Devri

Recherche 'di...' : 6655 mots trouvés

Page 54 : de dihenterezh (2651) à dihosterezh (2700) :
  • dihenterezh
    dihenterezh

    voir dihencherezh

  • dihentet
    dihentet

    adj.

    (1) Qui s’est trompé de chemin, égaré, fourvoyé.

    ●(1856) GRD 88. chairrrein bêg en amoêd ha dihentet. ●(1861) BSJ 135. en deveden dihentet.

    ●(1921) BUFA 121. chetu mé dihentet.

    ●(1937) DIHU 310/242. Penaos é vo d’hor bro adkavet hé hent get ur iouankiz dihentet ?

    (2) sens fig. Dévoyé, perverti.

    ●(1856) GRD 357. er merhèd dihentet-cé péré ne hanàuant mui na méh nac honestis. ●372. a pe zisinourehemb en hanhue santel-zé dré ur vuhé dihentet.

  • dihentidigezh
    dihentidigezh

    voir diheñchidigezh

  • dihentiñ
    dihentiñ

    voir dihentañ .2

  • diheñviñ
    diheñviñ

    v. intr.

    (1) Pulluler.

    ●(1744) L'Arm 314a. Pulluler, prononcez, pululer, tr. «Diheinhuein.»

    ●(1904) DBFV 53b. diheñùein, tr. «pulluler (l'A.).» ●(1907) VBFV.fb 81b. pulluler, tr. «diheñùein stank.»

    (2) Germer, pousser.

    ●(1907) VBFV.fb 48a. germer, tr. «diheñùein.» ●78a-b. pousser, croître, tr. «seùel, kelidein, dihenùein, bronsein, sapein.»

  • dihep
    dihep

    adj. = (?) coquille pour : dihesp = dihesk (?).

    ●(1834) SIM 170. Gouezomp laqat en rapport ar found dihep-se.

    (?) diheplet adj. Dissipé.

    ●(1905) IMJK 253. Mab-dén e zou (...) diheplet (1) get en hoant d'hanaouit pep tra. (1) diheplet : dissipé é galleg.

  • dihêr
    dihêr

    adj. Sans héritier.

    ●(1659) SCger 142b. diher, tr. «sans hoir.»

  • diherberc'hius
    diherberc'hius

    adj. Inhospitalier.

    ●(1931) VALL 390a. Inhospitalier, tr. «diherberc'hus.»

  • dihernaj
    dihernaj

    adj. Sans ferrures.

    ●(1977) PBDZ 766. (Douarnenez) dihernaj, tr. «sans ses ferrements (en parlant d'un bateau), sans ferrures.»

  • diherniñ
    diherniñ

    v.

    (1) V. intr. Se remettre d'une grande fatigue.

    ●(1921) GRSA 210. Dihernein e hra get er housked.

    (2) V. tr. d. Délasser.

    ●(1921) GRSA 280. aveit dihernein hou horv. ●(1932) BRTG 173. de zihernein me diùeskér. ●(1939) RIBA 102. de zihernein é vréh. ●122. ma tihernamb hon diùhar.

  • dihesk
    dihesk

    adj. Intarissable, qui ne tarit pas.

    ●(1792) CAg 185. mamen perpet dihesque.

    ●(1825) COSp 91. er vammèn dihesque hont. ●(1857) GUG 166. er vamen dihesq. ●(1862) JKS 369. ar vammen dihesk-ze. ●(1876) TDE.BF 130b. Dihesk, adj., tr. «Qui nest pas à sec, inépuisable, intarrisable.»

    ●(1902) PIGO I 89. ar variken dihesk roet gant an diaoul. ●(1904) DBFV 53b. dihesk, adj., tr. «inépuisable, intarissable.» ●(1931) VALL 395a. Intarrisable, qui ne tarit pas, tr. «diheskus.»

    ►par ext.

    ●(1913) AVIE 194. un trezol dihesk.

    ►sens fig.

    ●(1879) GDI 253. Hou pêg e zou èl ur vamen dihesq a valiç.

    ●(1903) LZBg Du 249. donet e hra chonj d'ein a garanté dihesk er hristénion a Frans. ●(1905) IMJK 151. En ol, bras ha bihan, peur ha pinuik, e gav én on ur vammen dihesk. ●(1906) BOBL 08 décembre 115/2a. eur vammen dihesk a blijadur.

  • diheskus
    diheskus

    adj.

