Recherche 'ka...' : 2103 mots trouvés
Page 13 : de kaludi (601) à kamarenn (650) :- kaludikaludi
m. Grange.
●(1988) TIEZ II 19. La grange, construction entièrement réalisée en maçonnerie et dûment close par des portes cochères, porte la même dénomination : karr-di mais encore kaludi ou grañj selon les lieux.
- kalurkalur
m. -ioù cf. kalir
(1) Calice.
●(1911) BUAZperrot 236. e galur aour. ●(1912) MMPM 134. ebarz ar c’halur. ●(1962) EGRH I 24. kalur m. -ioù, tr. « calice. »
(2) Verre à pied.
●(1962) EGRH I 24. kalur m. -ioù, tr. « verre à pied. »
- kaluriadkaluriad
m. -où cf. kaliriad
(1) Contenu d’un calice.
●(1911) BUAZperrot 295. ar c’haluriad c’hoervoni. ●(1943) FATI 31. goude-se e rann ar c’haluriad etre jasinta ha Fañchig. ●(1962) EGRH I 24. kaluriad m. -où, tr. « plein un calice. »
(2) fam. Grand verre.
●(1929) FHAB Ebrel 132. e tiskargas eur mell kaluriad gwin. ●(1962) EGRH 24. kaluriad m. -où, tr. « un grand verre à pied. »
- kalvarkalvar
m. –ioù Calvaire (monument).
I.
●(1659) SCger 19a. caluaire, tr. «Caluair.»
●(1860) BAL 249. ar garantez oc'h euz discuezed din var ar c'halvar.
●(1909) NOAR 1. e tiredent d'ar groaz, d'ar c'halvar. ●(1912) BUAZpermoal 917. Eur c'halvar kaer ha ter feunteun. ●(1929) FHAB Genver 14. eur c'halvar kaer war eur jichenn a bemp derez. ●(1931) FHAB Genver 27. he c'halvariou kizellet. ●(1931) VALL 92a. Calvaire, tr. «Kalvar m. pl. iou.»
II. Kaout kroaz ha kalvar : voir kroaz.
- kalvari
- kalvennig
- kalvezkalvez
m. –ion, kilvizion, kalvezerion
(1) Charpentier.
●(1499) Ca 30a. Caluez. g. charpentier. ●126b. Linenn maçzon pe caluez. l. hic amusis / sis. ●137a. Mestr caluez. g. mastre charpentie. ●(c.1500) Cb. Quiluizien charpentiers. (d'après GMB 556).
●(1659) SCger 22b. charpentier, tr. «caluez pl. quilvizien.» ●135a. caluez, pl. quiluizien, tr. «charpentier.» ●(c.1718) CHal.ms i. charpentier, tr. «h/calué, pl. queluerion, queluion.» ●(1732) GReg 154a. Charpentier, tr. «Qalvez. p. qilvizyen. Van[netois] Qalve. p. qelveyon.»
●(1857) CBF 56. Per a oa he vicher beza kalvez, tr. «Pierre était menuisier de son état.» ●(1876) TDE.BF 316a. Kalve, s. m. V[annetais] T[régor] C[ornouaille], tr. «Charpentier ; pl. kilveion, kilvion.» ●(1889) SFA 148. mansounerien ha kilvizien o sevel eur gouent. ●(1894) BUZmornik 203. kalvez dre vicher.
●(1903) LZBg Meurzh 57. Kilvion ha Masoned. ●(1907) PERS 162. karer ha kalvez deuz he vicher. ●(1907) BSPD I 308. er vechér a galvé. ●(1911) SKRS II 36. kalvez dioc'h he vicher. ●(1920) AMJV 66-67. eun nebeut artizaned : marichaled, kilvizien, mansounerien.
(2) Bank-kalvez, taol-galvez, torchenn-galvez : établi.
●(1942) SAV 24/79-80. Eur gwele n'eo ket kaer eur bank-kalvez.
(3) (botanique) Louzaouenn-ar-c'halvez : achillée millefeuille.
●(1732) GReg 491a. L'herbe au charpentier, & au cocher. (On l'appelle autrement, mille feüille, ou l'oreille du petit bonhome, tr. «Lousaouënn ar c'halvez.»
