Devri

Recherche 'dir...' : 320 mots trouvés

Page 5 : de diridenn (201) à diroll-2 (250) :
  • diridenn
    diridenn

    adj. Sans ride.

    (1633) Nom 16a. Frons erugata, explicata, exporrecta : front sans rides : tal diriden, tal ep ridou.

    (1732) GReg 822b. Front sans rides, tr. «Tal diridenn

  • diridenniñ
    diridenniñ

    v. tr. d. Dérider.

    (1904) DBFV 57a. diridennein, v. a., tr. «dérider, défroncer.» ●(1907) VBFV.fb 29a. dérider, tr. «diridennein

  • diridignat
    diridignat

    v. intr.

    (1) Cliqueter.

    (1878) EKG II 137. klevet a rean o tiridignat armou ar zoudarded a rede var va lerc'h. ●224. ho zabrinier a ziridigne, dre ma'z eant, enn eur steki ouc'h ho divesker.

    (2) Tintinabuler.

    (1924) ZAMA 9. trouz an ourouleriou o tiridignat.

  • diridiñ
    diridiñ

    v. tr. d. Dérider.

    (1904) DBFV 57a. diridein, v. a., tr. «dérider, défroncer.»

  • diridintal
    diridintal

    v. intr.

    (1) Tintinnabuler.

    (1908) FHAB Here 314. ar c'hleier bihan a gomans tiridintal.

    (2) Cliqueter.

    (1911) FHAB C'hwevrer/Meurzh 53-54. e alc'houezioù o tiridintal bep kammed a rea.

  • dirigañ
    dirigañ

    voir dirigezh

  • dirigezh / dirigañ
    dirigezh / dirigañ

    v. intr. (en plt d'une vache) Être en chaleur.

    (1464) Cms (d’après GMB 175). Dirigaez, g. estre en sault.

    (1931) VALL 668b. être en rut, tr. «dirigaez.» ●(1964) YHAO 126. Edon eeun o c'hortoz anezhi da derikañ evit he c'has d'an tarv !

  • dirik
    dirik

    adj. (en plt d'une vache) En chaleur.

    (1890) MOA 162b. Être en chaleur (parlant de vaches), tr. «beza dirik (C[ornouaille]).»

  • diriklañ
    diriklañ

    v.

    (1) V. intr. Glisser.

    (1868) FHB 191/277a. Ar gountel a ziriklas divar an tam coat var he vis meud.

    (1905) IVLD 40. hi a lakea greun he chapeled da zirikla etre he bizied. ●(1906) KANngalon Gwengolo 208. Ha ken soubl hag eur marmouz he tirinklaz hed va c'hein. ●(1931) KANNgwital 337/3. ar paourkeas paotr dikregi eus ar voger ha dirikla e diabars ar ziminal.

    (2) V. tr. d. Ouvrir.

    (1936) CDFi 14 Mars. Ar marc'heger a ziriklas e yalc'h.

  • dirilhañ
    dirilhañ

    v. intr. Tomber goutte à goutte.

    (1872) ROU 87a. Goutte, qui tombe. Strill, verbe : strilla, (stillare) distrilla, dirilla, dizilla ?

  • diriñ
    diriñ

    voir dirañ

  • dirinkat
    dirinkat

    v. intr. Rendre un son argentin.

    (1931) KANNgwital 338/14. ar vaz a dorras dre ar c'hreiz, hag eur maread peziou aour, kuzet gant Furik er vaz kleus, a redas var leur an iliz, en eur zirinkât.

  • Dirinoniz
    Dirinoniz

    pl. Habitants de Dirinon.

    (1870) FHB 288/211b. Dirinoniz o deuz comprenet ho dever.

    (1983) GKDI 1d. Tud an Argoad, hwi Arvoriz, / Kernividi, Plougastelliz, / Paotred Bro-Leon ha Tregerz (lire : Tregeriz), / Klevit glahar Dirinoniz! ●12a. Gant Dirinoniz e klever.

  • Dirinonn
    Dirinonn

    n. de l. Dirinon.

    (1) Dirinonn.

    (14--) N 4b. Ma veuas - parfet / E Dirinon net. ●1389. Dirinonn ez hanuer dezi ker reuerant.

