Devri

Recherche 'kor...' : 383 mots trouvés

Page 7 : de koronin (301) à korvigellat (350) :
  • koroniñ
    koroniñ

    v. intr. Être plein d’asticots.

    ●(1732) GReg 953a. Il s’engendre des vers dans ces chairs cuites, tr. «Controñni a ra ar c’hicq mâ. courôni a ra &c.»

  • koronk
    koronk

    voir kouronk

  • Koronk
    Koronk

    Ar C’horonk : Le Coron / Corong (affluent de l’Hyères et étang, Locarn).

    ●(1732) GReg 75a. Lénn ar coroncq.

    ●(1977) HYZH 117/9. E-kerz an hañv e tremen tud, o klask traonienn ar C'horeg (E galleg : Le Coron. Ar C'horeg am eus klevet e Sant-Nigouden.

  • korporal .1
    korporal .1

    adj. Corporel.

    ●(1575) M 424. hon maru corporal, tr. «notre mort corporelle.» ●(1612) Cnf 58b. pligiadurez corporel. ●(1621) Mc 89. gand e daoulagat corporel.

  • korporal .2
    korporal .2

    m. –ed Caporal.

    ●(1732) GReg 135a. Caporal, bas officier d'infanterie, tr. «Carporal. p. carporaled. corporal. p. corporaled.»

    ●(1878) EKG II 200. korporal enn eil rejimant soudarded var droad.

    ●(1931) VALL 95b. Caporal, tr. «kaporal, korporal pl. ed.»

  • korporal .3
    korporal .3

    m. –ioù (religion) Corporal, linge sur lequel le prêtre met le calice et l'hostie.

    ●(1499) Ca 47a. Corporal. g. idem.

    ●(1732) GReg 213b. Corporal, linge beni & sacré, tr. «Corporal. p. corporalyou.» ●(1727) HB 90. Dre'r C'horporal ha couls dre an douzyer.

    ●(1867) FHB 145/323b. eur c'horporal fresc var an aoter. ●(1876) TDE.BF 363b. Korporaill, korporaillou, s. pl. m., tr. «Corporal, linge béni à l'usage des églises.»

    ●(1906) KPSA 75. ar baraz sakr ruz oll, hag ar c'horporal leun a c'hoad. ●(1906) KANngalon Eost 185. lakeat a reaz ar c'horporal var ar c'halir. ●(1911) KANNgwital 105/58. al lienen aoter hanvet Corporal.

  • korporañs
    korporañs

    f. Corpulence.

    ●(c.1500) Cb 48b. [corff] g. corpulence. b. corporancc.

  • korr
    korr

    m. –ed

    (1) Nain.

    ●(vBr) BNF lat. 10289 f° 69a (DGVB 50b, 119a). abacus.i.corr.

    ●(1499) Ca 47a. Corr. g. corre. l. hic nanus / ni.

    ●(1782) GReg 648b. Nain, extraordinairement petit, tr. «Corr. p. corred.»

    ●(1858) GBI I 134. Ar c'hemener hag ar c'horred. ●(1867) BBZ III 164. feunteun-gwer-ar-c'horred, tr. «la fontaine du ruisseau des nains.» ●(1876) TDE.BF 363b. Korr, s. m., tr. «Nain imaginaire ; pl. ed.»

    (2) enfant. Terme d'affection à l'égard des enfants.

    ●(1976) LIMO 18 septembre. Kleùet em es mammeu é lared : deit-man gorrig.

  • korrandon
    korrandon

    m. –ed Ondin. cf. kornandon

    ●(1499) Ca 46b. Corrandon. g. cornandon ou nain.

    ●(1659) SCger 82b. nain, tr. «corrandon, p. et.»

    ●(1873) KTB.ms 15 p 305. seiz korandon, o tansal en kelc'h.

  • korrandonez
    korrandonez

    f. –ed Ondine.