●(1879) BLE 60. Achillée millefeuille. (A. millefolium. L.) Louzaouen ar c'halvez. – Herbe au charpentiers.
●(1933) OALD 45/213. Louzaouen ar c'halvez, tr. « Achillée millefeuille .»
- kalvez-mein
- kalvezatkalvezat
voir kalveziat
- kalvezerez
- kalvezerezh
- kalveziadurkalveziadur
m. Petits copeaux.
●(1962) TDBP ia 55. eet toud e kalvichadur (kalveziadur), tr. «usé à force de l'amenuiser.»
- kalveziat / kalvezat / kalveziñkalveziat / kalvezat / kalveziñ
v. tr. d. cf. kalfichat
I. Charpenter.
●(1659) SCger 22b. charpenter, tr. «caluiziat.» ●135a. caluezat, tr. «charpanter.» ●(c.1718) CHal.ms i. charpenter, tr. «calueat, calueein.» ●(1732) GReg 154a. Charpenter, tr. «Van[netois] Calveat.»
●(1876) TDE.BF 316a. Kalveat, kalveein, tr. «Charpenter.»
●(1962) EGRH I 25. kalveziat v., tr. « travailler le bois. »
►absol.
●(1868) FHB 169/98a. breudeur hag a voar mad mansonat, calveziat. ●(1877) FHB (3e série) 10/80a. devet he ostillou da galvesiat. ●(1893) IAI 66. lod a skoe var an tom, lod a galvezie.
●(1902) MBKJ 20. o teski kalvezat gant eur micherour dister. ●(1902) LZBt Du 28. goulen ganin hag-en n'evoa ive Hon Zalver heskennet koad, pe nevoa epken kilviziet. ●(1907) FHAB Here 255. ne deuer da veza kalvez nemet dre galveziat aleis. ●(1922) KAAG 34. arat, eosti, kalveziat, griat, neza, houarna. ●(1942) SAV 24/80. beza a-du da galviziat.
II.
A. =
●(1942) SAV 24/80. Ma, em gwele e kavis an tu da galviziat ar genn.
B. par ext.
(1) Tailler.
●(18--) SAQ II 109. Krogomp er vouc'hal a dro vad, – eur skour a zo da galveziat.
(2) Sculpter.
●(1920) FHAB Meurzh 275. eur zant koz dero kalveziet teo ha dislivet gant an amzer.
C. sens fig. Tailler au couteau.
●(1872) DJL 13. neur galviat he dam butun karrot.
- kalvezierezh
- kalveziñkalveziñ
voir kalveziat
- kalvinat / kalviniat
- kalviniatkalviniat
voir kalvinat
- kalvinistkalvinist
m. –ed (religion) Calviniste.
●(1866) HSH 219. an distruch a reas al Lutherianet en Allmagn hac ar Galvinisted e Franç.
●(1911) BUAZperrot 435. geier ar galvinisted.
- kalz .1kalz .1
adv.
I.
(1) Beaucoup.
●(14--) N 440. Ha cals enor da cosquor Armory, tr. «Et beaucoup d'honneur pour le peuple d'Armorique.» ●(1499) Ca 30a. Cals. g. moult ce que contient moult de choses. ●(1530) Pm 167. Goude cals a doan ha poanyou. tr. « Après beaucoup de douleur et de peines. » ●(1647) Am A-325. cals a douar calshet, tr. «beaucoup de terre entassée.»
●(1774) AC 109. cals bolumusoc'h, tr. «beaucoup plus volumineuse.»
●(1848) SBI I 162. calz a afflijamant, tr. «beaucoup d'affliction.» ●(1857) CBF 39. Ha kalz a ziskarg a zo er gear man d'ar varc'hadourez ?, tr. «Y a-t-il dans cette ville beaucoup de débouchés pour le commerce ?» ●79. eva kalz a zour kriz, tr. «boire beaucoup d'eau pure.» ●(1895) GMB 92. à Sarzeau kan a dra (pas) grand chose.
●(1948) ETCE 323. Mes informateurs de Plouigneau m'ont donné gra, f. pl. graiou «côte montante (sur un chemin)», mais aussi «pente, degré de déclivité (en montée)» : âze 'zo kalz a hra : kalz a bwéz kréc'h, il y a beaucoup de pente (montante)», c'est-à-dire «la pente est très forte».