    (1865) FHB 18/139a. E Dirinon n’o devoue tamm nebeutoc’h a labour. ●(1870) FHB 288/210b. e penn parrez Dirinon. ●(1879) BMN 322. Franseza Bourdon, euz parrez Dirinon. ●(1890) MOA 20b. Dirinonn.

    (1905) ALMA 63. Dirinon. ●(1914) FHAB C'hwevrer 44. Dirinon.(1931) FHAB Mae/191. e kreiz lanneier Dirinon. ●(1971) LLMM 147/243. ha tud o tec’hout keit ha Daoulaz, Dirinonn ha zoken Brest. ●(1974) ISHV 3. ar c’hatekiz e bourc’h Dirinonn. ●(1983) GKDI 18b. D'ar mare, siouaz, e tiroll / War Zirinon eun avel foll.

    (2) Devises de maisons nobles.

    (c.1900) PEAB 25. Boisguehenneuc, Sr de Kervern : d'argent à l'aigle impériale de sable becquée et membrée de gueules; devise : Carantez ha guirionez, Amour et vérité. / Buzic, Sr de Kerdaoulas : écartelé aux 1 et 4 d'or au léopard de gueules, qui est Névet, aux 2 et 3 de gueules à six annelets d'argent 3. 2. 1, qui est Buzic; devise : Comzit mad, Parlez bien. (...) Névet : d'or au léopard morné de gueules; devise : Perag, Pourquoi ? ●26. Rouazle : Sr du dit lieu : d'or à trois molettes de sable; devise : Sel petra ri, Prends garde à ce que tu feras.

    (3) [Toponymie locale]

    (1914) FHAB C'hwevrer 44. mear Treoarn (hirio e Dirinon).

  • Dirinonnad
    Dirinonnad

    m. Dirinonniz Habitant de Dirinon.

    (1870) FHB 288/211b. Dirinoniz o deuz comprenet ho dever.

  • diriñsañ
    diriñsañ

    v. intr. Diriñsañ kuit : se tirer, se débiner.

    (1927) FHAB Gouere 142. Kaer o doa fusti, ne oant ket evit kaout peg war al loened munut a zirinse kwit etre o divesker.

  • dirisk
    dirisk

    voir diriskl

  • diriskañ
    diriskañ

    v. intr.

    (1) (en plt de qqn) Glisser, déraper.

    (1904) SKRS I 19. e save aoun ganthi ne teuje ar bugel keaz da ziriska eun deiz benak ha da goueza en dour. ●81-82. ar skeul, siouaz ! a ziriskas a zindan he dreid.

    (2) (en plt de qqc.) S'ébouler.

    (1905) BOBL 22 avril 31/3c. A greiz tout, eur pastel douar ha mein a ziriskaz.

  • diriskl / dirisk
    diriskl / dirisk

    adj. Sans risque, non risqué.

    (1852) MML 179. dirisq ha dizourzi. ●(1867) BUE 184. he stad diriskl braz. ●(1878) EKG II 32. ne gaven ket diriskl bale heb va fuzil.

    (1903) MBJJ 42. sioul an dour ennan evel 'barz eul lenn, goasket ha diriskl ar batimancho. ●(1910) MBJL 146. diouz ma vo diriskl ha dereat ar c'herzed. ●178. n'ê ket diriskl gailhan ar gatoliked en Bro-Zôz. ●(1931) DIHU 245/263. ur repu diriskl. ●(1962) BAHE 31/26. ar pezh n'eo ket diriskl.

  • dirivañ
    dirivañ

    v. intr. & tr.

    (1) V. intr. Attiédir, dégourdir.

    (1890) MOA 127b. Attiédir de l’eau, tr. «diriva dour.»

    (1942) GWAL 148-149/324-325. Diveuzi, verb gwan : koll e yenïen, evel m’eo «distana» koll e nerz. (...) D’am meno n’eo ket «diriva» ken kreñv ha «diveuzi». Evit ma tiveuzfe eun dra bennak e ranker kaout nerz an tan. ●(1962) EGRH I 62. dirivañ v., tr. « chauffer légèrement. »

    (2) V. intr. Se réchauffer après avoir été transi de froid.