    (1) Intarissable, qu'on ne peut tarir.

    ●(1931) VALL 395a. Intarrisable, qu'on ne peut tarir, tr. «diheskus.»

    (2) Inépuissable.

    ●(1931) VALL 387b. Inépuisable, tr. «diheskus.»

  • diheson
    diheson

    adj. Qui n'est pas harmonieux à entendre.

    ●(1963) LLMM 99/263. e kreske e penn ar vali ur safar diheson. ●(1966) LLMM 115/91. Troioù-lavar ha gerioù diheson (...) a zo bet ranngalon Yeun ar Gow.

  • dihet .1
    dihet .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Indisposé.

    ●(14--) N 1301. Meurbet dihaet ha claffet ezedy, tr. «Elle est bien défaite et malade.» ●(1580) G 1044. ma mam so claff bras ha dyhaet, tr. «Ma mère est très malade et mal à l'aise.»

    ●(1908) PIGO ii 16. an den dihet a gorf pe a galon. ●(1912) BUAZpermoal 459. dihet en em gave. ●(1935) BREI 439/4a. Dihet eur pennad a oa, gwasaet d'ezan eun neve 'zo.

    (2) Bezañ dihet gant : être indisposé par.

    ●(1950) KBSA 7. dihet e veze alïes gant ar verr-alan.

    B. (en plt d'animaux) Malade.

    ●(1790) MG 116. quemènt lòn hun ès e zou dihaitt.

    ●(1904) DBFV 53a. dihat, dihet, adj., tr. «(bête) malade.» ●(1919) DBFVsup 16b. dihet, adj., tr. «malade (en parlant des bêtes).» ●(1929) MKRN 177. (Gourin, ar Faoued, Skaer) Dihet… Malade ; en parlant des bêtes. Eur jao dihet. ●(1982) PBLS 3. (Langoned) dihet, tr. «malade (se dit d'une bête).»

    C. Désagréable, qui ne plaît pas.

    ●(1876) TDE.BF 130b. Dihet, adj. V[annetais], tr. «Qui ne plaît pas.»

    II. Adv.

    (1) Désagréablement.

    ●(1904) DBFV 53b. dihet, adv., tr. «désagréablement.»

    (2) Avec désagrément.

    ●(1963) LLMM 99/267. Neuze en devoa Vasili klozet e zaoulagad da brederiañ dihet kaer war reolennoù ken dic’hortoz.

  • dihet .2
    dihet .2

    m. Désagrément.

    ●(1847) FVR 98. derou ho holl dihet.

    ●(1904) DBFV 53b. dihet, m., tr. «désagrément.»

  • dihetañ
    dihetañ

    voir dihetiñ

  • dihetiñ / dihetañ
    dihetiñ / dihetañ

    v. intr. Déplaire.

    ●(1904) DBFV 53b. dihetein, v. n., tr. «déplaire.» ●(1962) EGRH I 58. dihetañ v., tr. « déplaire, être désagréable (L. G.). »

  • dihetus
    dihetus

    adj. Déplaisant, désagréable.

    ●(17--) ST 300. eun den dihetuz d'am spered, tr. «un homme que j'ai en horreur.»

    ●(1825) COSp 251. bout dihaittus de Zoué. ●(1838) OVD 107. Er musique (..) e zou attàu néhançus ha dihaittus én un ty e béguin.

    ●(1904) DBFV 53b. dihetus, adj., tr. «désagréable.»

  • diheud / dihod
    diheud / dihod

    adj.

    I. (en plt d'un animal) Sans entraves.

    ●(1744) L'Arm 136b. Sans entraves, tr. «Dihaudd.»

    ●(1849) LLB 725. Lausket hou marh dihaud.

    ●(1903) EGBV 53. Er marh e zou dihaud ha digabestr. ●(1904) DBFV 53a. dihaud, adj., tr. «sans entraves.» ●(1907) VBFV.bf 15a. dihaut, adj., tr. «sans entraves.»

    II. sens fig.

    (1) (en plt de qqn) Libre.

    ●(1904) DBFV 53a. dihaud, adj., tr. «en liberté.» ●(1905) LZBg Genver 12. Er bredégerion en doé dobér a vout dihaut.

    (2) (en plt d'un pays) Libéré.

    ●(1915) RNDL 125. Guélout e ri mem Breiz dihaud ben en devé, tr. «Tu verras ma Bretagne enfin libre.»

