Devri

Recherche 'di...' : 6655 mots trouvés

Page 50 : de digouvi (2451) à digreun (2500) :
  • digouvi
    digouvi

    m.

    (1) Reiñ an digouvi da ub. : congédier qqn.

    ●(1977) LLMM 182/187. Kalz droug o devoa Pariz ha Londrez ouzh Rusia war-lerc'h an digouvi a roas d'an ofisourien dileuriet... ●(1962) GERV 113. Hag int-i ivez, emichañs, a roas an digouvi d'ar vagerez am boa dibabet evit ma merc'h.

    (2) Kaout e zigouvi : être congédié.

    ●(1955) STBJ 74. ar mevel en devoa bet digantañ e zigoui. ●222. Digoui : rei e zisentez da unan bennak.

    (3) Kloc'h an digouvi : cloche de l'angélus du soir.

    ●(1870) FHB 308/375b. ma souno ive evit Bro-C'hall cloc'h ann digovi. ●(1877) FHB (3e série) 25/201b. da zini ar c'hloc'h-noz, kloc'h an digouvi.

    ●(1909) FHAB C'hwevrer 62. araog kloc'h an digovi. ●(1957) BLBR 101/15. Pa oan yaouank, ar hloh a zone hoaz eur wech, eun eur goude kloh an noz hag a veze anvet kloh an digouvi. (...) Pa zone ar hloh-se e veze digouviet ar pratikou en ostaleriou ha prennet an nor.

  • digouviañ
    digouviañ

    v. tr. d.

    (1) Congédier, inviter à se retirer.

    ●(1727) HB 309. disanavezet ha digoufiet gantâ en e varn. ●(1732) GReg 196b. Congédier, donner honnêtement le congé à, tr. «digouffya.» ●(17--) TE 171. er joé en doai David bout bet digouviét.

    ●(1874) FHB 478/60b. pa veze digoviet da vont kuit. ●(1877) FHB (3e série) 28/219a. prest oant deuet da veza re republikan an oll hag e rankchot ho digouvia.

    ●(1904) DBFV 52b. digouvi, digouviein, v. a., tr. «déprier, rebuter, éconduire, chasser (le démon).» ●(1904) ARPA 122. Digoviit anezho.

    (2) Décommander.

    ●(1732) GReg 206a. Contre-mander, ceux qu'on avoit invité, tr. «Discouvya. digouffya.»

  • digovrank
    digovrank

    adv. sans répit.

    ●(1575) M 2464. Lecquet hep quen en couffr à tan souffr diconfranc (lire dicoufranc, rime avec souffr) tr. « mis seulement dans un coffre de feu et de souffre, sans répit »

  • digozhañ
    digozhañ

    v. intr.

    I. V. intr. (en plt des personnes âgées) Mourir.

    ●(1872) ROU 108a. Les vieux s'en vont cette année, tr. «digoza a reer er bloa-ma.»

    II. V. tr. d.

    (1) Ôter le vieux.

    ●(1872) ROU 93b. Oter le vieux, tr. «digoza.»

    ●(1962) EGRH I 58. digozhañ v., tr. « épuiser les vieilles choses. »

    (2) (agriculture) Défricher.

    ●(1909) BOBL 27 mars 222/2d. digoza eun neubeud lanneier.

  • digozhet
    digozhet

    adj. Défriché.

    ●(1944) EURW I 148. ar parkeier digozet. ●(1970) BHAF 311. da gemer e leh er park digozet.

  • digrabanañ / digrabaniñ
    digrabanañ / digrabaniñ

    v. intr. Desserrer les mains, lâcher prise.

    ●(1732) GReg 277b. Desserrer les mains, quitter prise d'une chose qu'on tient ferme des mains, tr. «digrabana. pr. digrabanet.»

    ●(1904) DBFV 52b. digrabanein, v. n., tr. «desserrer, lâcher prise (l'A.).»

  • digrabaniñ
    digrabaniñ

    voir digrabanañ

  • digraf
    digraf

    m.

    (1) Qui n'a pas d'ordre dans ses affaires.