    (1962) EGRH I 62. dirivañ v., tr. « se réchauffer après avoir été transi de froid. »

    (3) V. tr. Réchauffer après avoir été transi de froid.

    (1962) EGRH I 62. dirivañ v., tr. « réchauffer après avoir été transi de froid. »

  • dirivil
    dirivil

    voir direvil

  • dirlink
    dirlink

    m. Son argentin.

    (1964) BRUD 18/8. dirling dour feuteun Sant Majan. ●(1985) AMRZ 169. Pa glevem dirlink ourouller ti 'r Skolaer.

  • dirlinkat
    dirlinkat

    v. intr. Rendre un son argentin.

    (1958) BRUD 3/8. Dour puilh ar barr diweza a gleved o tirlinkad war an hent. 12. an ti o tirlinkad gand he mouez flour. ●(1958) BRUD 4/16. kalonou a zirlink evel ar hregin e-touez ar bili.

  • dirobañ
    dirobañ

    v. tr. d. Dérober.

    (1499) Ca 64a. Dirobaff. g. desrober. ●(1612) Cnf 9b.a dirob vn diner.

    (1732) GReg 271b. Derober, tr. «Diroba. pr. dirobet. Van[netois] dirobeiñ

    ►absol.

    (1612) Cnf 9a. Bezaff eo diffennet dré an læseenn diuin dirobaff, ha lazrez.

  • dirober
    dirober

    m. Voleur.

    (c.1500) Cb 65b. [dirobaff] g. robeur. b. dirober.

  • diroberezh
    diroberezh

    m. Vol.

    (1612) Cnf 52a. desirout quemeret madou an nessaff, pé madou an ré arall dré nerz, so diroberez.

  • dirobet
    dirobet

    adj. Dérobé.

    (1499) Ca 64a. g. desrobe. b. dirobet. ●(1633) Nom 222a. Tempus, succisiuum, subseciuum : temps desrobé : amser collet dirobet.

    (1732) GReg 271b. Chose derobée, tr. «Tra dirobet

  • diroc'h .1
    diroc'h .1

    adv. Roc'h-diroc'h : qui ronfle tout le temps.

    (1977) PBDZ 784. (Douarnenez) roc'h-diroc'h, tr. «qui ne cesse de ronfler, qui ne s'arrête de ronfler que pour s'y remettre tout de suite.»

  • diroc'h .2
    diroc'h .2

    m. Ronflement, râle.

    (1732) GReg 780a. Ralement, difficulté de respirer par des obstructions, tr. «diroc'h.» ●829a. Ronflement, respiration qui se fait avec bruit, causée par quelque obstruction, tr. «Diroc'h. Van[netois] diroh

    (1904) DBFV 57a. diroh, s., tr. «ronflement.»

  • diroc'hal / diroc'hat / diroc'hiñ
    diroc'hal / diroc'hat / diroc'hiñ

    v. intr.

    I. Ronfler.

    (1732) GReg 829a. Ronfler, respirer avec bruit en dormant, tr. «diroc'hat. pr. diroc'het. van[netois] diroheiñ

    (1834) SIM 197. dious ar mintin, pa ziroc'hit c'hoas.

    (1904) DBFV 57a. dirohal, dirohein, v. n., tr. «ronfler.» ●(1908) PIGO II 18. hadkrog e oa da ziroc'hal. ●(1963) LLMM 99/262. Morennet war doull dor o stal e-mesk o fakadennoù e tiroc’he pe e varailhe ar varc’hadourien war an oad.

    II.

    (1) Diroc'hal evel ur broc'h : voir broc'h.

    (2) Diroc'hal en e vrennigenn : voir brennigenn.

    (3) Diroc'hal evel ur c'hant tachoù : voir tach.

  • diroc'hat .1
    diroc'hat .1

    v. tr. d. Ôter les rochers de.

    (1939) KOLM 81. é tirohat er stérieu aveit obér hent d'en éoged.

  • diroc'hat .2
    diroc'hat .2

    voir diroc'hal

  • diroc'her
    diroc'her

    m. –ion Ronfleur.