(2) Ar c'halz : la plupart (des gens), la multitude.
●(1907) AVKA 16-17. Setu ur bugel, hag a zo graet evid daoni ha salvi ar c'halz en Israel. ●161. med ar c'halz na raent ket.
(3) Ar c'halz vuiañ, vrasañ : la majeure partie.
●(1905) BOBL 04 novembre 59/1a. da lavaret eo ez oant ar c'halz vuia bourc'hizien. ●(1906) KPSA 63. ar c'halz vuia euz ar gristenien. ●(1923) ADML 39. Ar c'halz wuian goulskoude a rank tevel a vare da vare. ●(1928) FHAB Meurzh 89. Dre eno, ar c'halz vuia eus koueriated ar barrez o deus prenet o c'her. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 149. Ar c'hals vrasa, a gredan, eus tud fidel parreziou eskopti Kemper. ●(1937) LZBl Genver/C'hwevrer 7. gant ar c'hals vuia eus an Europeaned.
(4) F. Grande partie.
●(1866) FHB 99/373a. eun ti savet eur galz aneza da zûl. ●(1874) FHB 516/372a. E Versail an Deputeed, eur galz anezho, en em gave er pedennou.
●(1906) GWEN 3. evel ur galz ac'hanoc'h. ●(1962) GERV 84. eur galz eus ar boued hon eus ezomm aneañ.
(5) Ur c'halz : beaucoup de gens.
●(1915) MMED 222. kalz tud en Israel a vezo kollet (...) hag eur c'hals all a vezo saveteat. ●(1928) BFSA 35. goapaet e voe gant eur c'halz. ●168. Dre ma prezege ar Sant d'an dud, e c'houlenne eur c'halz digantan gwiska sae ar baourentez.
(6) Ur c’halz : la plupart.
●(1962) EGRH I 25. ur c’halz, tr. « la plupart. »
(7) Gwall galz : énormément.
●(1848) GBI II 264. Gwall-galz euz a wad a gollet, tr. «Vous perdez du sang en quantité.» ●(1865) GBI I 388. Me am euz bet gwall-galz a boan ! tr. «J'ai éprouvé bien de la peine !» ●(1890) MOA 140. je n'ai pas beaucoup, tr. «n'em euz ket goall-galz.»
●(1910) MBJL 65. Evit herve 'm eus gwelet, ne debront ket gwall galz.
(8) Beaucoup de gens.
●(1790) MG 204. n'en dès quet calz e lair èl ma rér ar en hènteu bras.
●(1866) FHB 55/23b. cals a zispign ho iec'hed.
●(1905) IMJK 61. Nen des chet kalz e za de vout guel get er hlinùed.
(9) =
●(1909) KTLR 157. Tân ha kurun ! eme Ian, petra rofen-me kalz deoc'h ?
(10) Trop.
●(1878) EKG II 117. Ne ouzoun ket kals penaoz a riz.
●(1909) KTLR 226. N'e guie ket kalz penaoz treuzi. ●249. Ar Roue hag ar Rouanez na guient penaoz kalz trugarekaat ar markis. ●(1915) HBPR 58. ne guie ket kalz dre be seurt penn staga d'al labour-ze. ●(1934) PONT 21. Ne ouie ket kalz petra da zonjal.
(11) Kavout kalz : admettre difficilement.
●(17--) Cc 1421. Cals e cafan goellet n-eller quet o lasan, tr. «Je trouve bien dur de voir qu'on ne peut les mettre à mort.»
●(1915) HBPR 147. Brestis ho doa esperans, atao, da velet tenna he galloud digant ar Roue mez oll e kavent kalz beza he lakeat d'ar maro.
(12) Kalz bras a : beaucoup de.
●(17--) ST 8. me am eus (...) greet kalz braz a hent.
●(1846) DGG 103. cals-bras a vroyou-all. ●108. gant cals-bras a dud. ●(1866) HSH 118. cals-bras a gristenien. ●(1872) KTB.ms 15 p 295. am eûs lâret kalz braz a offerenno fall.
