Recherche 'go...' : 1101 mots trouvés
Page 4 : de golc_herez (151) à gonest (200) :- golc'herezgolc'herez
voir gwalc'herez
- golc'herezhgolc'herezh
voir gwalc'herezh .2
- golc'herisgolc'heris
voir gwalc'heris
- golc'hetgolc'het
voir gwalc'het .1
- golc'hidigezhgolc'hidigezh
voir gwalc'hidigezh
- golc'hiñgolc'hiñ
voir gwalc'hiñ .2
- golc'houergolc'houer
voir gwalc'houer
- golc'hourgolc'hour
voir gwalc'her .2
- goleggoleg
s. (ornithologie) = (?).
●(c.1897) GUN.dihu 146/314. Er pengleu, en estig, er golvan, er goleg.
- goleiñ / golo / geleiñgoleiñ / golo / geleiñ
v. tr.
I. V. tr. d.
(1) Couvrir.
●(1499) Ca 96b. Golo. g. couurir. ●102a. Gueleiff vide in golo. ●(1576) Cath p. 26. unan (…) a goloas he bisaich, tr. «une (…) se couvrit le visage.» ●(1580) G 492-493. Car an mor bras a scler pan duy e prêt ez duy / Hac e gouloy glan dydan e damany, tr. «Car la grande mer, évidemment, quand viendra son moment, elle viendra / Et elle couvrira tout sous sa puissance.» ●(1633) Nom 74a. Gluma, vtriculus : la paille qui couure le grain : an pell pehiny á golo an greunen.
●(1659) SCger 33b. couurir, tr. «golo, pr. goloet.» ●125b. voiler, tr. «goloi, p. goloet.» ●151a. golo, tr. «couurir.» ●(1732) GReg 230a. Couvrir, tr. «Golei. pr. goloët. golo. pr. goloët. Van[netois] goloeiñ. goleiñ. ppr. et.» ●798b. Relier un livre en veau, tr. «golei ul levr gand luguenn.» ●(1790) Ismar 190. er bobl ag er guær er golei a vein, hac el laquei d'er marhue. ●(17--) TE 13. Un tarh deur quer fonnabl e olas ol en doar.
●(1849) LLB 526. er golein lies. ●536. goleit mat hou ioh gran én hou ler. ●(1874) FHB 499/229b. da c'holo ho daoulagad. ●(1877) EKG I 255. eur mean bez ouc'h ho golo.
(2) Couvrir d'un toit.
●(1633) Nom 79b. Arundinum tegulo domus operire : couurir la maison de roseau : goló an ty á cors.
(3) Cacher.
●(1659) SCger 18b. caher (lire : cacher), tr. «golo, P. oet.»
(4) Cacher, ne pas dire, dissimuler.
●(1557) B I 773. Penaulx ez uezo goloet / Na dissimulet da quentaff / Diouz Maximia, tr. «comment donc fera-t-on pour cacher et dissimuler la chose à Maximien.» ●(1575) M 1143-1144. Rac se auis pechezr, euit nep trichezry, / Ne galles golo quet, pechet da monet dy, tr. «Aussi prends garde, pécheur, que malgré toute tromperie, / Tu ne saurais cacher un péché pour aller là.»
●(1732) GReg 142b. Celer, tenir quelque chose cachée, se taire sur une chose, la nier, tr. «golei un dra.» ●230a. Couvrir, cacher, dissimuler, tr. «golein. pr. goloët.»
(5) Pallier.
●(1659) SCger 87b. palier, tr. «golo.»
(6) Couvrir, saillir.
●(1931) VALL 167a. Couvrir ; saillir, tr. «golei (taureau).»
II. V. tr. i. Goleiñ war ub. : couvrir qqn, dissimuler ses torts.
●(1870) FHB 298/290b. Evit golo varnezho ho unan, an dud fallacr-ze a skign ar brud ar re zo e relijion an Env ha dreist oll ar vissionierien eo a laer ar vugale-ze. ●(1872) ROU 81b. J'ai voulu dissimuler ses torts, tr. «clasc am euz great golo varneza.» ●(1890) MOA 153a. Cacher les torts de quelqu'un, tr. «golein var unan bennak.»
