Devri

Recherche 'ken...' : 436 mots trouvés

Page 8 : de kentlavar (351) à kenvezans (400) :
  • kentlavar
    kentlavar

    m. –où Prologue.

    ●(1931) VALL 597a. Prologue, tr. «kentlavar.» ●(1962) EGRH I 31. kentlavar m., tr. « prologue. »

  • kentoc'h
    kentoc'h

    adv.

    I. temp.

    (1) Avant, auparavant.

    ●(1911) SKRS II 257. Kentoc'h, he di a ioa siouaz ! evel porched an ifern. ●(1929) FHAB Mezheven 237. n'en doa ket mui kement a fizians ha kentoc'h e barner Kerahez. ●353. Ar pez a zo henvela ouz kentoc'h eo ar mor. ●(1932) FHAB Meurzh 114. daoust ma n'eo ket ken danjerus ha kentoc'h an hentchou.

    (2) Plus tôt.

    ●(1911) SKRS II 14. ar plegou santel he doa kemeret kentoc'h. ●(1911) BUAZperrot 130. Eiz miz kentoc'h.

    (3) Kentoc'h kent : (?) le plus tôt possible (?).

    ●(1821) SST 178. obliget u de acquittein en obligation-zé quentoh quent. ●180. obliget u d'ober é bossible eit communiein quentoh quent. ●223. Ret u hou hovessat quentoh quent.

    (4) Kentoc'h a-se =

    ●(1752) BS 615. Calmit eta ar goler a Zoue, hac e vellaï deoc'h quentoc'h a-se.

    ●(1925) FHAB Mae 198. Kentoc'h a ze e teu ar goadur, me 'gred. ●(1932) FHAB Kerzu 490. ma c'hellint dre an diou yez-se deski kentoc'h a-ze kement yez all o defe ezomm pe c'hoant da c'houzout ! ●(1964) ABRO 57. e hasten da gerzhout a gammedoù bras evit en em gavout er gêr kentoc'h a se.

    (5) Evel kentoc'h : comme auparavant.

    ●(1904) SKRS I 238. ober an offisou evel kentoc'h.

    II.

    (1) Plutôt.

    ●(1862) JKS 209. kentoc'h e tleomp en em laouenaat.

    ●(1907) PERS 262. karantez en doa kentoc'h.

    (2) Kentoc'h eget : plutôt que.

    ●(1821) SST 39. cârein bet ancoheit, quentoh eit inouret.

    ●(1909) NOAR 140. Ar maro kentoc'h eget ar c'hailhar !

    (3) Kentoc'h meiz : à plus forte raison.

    ●(c.1718) CHal.ms II & iii. a plus forte raison, tr. «quentoh me.»

  • kentr
    kentr

    f. –où

    I.

    (1) Éperon.

    ●(1499) Ca 170b. Quentr. g. esperon. ●(1633) Nom 182a. Calcar, calx ferratus : esperon : quentr.

    ●(1659) SCger 52a. eperon, tr. «quentr.» ●(1689) DOctrinal 194. ho cleze, ouz ho costez, ha gant ho quentrou alaouret. ●(1732) GReg 359a. Éperon, ou épron, tr. «Qentr. p. qentrou.» ●Deux éprons, tr. «Diou qentr.»

    ●(1844) GBI II 140. Eujo ha kentro alaouret, tr. «Bottes et éperons dorés.» ●(1856) VNA 30. une Eperon, tr. «ur Guentr.» ●(1889) ISV 376. boutoun eun den a ioa kentrou o sini outho.

    ●(1963) LLMM 99/264. met nec’het bras gant o heuzoù hag o c’hentroù divent e seblante ur strollad archerien pilpasañ.

    (2) Rod-kentr : molette d'éperon.

    ●(1732) GReg 633b. Molette d'éperon, tr. «Rod-qentr. p. rodou-qentr.»

    (3) Taol kentr : coup d'éperon.

    ●(18--) GBI II 318. Tol-kentr d'he varc'h hen eûs roët, tr. «Il donna un coup d'étrier à son cheval.»

    (4) sens fig. Lakaat ar c'hentroù da ub. : stimuler qqn.

    ●(1872) ROU 104a. Stimuler, tr. «Lacaat ar c'hentrou da.»