    ●(1898) RECe xix 319. Dans une version de la chanson de Renaud que m'a chantée la femme Sité, de Plougonver, se trouvent ces vers : Eur gorañdonès 'n eus rañkontret ; / 'Gorañdonès gwisket en gwenn, / Ha 'baz 'n hi dorn eur groaz-nouenn, tr. «il a rencontré une fée ; une fée vêtue de blanc, ayant à la main une extrême-onction.»

  • korre
    korre

    coll. (phycologie) cf. morgorre

    (1) Frondes de laminaires.

    ●(1915) KZVr 113 - 02/05/15. Breuriez-Vreiz donne : kalkut ou melkern, grosse tige de goémon dont les feuilles s'appellent korre. ●(1994) BRRI 25. Frizeier ha korre oa kordennet en-dro d’ar penn ha d’an divesker.

    (2) Algues Himanthalia elongata.

    ●(1968) NOGO 214. Himanthalia elongata. korre, (Porzall, Landada, Guisseny). ●(1978) BZNZ 50. (Lilia-Plougernev) Pa veze fall an amzer, gant an avelaj e teue bezhin-torr : bezhin du, korre, meles... tr. «(THAB 1/34-35) Quand le temps était mauvais, avec les grands vents, il venait du goémon à la côte : du goémon noir, des lacets, du varech...» ●108. E Kemenez 'm eus troc'het bejin du ie. Da penn-kentañ oant mat tout. Korre veze great an dra-se ; an dra-se zo 'c'hist fisel aze – korre, hag a bejin du, melañjet tout 'touez tali. ●(1979) THAB 39. (Lilia-Plougernev) Lacets : algues, Himanthalia elongata.

    (3) Algues Ascophyllum nodosum.

    ●(1968) NOGO 213. Ascophyllum nodosum. korre : Porz-Paol, Melon, Porspoder. ●(1987) GOEM 142. Autant les charges de tali (laminaria digitata) tiennent bien, autant les charges de korre (Ascophyllum nodosum) ont tendance à glisser.

    (4) Algues Chorda filum.

    ●(1968) NOGO 221. Chorda filum. korre : Saint-Pabu, Landeda, Perros en Plouguerneau, Kellerdud en Plouguerneau, Korrejou en Plouguerneau, Guisseny.

    (5) Korre gouez : Himanthalia elongata.

    ●(1968) NOGO 214. Himanthalia elongata. korre 'gu:ez, korre «sauvage» : Melon.

    (6) Bezhin-korre : Chorda filum.

    ●(1964) PBED 37/210. On trouve bejin korre e Portsall pour le Chorda filum et l'Himanthalia elongata.

    (7) Bezhin-korre : Himanthalia elongata.

    ●(1964) PBED 37/210. On trouve bejin korre e Portsall pour le Chorda filum et l'Himanthalia elongata.

  • korread
    korread

    coll. Lanières.

    ●(1792) HS 213. hou dihusque hac hou fouettal guet courriat.

  • korreek
    korreek

    adj.

    (1) Coriace.

    ●(1872) ROU 79a. Coriace, tr. «Correog.» ●98a. Raccornir (se), tr. «Dont correog. 

    ●(1905) HFBI 492. kick korréoc a vézé ivé da chaokat.

    (2) (en plt de qqn) = (?) Coriace (?).

    ●(1872) FHB 384/151b. bugaleou distrantel, goazed korreok ha merc'hed grac'herezed.

  • korreenn
    korreenn

    f. –où, korreoù Lanière de cuir.

    I.

    ●(1499) Ca 47a. Correenn. g. couroye.

    ●(1659) SCger 29b. coroie, tr. «correen.» ●138b. correen, tr. «couroie.» ●(1732) GReg 225b. Courroye, laniere de cuir, tr. «Correënn. p. correënnou. Van[netois] correyen. p. correyëu.»

    ●(1867) BUE 57. eur boto ler teo, prennet gant koreo. (...) sant Ervoan a e oa he voto war goreo, e-lec'h solio dienep. ●(1884) BUR I 24. En dro d'he ziou-har (...) gant koreenno gamacho en kroc'hen ki. ●(1889) CDB 155. Oann soubl 'vel eur gorreen, tr. «j'étais souple comme une courroie.»