(13) Na kalz na bihan =
●(1792) HS 265. Ha Jesus n'enn doai quet na calz na bihan énn unn ocasion é péhanni é larass de Sant Piérr turul ul linènn ér mor.
(14) A galz : beaucoup de.
●(1878) EKG II 304. N'ho doa ket a galz dillad.
II.
(1) Kalz a vank, a faot : il s'en faut de beaucoup.
●(1744) L'Arm 28b. Il s'en faut beaucoup, tr. «Cals a fautte.»
●(1834) SIM 37. ha mad e za ar bed ganêoc'h er bloa-mâ ? – Calz a vanq, eme ar pautr-côs. ●(1870) FHB 258/386b. rak va c'houstians-me n'ema ket e peoc'h, calz a vank.
(2) Kalz ne fell : il s'en faut de beaucoup.
●(1766) MM 1036. mes eus va zimen gouscoude / pe gals na fell eo e vevé.
(3) Kalz ne vern : peu importe.
●(1854) PSA I 304. Calz e vern dehou petra e zigouéhou goudé. (…) Nag é vehé laqueit en dén just d'er marhue, calz e vern dehou. ●(1861) BSJ 104. Mæs calz ne vern, ne fal quet gobér avel el lod muihan ag en dud.
(4) Kalz eo : il est fâcheux de.
●(1732) GReg 794a. Il est fâcheux de regimber contre l'éperon, tr. «Cals eo rebecqi oud ar c'hentrou.»
(5) Kalz pe nebeut : peu ou prou.
●(1975) YABA 12.04. er ré e labour, kalz pe nebeud.
(6) Kalz ouzhpenn : qui plus est.
●(1818) HJC 272. Calz-oh-pen, me ouair penaus i ma ir pèh en dès ordrènet deign. ●281. Calz-oh-pen, hreral e atrapas i serviterion.
(7) Na kalz na ken : ni peu ni prou.
●(1909) BROU 213. (Eusa) Na kalz na ken, tr. «ni peu ni prou.»
(8) Na kalz na ket : ni peu ni prou.
●(1933) FHAB Genver 8. Thereza Neumann ne zebr tamm, ha (lire : na) kalz na ket, aboe ar bloaz 1927 ne ev banne, na kals na ket.
- kalz .2kalz .2
coll. & m. –où, kelzen
(1) Coll. Tas.
●(1732) GReg 313b. Tas d'écaubuës, ou de mottes marrées, tr. «calsenn marr. p. cals marr.»
(2) M. Tas.
●(1879) ERNsup 157. eur c'hals teil, un tas de fumier, Trév[érec].
●(1907) AVKA 88. nan eo ken nemed eur pez kalz atrejo.
(3) spécial. Tas d'herbes à brûler.
●(1877) FHB (3e série) 19/159a. tan calzou.
(4) Kalz tan : flambée.
●(1906-1907) EVENnot 35. (Ar Veuzid) Eur c'halz-tan em euz gret evidout, tr. «flambée.»
- kalzadkalzad
m. –où Amas.
●(1752) PEll 113. Calsat est formé du verbe Calsa, & marque une quantitée ramassée, & comme si nous disions assemblée pour assemblage.
- kalzadennkalzadenn
f. –où
(1) Tas.
●(1869) FHB 232/179b. gant he duchennou pe dergin henvel oc'h calzadennou bras divent. ●(1870) FHB 283/171a. Ar c'halzadennou en devoa great. ●(1876) TDE.BF 316a. Kalzadenn, s. f., tr. «Et aussi kalzenn (…) Ces mots se disent aussi au sens de tas, meule ou monceau, parlant du foin, etc.»
●(1909) BROU 210. (Eusa) Kalzádenn, tr. «Ce mot indique plutôt un petit tas, tandis que bern n'implique pas de restriction. Quand le varech est sec, on le met d'abord en plusieurs kalzadenn, qu'on transporte ensuite au bern.»
(2) Tas de mottes et de racines d'herbes brûlées.
●(1876) TDE.BF 316a. Kalzadenn, s. f., tr. «Et aussi kalzenn, tas de mottes et de racines d'herbes pour être brûlées dans les champs, etc.»
- kalzadenn-verien
- kalzadennañkalzadennañ
v. tr. d. Amonceler.