●(1920) AMJV 10. he breudeur a ioa mad d'he zikour ha da c'holo varnezhi.
III. V. pron. réfl. En em c'holeiñ.
(1) Se couvrir.
●(17--) TE 7. ind e gommanças ou dout méh, hac e glasquas hum olein.
(2) En em c'holeiñ a : se couvrir de.
●(1847) MDM 66. henvel ouz eur park-letoun pehini ne zale ket d'en em c'helei a zrez hag a spern.
(3) (météorologie) Se couvrir.
●(1978) BRUDn 19/19. An amzer en em holo buan-buan.
IV. En em c'holeiñ gant ul liñsel doull : voir liñsel.
- Golf
- golf .1
- golf .2
- golo .1golo .1
m. –ioù, –où, goleier
I.
(1) Couverture, ce qui couvre, couvercle.
●(1499) Ca 96b. [golo] Jtem hoc coopertorium / rii. g. couuerture. b. golo. ●(1633) Nom 160b. Vas operculare : couurir à vn couuercle : vr vessel en deuez golo. ●240a. Puteal : le couuercle du puits : an round pe an dro ves á vr punçc, pe autramant an golò
●(1659) SCger 151a. golo, tr. «couuercle.» ●(1732) GReg 228b. Couvercle, ce qui sert pour couvrir, pour fermer quelque vaisseau, tr. «Golo. p. goloou. goléyer.» ●(17--) TE 91. É olo ne oai quêt coæd.
●(1872) ROU 72. Ce couvercle s'adapte bien, tr. «cloz e tiazez ar golo var ar pod.» ●(1876) TDE.BF 238a. Golo, s. m., tr. «couvercle.» ●(1877) EKG I 31. An arched a oue lammet he c'holo divarnhan. ●32. n'oa ket tachet golo an arched. ●(1890) MOA 105a. Ce couvercle s'adapte bien à la marmite, tr. «kloz e tiazez ar golo var ar pod.»
(2) Couverture, ce qui recouvre.
●(c.1500) Cb 96b. [golo] Jtem hoc operculum / li. g. couuerture. b. golo. ●(1633) Nom 5a. Inuolocrum, operculum libri, sittybus : enueloppoir, couuerture : an golo, golo an leufr.
●(1659) SCger 34a. couuerture de lict, tr. «golo ar guele.» ●(1732) GReg 229a. Couverture, ou couverte, piece d'étoffe &c qui sert à couvrir, tr. «Golo. p. goloou. Van[netois] golo. p. goleëu.» ●933b. Couverture de livres, tr. «Golo-levr. p. goleyer-levryou.»
●(1876) TDE.BF 238a. Golo, s. m., tr. «couverture.»
(3) Enveloppe, ce qui entoure.
●(c.1500) Cb 96b. [golo] Jtem amictus / us / ui. g. couuerture. b. golo. ●(1633) Nom 98a. Echinus, echinatus calyx : la couuerture picquante de la chastaigne : an golo pehiny á picq ves an quistinen.
●(1732) GReg 356a. Envelope, ce qui sert à enveloper, tr. «golo.» ●(1790) MG 414. er horv n'en dai meid er vouist, er golo, en abid ag er véritabl ni-memb.
●(1876) TDE.BF 238a. Golo, s. m., tr. «Enveloppe.»
(4) Fourreau.
●(1911) BUAZperrot 281. lakit ho kleze en e c'holo. ●529. ar c'hleze a vezo tennet c'hoaz euz e c'holo.
(5) Capote (d'un véhicule).
●(1633) Nom 180b. Tympanum : nattes, ou couuerture de chariot : golò vn car pe carros.
(6) Enveloppe (de lettre, etc.).
●(1732) GReg 229a. Couvert, l'enveloppe d'un paquet de lettres, tr. «Golo. golo lizerou.»
II. [en locution]
(1) Reiñ golo da ub. : donner couvert à qqn.
