Devri

Recherche 'mar...' : 412 mots trouvés

Page 6 : de marjol-ki (251) à marmouzan-marmouzat-marmouzin (300) :
  • marjol-ki
    marjol-ki

     s. Marjolaine sauvage.

    ●(1732) GReg 604a. Marjolaine sauvage, tr. «Marjol qy.»

  • marjolenn .1
    marjolenn .1

    f. Coquette.

    ●(1876) TDE.BF 430a. Marjolenn, s. f., tr. «Coquette en mauvaise part.»

  • marjolenn .2
    marjolenn .2

    f. (botanique)

    (1) Marjolaine.

    ●(1659) SCger 77a. mariolaine, tr. «mariolen.»

    ●(1836) GBI I 494. ur bouked louzou-finn, / A vajolain, a durkantinn, tr. «un bouquet de fines herbes (fleurs), / De marjolaine et de thym.»

    (2) Marjolenn saoz : marjolaine d'Angleterre.

    ●(1732) GReg 604a. Marjolaine d'outremer, tr. «ar varjolen saus.»

  • Mark
    Mark

    n. pr. Marc.

    ●(1499) Ca 131b. Marc g. idem propre nom. ●(1576) H 53. An passion, heruez sant Marc.

  • mark .1
    mark .1

    m. (numismatique) Marc.

    ●(1732) GReg 606a. marc, poids de huit onces, tr. «Marcq. ur marcq.» ●Un marc d'or, tr. «Ur marcq aour.»

  • mark .2
    mark .2

    m. Marc.

    ●(1499) Ca 132a. Marc an resin. g. le marc du raisin. ●(1633) Nom 63b. Vinum tortiuum : le pressoirage : an pressouraig, an guin græt á marc an ræsin. ●71b. Folliculi, vel retrimenta vuarum : le marc : an marc an gouascadur ves an ræsin. ●72a. Magma, recrementum vnguentorum fex, lutum, crassamentum, sedimentum : le marc : an marc, an goüascadur. ●102b. Vinaceus, vinaceum : le marc de raisins : an marc pe gouascadur an ræsin.

    ●(1659) SCger 76b. marc de pommes, tr. «marac aualou.»

  • marka
    marka

    m. = (?) coquille pour «markaj» (?).

    ●(1913) DIHU 99/331. A pe hréer chistr hemb deur, é hellér eùé get er marka, doh ou fondein hag ou lakat de dranpein, gobér chistr bihan ag er guellan.

  • markaj .1
    markaj .1

    m. Marc.

    ●(1903) LZBg Gwengolo 200. markaj resin. ●(1907) VBFV.bf 50b. markaj, m. pl., tr. «marc restes de fruits foulés.» ●(1930) DIHU 231/141. Lausket hou markaj da varkein ur pendé érauk ou lakat ér presoér. ●(1934) BRUS 242. Le marc, tr. «er markaj (marc pressé).»

  • markaj .2
    markaj .2

    s. Courant marin.

    ●(c.1718) CHal.ms i. courants dans la mer, tr. «marcag', red abarh er mor.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Ratz courant d'eau sur la mer, tr. «Red, marcag a barh er mor.»

  • markajenn
    markajenn

    f. –où Marc.

    ●(1907) VBFV.bf 50b. markajen, f. pl. neu, tr. «masse (de pommes écrasées).» ●(1934) BRUS 242. Le marc, tr. «er varkajen –neu, f.»

  • markaou
    markaou

    m. Putassier.

    ●(1970) BHAF 247. eur gwir gastaouer, eur markaou, evel ma lavar Muriz.

  • markenn .1
    markenn .1

    voir marc'hkenn

  • markenn .2
    markenn .2

    f. Marc.

    ●(1934) BRUS 242. Le marc, tr. «er varken –neu, f.»

  • markez
    markez

    f. Marécage.

  • markiñ
    markiñ

    v. intr. Macérer.

    ●(1930) DIHU 231/141. Lausket hou markaj da varkein ur pendé érauk ou lakat ér presoér. ●(1943) DIHU 387/316. ou lakat épad un nebed déieu de varkein é deur sal. A pe uélér é mant market eroalh, é vent tennet ag en deur.

  • markinajoù
    markinajoù

    plur. Résidus de graisse de porc fondue.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/472. (An Ospital-Kammfroud) Markinachou ou Malkinachou : n. plur. (pas de sing.) – Graillons ; résidus de la fonte de la graisse brute de porc : ar markinachou tomm, war-bouez ma'z-eus eur meutad mad a holen ganto, n'int ket fall da zribi.

  • markinoù
    markinoù

    plur.