    (5) (anatomie animale) Ergot.

    ●(1633) Nom 36b. Calcar : esperon : quentr an labouçc.

    ●(c.1718) CHal.ms i. L'esperon d'un chien et d'un coc, tr. « euin bras ur c'hi, gour iuin ur c'hi, quentr' ur c'hoc.» ●(1732) GReg 364a. Ergot, petit morceau de corne en forme de croche, qui est derriere le pié du coq, tr. «qentr. p. quentrou.» ●Les ergots du coq, tr. «qentrou ar c'hilhecq.» ●(1744) L'Arm 140b. Ergot de coq ou de, &c., tr. «Quentre.» ●440b. Épron de coq, de chien, &c., tr. «Quenntre. f.»

    (6) (astronomie) Corne du croissant de lune.

    ●(1942) VALLsup 109a. Corne du croissant de la lune, tr. «kentr f. (propr. éperon, ergot) ; les cornes de la lune sont nettes, tr. «lemm eo kentrou al loar (L. ar Fl[oc'h].»

    II.

    (1) Sevel àr e gentroù : monter sur ses ergots.

    ●(1744) L'Arm 140b (G). Dès qu'il me vit entrer dans la chambre, il monta ridiculement sur ses ergots, tr. «A bem guéllass é antrein énn é gambre, ean a saouass énn-ur-fæçon truhêc ar é guenntreu. S'il s'agit d'une fille, on dit ar hi henntreu.»

    (2) Mont droug en e gentroù : se mettre en colère.

    ●(1877) FHB (3e série) 15(2)/123b (L) *Jakez Peizant. Var an tamik sarmounaden-ze, an aotrou Julik a zo eat drouk en he gentrou.

    (3) Sevel e-dan gentroù ub. :

    ●(1905) BREH 62 (G) M. Gouron. Ma ne hues chet er galon d'hobér er cherrein ér prizon, a p'er havin mé, mé e saùou édan é gentreu.

    (4) Reiñ kentr d'e varc'h : se presser, se hâter.

    ●(1970) BHAF 124 (T) E. ar Barzhig. Gwelloh eo rei kentr d'ho kezeg.

  • kentrad
    kentrad

    m. –où Coup d'éperon.

    ●(1876) TDE.BF 337a. Keñtrad, s. m., tr. «Coup d'éperon.»

    ●(1962) EGRH I 31. kentrad m. -où, tr. « coup d’éperon. »

  • kentradenn
    kentradenn

    f. –où (arboriculture) Arbre qui produit des fruits précoces.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. precocier, tr. «ur c'huéen prim', ur guentraden.»

  • kentrañ / kentrat
    kentrañ / kentrat

    v. tr. d.

    (1) Éperonner, mettre des éperons.

    ●(1732) GReg 359a. Éperonner, mettre des éperons, tr. «Qentra. pr. qentret.»

    (2) Éperonner, donner de l'éperon.

    ●(1921) GRSA 201. Hag éan de gentrat é jao.

    (3) sens fig. Encourager, inciter qqn.

    ●(1732) GReg 359a. Éperonner quelqu'un, l'exciter, l'encourager à faire quelque chose, tr. «Qentra ur re.»

  • kentraouer / kentraour
    kentraouer / kentraour

    m. –ion Celui qui éperonne.

    ●(1732) GReg 359a. Celui qui donne trop de l'éperon à un cheval, tr. «Qentraouër-terrupl. p. qentraouëryen derrupl.»

    ●(1962) EGRH I 31. kentraour m. -ien, tr. « celui qui se sert beaucoup de l’éperon. »

  • kentraouet
    kentraouet

    adj. Garni d'éperons.

    ●(1870) FHB 304/342b. e voutou kentraouet.

  • kentraouiñ
    kentraouiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A. Éperonner, donner de l'éperon.

    ●(1659) SCger 52a. eperonner, tr. «quentraoui.» ●167a. quentraoui, tr. «éperonner.» ●(1732) GReg 359a. Donner de l'épron à son cheval, tr. «Qentraouï. pr. qentraouët.» ●724b. Piquer le cheval avec l'éperon, tr. «Qentraouï ur marc'h.»