●(1909) BROU 210. (Eusa) Amonceler, tr. «Kálza On dit aussi : Kalzadenna.»
- kalzañkalzañ
v.
I. V. tr. d.
(1) Mettre en tas, amasser.
●(1752) PEll 113. Calsa ou Calza, tr. «Amasser ensemble, amonceler, mettre en monceau, faire un tout de plusieurs parties. C'est proprement mettre en bloc. ●(1732) GReg 313b. Entasser des mottes écaubuées, tr. «Calsa. calsa marr. pr. calset.»
●(1909) BROU 210. (Eusa) Amonceler, tr. «Kálza On dit aussi : Kalzadenna.»
►absol.
●(1870) FHB 283/171a. Mont a reas d'he voarem da galza.
(2) Couper les mottes.
●(1960) EVBF I 335. kalzou, Plougonvelin (kalza, couper les mottes).
(3) Récolter au râteau du goémon-épave pour le mettre en tas.
●(1987) GOEM 47. A Porspoder l'action de récolter les algues avec les râteaux de grève se nomme kalza. Ailleurs, dalc'ha. ●112 il faut ramener au sec le goémon que les vagues brassent et rebrassent. Cette action porte le nom de kalza bijin à Porspoder, de dalc'ha bijin à Plougerneau.
II. V. intr. spécial. Brûler des mottes et des herbes pour faire des cendres.
●(1876) TDE.BF 316a. kalza, v. n., tr. «Brûler des mottes et des herbes pour faire des cendres.»
- kalzennkalzenn
f. –où, kelzen
I.
(1) Tas.
●(1870) MBR 262. kalzennou foenn enn eur prad. ●(1876) TDE.BF 316a. Kalzadenn, s. f., tr. «Et aussi kalzenn (…) Ces mots se disent aussi au sens de tas, meule ou monceau, parlant du foin, etc.» ●(18--) SAQ II 137. klask eur spillen en eur golzen blous.
●(1932) FHAB Eost 332. d'ar merc'her da noz o deus graet brasoc'h kelsenn. ●(1958) BLBR 110/4. Eur galzenn vizin seh. (d'après Kannadig Landi Meurz-Here 1957)
(2) (météorologie) Flocon (de neige).
●(1732) GReg 419b Floccon, morceau de neige, tr. «calzenn earc'h. p. calzennou earc'h.»
●(1876) TDE.BF 316a. Kalzenn,, s. f., tr. «Flocon, parlant de la neige.»
(3) Tas de mottes et de racines d'herbes brûlées.
●(1876) TDE.BF 316a. Kalzadenn, s. f., tr. «Et aussi kalzenn, tas de mottes et de racines d'herbes pour être brûlées dans les champs, etc.»
II. Klask ur spilhenn en ur galzenn blouz : voir spilhenn.
- kalzenn-varrkalzenn-varr
f. (agriculture) Tas de mottes d'écobue.
●(1732) GReg 313b. Tas d'écaubuës, ou de mottes marrées, tr. «calsenn marr. p. calsennou marr.»
●(1876) TDE.BF 316a. kalzenn-marr, s. m., tr. «Écobue. – kalzenn, tas de mottes dessechées et destinées à être brûlées dans les champs, et marr, instrument de labourage appelé marre ou houe, et avec lequel on enlève ces mottes.»
- kalzenniñ
- kalzer
- kalzet
- kamahu / kamahudkamahu / kamahud
m. Camaïeu.
●(1732) GReg 330a. Email, certaine composition très belle, tr. «Camahu.» ●(1744) L'Arm 127b. Email, composition, comme une très belle porcelaine, tr. «Camahu. m.»
●(1876) TDE.BF 316a. Kamahu, s. m. C[ornouaille], tr. «Email.» ●663a. Kamahud, s. m. V[anneais], tr. «Email.
●(1931) VALL 92b. Camaïeu, tr. «kamahu m.»
- kamahudkamahud
voir kamahu
- kamahudiñ
- kamailh
- kamailhakamailha
s. (botanique) = (?) Camomille (?).
●(1870) FHB 292/244b. Kavout a reer ato er jardinou-ze, baljm, soc'h munud, kamailha, begar, citrouellez, tuellen ven (lire : huelen ven), lavand, regalis, betec daëlou job, a behini ar greunn a servich da ober chapeledou.