    (1) Marc de fruits foulés.

    ●(1876) TDE.BF 430a. Markinou, s. pl. m., tr. «le marc des fruits foulés pour faire de la boisson.»

    (2) Marc de graisse fondue.

    ●(1876) TDE.BF 430a. Markinou, s. pl. m., tr. «le marc de la graisse fondue et décantée.»

  • markiz
    markiz

    m. –ed, –ion

    (1) Marquis.

    ●(1633) Nom 285a-b. Præses limitaneus, quem Marchionem dixit Gemani a : Marquis : Marquis.

    ●(1732) GReg 605a. Marquis, tr. «Marqis. p. marqised. ar marqis. p. ar varqised.» ●(1741) RO 1119. Baronnet marquigen a tud gentil. ●(1744) L'Arm 232a. Marquis, tr. «Marquiss.. isétt.»

    ●(1857) HTB 89. eur markiz hag a oa kar d'ar roue. ●(1866) HSH 282. ar Varquichen (...) pere a c'houarne certen plaçou merquet dezo. ●(1869) SAG 108. Ma ne d'omp ket oll markizien, ne d'omp ket oll ken-nebeut lakizien.

    ●(1909) KTLR 240. Eur vech e oa eur Markis pinvidik bras.

    (2) An aotrou marquiz, an aotrou'r markiz : monseiur le marquis.

    ●(1876) TDE.BF 430a. Ann aotrou ar markiz, tr. «monsieur le marquis.» ●(18--) GBI II 326. Ann aotro 'r markis, tr. «le seigneur marquis.»

  • Markiza
    Markiza

    n. de p. Marquisa. cf. Marquesa (?)

    ●(1647) Am.ms 507. Fentis Marquisa bremaff gant Ioaic, tr. « La feinte de Marquisa maintenant avec Joaic »

  • markizerezh
    markizerezh

    f. –où local. Marquisat.

    ●(1744) L'Arm 232a. Marquisat, tr. «Marquisereah.. heu. f.»

    ●(1856) VNA 38. Marquisat, tr. «Marquisereah.»

  • markizez
    markizez

    f. –ed

    (1) Marquise.

    ●(1790) MG 45-46. Marquizesèt, Duguêzèt, ha memb Princezèt.

    ●(1869) KTB.ms 14 p 89. markizes Rozambo.

    ●(1911) BUAZperrot 861. Ar varkizez Santena.

    (2) An itron'r varkizez : monsieur le marquis.

    ●(1876) TDE.BF 430b. Ann itroun ar varkizez, tr. «madame la marquise.»

  • markiziñ
    markiziñ

    v. pron. réfl. En em varkiziñ : s'emmarquiser.

    ●(1744) L'Arm 436b. S'emmarquiser, tr. «Um varquisein.»

  • marklenn
    marklenn

    f. –où Rayon (de soleil).

    ●(c.1718) CHal.ms ii. car selon mr le moing marclen signifie rayon.

  • marklennet
    marklennet

    adj. Pommelé.

    ●(c.1718) CHal.ms i. cheual pommele, tr. «marh glas, marh marclennet.»

  • marklenniñ
    marklenniñ

    v. tr. d. (en plt du soleil) Rayonner.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Le soleil lance ses rayons sur la terre, turul dardein ara en ehaul é lagadenneu ar en doüar, en ehaul a varclenn' ar en doüar, car selon mr le moing marclen signifie rayon, et marclennein veut dire Ietter des rayons. mr d'Ing. n' Connoit point ce mot.

  • markol
    markol

    m. Grand et fort.

    ●(1924) NFLO. homme g[ran]d et grossier au physique, tr. «eur markol.» ●(1931) VALL 259b. Énorme, tr. «markol L[éon].» ●342a. très grand, tr. «se rend souvent dans le style familier par les mots pez, peziad, mell, mellad, pikol (et markol L[éon]).» ●363a. (un) homme grand et robuste, tr. «markol den.»

  • markoù
    markoù

    plur.

    (1) (en plt des pommes) Marc.

    ●(c.1680) NG 924. El margeu er pressoer.

    ●(1849) LLB 2124. er rest ag er margeu. ●(1897) EST 73. er margeu e strimpé, / Mèz, é don en ofen, er chistr dous e verwé.

    (2) (en plt du café) Marc.

    ●(1939) RIBA 63. margeu kafé.

    (3) = (?).

    ●(18--) MILg 237-238. hag e kredent e rache prest / burzudou bras, kement a Brest. / hoguen, siwaz ! he vurzudou / 'zo bet teuzet oll e markou.