●(1877) EKG I 46. rei d'ehoc'h boued da zibri ha golo da guzet ac'hanoc'h. ●138. el leac'h ma roer boued ha golo d'ar veleien vad. ●(1878) EKG II 35. n'oa ket brao rei golo d'an oll.
●(1914) MNOTes 197. «On dit rei bod donner asile, abri, cacher, receler au sens de rei golo» Mil. ms.
►Reiñ golo da ub. : couvrir qqn dans ses méfaits.
●(1732) GReg 230a. Couvrir quelqu'un qui fait mal, tr. «Rei golo da ur re.»
●(1876) TDE.BF 238a. Rei golo da eul laer, tr. «donner asile à un voleur.» ●(18--) SAQ II 38. Doue ne fell ket d'ezhan beza kemeret evit rei golo d'ar geier.
►
●(17--) BMa 595. Me ray dach golo da vont en o rout, tr. «Je vous couvrirai pour partir.»
(2) Kavout golo : trouver asile.
●(1877) EKG I 151. e kavo bara ha golo.
(3) Goulenn golo : demander le gîte, le couvert.
●(1878) EKG II 138. da c'houlenn golo digant Bielon.
(4) Klask golo : chercher asile.
●(1878) EKG II 8. klask golo enn eur vro vad.
- golo .2golo .2
voir goleiñ
- golo-gwele
- golo-levrgolo-levr
m. Couverture de livre.
●(1732) GReg 229b. Couverture de livres, tr. «Golo-levr. p. goleyer-levriou.»
- golo-podgolo-pod
m.
I. Couvercle de pot.
●(1732) GReg 229a. Courvercle de pot, tr. «Golo-pod. p. goleyer-pod. Van[netois] golo-pod. p. golëéü-pod.»
II. sens fig.
(1) Homme qui marie une femme enceinte d'un autre.
●(1952) LLMM 32-33/136. (Douarnenez) Golo-poud : an den a zimez gant ur vaouez dougerez eus ur paotr all.
(2) Cocu.
●(1732) GReg 229b. Couvre-pot, tr. «homme qui sçait, & qui souffre le libertinage de sa femme, tr. «Golo-pod.»
●(1876) TDE.BF 238a. Golo-pod, s. m., tr. «Cocu.»
- golo-taolgolo-taol
m. Tablier de table qui recouvrait le coffre.
●(1942) DHKN 227. pousein er golo taol d'é leh.
- goloadurgoloadur
m.
(1) Couverture.
●(c.1500) Cb 96b. [golo] Jnde operimentum / ti. ga. couurement. b. goloadur.
●(1732) GReg 230a. Ce qui couvre quelque chose, tr. «Goloadur.»
(2) Enveloppe.
●(1732) GReg 356a. Envelope, ce qui sert à enveloper, tr. «Goloadur.»
(3) Housse.
●(1732) GReg 502a. Housse, couverture de serge, &c., tr. «qu'on met sur des chaises garnies, tr. «Goloadur. m. goloaduryou.»
(4) Dissimulation.
●(1732) GReg 229a. Couvertement, tr. «gand goloadur.»
- goloadurezhgoloadurezh
f.
(1) Couverture.
●(1732) GReg 230a. Ce qui couvre quelque chose, tr. «Goloadurez.»
(2) spécial. Couverture végétale, tapis végétal.
●(1872) ROU 105b. E taread coad ar C'hrannou ez eus goloadurez d'ar bleizi, tr. «le loup trouve des retraites dans le territoire du Crannou.»
●(1957) ADBr lxiv 4/461. (An Ospital-Kammfroud) Goloadurez : n. f. – L'ensemble de la végétation sur une étendue déterminée, le tapis végétal lorsqu'il est surtout constitué par des landes, de la fougère, des brousailles, des herbes folles : abaoe eo bet torret ar waremm, ar honikled ne gavont ket ken a holoadurez : ne jom kazimant hini ebed ken. – An amprevaned a gav goloadurez a-hed ar gircher (girzier).
(3) Reiñ goloaduezah : donner asile, refuge, abri.
●(1890) MOA 124a. Les bois donnent asile aux loups, tr. «ar c'hoajou a ro goloadurez d'ar bleizi.»