    ●(1876) TDE.BF 129b. Digraf, adj., tr. «Il se dit d'un homme qui n'a pas d'ordre dans ses affaires.»

    (2) N'en deus na kraf na digraf : il n'a rien à se mettre sur le dos.

    ●(1857) CBF 58. N'en deuz na kraf na digraf, ec'h heller lavaret, tr. «Il n'a pas de vêtement, on peut le dire.»

    ●(1931) VALL 242a. (il n'a pas) un morceau effets, tr. «na kraf na digraf.»

  • digrafañ
    digrafañ

    v. tr. d. Découdre.

    ●(1931) VALL 183a. Débatir ; découdre, tr. «digrafa.» ●189a. Découdre, tr. «digrafa.»

  • digrakañ
    digrakañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) (agriculture) Défricher.

    ●(1920) KZVr 365 - 29/02/20. Digraka, tr. «retirer les racines d'ajoncs de la terre à l'aide d'une charrue spéciale. E Treger gwreskaoui.» ●(1929) FHAB Gwengolo 358. Digraka a rejont ar c'hoadou ; labourat a rejont an douar. ●(1931) FHAB Here 378. Sant Ener a en em glevas gand an diaoul evit digraka ar waremm a oa neuze dindan goat. ●(1931) VALL 192b. Défricher ; les souches, tr. «digraka.» ●(1995) BRYV v 80. (Milizag) Setu e veze digraket [al lanneg].

    (2) Défaire (un nid).

    ●(1867) FHB 134/238b. muïoc'h a drouz gant-ho (...) eghet gant ar piket pa zigraker d'heo ho neichou.

    (3) Arracher (un plant, une branche).

    ●(1927) GERI.Ern 106. digraka v. a., tr. «Arracher un plant, une branche.»

    II. V. intr. (en plt d'une branche) Être arrachée.

    ●(1929) SVBV 140. trouz skourrou o tigraka.

  • digraket
    digraket

    adj. (Yeux) écarquillés.

    ●(1957) BRUD 1/81. Ouz petra emañ o selled, gant e zaoulagad digraket.

  • digramennañ
    digramennañ

    voir digramenniñ

  • digramenniñ / digramennañ
    digramenniñ / digramennañ

    v. tr. d. Décrasser.

    ●(1931) VALL 168a. tirer la crasse, tr. «digramenni.» ●189b. Décrasser, tr. «digramenna.»

  • digran
    digran

    adj. Qui n'est pas chiquement habillé, inélégant.

    ●(1938) GWAL 110-111/42. tud digran eveldomp...

  • digrañj
    digrañj

    v. tr. d. Ouvrir (des coquilles).

    ●(1970) GSBG 240. (Groe) digrañj, tr. «ouvrir (des coquilles).»

  • digrannañ
    digrannañ

    v. tr. d. Défricher.

    ●(1909) BROU 224. (Eusa) Défricher, tr. «Digránna.»

  • digraou
    digraou

    adj. Sans étable.

    ●(1857) CBF 94. Dic'hraou eo an ti-ze, tr. «Cette ferme est sans étable.»

  • digrapañ .1
    digrapañ .1

    v. tr. d.

    (1) (marine) Déraper.

    ●(1941) SAV 19/42. E eor a zigrapas prim.

    (2) Décrocher.

    ●(1962) EGRH I 58. digrapañ v., tr. « décrocher. »

  • digrapañ .2
    digrapañ .2

    v.

    (1) V. intr. Grimper.

    ●(18--) SBI II 200. Mar na alles digrapa, tr. «Si tu ne peux grimper.»

    (2) V. tr. i. Krapañ-digrapañ =

    ●(1941) FHAB Genver 3b. hag i war du an ostaleriou, dre straedouigou striz ha berr, o krapa-digrapa gant torr ar menez.

  • digras .1
    digras .1

    adj. & adv. cf. dic'hras

    I. Attr./Épith.

    (1) Sans tache, propre.

    ●(1904) DBFV 52b. digras, adj., tr. «sans tache.»

    (2) Vigoureux.