    ●(1876) TDE.BF 337a. Kentraoui, v. a., tr. «Eperonner.»

    ●(1935) CDFi 28 decembre. en eur gentraoui e loan.

    B. sens fig.

    (1) Aiguillonner, inciter, stimuler.

    ●(1732) GReg 326a. Éguillonner, exiter, enflammer, tr. «qentraouï. pr. qentraouët.» ●359a. Éperonner quelqu'un, l'exciter, l'encourager à faire quelque chose, tr. «qentraouï ur re-bennac.»

    (2) Encourager, exciter qqn.

    ●(1847) FVR 163. hon c'hentraouin da c'houzanv ar verzerenti. ●(1847) BDJ iv. En holl brezeghennou ho deveus kentraouet / Pep pec'her da zilezi buhez fall. ●(1855) MAV 29. ken a roaz d'ezho ho aotrou evit ho c'hentraoui eul lizer-merket evit triouec'h bloaz. ●(1876) TDE.BF 337a. Kentraoui, v. a., tr. «par extension, stimuler, encourager.».»

    ●(1933) BRND 67. e rankis kaout eur c'heneil d'am c'hentraoua.

    II. V. pron. réfl. En em gentraouiñ : s'aiguillonner.

    ●(1862) JKS 179-180. En em gentraouit hoc'h-unan ha mirit na zeufe ho kaloun d'en em c'houeza.

  • kentraour
    kentraour

    voir kentraouer

  • kentrat
    kentrat

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Prématuré, trop tôt.

    ●(c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms iii. prematuré, tr. «quentrat, quent en amser, re guent.» ●(1744) L'Arm 301a. Prématuré, tr. «Quênntratt : Deit quêñd er hource.» ●(1787) BI 186. ur vuhé à-languiss enn ur gohoni quenttrat ë stuheller beèd er marhuë.

    (2) (agriculture) Primeur, précoce.

    ●(1732) GReg 441a. Fruits précoces, tr. «Van[netois] freh qentrat.» ●748b. Precoce, fruits précoces, tr. «Van[netois] qentrat. freh qentrat.» ●Arbre précoce, précocier, tr. «Van[netois] guën qentrat. p. guë qentrat.» ●(1744) L'Arm 300a. Précoce, tr. «Quênntratt.» ●427a. Chacelas, tr. «Ressin douce ha quenntratt. m.»

    ●(1849) LLB 1314. Kerh ha segal kentrat.

    ●(1934) BRUS 131. Hâtif, tr. «kentrat.»

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1849) LLB 365-366. Ne huéler ket lies én hou mesk er hentrat / É vont te brenein gran de di en dehuehat.

    (3) triv. Leue kentrat : enfant illégitime né trop tôt.

    ●(c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms i. un batard né auant le temps, tr. «ul lai quentrat.» ●(c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms ii. enfant illegitime venu auant le temps, tr. «ul laï quentrat.»

    II. Adv.

    (1) Tôt, de bonne heure.

    ●(1659) SCger 167a. quentrat, tr. «de bonne heure.»

    (2) Re gentrat : trop tôt.

    ●(1659) SCger 119a. trop tost, tr. «re guentrat.» ●167a. re guentrat, tr. «trop tost.» ●(1732) GReg 39b. Anticiper, faire une chose avant le tems, tr. «Ober un dra re guentrad.» ●62b. Avant le tems, tr. «re-guentrat.» ●930a. Trop tot, tr. «re guentrad.»

    ●(1856) VNA 106. Tout est trop précoce ou trop tardif, tr. «Rai guentrat pé rai zehuéhat-é ol en treu.»

    (3) Prématurément.

    ●(1530) Pm 265. Eynn guenn ho em astenn quentrat, tr. «De blancs agneaux s'étendent prématurément.» ●(1575) M 460. Ouz squeiff en hent quentrat, tr. «frapper en route prématurément.»

    ●(1732) GReg 930a. Tot, promptement, sans tarder, tr. «qentrat.» ●Venez tôt, venez de belle heure, tr. «deut qentrat.» ●(1744) L'Arm 301a. Prématurément, tr. «Quêntratt.»

    (4) Rapide en exécution.