(4) Reiñ goloadurezh da ub. : couvrir qqn dans ses méfaits.
●(1732) GReg 230a. Couvrir quelqu'un qui fait mal, tr. «Rei goloadurez da ur re.»
- goloenngoloenn
f. –où
I.
(1) Couverture.
●(1633) Nom 169a. Storea, teges, matta : natte : cloüeden pe goloen græt á broüen pe á balan pe canab.
●(1732) GReg 229a. Couverture, ou couverte, piece d'étoffe &c qui sert à couvrir, tr. «Goloënn. p. goloënnou.»
●(1870) MBR 334. goloennou seiz, tr. «des couvertures de soie.»
●(1876) TDE.BF 238a. Goloenn, s. f., tr. «Chapiteau, couverture de lit.»
●(1903) MBJJ 34. paket en eur vantel pe en eur c'holoen c'hloan.
(2) Toit, couverture.
●(1633) Nom 142b. Lorica : la couronne des toicts ou maisons : toën, goloen an ty.
(3) Ce qui bouche l'entrée.
●(1880) SAB 230. an ini en d-oa diruilled goloenn ar bez eus e flass.
●(1907) AVKA 316. Un ael d'an Aotro a diskennas deus an env, a dostaas deus gôloen ar be, a wintras anezhi a goste. ●317. Gwelet a rejont penaoz ar c'hôlôen, hag a oa ur pez trao anehi, a oa bet tôlet a goste.
(4) (pêche) =
●(1952) LLMM 32-33/136. (Douarnenez) Ar c'holen a zo an doal a vez goloet ar rouedoù ganti.
(5) Couverture de livre.
●(1910) MBJL 169. eur levrig a beder bajen, war ar c'holoen anean ar gir manifesto.
(6) Ce qui couvre, abrite.
●(1880) SAB 27. teir c'holoenn pe diseolenn da zivoal an ene diouz ar goall domder. ●(1883) MIL 136. Ar c'holoen anezhan [ar mean-font] a zo dalc'het en ear gant eis post dero.
(7) Linteau, imposte.
●(1907) VBFV.fb 60a. linteau, tr. «goloien, f. (pl. neu).» ●(1997) HYZH 209/37. Ar maen a lakaet a-dreuz war an nor pe ar prenestroù a vez graet anezhañ : koloenn-dor, koloenn-brenestr. Pa vez koad e vez lavaret ur balatenn, pe ragoulin.
(8) Pierre tombale.
●(1926) FHAB Genver 9. gwelet a c'heller atao bez Fransez Kervaon ; war ar c'holoenn e weler e skeudenn.
(9) Tente.
●(1633) Nom 126b. Augustale : pauillon ou tente du Chef de guerre : pauillon pe vn goloen á pen á bresel.
II.
(1) Mont en e c'holoenn : bouder.
●(1952) LLMM 32-33/136. (Douarnenez) aet en he c'holen, mouzhet. Ar c'holen a zo an doal a vez goloet ar rouedoù ganti.
(2) Dont eus e c'holoenn : cesser de bouder.
●(1952) LLMM 32-33/136. (Douarnenez) Deut oc'h eus ho kolen, divouzhet. Ar c'holen a zo an doal a vez goloet ar rouedoù ganti.
- goloenn-wele
- goloer-levrioù
- goloerezh
- goloetgoloet
adj.
I. (en plt de qqc.)
(1) Couvert.
●(1499) Ca 96b. [golo] Jtem opertus a / um. g. couuert. b. goloet. ●(1633) Nom 131a. Xystus, & ambulacrum pensile : galerie couuerte : galery golòet. ●131a-b. Porticus, solarium : pourmenoir couuert, galerie : pourmenoüer goloet, galery. ●149a. Nauis constrata, tecta, cui opponitur aperta : batteau couuert : bag goloet.
●(1659) SCger 151a. goloet, tr. «couuert.»
●(1866) LZBt Du 220. nemet goulouet mad e ve ho fenn gant eunn tok fetiz, evit harz ouz suil ann heol.
(2) Ale goloet : allée couverte, tonnelle.