    (1732) GReg 829a. Ronfleur, tr. «Diroc'hèr. p. diroc'hérien. Van[netois] dirohour. p. yon

    (1904) DBFV 57a. dirohour, m., tr. «ronfleur.» ●(1934) BRUS 200. Un ronfleur, tr. «ur (lire : un) dirohour –erion.» ●(1964) KTMR 12. kambr an diroher.

  • diroc'herez
    diroc'herez

    f. –ed Ronfleuse.

    (1732) GReg 829a. Ronfleuse, tr. «Diroc'herès. p. diroc'heresed. Van[netois] dirohoures. diroheres. pp. ed

  • diroc'herezh
    diroc'herezh

    m. Ronflements.

    (1732) GReg 829a. Ronflerie, tr. «diroc'hérez

    (1910) ISBR 281. é kreiz er safar hag en dirohereh ; rak kriùoh e oé kousked er vèuerion aveit en trouz.

  • diroc'hiñ
    diroc'hiñ

    voir diroc'hal

  • diroched
    diroched

    adj. Sans chemise.

    (1867) BUE 150. dont diroched ha diarc'hen da ve ar beleg evuruz.

    (1982) MABL I 165. (Lesneven) gwelet 'ne'añ 'vont kuit dac'h a' gêr hep roched 'bet i'e, diroched !

  • dirod
    dirod

    adj. Qui n'a pas de roue(s).

    (1918) LZBl Du 438. ar c'hirri dirod. ●(1955) STBJ 108. Eur ganestell charbañ dirod.

  • dirodañ
    dirodañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Perdre une roue, des roues.

    (1933) CDFi 21 janvier. an ibil a vire (...) ouz ar wetur da ziroda. ●(1935) BREI 414/1d. setu adarre dirodet ar c'harr. ●(1962) EGRH I 62. dirodañ v., tr. « perdre sa (ses) roues. »

    (2) Se détraquer.

    (1876) TDE.BF 139b. Diroda, v. a., tr. «se détraquer, parlant des machines, des rouages, etc.»

    II. V. tr. d. Enlever la roue (d'un véhicule).

    (1876) TDE.BF 139b. Diroda, v. a., tr. «Oter les roues.»

    (1935) BREI 427/2c. te a zo barrek da zouten ar c'harr, e keit ma vin o tirodan anezan ? ●(1962) EGRH I 62. dirodañ v., tr. « enlever les roues. » ●(1996) GRVE 86. ma 'teus ranket diroda da garr.

  • dirodell
    dirodell

    adj. Sans défaut, sans faute.

    (1936) BREI 443/1c. Galleg ken mac'hagnet goude brezoneg ken dirodell !

  • dirodellañ
    dirodellañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se dérouler.

    (1949) KROB 14/11. Ar bleo rodellet a zirodellas.

    (2) sens fig. Passer, se dérouler.

    (1911) BUAZperrot 280. ar c'hantvejou o tirodella dirak e zaoulagad. ●(1924) FHAB Mae 194. gwelet o tirodellan dirak hon daoulagad an dôlenn eus o buhez penn-da-benn.

    II. V. tr. d. =

    (1920) FHAB Mae 321. eur wirionez eo hag a weler splann dal ma tirodeller histor ar bed.

  • dirodellenniñ
    dirodellenniñ

    v. pron. réfl. En em zirodellenniñ : se dérouler.

    (1857) HTB 44. an aered-viber (...) a deuas d'en em dirodelenni.

  • dirodiñ
    dirodiñ

    v. tr. d. Défaire le foin.

    (1927) DIHU 188/224. Dirodein (Guélet rodein) : fondein er stedeu foen rodet en dé kent.

  • dirog-
    dirog-

    b.v. de diregiñ

  • dirogerezh
    dirogerezh

    m. Action de déchirer.

    (1732) GReg 205a. L'action de dechirer, tr. «direuguérez

  • diroget
    diroget

    adj. Rapiécé, raccomodé.

    (1957) ADBr lxiv 4/455. (An Ospital-Kammfroud) eur bragou diroget.

  • dirok
    dirok

    adj. (en plt de qqn) Réservé. (?) cf. rok (?).

    (18--) SBI I 214. Met breman ma vô diroc eun neubeudic war-ze (...) Met breman me vo diroc, en touez an dud iaouanc, tr. «mais désormais je serai plus réservée là-dessus (...) mais désormais je serai réservée parmi les jeunes gens.»