    ●(1902) PIGO I 154-155. Ar skourje a oa lêr dru, peder gorreen a zeiz troatad hed oc'h ober anean.

    II.

    (1) Sevel/Tennañ ur gorreenn diwar kein ub. : fouetter qqn jusqu’au sang.

    ●(1732) GReg 428b. Foüetter jusqu'au sang, tr. G. Rostrenenn «tenna coreenn da ur re.» ●(1790) MG 178 (G) I. Marion. P'hi devezai sàuét ur gourhèn diar me hain én amzér ma tegassen dehi treu e lairèn du-hont ha du-men, me vezai hum gorrigét.

    ●(1909) FHAB Du 344 *Laouig Beg ar Spins. Barba a lavar, sûr, rei eur roustad d'ar c'hemener hir ha tenna korren da Gou. ●(1942) VALLsup 117. Molester, tr. F. Vallée «tenna koreenn (qqn. da, ouz u. b.) popul.»

    (2) Tennañ korreennig da ub. : expression de menace à l’endroit de qqun.

    ●(1955) STBJ 19-20 (K) Y. ar Gow. Deut ama ma vo tennet korrennig doc'h !

    (3) Tailhañ korreenn da ub. : donner du fil à retordre à qqun.

    ●(1878) SVE 648. Me 'daillo korrean d'ehan, tr. L.-F. Salvet «Je lui taillerai courroie. (Je lui donnerai du fil à retordre.)»

    (4) Sevel korreoù a-hed-da-hed da gorf ub. : fouetter qqn jusqu’au sang.

    ●(17--) CCn 1627. groet seuel coreo a het a het d-o chorff, tr. « Il leur fit couper des courroies d’un bout à l’autre de leur corps. »

  • korreksion
    korreksion

    f. Correction.

    ●(1499) Ca 47a. Correction. g. idem ou chatiement gracieusement faict par parole. ●(1621) Mc 21. euit correction.

  • korrektor
    korrektor

    m. –ed

    (1) (religion) Correcteur des minimes, etc.

    ●(1732) GReg 214a. Correcteur, Superieur de Minimes, tr. «Corrector. p. correctored. an tad corrector.»

    (2) Correcteur de collège.

    ●(1732) GReg 214a. Correcteur de college, tr. «Corrector. p. ed. ar c'horrector.»

  • korrelar
    korrelar

    s. & adv.

    (1) S. Corollaire.

    ●(1499) Ca 47a. Correllar. g. correllaire.

    (2) Adv. Ez korrelar : corollairement.

    ●(c.1500) Cb 49a. gal. correlairement. b. ez correllar.

  • korrig
    korrig

    s. –ed Nain.

    ●(1659) SCger 82b. nain, tr. «corrig, corriguet, p. et.» ●(1732) GReg 648b. Nain, extraordinairement petit, tr. «corricq. p. corrigued.»

    ●(1869) SAG 24-25. petra eo ar Gorriked ? (…) Ne deo ket laboused-mor eo ar Gorriked. ●(1871) RECe I 228. Bin, ban, Corriganan, / Pelec'h e moc'h epad ar goan ? / – 'Barz un toullic, 'barz an douar Da gortoz an amzer clouar, tr. «Bin, ban, Naine, / Où es-tu pendant l'hiver ? / – Dans un petit trou, dans la terre, / Pour attendre le temps tiède.»

    ●(1910) MAKE 82. Toull ar C'horrig. ●(1923) FHAB Genver 10. Ar c'horriked pa weljont anezan. ●(1923) FHAB Genver 10. Argad ! eme ar c'horred. ●(1955) STBJ 72. al lutined, ar c'horriged. ●154. ar c'horriged.

  • korrigan
    korrigan

    s. –ed

    (1) M. Nain.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. pigmée, tr. «gouriguian gouriguiannet, nain.» ●pygmée, tr. «corriguan, corriguannet.» ●(1732) GReg 648b. Nain, extraordinairement petit, tr. «Van[netois] corrigan. p. corriganed. corrigant. p. corriganted.» ●(1744) L'Arm 25a. Bamboche, tr. «Gorrigantt.. ndétt. m.» ●250a. Nain, tr. «Corrigantt.. andétt. m.»

