Recherche 'dir...' : 320 mots trouvés
Page 7 : de dirud (301) à dirvouedenn (320) :- diruddirud
=
●(1927-1930) LUMO 58. Daouste, c'houi a c'helfe ive lakaat d'ar barr dirud, / Eun harz tener met krenv, vel reun al loaned mud.
- dirudet
- diruilhdiruilh
adv. Ruilh-diruilh : en roulant.
●(1921) FHAB Du 302. Spezou eskern digik (...) / Er vered a boulze ar mein-bez ruilh-diruilh.
- diruilhadegdiruilhadeg
f. Bruit de galop, cavalcade de plusieurs personnes.
●(1926) FHAB Genver 17. pa voe klevet eun diruilhadeg ouz genou Toull-an-Houc'h, ha kerkent, en em gavent eno pemp pe c'houec'h den.
- diruilhaldiruilhal
voir diruilhañ
- diruilhañ / diruilhaldiruilhañ / diruilhal
v.
I. V. intr.
A.
(1) Dégringoler.
●(1867) FHB 103/402a. Patatao, e coezas var he fri hag e tiruillas d'an traon. ●(1868) FHB 167/88a. tolzennadou erc'h hag a ziruilh gant eun her hag eun trouz bras bete troad ar Menez. ●(1876) TDE.BF 440a. ma voe tost d'ann azen diruilla diribign d'ann traon. (...) Meur a hini pa vezo pignet eur pennad mad, a ziruill ouz traon. ●(1890) MOA 206a. Dégringoler, tr. «diruilla diribign d'ann traon (T[régor]).»
(2) (en plt d'un cours d'eau) Se jeter.
●(1929) SVBV 37. Evel-se 'ta, ar vengaouenn a bad eun hanter hiroc'h e Bro-Ejipt eget na ra e Breiz. Holl dour-beuz ar vengaouenn-ze a ziruilh e naoz an Nilus.
(3) (en plt de la sueur) Couler à grosse gouttes.
●(1909) KTLR 248. C'huezi a rea ken a ziruille an dour diouthan.
(4) (en plt de cheveux) Tomber sur les épaules.
●(1909) KTLR 202. Bleo melen a ziruille deuz he phenn var he diskoaz.
(5) sens fig. Déferler.
●(1936) PRBD 187. miret eus ar reusiou fall da ziruilh var Bro-Zaoz.
B. Loc. verb. Ruilhal-diruilhal, ruilhañ ha diruilhañ.
(1) Rouler sans cesse.
●(1877) EKG I 96. trouz ar biliennou a ruille hag a ziruille divar an eil roc'h var eben.
●(1981) ANTR 194. Tamm dre damm eo ruilled ha diruilled ar pemoh er c’hoalenn glaz, er c’hoalenn groz, ha kased a bodezadou, beteg ar c’helorn.
(2) Rouler par terre par suite de libations.
●(1977) PBDZ 784. (Douarnenez) ruilhal-diruilhal, tr. «passer son temps à s'énivrer de bistro en bistro et à rouler de caniveau en caniveau.»
II. V. tr. d.
A.
(1) Retirer (qqc.) en la faisant rouler.
●(1880) SAB 230. an ini en d-oa diruilled goloenn ar bez eus e flass.
(2) Dérouler.
●(1924) BILZbubr 47/1123. ar wagennou pere en em blege, en em zisplege, a frege, a zifarlee, en eur diruilha o c'harlantezennou eonennus.
B. Loc. verb. Ruilhañ ha diruilhañ.
(1) Rouler et dérouler.
●(1923) KNOL 124. Hag an Tanguy, pa veze dibres, a oa e blijadur ruilha ha diruilh ar paperou-ze.
(2) sens fig. Tourner et retourner (des idées dans sa tête).
●(1920) AMJV 23. kaer e devoa ruill ha diruill sonjezonou, he spered a ioa nec'het.
- diruj
- dirukeldirukel
adj.
(1) Attr./Épith. = rust.
●(1936) IVGA 46. dirukel an tamm anezi. ●(1947) YNVL 33. dirukel a-walc'h. ●(1972) SKVT I 18. ur vouezh a glaske bezañ dirukel.
(2) Adv. Audacieusement, effrontément.
●(1936) IVGA 208. goulenn a reomp labour ha bara, eun tammig bihan re zirukel. ●(1938) WDAP 2/86. o komz dirukel. ●(1973) SKVT II 19. p'en doa kroget dirukel en e vrec'h.