- kamailhonkamailhon
m. Petite veste bordée de velours.
●(1962) EGRH I 24. kamailhon m., tr. « petite veste bordée de velours (Lorient). »
- kamaladkamalad
voir kamarad
- kamaldolad
- kamambre .1kamambre .1
adj.
(1) Attr. (Enfant) gâté, capricieux.
●(1931) VALL 331b. Gâter (un enfant), tr. «ober kamambre da L[eon] (bugel) kamambre (eur c'hamambre a vugel).» ●(1984) HYZH 154-155/87. Kamambre a-walc'h oa houmañ.
(2) Adv. Sevel ub. kamambre : élever en choyant.
●(1921) PGAZ 23. Houma a ioa penn-herez hag, evel just, savet kamambre gant he zud.
- kamambre .2kamambre .2
s.
I.
(1) Façons, manières.
●(1931) VALL 290a-b. (faire) des façons, tr. «kamambre L[eon].» ●290a. gens sans façons (qui ne font pas de manières), tr. «tud n'eus ket a gamambre ganto.»
(2) Ober kamambre : faire des manières.
●(1909) KTLR 47. Guelit' ta ar baïsantez-se oc'h ober kamambre !
(3) Ober kamambre da ub : choyer, gâter qqn.
●(1872) ROU 86a. Ceux que l'on gâte deviennent moins traitables, tr. «Ar re a reer camambre dezo a vez goassoc'h ober ganto.»
●(1906) KANngalon C'hwevrer 32. m'o peuz great re a gamambre dez ho, fae a raint varn-oc'h. ●(1920) FHAB Gwengolo 443. m'o deus great re a gamambre d'ezo. ●(1931) VALL 331b. Gâter (un enfant), tr. «ober kamambre da L[eon].» ●(1934) PONT 81. N'oant ket bet savet gant kamambre. ●(1936) LVPR 94. Va zud, gwechall, p'oan bihan, ne reant ket a gamambre d'in.
(4) (en plt de qqn) =
●(1924) FHAB Ebrel 159. Kamambreou = précieuses ridicules. ●(1935) FHAB C'hwevrer 59. a lavare d'in, eun dervez, eur c'hoz tamm kamambre (1) kamambre : unan hag a ra ardou. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 110. eur bern kamambreou, ken dizesk, m'o c'hlever...
(5) Vanité.
●(1931) VALL 772a. Vanité sentiment, tr. «kamambre L[eon].»
(6) Toull kamambre : personne vaniteuse.
●(1931) VALL 772a. personne vaniteuse, tr. «toull-kamambre L[eon].»
(7) Gâterie.
●(1942) VALLsup 85b. Gâterie, tr. «kamambre m.»
(8) (en plt de la vie) Ober kamambre da ub. : faire des cadeaux à qqn.
●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 215. Na rit ket kamambre d'ezo [ho pugale]… O lakaat a rafec'h da fazia, rak buan e welint ne raio ket ar vuhez kalz kamambre d'ezo.
(9) Caprices.
●(1915) KANNlandunvez 51/358. Rè eo e soursier anezhan, kollet e vez gant ar c’hamambre.
II. Ober kamambre : s’occuper de, tout en faisant des manières.
●(1986) PTGN 22 (L) *Tad Medar. N'eo ket kustum Bro-Hall d'ober kamambre d'ar Vretoned. ●145. N'om ket kustum da welet ober kamambre deom evel-se !
- kamambrerezhkamambrerezh
m. Gâterie.
●(1924) FHAB Kerzu 457. n'eo ket gant pokou, na gant gwenneien, na gant kamambrerez eo e vez savet bugale.
- kamarad / kamaladkamarad / kamalad
m. -ed, -où
(1) Camarade.
●(1659) SCger 19a. camarade, tr. «camarad.» ●(1689) ANton.ms 124. deus enta quammarrat demp on daou prontamant. ●(1732) GReg 131b. Camarade, tr. «Camarad. p. camaraded.» ●(1741) RO 1548. Demp on dau camarat.
●(1838) CGK 20. Camarad va c’hoario. ●(1859) MMN 68. Eguile a scrivas da c’hoar e gamalad.