    ●(1858) GBI I 134. Setu ar c'horriganed. ●(1871) RECe I 231. Deut euz ar vro ar C'horriganed, tr. «Il est venu du pays des Naines.»

    ●(1903) KRZV Du/Kerzu. ar c'horriganed. ●(1907) VBFV.bf 43a. korrigan, m. pl. –añned, tr. «nain, lutin.» ●(1908) FHAB Gwengolo 277. an teuzed, ar c'horriganed hag an ankou.

    (2) F. Fée.

    ●(1906) CDFi octobre (d’après KBSA 122). Setu aze eur gorrigan binvidik avat !

  • korriganenn
    korriganenn

    f. -ed Fée.

    ●(1962) EGRH I 41. korriganenn f. -ed, tr. « fée. »

  • korriganez
    korriganez

    f.

    (1) Naine.

    ●(1744) L’Arm 250a. Naine, nabote, tr. «Corrigannéss.. ézett f.»

    (2) Femme de très petite taille.

    ●(1942) DHKN 71. Didanè (= dindan an tasoù) tuelligeu melén braùeit d’hé bizied korriganéz.

  • korrigez
    korrigez

    f. –ed Ondine.

    ●(1870) MBR 44. eur gorrigez vad ha leal, tr. «petite fée bonne et loyale.»

    ●(1970) GSBG 42. (Groe) kourrigez, tr. «ondine.»

  • korrij .1
    korrij .1

    adj. Correct, sans fautes.

    ●(1732) GReg 214a. Correct, ecte, qui n'a point de fautes, tr. «corrich.» ●Correctement, tr. «èn ur fæçzon corrich.»

  • korrij .2
    korrij .2

    m.

    (1) Correctif, élément modérateur.

    ●(1732) GReg 13b. Adoucissement, correctif, tr. «Courrich. p. Courrigeou.» ●214a. Correctif, adoucissement, tr. «Corrich. p. corrijou.»

    (2) Action de corriger.

    ●(1732) GReg 214a. Correction, l'action de corriger, tr. «Corrich. p. corrijou.»

    (3) (imprimerie) Correction d'un ouvrage.

    ●(1732) GReg 214a. Correction, retranchement des fautes d'un ouvrage, tr. «corrich.»

    (4) Correction, punition.

    ●(1824) BAM 254. Arabat ez ê e teuffe un deneridiguez faus da ampeich ar c'hourich-se. ●255. ar c'hourrich-se a dle beza hervez o oad.

  • korrijadur
    korrijadur

    m. –ioù Correctif, élément modérateur

    ●(1732) GReg 214a. Correctif, adoucissement, tr. «corrijadur. p. corrijaduryou.»

  • korrijamant
    korrijamant

    m. –où Correction.

    ●(1838) OVD 130. Ur menah e andur ur gorrigemant huerhue aberh é briol.

  • korrijañ
    korrijañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Corriger.

    ●(1612) Cnf.epist 7. d'on courrigeaff-ni fraternelamant.

    ●(1732) GReg 214b. La correction fraternelle est commandée par l'Evangile, tr. «an avyel vénniguet a c'hourc'hémenn deomp courrigea hon hentez gant carantez vras, èntre Douë ha ny.»

    ►[infinitif au négatif]

    ●(1519) M 1033. A fault na courrigaff, ent scaff ne compsaff quen, tr. E. Ernault, «faute de le corriger, je ne parle point à la légère.» tr. R. Hemon, HSMB § 186, «for wan of correcting (litt. not correcting).»

    (2) Châtier.

    ●(1499) Ca 49a. Courrigaff. g. corriger, chastier, amander. ●(1612) Cnf 33b. corrigaff ha castizaff ho bugale.

    ●(1732) GReg 214b. Corriger, reprendre, châtier, tr. «courrigea. pr. courriget.»

    ●(1824) BAM 254. o courrigea ho crouadur.