  • diheudañ / diheudiñ
    diheudañ / diheudiñ

    v. tr. d.

    (1) Désentraver.

    ●(c.1718) CHal.ms i. desentrauer, tr. «diheudein.» ●(1732) GReg 274a. Desentraver, tr. «Van[netois] dihodeiñ.»

    ●(1876) TDE.BF 130b. Diheuda, v. a., tr. «Oter les entraves à un cheval.» ●Dihodein v. a. V[annetais] tr. «Oter les entraves à un cheval.»

    ●(1904) DBFV 53a. dihaudein, v. a., tr. «désentraver.» ●(1962) EGRH I 58. diheudañ v., tr. « désentraver (un cheval). »

    (2) Désenrayer.

    ●(1876) TDE.BF 130b. Dihodein v. a. V[annetais] tr. «désenrayer une voiture.»

  • diheudet / dihodet
    diheudet / dihodet

    adj.

    (1) Désentravé.

    (2) sens fig. Délié.

    ●(1929) MKRN 17. Ar re o deus kezeg, dihodet o morzad, tr. «ceux qui ont des chevaux dont les jambes sont déliées.»

  • diheudiñ .1
    diheudiñ .1

    voir diheudañ

  • diheudiñ / dihodiñ / diodañ / diodiñ / diveuziñ / divodiñ .2
    diheudiñ / dihodiñ / diodañ / diodiñ / diveuziñ / divodiñ .2

    v. intr. cf. enhodiñ

    (1) (agriculture) Épier, monter en épi.

    ●(c.1718) CHal.ms i. monter en espi, tr. «dihodein.» ●espier monter en espi, tr. «dihaudein, monet de gran tolhiennein.» ●voila le froment qui monte bien tost en espi, tr. chetu er guneh a doliennou Imber, a ziaa a zihaudou in ber.» ●(1744) L’Arm 138a-b. Monter en épi, tr. «Divodein : Invodein ou Inhodein.»

    ●(1839) BSI 179. pa vélint an hed o tihoan, o cresqi, o tyoda. ●(1861) BSJ 275. lod aral e gouéhas en doar mad, doar labour, e zas ér mæz, en doé bet dihuodet ha cresquet. ●280. A p’en doé bet cresquet er gunéh ha m’ou doé dihuodet. ●282. Èl-cé é ma en invray streàuet é misq er gunéh ; a p’en dint hoah é guiaud ne hennatant quet bout dishaval en eil doh éguilé ; mæs a pe zihuodant en ou difforhér for æs. ●(1866) FHB 66/109a. Seiz toc’haden leun ha kaer meurbed a zic’heote var ar memes korzen. ●(1866) FHB 67/120b. eur parkad eiz hag a voa druz, o comans diodi. ●(1869) HTC 186. Pa deuas an ed da veza hir ha da zioda. ●(1878) BAY 9. Divodein, tr. «monter en tige.» ●(1890) MOA 244b. Le blé monte en épis, tr. «dioda a ra ann ed.»

    ●(1904) DBFV 54a. dihodein, divodein, v. n., tr. «monter en épi.» ●(1904) KANNgwital 21/163. d’an haden da zivoan, d’ar penn-ed da zieodi, d’ar greun da zarevi. ●(1906) KPSA 52. he lakaat [ar c’hreunen] da ziouana ha da ziodi. ●(1927) GERI.Ern 106. dihod, divod V[annetais] m. action de dihodein, divodein, L[éon] dioda v. n. monter en épi. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 95. evel ma vrein ar gwiniz e nantchou ar park araok glasvezi ha diyeodi dindan heol an nevez amzer. ●(1942) GWAL 148-149/324. Diveuzi verb gwan : dont pennou pe tañvouez warnañ en eur gomz eus an ed : prest eo ar gwiniz da ziveuzi. ●(1957) ADBr lxiv 4/456-457. (An Ospital-Kammfroud) Diveuzi : v. – Monter en épis en parlant des céréales et des graminées (cf. dihoda, greunia, divodein...) : Prest eo an id da ziveuzi. ar herh n’eo ket diveuzet mad ’r bloa(z)-mañ. ●(1962) EGRH I 67. diveuziñ v., tr. « monter en épi. » ●divodiñ v., tr. « monter en épis (= diodañ). »

    (2) sens fig. Prendre forme, émerger.

    ●(1936) BREI 445/3a. eman en hon amzer ar menoz kristen o klask dihoda.