●(1732) GReg 90a. Berceau, en treillage, tr. «Alez goloët. p. alezyou goloët. voyez tonnelle.» ●(1744) L'Arm 29b. Berceau, tr. «Alé goleitt.»
(3) Bezañ goloet a : être couvert de.
●(1857) CBF 81. Torchit an annez, goloet int a boultren, tr. «Essuyez les meubles, ils sont couverts de poussière.»
(4) Komzoù goloet : mots couverts.
●(1732) GReg 229a. Mots couverts, tr. «Comsyou goloët.» ●304a. Dire des paroles à double sens, tr. «Lavaret comsou goloët.»
●(1869) FHB 251/331a. en ho c'homzou goloet. ●(1890) ARK 59. Ha lavaret hoc'h euz komzou goloet, re skanv, divodest ?
(5) =
●(1906) DIHU 9/153. en ur durel ur sél dré en ti get ur minhoarh goleit.
(6) (météorologie) Couvert.
●(1847) MDM 392. amzer goloet.
(7) (Carte) couverte, au jeu.
●(17--) ST 354. Da c'hoari ann dinsou, ar c'hartou goloet, tr. «jouer aux dés et aux cartes.»
(8) Mouezh goloet =
●(1890) ARK 25. kovesseat eur pec'hed bennag, gant eur vouez ker goloet ha ken izel, ma ne c'helle ket ho kovessour gouzout petra a lavarac'h.
(9) Dissimulé.
●(1856) GRD 264. er péhedeu goleittan.
II. (en plt de qqn)
(1) Couvert dans ses actes.
●(c.1500) Cb 55b. g. occult / homme couuert en ses faitz. b. den goloet en pez en deueus da ober.
(2) (en plt de qqn) Dissimulé.
●(1732) GReg 31b. Un homme ambigu, qu'on ne sçait pas bien ce qu'il est, ni ce qu'il veut, tr. «un dèn goloet.» ●128a. Caché, couvert. (Parlant d'un homme.), tr. «goloet.» ●495a. Hipocrite, tr. «un den goloët.» ●(1792) BD 3382. dre da ympocrissy gant fentis golloet, tr. «par ton hypocrisie de feinte dissimulée.»
●(1890) MOA 153a. Homme caché (dissimulé), tr. «den goloet.»
- golvangolvan
m./f. –ed, –i, golvini, gelven, gelvin (ornithologie) Moineau.
●(1499) Ca 96b. Goluann cest vng oisel. gal. passerel / ou moisson. ●(c. 1501) Donoet 8-4. an goluan han goluannes. ●(1633) Nom 39a. Fringilla : pinson : vr pinsounicq, vr goluennicq. ●40b. Passer : Passereau, moineau : vr goluen.
●(1659) SCger 80b. moineau, tr. «golven p. guelvin, gueluen.» ●89b. passereau, tr. «golven.» ●151a. golven, tr. «passereau.» ●(1732) GReg 631b. Moineau, petit oiseau gris, tr. «Colvan. p. colvaned. golvan. p. guelvin. golven. p. guelven. Van[netois] golvan. p. golvany, golvanygued.» ●(1744) L'Arm 243a. Moineau, tr. «Golvan.. nétt. f.» ●(1752) PEll 334. Ghelfin est en Léon un nom que l'on donne généralement à tous les petits oiseaux qui mangent le bled. ●350-351. Golven, & Colven. Plur. Golvennet. Diminutif Golvennic se dit de plusieurs espèces de petits oiseaux. Mais le P. Maunoir l'applique en particulier au passereau. M. Roussel m'a cependant affirmé qu'en son pays de Haut Léon, (& je l'ai trouvé de même dans le bas) Golven, plur. Ghelvin, n'est ni passerau, ni aucune autre espèce d'oiseau en particulier ; mais en général toutes les espèces de petits oiseaux qui mangent le bled & autres semences.
●(1849) LLB 199. er horaer, er vouialh, er golvan. ●(1855) BDE 204. er golvan ar lein un ty. ●(1870) FHB 294/262a. Perâg ober brezel d'ar golvennig ha d'ar filip. ●(c.1897) GUN.dihu 146/314. Er pengleu, en estig, er golvan, er goleg.