- diruñduilhañ
- diruskadur
- diruskañ / dirusklañdiruskañ / dirusklañ
v. tr. d.
(1) Écorcer.
●(1876) TDE.BF 140a. Diruskla, diruska, v. a., tr. «Oter l'écorce ou la pellicule qui recouvre certains végétaux.»
●(1914) DFBP 108a. ecorcer, tr. «Diruska.» ●(1924) ZAMA 13. eun dervenn divlenchet ha dirusket doun gant ar gurun.
●(1962) EGRH I 62. diruskañ v. a. et n., tr. « enlever l’écorce (de). »
(2) Peler, monder.
●(1962) EGRH I 62. diruskañ v. a. et n., tr. « peler, monder. »
(3) Égratigner, érafler.
●(1876) TDE.BF 140a. par analogie, on dit diruskla he zaouarn, se faire aux mains une foule d'égratignures avec des ronces.
●(1907) KANngalon Mae 396. va skoaz a ioa bet dirusklet gant eun ten. ●(1909) BROU 226. (Eusa) Dirusket en deus he fri, tr. «il s'est écorché le nez.» ●(1910) MAKE 57. Roue al loened a oe dirusket d'ezan e vruched. ●(1962) BAHE 32/63. Digroc'henañ (diruskañ e zaouarn).
- diruskennañdiruskennañ
v. intr. (apiculture) Quitter la ruche.
●(1938) DIHU 320/29. taoleu guénén é tiruskennein.
- dirusket / diruskletdirusket / dirusklet
adj.
(1) Écorcé.
●(1921) LZBl Du 213. peuliou dirusklet. ●(1955) STBJ 194. bep a vaz dirusket ganto en o dorn. ●(1977) PBDZ 762. (Douarnenez) dirusket, tr. «écorcé.»
(2) Monder.
●(1857) CBF 67. Pegement a root a gerc'h da vala ? Eur boezellad hanter (…) dirusket mad e vezo. ●(1890) MOA 229a. Orge écorcée (mondée), tr. «heiz dirusket.»
(3) Écorché, éraflé.
●(1977) PBDZ 762. (Douarnenez) dirusket, tr. «écorché.»
- diruskldiruskl
s. Écorce de grains.
●(1913) KZVr 30 - 28/09/13. An-oez, (n nasal), anvoez, tr. «les poils fins sur l'avoine. On trouve, de l'extérieur à l'intérieur : diruskl (ou «uchen»), anvoez, bren, bleud (abbé Caer).»
- dirusklañdirusklañ
voir diruskañ
- diruskletdirusklet
voir dirusket
- diruzdiruz
adv. Ruz-diruz.
(1) Qui se traîne tout le temps.
●(1939) MGGD 80. pa zegouezas hemañ ruz-diruz ha brevet gant ar skuizder. ●(1943) TRHS 9. An holl a ziskenn hag a gerzh ruz-diruz gant o fakadoù war-du an ti-gortoz. ●(1955) STBJ 15. brevet o c'horf oc'h ober hent, e kerzent ruz-diruz e-kichen o c'hezek.
(2) Bezañ ruz-diruz : traîner, passer le temps à ne rien faire.
●(1986) CCBR 204. (Brieg) bènî vèc'h dæ ruz diruz, tr. «alors vous étiez à nouveau plus ou moins innocupé.»
- diruziañ / diruziñdiruziañ / diruziñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Faire perdre sa couleur rouge.
●(1904) DBFV 57b. diruein, v. a., tr. «dérougir, ôter le rouge.» ●(1905) LZBg Meurzh 79. diruhein me fri. ●(1921) FHAB C’hwevrer 44. Diruzia o lagad. ●(1962) EGRH I 62. diruziañ v., tr. « ôter le rougeur. »
(2) Dérougir.
●(1962) EGRH I 62. diruziañ v., tr. « dérougir. »
II. V. intr.
(1) Perdre sa couleur rouge.
●(1732) GReg 271b. Derougir, perdre le rouge, la couleur, tr. «Diruzya. pr. diruzyet. Van[netois] dirueiñ.»
●(1921) GRSA 397. ne ziruo ket er groéz-sé. ●(1962) EGRH I 62. diruziañ v., tr. « perdre sa couleur rouge. »
(2) (cuisine) Dégorger.
●(1912) DIHU 86/116. Lakeit er pen lé de ziruein én deur épad diù ér bénak ha golhet ean mat.
- diruziñdiruziñ
voir diruziañ
- dirvouedenn