, pendeloques.

    (1921) FHAB Kerzu 320. A zoug ouz o gouzoug kleier firigellou / Lod o hanv dindonsed, lod-all mec'hieien.

  • firigenn
    firigenn

    voir c'hwezigenn

  • firikat
    firikat

    voir furikat

  • firitell
    firitell

    f. –où grande jambe maigre.

    (1900) KAKE 181. Keit he diou firitel evel daou bao eun alar. ●(1904) ADBr xxv 191. Un mot de sens analogue est « firitellou, firitillek (haut Léon) grandes jambes, grandes quilles (pop.), homme à grandes et maigres jambes. Ce mot ne s'emploie que dans le style bas et trivial, néanmoins il est fréquent » Mil. ms, avec un exemple de Combeau : astenn he firitellou (allonger ses jambes). ●(1909) FHAB Ebrel 125. eur vourledenn ker berr a spered ha ma'z eo hir he firitellou. ●(1927) GERI.Ern 153. firitelleg L[éon] m. celui qui a des firitellou grandes jambes maigres, fam. ●(1931) VALL 404b. grandes jambes maigres, tr. «firitellou popul[aire].»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...