  • diheugiñ
    diheugiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Perdre le dégoût.

    ●(1931) VALL 193b. perdre le dégoût, tr. «diheugi.»

    (2) = cf. heugiñ

    ●(1944) ARVR 168/3c. ar pochoù mezv, kailharenned o dilhad gant flaer ar fozioù (…) o tiheugiñ, pa ne ruilhent ket e-barzh ar sanioù.

    II. V. tr. d. Enlever le dégoût.

    ●(1931) VALL 193b. enlever le dégoût, tr. «diheugi.»

  • diheurtiñ
    diheurtiñ

    v. tr. d. Dissuader.

    ●(1981) LIMO 11 décembre. Penneu heurt e zo dré-se e zo de ziheurtein. ●de ziheurtein, tr. «litt. à ‘désentêter'.»

  • diheuzañ / diheuziñ
    diheuzañ / diheuziñ

    v.

    (1) V. tr. d. Ôter les bottes (à qqn).

    ●(1732) GReg 247a. Debotter, ôter les bottes à quelqu'un, tr. «Diheuza. pr. diheuzet.»

    ●(1876) TDE.BF 130b. Diheuza, v. a., tr. «Débotter, ôter les bottes à quelqu'un.»

    (2) V. pron. réfl. En em ziheuzañ : ôter ses bottes.

    ●(c.1718) CHal.ms i. se debotter, tr. «lemel, qüittat en hezeu him zihesein.»

  • diheuziñ
    diheuziñ

    voir diheuzañ

  • dihevelebet
    dihevelebet

    adj. Défiguré.

    ●(14--) N 1152. Voar ma enep so diheuelebet, tr. «sur ma face qui est défigurée.»

  • diheverzh
    diheverzh

    adj. Imperceptible.

    ●(1936) IVGA 309. sklerijenn wan ha diheverz.

  • dihewel
    dihewel

    adj. Difficile à voir, peu visible.

    ●(1931) VALL 400b. Invisible à l'œil nu, qu'on ne voit pas facilement, tr. «dihewel.»

  • dihewerzh
    dihewerzh

    adj. Difficile à vendre, de vente difficile.

    ●(1872) ROU 107b. Difficile à vendre, tr. «Dieverz.»

    ●(1927) GERI.Ern 98. dihewerz, tr. «invendable.»

  • dihewerzhus
    dihewerzhus

    adj. Difficile à vendre, de vente difficile.

    ●(1927) GERI.Ern 98. dihewerzus, tr. «invendable.»

  • dihiliañ / dihiliiñ
    dihiliañ / dihiliiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Égrener, égrainer.

    ●(1818) HJC 90. èl ma passai enn ur parcq i Zisciplet en hum avanças eit dibenneign ur bluchen benec. In effet, hint e guemérai mar à bluchen ac ou dihiliai itré ou dehorn eit on (lire : ou) daibeign.

    ●(1904) DBFV 53b. dihiliein, dihilhein, v. a., tr. «égrener, froisser un épi.» ●(1931) VALL 244a. Égrener, tr. «dihilia C[ornouaille].»

    (2) V. intr. Perdre ses grains, dégrainer.

    ●(1934) BRUS 60. Egrener (naturellement), tr. «dihillein.» ●(1931) VALL 244a. s'égrener, tr. «dihilia C[ornouaille].» ●(1962) EGRH I 58. dihiliañ v., tr. « s’égrainer (= disiliañ). »

  • dihiliet
    dihiliet

    adj. Dégrainé.

    ●(1913) DIHU 98/315. toézenneu dihiliet. ●(1942) DIHU 375/133. Dihillet é er parkad.

  • dihiliiñ
    dihiliiñ

    voir dihiliañ

  • dihiniañ
    dihiniañ

    v. intr. S'assagir, devenir moins sot.

    ●(1934) MAAZ 67. Beboéret ur voéz alkent. Ne «zihanio» ket bikin.

  • dihoa
    dihoa

    v. = (?).

    ●(1958) BLBR 111/14. ar mor a voude o tioha an arne.

  • dihod- .1
    dihod- .1

    voir diheud-

  • dihod- .2
    dihod- .2

    voir 1. diod

  • diholen
    diholen

    adj. fam. Dont la conversation est ennuyeuse.

    ●(1876) TDE.BF 130b. Diholen, adj., tr. «Ce mot, contracté pour di, privatif, et c'hoalen, sel, se dit d'un homme dont la conversation est ennuyeuse (style familier).»