    ●(1895) FOV 241. kalz a bautrèd ag er ré digrassan, tr. «un groupe de jeunes gens des plus vigoureux.» ●242. N'en dé ket er marh ru en dès en é unan / Didronset ér mod-sé er bautrèd digrassan, tr. «Le chaval de Bastien n'est pas le seul qui ait ainsi désarçonné les jeunes gens vigoureux.»

    ●(1904) DBFV 52b. digras, adj., tr. «vigoureux, gaillard.» ●(1905) DIHU 4/63. Ur pautr digras. ●(1942) DHKN 62. Nag eurus e oent er merhed-sé hag e gavè paotred iouank digras ha hep si, de laret dehè komzeu ker braù ha ker karantéus. ●(1955) BGUE 37/18. bugalé digras alkent dam, bennoh Doué arnehé !

    II. Adv. Allègrement.

    ●(1895) FOV 246. Guélèt en dud youank é kerhèt ken digras, tr. «de voir (…) les jeunes gens marchés (lire : marcher) allègrement.» ●266. Chetu ur gazégik hag e lonkou digras / Pedér liaü én un ér ! ●270. Kerhet en dès digras betac Santès-Anna.

    ●(1904) DBFV 52b. digras, adv., tr. «allègrement, sans peine.»

  • digras .2
    digras .2

    adj. Non sec.

    ●(1962) EGRH I 58. digras a., tr. « non sec. »

  • digrasañ
    digrasañ

    v. tr. d. Décrasser.

    ●(1936) IVGA 44. peadra da zigrasa betek kloc'h deg-eur-noz. ●(1972) SKVT I 33. digrasa kouez. ●79. Labour digrasañ 'm o betek kreisteiz.

  • digraset
    digraset

    adj. Décrassé.

    ●(1942) ARVR 60/4b. eur wech savet ha digraset. ●(1977) PBDZ 776. (Douarnenez) digraset, tr. «décrassé.»

  • digrazañ
    digrazañ

    v. tr. d. Faire en sorte que ce ne soit plus desséché.

    ●(1912) FHAB Mae 150. eur banne melen / Da zigraza va c’hornaillen. ●(1962) EGRH I 58. digrazañ v., tr. « perdre sa trop grande sécheresse, prendre l’humidité. »

  • digrec'h
    digrec'h

    adj. (Chemin) qui n'est pas accidenté.

    ●(1921) FHAB Du 287. Henchou digrec'h, plen-tre.

  • digrec'hiañ
    digrec'hiañ

    v. tr. d. Applanir, écrêter (un terrain, une route, etc.).

    ●(1928) BREI 54/1b. digrec'hian, digamman, kompezan, touflean an holl henchou-treuz 'tre Keraez ha Gwengamp...

  • digred
    digred

    adj. Qui n'a pas la foi.

    ●(1872) ROU 85b. Sans foi, tr. «digred.»

  • digredenn .1
    digredenn .1

    adj.

    (1) Incroyant, irréligieux, mécréant.

    ●(1906) BOBL 03 novembre 110/1c. eun den kristen pe digreden. ●(1909) FHAB Gouere 218. tud digredenn. ●(1925) FHAB Mae 162. lezenn an disparti hag a ra ac'hanomp dirak ar bed holl, eur bobl digredenn. ●(1953) BLBR 58-59/1. Evit an den digredenn. ●(1959) BAHE 19/20. en hon amzerioù difeiz ha digredenn.

    (2) Yann Digredenn : personnification des incroyants.

    ●(1942) VKST Du/Kerzu 181. Sorc'hennou Yann Digredenn. ●(1943) FATI 64. ar Yann Digredenn n'eus nemet korvigell en e gorf. ●(1944) VKST Ebrel 103. Yann Digredenn a ra d'an ilz (lire : iliz) tamallou.

  • digredenn .2
    digredenn .2

    f.

    (1) Incroyance.

    (2) Un digredenn : un incroyant.

    ●(1945) DWCZ 38. Ha setu perak, da wener, e lonk kig evel eun digredenn hag eun divadez.

  • digrederezh
    digrederezh

    m. Incroyance.