    (3) Tempérer.

    ●(1732) GReg 214b. Corriger, adoucir, temperer, tr. «corrigea. p. corriget.»

    II. V. pron. réfl. En em gorrijañ : se corriger.

    ●(1710) IN I 134. hep sonjal morse-tout en em gourrija diouz ar pec'hejou veniel-se. ●(1790) MG 306. eit hum gorrigein a zevri.

    ●(1911) SKRS II 126. e ranker poania d'en em gorrija. ●181. e lakfent guelloc'h ho foan d'en em gorrija.

  • korrijapl
    korrijapl

    adj. Corrigible.

    ●(1732) GReg 215a. Corrigible, qui peut se corriger, tr. «corrigeapl. courrigeapl.»

  • korrijer
    korrijer

    m. –ion Correcteur.

    ●(1732) GReg 214a. Correcteur, qui corrige, tr. «Corriger. p. corrigéryen. courriger. p. yen.»

  • korrijerez
    korrijerez

    f. –ed Correctrice.

    ●(1732) GReg 214b. Correctrice, celle qui corrige, tr. «Courrigerès. p. courrigeresed.»

  • korrijet
    korrijet

    adj. Corrigé.

    ●(1621) Mc i. An oll guelet ha corriget.

  • korrijipl
    korrijipl

    adj. Corrigible.

    ●(c.1500) Cb 50b. [courrigaff] g. corrigibles. bri. corrigibl.

  • korryar
    korryar

    f. korryer (ornithologie) Perdrix.

    ●(1895) GMB 286. On dit à Sarzeau er gouliar la perdrix.

    ●(1950) KROB 31-32/17. kan klemmus ar gorryar e mesk an edeier melen.

  • korsaj
    korsaj

    m. Corpulence.

    ●(1633) Nom 267a. Quadratus : beau corsage : vn corf caezr, corsaig brao.

  • korsed
    korsed

    s. Corset.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 121). Corsset, corset. ●(1499) Ca 47a. Corset. g. idem.

  • kortualoù
    kortualoù

    voir kotueroù

  • korupsion
    korupsion

    f. Corruption (physique).

    ●(1530) Pm 65. Gant corruption terribl en aer tr. « Avec une corruption terrible dans l'air » ●(1633) Nom 264b. Sideratio : la corruption totale d'vn membre : an corruption total ves á vn membr.

  • korve
    korve

    s. Corvée.

    (1) Korve an hentoù : corvée de route.

    ●(1985) OUIS 184. les corvées de route, tr. « korre’nichou ».

    (2) Korve-nezañ : travail de la laine.

    ●(1985) OUIS 270. L’hiver, les soirées sont essentiellement occupées au travail de la laine : ce sont les korre’ neza.

  • korveenn
    korveenn

    f.

    (1) Corvée.

    ●(17--) EN 2818. petore corueen o heus antreprened, tr. «quelle corvée vous avez entreprise.»

    (2) Personnes qui sont de corvée.

    ●(1919) BUBR 6/162. Brière a zigouez d'ezan mont da ren ar gorveen genta. ●164. Goude kreisteiz ez a eur gorveen da gazern Marceau da-vit boued.

  • korvenn
    korvenn

    f./m. Foyer de forge.

    ●(1895) GMB 121. pet[it] Trég[uier] korvenn m. rebord dans le fond de la cheminée pour mettre les trépieds.

    ●(1942) VALLsup 81b. Revêtement de terre glaise du fond du foyer, tr. «korven m. (ar c'horven).» ●(1996) CRYK 169. Ludu ar gorvenn, tr. «La cendre du foyer de la forge.»

  • korvent
    korvent

    voir korwent

  • korventek
    korventek

    voir korwentek

  • korventenn
    korventenn

    voir korwentenn

  • korventennek
    korventennek

    voir korwentennek

  • korver
    korver

    m. –ed (ornithologie) Hibou.

    ●(1907) VBFV.fb 51b. hibou, tr. «korvérig, m.» ●(1934) BRUS 252. Un hibou, tr. «ur horvér –ed.»