  • markou
    markou

    m. Matou.

    ●(c.1718) CHal.ms I chat entier, tr. «tat cah, marcou, tar gah.»

  • markouilh .1
    markouilh .1

    adj. (météorologie) Grizilh markouilh = (?).

    ●(1899) BSEc xxxvii 146 / KRL 11. Grizilh markouilh (1) er miz Mae / A laka kerc'h e lec'h na ve, tr. «Grêle au mois de Mai, met de l'avoine où il n'y en a pas d'habitude. (1) Je ne connais pas ce mot ; le proverbe m'a été donné par l'abbé Le P... comme usité dans le Goëlo.

  • markouilh .2
    markouilh .2

    m. péjor. Galant, jules.

    ●(1978) PBPP 2.2/365. (Plougouskant) Markouilh, tr. «galant, «jules», sens péjoratif.» Aet eo da vale gant he markouilh, tr. «elle est partie se promener avec son jules.»

  • markoumelloù
    markoumelloù

    plur.

    (1) Marc de fruits foulés.

    ●(1876) TDE.BF 430a. markoumellou, s. pl. m., tr. «le marc des fruits foulés pour faire de la boisson.»

    (2) Marc de graisse fondue.

    ●(1876) TDE.BF 430a. markoumellou, s. pl. m., tr. «le marc de la graisse fondue et décantée.»

  • marl
    marl

    m. (marine) Espar qui sert à étarquer les drisses, étarqueur.

    ●(1944) GWAL 163/161-162. (Ar Gelveneg) Ar marl a zo ur varrenn goad a implijer, er bagoù dre lien, evit teurkañ startoc'h, da lavarout eo evit peurstennañ dris ar ouel pa n'heller mui hen ober war-bouez brec'hioù an dud. Ne reer gant ar marl nemet er bagoù bihan a-walc'h.

  • marlank / merlank
    marlank / merlank

    m. –ed (ichtyonymie) Merlan.

    ●(1732) GReg 618a. Merlan, poisson de mer, tr. «Marlancq. p. marlancqed.»

    ●(1850) HHO 71. Merlans, Gadus ruber & Gadus merlangus, tr. « Merlanet. » ●(1876) TDE.BF 430b. Marlañk, s. m., tr. «Merlan poisson ; pl. ed.»

    ●(1979) VSDZ 53. (Douarnenez) ar merlanked, ar moulleged en em blij gwelloc'h 'lec'h zo kerreg, tr. (p. 217) «Les merlans et les tacauds préfèrent les fonds rocheux.»

  • marlaouinañ
    marlaouinañ

    v. tr. d. Souiller.

    ●(1914) DFBP 238a. patiner (avec les doigts), tr. «marlouina.» ●(1983) PABE 102. (Berrien) marlaouina, tr. «souiller, cochonner.»

  • marlenk
    marlenk

    m. Étarqueur.

    ●(1979) VSDZ 33. (Douarnenez) aze oa un tamm koad (suivan ledandez ar vag) solut a-walc'h a oa lesanvet ar marlenk, tr. (p. 201) «il y avait un morceau de bois (selon la largeur de l'embarcation) assez solide que l'on avait surnommé le marlenk…»

  • marlonk .1
    marlonk .1

    adj.

    (1) Vorace.

    ●(1872) ROU 108b. Vorace, tr. «marlonc.» ●(1874) FHB 504/271a. o lavaret e voa he vugale marlonk, ne voa netra evit ho c'harga.

    ●(1900) KZVr 104 - 18/02/00. (Lannuon) Marlonk pe glout, a ve laret en Leon-Uhel ha Treger-Izel, euz eun den pe eul loen a ve dirankoun. ●(1924) FHAB Kerzu 446. ar aerouant marlonk ma oa ar gouarnamant. ●(1925) FHAB Ebrel 131. beza ker marlonk a zo divalo d'eur c'hristen !

    (2) =

    ●(1907) DRSP 56. Hag e c'hinou marlonk digor rez e ziskouarn. ●(1924) NFLO. gueules dévorantes, tr. «skrinou marlonk.»

    (3) par ext. Qui dénote une envie de dévorer.

    ●(1926) FHAB Du 425. Ar c'haz a zebras e lodenn, d'ar red, p'en devoe he debret e selle gant e zaoulagad marlonk ouz an diou gouign a jom war blad ar perroked.

  • marlonk .2
    marlonk .2

    m. –ed Homme vorace.