    ●(1857) AVImaheu 54. diarben d'hou zigrédereah.

  • digredig
    digredig

    m. Discrédit.

    ●(1904) DBFV 52b. digredig, m., tr. «discrédit.»

  • digredik
    digredik

    adj. Qui n'a pas crédit.

    ●(1904) DBFV 52b. digredik, adj., tr. «qui n'a pas de crédit.»

  • digredoni
    digredoni

    f. Irréligion, incroyance.

    ●(1893) IAI 264. euz an digredoni hag euz ar gwal-gredennou.

  • digredus
    digredus

    adj.

    (1) Incroyable.

    ●(1931) VALL 383b. incroyable qu'on ne peut croire, tr. «digredus.»

    (2) Difficile à croire.

    ●(1931) VALL 172a. difficile à croire, tr. «digredus.»

  • digredusted
    digredusted

    f. Incrédibilité.

    ●(1931) VALL 383b. incrédibilité, tr. «amgredusted, digredusted (plus fort) f.»

  • digregiñ / digrogiñ / digrog
    digregiñ / digrogiñ / digrog

    v.

    (1) V. tr. d. Décrocher.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 91. nitra n'hellé donnet de ben a hobér dehai digrogue ou deourn a zoh barrenneu hur haouidel. ●(1861) BSJ 252. e zas ou deu de zigroguein hur Salvér a zoh é Groéz. ●(1896) HIS 144. aveit digrog er horv a zoh er groéz.

    ●(1904) DBFV 52b. digrog, digrogein, v. a., tr. «détacher, décrocher, dépendre.»

    (2) V. intr. Démordre.

    ●(1904) DBFV 52b. digrog, digrogein, v. n., tr. «démordre.»

  • digreienañ
    digreienañ

    v. tr. d.

    I. Digreienañ ar yod : enlever le gratin de la bouillie.

    ●(1931) VALL 343a. enlever le gratin, tr. «kreiena, digreiena (de la bouillie ar yod).»

    II. Digreienañ e bod-houarn : voir pod-houarn.

  • digreizadeg
    digreizadeg

    f. Décentralisation.

    ●(1910) BOBL 26 février 270/1b. Digreizadek ; Evid digreiza eo red kroui en peb provins euz ar vro breuriezou evel Kevredigez Broaduz Breiz, pere a ro da gompren d'ar bobl, perag e tleomp beza digreizerlen (lire : digreizerien).

  • digreizañ
    digreizañ

    v. tr. d.

    (1) Décentraliser.

    ●(1909) BOBL 12 juin 233/1a. digreiza (décentraliser), rei frankiz d'ar broiou d'en em c'houarn. ●(1910) BOBL 26 février 270/1b. Digreizadek ; Evid digreiza eo red kroui en peb provins euz ar vro breuriezou evel Kevredigez Broaduz Breiz, pere a ro da gompren d'ar bobl, perag e tleomp beza digreizerlen (lire : digreizerien).

    (2) Décentrer.

    ●(1931) VALL 186a. Décentrer, tr. «digreiza.»

  • digreizennañ / digreizenniñ
    digreizennañ / digreizenniñ

    v. tr. d.

    (1) Décentraliser.

    ●(1935) BREI 392/2c. ober a reont labour digreizenni, (e galleg "décentraliser"), war dachenn ar relijion. ●(1957) BAHE 11/14. da zigreizenniñ ar Frañs.

    (2) Décentrer.

    ●(1931) VALL 186a. Décentrer, tr. «digreizenna.»

  • digreizenniñ
    digreizenniñ

    voir digreizennañ

  • digreizer
    digreizer

    m. –ion Décentralisateur.

    ●(1910) BOBL 26 février 270/1b. Digreizadek ; Evid digreiza eo red kroui en peb provins euz ar vro breuriezou evel Kevredigez Broaduz Breiz, pere a ro da gompren d'ar bobl, perag e tleomp beza digreizerlen (lire : digreizerien).

  • digrenañ
    digrenañ

    v. intr. Ne plus trembler, cesser de trembler.