●(1907) AVKA 117. Petra a dalve ur c'holvan ? Daou anhe oc'h eus evit triwec'h diner (..) c'houi a dalve mui evid golvini. ●(1934) BRUS 253. Un moineau, tr. «ur golvan –ñni.» ●(1942) DADO 7. dre ar prenestr hanter-digor e klever ar gelven o filipat dindan an doenn ha war ar c’harz.
- golvan-ermit
- golvan-melengolvan-melen
m. (ornithologie) Bruant jaune.
●(1990) TTRK 162. Er girzhier en-dro da vMesnot e weled ivez bruanted ha golvini melen. (…) Hor golvan-ni avat a oa ar par anezhañ ul labous melen hag ar barez un dra bennak etre melen ha gwer.
- golvan-rousgolvan-rous
m. (ornithologie) = (?) Fauvette (?).
●(1930) DOBR 56. Ar golvennig rous / Hag Alanig-kof-ru / A ziskuiz didrous.
- golvanezgolvanez
f. Femelle du moineau.
●(c. 1501) Donoet 8-4. an goluan han goluannes.
- golvazhgolvazh
f. –ioù, golvizhier, golvizhi
(1) Battoir.
●(1499) Ca 96b. Golfaz. g. batouer. ●(c.1500) Cb 96b. Golfez. g. batouer.
●(1659) SCger 13b. batouer, tr. «golfez. p. iou.» ●151a. golvez, tr. «batouer.» ●(1732) GReg 84b. Batoir, pour laver, tr. «Colvaz. p. colvazyou, colvizyer. Golfaz. p. golfazyou. golfez. p. you.» ●(1752) PEll 351. Golvez, & Golvaz, Batoir à battre le linge ou autre étoffe que l'on lave. Pluriel Golvizi, & Golvezeier.
●(1857) CBF 114. trouz ho golvesiou, tr. «le bruit de leurs battoirs.» ●(1876) TDE.BF 238a. Golvaz, s. f., tr. «Battoir de laveuse.» ●(18--) PEN 93/129. tollet o kolvez gant an dour. ●(18--) SAQ I 58. kannet gant saoun ha taoliou golvez.
●(1905) BOBL Here. skoit war va sac'h gant ho kolvizi. (d'après KBSA 139). ●(1915) KANNgwital 155/73. ar c'holvez ne jomme ket pell da ehana.
(2) plais. Dent.
●(1910) FHAB C'hwevrer 57. an diou renkat golveziou a oa eu (lire : en) he ginou.
(3) Marque de moutons (Ouessant).
●(1985) OUIS 190note. Les entailles peuvent aussi découper le bas ou le haut de l’oreille, ou bien les deux ; dans ce cas, elles dessinent une forme de battoir (golas).
- gom .1
- gom .2
- gom-gwevn
- gom-Spagn
- goma
- gomañgomañ
v. tr. d. Gommer, enduire de gomme.
●(1732) GReg 462b. Gommer, tr. «Goumma. pr. goummet. iñdua gand gouma.»
- gomek
- gomenn
- gomiergomier
s. Per gomier =
●(1955) STBJ 145. Gouzout a ouie e pe lec'h kavout barbiolez, babu, kerez, per sifet, per trelonk, per gomier hag, ive, per jardin.
- gommenn
- gomor-gomor-
voir goñvor-
- gomusgomus
adj. Qui produit de la gomme.
●(1732) GReg 462b. Gommeux, euse, qui jette de la gomme, tr. «Goummus.» ●Un arbre fort gommeux, tr. «Ur vezen forz goummus.»
- gon
- gonastergonaster
coll. (argot des tailleurs de Melrand) Pommes de terre.
●(1984) HBPD 60. gonachtèr de laret «avaleu-douar» é brehoneg.
- gond
- Goneri
- gonerigoneri
s. (argot de La Roche-Derrien) =
●(1893) RECe xiv 268. En añbrelhen henañ a oa baz er goneri a deuas d’ar c’houes.
- gonestgonest
voir gonoñs