  • diroliañ
    diroliañ

    v. intr. Sortir d'une ornière. (?) cf. dirollec'hiañ (?)

    (1909) FHAB Here 303. skoret evit miret da zirolia.

  • diroll .1
    diroll .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Dépravé, dissolu.

    (1580) G 612. tut foll dyroll, tr. «gens fous, désordonnés.»

    (17--) ST 356. evel eur c'hreg diroll, tr. «comme une femme sans mœurs.» ●418. eur femellen diroll, tr. «femme de mauvaise vie.»

    (1870) FHB 283/172a. forzediguezou mezus commettet gand ar veajourien diroll-ze.

    (1906) BOBL 30 juin 93/2a. merc'hed diroll ganto ouz o gazel. ●(1911) SKRS II 171. Ar mab prodig a zonje dezhan a kavje an eurusted e kreiz he vuez diroll ha padal ne gavas nemet tristidigez. ●(1912) MMPM 131. Mezvier ha reder, e ren eur vuez diroll ha lubrik. ●(1925) SFKH 13. er vestréz dirol men. ●(1926) FHAB Gouere 265. trouz an ebatou-noz ha kanaouenn ar yaouankizou diroll. ●(1963) LLMM 99/269. Ar manac'h diveleget-se a oa bet kaset kuit eus e gouent abalamour ne veze troet e spered nemet war du ar vuhez diroll hag ar gisti.

    (2) Inique.

    (1877) EKG I 7. lezennou difeiz ha diroll. ●243. lezennou faoz ha diroll.

    (3) (en plt du vent) Déchaîné, fou.

    (1877) BSA 112. an avelach diroll ken noazus d'ar plant iaouanc. ●120. eun avel diroll.

    (1915) MMED 106. Pa deue an avel diroll da heja oll gouez ar c'hoat. ●(1922) FHAB Eost 240. ar barrou avel diroll.

    (4) Désordonné.

    (1904) DBFV 57a. dirol adj., tr. «désordonné, excessif, sans mesure.» ●(1908) DIHU 34/59. Goudé en devout bénet get ur goutel-ben er grouiad dirol pé rè hir.

    (5) Effréné.

    (1907) VBFV.fb 34b. effréné, tr. «dirol.» ●(1963) LLMM 99/267. ne oa nemet un tagos klañvidik, dalc’het gant ur paz diroll.

    II. Adv.

    (1) Sans mesure, excessivement.

    (1904) DBFV 57a. dirol adv., tr. «désordonné, excessif, sans mesure.» ●(1960) PETO 28. D'hon drasta diroll d'hor beulzi.

    (2) A-ziroll : (rire) aux éclats.

    (1909) KTLR 148. pa glef-jond, er meaz, c'hoarzin a ziroll.

  • diroll .2
    diroll .2

    m. & adv. –où

    (1) Débordement, débauche.

    (1744) L'Arm 112b. Dissolution, tr. «Diroll

    (1857) HTB 85. dre an diroll hag ar libertinach. ●(1866) SEV 49. ann direiz hag ann diroll euz he vuez. ●242. E-kreiz va diroll brasa ha va difeiz. ●(1866) LZBt Ebrel 102. hag a reaz urz d'ehan da vougan an diroll. ●(1867) LZBt Genver 247. tud ann diroll.

    (1904) DBFV 57a. dirol, m. pl. –lleu, tr. «dérèglement, désordre, excès, intempérance, débordement, débauche.» ●(1925) SFKH 29. goanneit mat er fé ha kreskeit en dirol.

    (2) Lakaat pep tra en diroll : mettre le désordre partout.

    (1877) EKG I 238. avoualac'h oa eun den fall er c'his-se enn eur barrez, hag e viche eur c'hi-koun e viche zoken, evit hada an tan var he lerc'h ha lakaat pep tra en diroll.

    (3) Acte de débauche.

    (18--) SAQ I 197. Sodom (…) a skuize an Env dre he dirollou mezus.

    (1912) MMPM 131. E kreiz he zirollou hen doa e kementse dalc'het d'ar beden.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...