    ●(1872) ROU 77a. Après un an, je ne pouvais cesser de trembler, au souvenir de ce que j'avais vu, tr. «bloaz goude, ne oan ket evit digrena, o sonjal er pez am oa gweled.»

    ●(1905-06) ADBr xxi 377. Pa zeuan da zounjal he quemema / Va c'haloun ne hel quet digrena.

  • digreoñ
    digreoñ

    voir digrev

  • digreoñañ / digrevañ
    digreoñañ / digrevañ

    v.

    (1) V. tr. d. Arracher les cheveux, la toison.

    ●(c.1930) VALLtreg 635. Digreoa : arracher la toison, la chevelure, l’herbe (entre digreoa et touza différence). Digrevan unan bennag, tirer les cheveux à quelqu'un (Pit Trég.). ●(1962) EGRH I 58. digrevañ v., tr. « épiler (Vallée). » ●(1987) BAPR 95. peotramant eh an da vezañ digrewet ganti. ●(1992) MDKA 63. med pa’h erruo, me ’h a da vezañ digreouet ganti.

    (2) V. pron. réci. En zigreoñañ/zigrevañ : se crêper le chignon.

    ●(c.1930) VALLtreg 635. De deux hommes qui se battent on dit – ’n em digreoet o deuz. De 2 femmes qui se battent ’N em digreoet o deuz.

  • digresk
    digresk

    m. & adv.

    I. M.

    (1) Décroissance, diminution.

    ●(1732) GReg 253a. Decroissance, tr. «digresq.»

    ●(1866) SEV 114. Eul leac'h a boan eo, eul leac'h hag a c'houzanver enn-han poaniou ar re vrasa hep ehan na distag, hep digresk na frealz. ●131. hep digresk e-bed d'ho foaniou. ●(1876) TDE.BF 129b. Digresk, s. m., tr. «Décroissement, diminution.»

    (2) (astronomie) Déclin, décours de la lune.

    ●(1913) AVIE 158. doh ma oé el loér én hé hresk pé ar en digresk.

    II. Loc. adv.

    (1) War-zigresk : en décroissant, en régression.

    ●(1731) BM 224. Hirio an deis, ar barzet a ia var zigresk, da vihana ar barzed-red.

    (2) Kresk-digresk : qui augmente et qui baisse.

    ●(1977) PBDZ 784. (Douarnenez) kresk-digresk war briz an traoù, tr. «le coût de la vie tantôt monte, tantôt decend.»

  • digreskañs
    digreskañs

    f. Décroissance.

    ●(1732) GReg 253a. Decroissance, tr. «Digresqançz.» ●(1744) L'Arm 433a. Décroissement, tr. «Digriscance. f.»

    ●(1904) DBFV 52b. digreskans, f., tr. «décroissance, action de diminuer.»

  • digreskiñ
    digreskiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Décroître.

    ●(1732) GReg 253a. Decroitre, diminuer de hauteur, de quantité, tr. «Digrisqi. pr. digresqet.»

    ●(1904) DBFV 52b. digreskein, digriskein, v. n., tr. «décroître.» ●(1931) VALL 190a. Décroître, tr. «digreski.»

    (2) Baisser de niveau.

    ●(1890) MOA 136a. Les eaux baissent, tr. «digreski a ra ann dour.»

    (3) Digreskiñ d'ober udb. : diminuer de faire qqc.

    ●(1990) TTRK 175. Dre ma astenne an hañv e tigreske tamm-ha-tamm an dour da redek eno.

    II. V. tr. d. Diminuer.

    ●(1866) SEV 13. hep na c'hell kement a lavarer diwar ho fenn digreski tamm ar ponaiou a c'houzanvont.

  • digrestennañ
    digrestennañ

    v. tr. d. Ôter la croûte de.

    ●(1931) VALL 174a. enlever la croûte, tr. «digrestenna.»

  • digreun
    digreun

    m. Chapelure.

    ●(c.1718) CHal.ms i. chaplure ou chapure de pain, tr. «digreüen er bara.»

    ●(1904) DBFV 52b. digreùen er bara, v. a., tr. «chapelure.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...