  • dihop
    dihop

    adv.

    (1) Facilement.

    ●(1935) BREI 407/3d. Al listenn (...) a zo tremenet dihop. ●(1935) BREI 419/3d. dluzed (..) pesketaerien hag o gwintas dihop ermêz an dour.

    (2) Sans barguigner.

    ●(1931) VALL 359b. sans hésitation, tr. «dihop.» ●(1942) VALLsup 18a. Sans barguigner, tr. «dihop.»

  • dihopal
    dihopal

    v. tr. d. Crier.

    ●(1968) BAHE 58/27. Ur wech al e tihope* : «Tro da gein, misoner, ma spoeñsin dit un toulladig karotez, peadra da lakaat eù zrotaj.» *pe : Tiope, eus Tiopal evit hopal. ●(1970) BHAF 353. da diopal en ostaleriou.

  • dihorellus
    dihorellus

    adj. Inébranlable.

    ●(1931) VALL 387a. Inébranlable, tr. «dihorellus.»

  • dihorenn
    dihorenn

    f. (domaine maritime) Endroit situé un peu plus haut que la laisse de pleine mer. (?) cf. dic'horren (?).

    ●(1987) GOEM 114. Il faut amasser le plus de goémon possible pendant que la mer descend. Dès l'instant où elle va recommencer à monter, il faut le charroyer sur la dune. Le plus souvent, on se contente de le déposer war an dihorenn, c'est à dire un peu plus haut que la laisse de pleine mer.

  • dihorjellus
    dihorjellus

    adj. Inébranlable.

    ●(1931) VALL 387a. Inébranlable, tr. «dihorjellus.»

  • dihoros
    dihoros

    adj. Sans heurt, sans cahot.

    ●(1943) DIHU 387/315. Keméramb skuir (…) ar er skrivagnerion koh èl Marion hag e red é frazenneu ken dihoros.

  • dihorpañ
    dihorpañ

    v. intr. Se redresser.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/463. (An Ospital-Kammfroud) houmañ ar vuoh-mañ, pa vez bet pignet an taro warni, n'eo ket re eun hanter-devez dei da-houde da zihorpa !

  • dihorre
    dihorre

    s. = (?) diorre, d'après «diorren» (?).

    ●(1870) FHB 275/109a. goull a ra e cals broiou eun dihorre evit he vugale. Erfin e caf an dihorre-ze eleac'h ma sonje neubeuta, er Suis.

  • dihostal
    dihostal

    v.

    I. V. intr.

    (1) Respirer fortement, être essoufflé, haleter.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. souffler si fort qu'on soit hors d'haleine, tr. «dihostal, dihostet.» ●(1744) L'Arm 336a. Respirer (…) Fort, tr. «Dihostale.»

    ●(1849) LLB 1567. En hoh ar é deileg ne hra meid dihostal.

    ●(1904) DBFV 54a. dihostal, v. n., tr. «respirer fort, avec peine, être essoufflé.» ●(1907) VBFV.fb 38b. essouflé (être), tr. «dihostal.» ●(1912) BUEV 71. dihostal e hré èl un éjon. ●(1925) SFKH 16. a pe goéhas ar er plas én ur zihostal. ●(1934) BRUS 68. Haleter, tr. «dihostal.» ●(1942) DHKN 107. er voéz iouank é tihostal dousik-dousik, èl ur hrouèdur bihan.

    (2) Reprendre son souffle.

    ●(1825) COSp 108. a boén en hou pou amzer de zihostal. ●(1857) LVH 325. rein d'ein un arsàu benac ahoèl eit dihostal.

    (3) Geindre.

    ●(1904) DBFV 54a. dihostal, v. n., tr. «geindre.»

    II. V. tr. d. Prononcer.

    ●(1921) GRSA 156. hep dihostal gir erbet. ●387. Ha pier gratat ne zihosto ket ur gir.

    ►absol.

    ●(1904) DBFV 54a. dihostal, fig. n'en deus ket dihostet, tr. «il n'a pas soufflé mot.»

  • dihosterezh
    dihosterezh

    m. Essoufflement.

    ●(1931) FEZO 15. Guit é éh oè en dihaosterez genein, dré forh ridek. ●(1940) DIHU 354/187. Poéniusat e hra kerhet didan er houréz. A p'arriùamb, é ma en dihosteréz genemb.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...