●(1904) SKRS i 201. he gamaladed a zalc’he bepred var ho zeod. ●(1906) BOBL 13 octobre 108/1c. eur bochadik mad a gamaladed a memp ive. ●(1915) HBPR 101. flata ho c’hamaraded. ●(1925) FHAB Genver 9. va c’hamaladed a vrezel. ●(1943) HERV 158. Trei a reas he fenn hag e welas kamaladed ha kamaladezed Anton o sellout outi, evel en eur c’hoarzin goap. ●(1970) BHAF 29. Kamaradou am-oa, ze ’zo sklaer. ●45. va hamaradou gwechall.
(2) Kamarad kleiz : amant.
●(18--) KTB.ms 14 p 68. Merc’h ar Roue na blije ket d’ezhi hi fried, hag a defoa ur c’hamarad-kleiz.
- kamaradaj
- kamaradegezh
- kamaradezkamaradez
f. –ed Camarade.
●(1732) GReg 131b. Camarade, fem. tr. «camaradès. p. camaradesed.»
●(1859) MMN 154. eur gamaladez charitabl. ●(1860) BAL 224. Ur plac’h iaouanc eus e oad, bet camaradez dezi.
●(1904) SKRS i 167. etouez he c’hamaladezed. ●(1921) PGAZ 23. kaout eur gamaradez vad. ●(1921) PGAZ 52. o tarempred kamaradezed skanv-benn. ●(1943) HERV 158. Trei a reas he fenn hag e welas kamaladed ha kamaladezed Anton o sellout outi, evel en eur c’hoarzin goap.
- kamaradiajkamaradiaj
s. (péjoratif) Fréquentation. Cf. kamaradaj.
●(18--) SAQ i 190. Dilezit ho gwall gamaradiach.
- kamaradiañkamaradiañ
voir kamaradiñ
- kamaradiezhkamaradiezh
f. Ober kamaradiezh gant ub. : se lier d’amitié avec qqn.
●(1868) KMM 97-98. Divar neuze, an oll o doe joa outa, ac a glaske ober camaradiez ganta.
- kamaradiñ / kamaradiañkamaradiñ / kamaradiañ
v.
I. V. intr.
(1) Être camarades.
●(17--) EN 219. ne gredan qued peloch e camaratemb hoais, tr. «je ne crois pas que désormais nous soyons camarades encore.»
(2) Kamaradiñ gant ub. : se lier d’amitié avec qqn, avoir des relations de camaraderie.
●(c.1718) CHal.ms ii. Il ne faut se licentier a se familiariser aueque les grans, tr. «erré uihan, ne delequet camaradein re guet erre vras, ne fautquet hardihat, him ancoat, d’ober er gamarad’ de gamaradein, guet erre vras.» ●(1741) RO 3518. Ret veso cammaradin ar voes man gant ar chas. ●(17--) SP ii 490. Hac y o camaradin an eil gant egile.
II. V. pron.
(1) V. pron. réfl. En em gamaradiñ gant ub : s’accoquiner avec qqn.
●(1857) LVH 41. hi e zeliou spiein a dost ha parrat ne zehé d’he hoérezèd, hag é spécial d’er ré youanq a nehai, hum gamaradein é mod erbet guet goas pé dén erbet.
(2) V. pron. réci. En em gamaradiañ : se réconcilier.
●(1978) PBPP 2.2/397. (Plougouskant) nônn gâmaradi:â, tr. «se réconcilier.»
- kamarennkamarenn
f. –ed
(1) (agriculture) =
●(1913) KZVr 29 - 21/09/13. Amblejen, pl. amblejaou, deux anneaux formés le plus souvent d'une branche de chêne flexible tordue : ils relient le joug à la pièce appelée «krog», dans l'attelage à bœufs de l'avant-train de la charrue par l'intermédiaire d'une pièce formée de deux parties, «ar stik» et ar «gamaren» H[au]te Corn[ouaille].
●(1931) VALL 755a. Traverse du joug, tr. « kamarenn V[annetais]. »
(2) (en plt de qqn) = (?) hailhonez (?).
●(1913) BUKE 43. Henneh e vo adrès aveit krougein er gamaren-men eùé.