  • korvetenn
    korvetenn

    f. –où (marine) Corvette.

    ●(1732) GReg 227a. Courvette, ou corvette, vaisseau leger, tr. «Corvetenn. p. corvetennou.»

    ●(1874) FHB 488/143a. eul lestr all hag a zo da nebeuta eur gorveten ?

    ●(1914) DFBP 67b. corvette, tr. «Korveten.» ●(1931) VALL 157b. Corvette, tr. «korvetenn f.»

  • korvez
    korvez

    s. –ioù Corvée.

    ●(1767) ISpour 92. Unn avariciuss e garnage, e palaforce er-ré-ral d'obér corvéyeu, de zaccore dehou mui eit n'enn-dess groeit.

    ●(1824) BAM 78. ober dezàn aneriou ha corveziou, nezadegou, charreou, deveziou.

  • korvigell
    korvigell

    f. –où

    I.

    (1) Zigzag, sinuosité, détour.

    ●(1990) TTRK 180. Etre Landerne ha Kemper e rae al linenn-se kalz korvigelloù.

    (2) Partie embrouillée d'une corde, etc.

    ●(1931) VALL 248b. partie embrouillée (d'une corde, d'un écheveau, etc.), tr. «korvigell f.»

    II. sens fig.

    (1) Fourberie.

    ●(1876) TDE.BF 364a. Korvigell, s. f., tr. «Ruse, fourberie, artifice, malice ; pl. ou.» ●(1877) EKG I 7. An diaoul, n'euz nemed trubarderez ha korvigell en he gorf.

    ●(1943) FATI 64. ar Yann Digredenn n'eus nemet korvigell en e gorf.

    (2) C'hoari korvigell : ruser.

    ●(1981) ANTR 103. Gouzoud a ra pe ne ra c'hoari korvigell, emechañs eme eun all…

    (3) Hep korvigelloù : sans détour.

    ●(1912) MMPM 130-131. En droïad he-ma a ïeaz da gaout he amezek hag hep korvigellou : «Penaoz a rez te, Per, evit beza pinvidik (…) ?»

    III. Gouzout korvigelloù ub. : connaître les menées secrètes de qqun.

    ●(1890) MOA 339 (L). Je connais ses menées sourdes (secrètes), tr. J. Moal «me a oar he gorvigellou.»

  • korvigellañ / korvigellat
    korvigellañ / korvigellat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Zigzaguer.

    ●(1877) MSA 92. hag ar gurun en eur gorvigella, a guez var bount al lestr.

    (2) Se contorsionner, se contourner.

    ●(1876) TDE.BF 364a. Korvigella, korvigellat, v. n., tr. «se contourner, parlant des serpents, etc.» ●(1890) MOA 184a. Contourner (Se) v. pron. Parlant des serpents, tr. «korvigella, v. n.»

    ●(1908) FHAB Mezheven 180. evel an aër o korvigellat.

    (3) Se brouiller.

    ●(1876) TDE.BF 364a. Korvigella, korvigellat, v. n., tr. «Se contourner, ou se brouiller, parlant du fil, etc.» ●(1890) MOA 184a. Contourner (Se) v. pron. Parlant du fil, tr. «korvigella, v. n.»

    (4) sens fig. Frauder, tromper.

    ●(1876) TDE.BF 364a. Korvigella, korvigellat, v. n., tr. «Par exension, frauder, tromper.»

    II. V. tr. d.

    (1) Tortiller, cordeler.

    ●(1870) FHB 280/147b. o korvigellad he varo griz. ●(1872) ROU 83a. Entortiller, tr. «Corvigella.»

    (2) Tordre (ses membres), se contorsionner.

    ●(1889) ISV 99. Hirra a eljont da ober, e voue, gant an amzer, miret outhan na fringe ha na gorvigelle kement he izili.

    III. V. pron. réfl. En em gorvigellañ : se tordre.

    ●(1912) MMPM 81. En em gorvigella a ra var he gador ; eur boan griz hen deuz en he vouzellou.

  • korvigellat
    korvigellat

    voir korvigellañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...