    ●(1908-1910) VROJ Here-Kerzu. Ar marlonk divalo ! (d'après KBSA 251). ●(1923) KNOL 209. Eno, e tebrez evel eur marlounk. ●(1930) FHAB Here 370. en em zizober eus ar marlonk. ●(1932) FHAB Kerzu 516. o tebri bara ha kig-sall, evel eur marlonk. ●(1955) STBJ 16. setu kavet eur preiz a-zoare gant ar marlonk digernez.

  • marlonkerezh
    marlonkerezh

    m. Gloutonnerie.

    ●(1914) DFBP 157a. gloutonnerie, tr. «Marlonkërez.»

  • marlonkez
    marlonkez

    f. –ed Femme vorace.

    ●(1932) FHAB kerzu 434. Ken bec'hiet e oa bet ar varlonkez ma chomas eur pennad mat eno difiñv evel badaouet d'ezi.

  • marlouan
    marlouan

    m. –ed (ichtyonymie) Merlan.

    ●(1732) GReg 618a. Merlan, poisson de mer, tr. «Marloüan. p. marloüaned.»

    ●(1876) TDE.BF 430b. Marlouan, s. m., tr. «Merlan poisson ; pl. ed.»

  • marmit
    marmit

    m. –où Marmite.

    ●(1856) VNA 50. une Marmite, tr. «ur Marmit.»

  • marmitad
    marmitad

    m. –où Contenu d'une marmite.

    ●(1985) ADEM 44. (An Arradon) ur pezh marmitad soubenn.

  • marmiton .1
    marmiton .1

    m. –ed Marmiton.

    ●(17--) ST 198. Ne d-oun ket marmiton, nag e spi da veza, tr. «Je ne suis pas un marmiton, moi, ni n'espère le devenir.»

  • marmiton .2
    marmiton .2

    s. Marmite.

    ●(1633) Nom 162a-b. Lebes : chaudron ou marmite : chaodouron, marmittoun, pot ouarn bras.

  • marmitonez
    marmitonez

    f. –ed Aide cuisinière.

    ●(17--) ST 174. Hag eno e chomaz evel marmitounez, t. «elle y resta pour laver la vaisselle.»

  • marmor
    marmor

    s. Marbre.

    ●(1963) LLMM 99/262. Damc’hlas en amheol, e seblante ivez an delwennoù marmor gwenn.

  • marmotat
    marmotat

    v.

    (1) V. intr. Marmotter.

    ●(1744) L'Arm 26a. Barbotter entre les dents, tr. «Marmotatt.» ●(1790) MG 39. Marmotaad e rait inemb d'er hoh Person, rac me oai avar ; marmottad e rér inemb de hennèn, rak m'en dai stréh a vanche ; ha me zou-mé caus ? ●48. me varmot attàu inemb d'em Hovezour.

    (2) V. tr. d. Marmotter.

    ●(1834) SIM 266. pe a varmote pedennou.

  • marmouz
    marmouz

    m. –ed, –ion

    I.

    A. (zoologie)

    (1) Singe.

    ●(1612) Cnf 33a. vn serpant, hac vn marmous. ●(1633) Nom 18b-19a. Nasus resimus : nez recrochu, camu : fry camuer (lire : camus), fry touing, fry marmous. ●34b. Simius, simia, cluna : singe : vr marmous, moumis, mouns, sing.

    ●(1659) SCger 111a. Singe, tr. «marmous, p. et.» ●158b. marmoux, tr. «singe.» ●(c.1718) CHal.ms ii. guenon, tr. «marmous, marmouset.» ●guenuche, tr. «marmousic.» ●357. marmot, tr. «marmous.» ●(1732) GReg 869a. Singe, animal, tr. «Marmous. p. marmoused.» ●Petit singe, tr. «Marmousicg. p. marmousedigou.» ●(17--) ROus.ms. Marmous, tr. «singe.» ●(17--) EN 889. a dreus des fas marmous, tr. «à travers ta face de singe.» ●1161. marmougen, leoned, tr. «singes, lions.»

    ●(1838) OVD 124. marmousèd ha perroquedèd. ●(1879) GDI 23. ean e hras dégassein inou ur marmous péhani e chervijé d'é zivertissemanteu.

    ●(1922) EOVD 127. ur marmouz pé ur perroket. ●(1922) IATA 22. ar merc'hed, i a zo kuriuz evel marmouchen. ●(1963) LLMM 99/266. Marmouzed a bep ment a skrije en ur grapal war lein ar gwez.

    (2) fam. (en plt d'autres animaux) Ur marmouz a gi : un drôle de chien.

    ●(1958) BLBR 113/14. ouspenn e varmouz a gi hag e loan daonet.

    B. (en plt de qqn)

    (1) péjor. Môme, marmot, morveux.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Vous n'estes qu'un petit baboüin, tr. «n'endoch nemeit ur marmous.»

    ●(1878) EKG II 158. Penaoz, marmouz, emez-han, (…) ne lavari ket di-me piouz a zo eat dre aman (…) ?

    ●(1919) DBFVsup 48a. marmouz, tr. «terme de mépris en parl. à un enfant.» ●(1924) BILZbubr 39/865. Ac'hanta 'ta, marmoujen ! mec'hieien ! boued ar gounnar !... ●(1924) BILZbubr 42/975. Marmouz fall ! eme ar brigadier. ●(1925) FHAB Mae 177. Petra zo ganit aze, marmouz fall ?

    (2) (insulte) Homme laid.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. on a marié cette fille a un uilain magot, tr. «dimeet é er verh sé d'ur vil a varmous.»

    ●(1900) KAKE 173. Jilez an ormider, marmouz euz ar falla. ●(1908) PIGO II 100. Ne chomfet ket aze 'pad an ofernn marmouzien 'zo ac'hanoc'h !

    (3) Homme à femmes.

    ●(1732) GReg 521a. Impudique, qui a renoncé à la pudeur & à la chasteté, tr. «(par attribution, marmous.»

    C. (en plt de qqc.) Petite pipe en terre.

    ●(1919) DBFVsup 48a. marmouz, tr. «courte pipe de terre.» ●(1972) LIMO 25 mars. er ré goh e chaché ar ou marmouz get pasianted.

    II. [en apposition]

    (1) Butun-marmouz : chaton des châtaigniers (que fument les enfants).

    ●(1955) STBJ 146. gwez-kistin, goloet an douar dindano gant ar butun marmouz pe ar bleuñ gweñvet kouezet diouto.

    (2) Tabok-marmouz : chaton des châtaigniers (que fument les enfants).

    ●(1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) Tabok-marmouz : bleuñv ar gwez-kistin, a vez fumet gant ar vugale.

    (3) Yann varmouz : personnification des enfants.

    ●(1948) KROB 4/1. divesker Yann-varmouz a horjelle gant ar skuizder.

    (4) Fri-marmouz : gamin, môme.

    ●(1973) SKVT II 154. Te n'out nemet ur fri-marmouz, evit c'hoazh.

    (5) Kraoñ-mamouz : cacahouètes.

    III.

    (1) Kurius evel ur marmouz : très curieux.

    ●(1922) IATA 22 *Alan Yann. Sell-ta, Charlic ! Me 'keda, ne ket eur vaouez oun : ar merc'hed, hi a zo kuriuz evel marmouchen. ●(1955) STBJ 55 (K) Y. ar Gow. Ken kurius e oan hag eur marmouz, dalc'hmat o vont, dre ar c'hostez-kêr, eus an eil ti d'egile.

    (2) Malisius evel ur c’hozh marmouz : très malicieux.

    ●(17--) CHal.ms ii 340. malicieus comme un vieus Singe, tr. «malicius el ur c'hoh marmous.»

    (3) Traitour evel ur marmouz : traître.

    ●(1878) SVE 624. Traitour evel eur marmous, tr. L.-F. Salvet «Traître comme singe.»

    (4) (Lijer, skañv, soubl) evel ur marmouz : très léger.

    ●(1906) KANngalon Gwengolo 208. Ha ken soubl hag eur marmouz he tirinklaz hed va c’hein. ●(1932) DOGA 27 (Ki) J. Riou. An hini bras, bras evel eur skeul; an hini bihan, skañv evel eur marmous. ●(1955) STBJ 93 (K) Y. ar Gow. Un doare morian bihan, un tamm raker houarn gantañ en e zorn, a zave da genta, e toull ar moged, ken lijer hag eur marmouz.

    (5) Bezañ kouezhet azen e droug marmouz : voir azen.

  • marmouzad
    marmouzad

    m. –où Contenu d'une pipe.

    ●(1932) BRTG 115. Hoah ur marmouzad butum.

  • marmouzañ / marmouzat / marmouziñ
    marmouzañ / marmouzat / marmouziñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Contrefaire (une marchandise).

    ●(1931) VALL 151a. Contrefaire une marchandise, tr. «marmouzañ T[régor].» ●294a. Falsifier, tr. «marmouzañ.»

    (2) Bâcler (un travail).

    ●(1982) PBLS 59. (Sant-Servez-Kallag) marmouziñ, tr. «bâcler le travail.»

    II. V. intr. Gesticuler.

    ●(1908) FHAB Du 335. eme ar pez fall o varmouzat.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...