    ●(c.1718) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms iv. uous allés trop uiste en besogne, tr. «hui so rè brim', ré guentrat, ré bront.»

    (5) Ent kentrat : vite.

    ●(1575) M 2075-2076. Ha goude repos, dez nos en nos obscur, / Ne galhent ent quentrat, ho stat so dinatur, tr. «Et ensuite, reposer, jour et nuit, dans la fosse obscure, / Ils ne pourraient le faire vite, leur état est cruel.» ●(1580) G 1161. Dezrou dymp an hent en quentrat, tr. «Commence-nous le chemin bien vite.»

    III. M. Personne hâtive.

    ●(1912) RVUm 23. Nen da ket jamés er hentrad / De glah devat en devéhad, tr. «Jamais le hâtif / Ne vas demander chez le tardif.»

  • kentre
    kentre

    conj.

    (1) Conj. Aussitôt.

    ●(1575) M 656. dougaff an Barnn, quen-trez vezo starnet, tr. «craindre le jugement, aussitôt qu'il sera préparé.» ●727. en Barnn, quen drez vezo starnet, tr. «au Jugement, dès qu'il sera préparé.»

    ●(1732) GReg 70b. Aussitôt, incontinent, tr. «qèntre.»

    (2) Loc. conj. Kentre ma : aussitôt que.

    ●(1732) GReg 70b. Aussitôt que, dès-que, tr. «Qentre ma.» ●Aussitôt que je le vis, tr. «Qentre ma èr güellis.» ●272a. Dès qu'il fût retourné, tr. «Qentre ma yoa disro.»

    ●(1846) BAZ 13. kentre ma clevas ar Sant an urz, en em lacaas e taill da zisken. ●707. Kentre ma voe ho c'hrouadur en oad da veza lakeet er studi. ●(1864) SMM 102. Goulennit ar belec, kentre ma velot e viot clan a zevri. ●(1894) BUZmornik 72. en em roaz da Zoue kentre ma teuaz d'he anaout.

    ●(1911) SKRS II 11. Kentre ma oue achu an ofiz.

  • kentrek
    kentrek

    adj. (en plt de chaussures) Garni d'éperons.

    ●(1953) LLMM 43/16. gwiskañ heuzoù kentrek.

  • kentren
    kentren

    m. (marine) Talon de quille.

    ●(1978) BZNZ 27. (Lilia-Plougernev) Er penn a-dreñv neuze, e-kichen ar stur, emañ ar c'hentren, (...) Pa 'n deus kentren ar vag, evel just, ar vag a zo solutoc'h, tr. (THAB 1/20) «Au-dessous du gouvernail se trouve le "talon" de la quille (...) Quand le bateau a du "talon", il est plus stable.»

  • kentrenn
    kentrenn

    f. (?) Chaussure à crampons (?).

    ●(1633) Nom 117b. Encentris : esperon de glace : quentren à scorn.

  • kentrer
    kentrer

    m. –ion Éperonnier.

    ●(1732) GReg 359a. Éperonnier, ou épronnier, celui qui fait ou qui vend des éprons, tr. «Qentrer. p. qentréryen. qentrour. p. yen.»

  • kentret
    kentret

    adj. Garni d'éperons.

    ●(1732) GReg 359a. Il est botté, & épronné, tr. «Heuzet, ha kentret eo.» ●(1792) CAg 67. De foétal é Corf sacret / Guet querdad clommet expresse, / Guet rangenneu-hoar quentret.

    ●(1962) EGRH I 31. kentret a., tr. « garni de pointes aiguës. »

  • kentskrid
    kentskrid

    m. –où Préface.

    ●(1908) PIGO ii/iv. Kentskrid.

  • kentveuz
    kentveuz

    m. –ioù (cuisine) Hors-d'œuvre.

    ●(1954) VAZA 89. kentveuzioù a vil vern.

  • kenurzh
    kenurzh

    m.

    (1) Coordination, ordre.

    (2) Discipline.

  • kenurzhiadur
    kenurzhiadur

    m. –ioù Coordination.

    ●(1931) VALL 153a. Coordination, tr. «kenurziadur m.»

  • kenurzhiañ
    kenurzhiañ

    v. tr. d. Coordonner.

    ●(1931) VALL 153a. Coordonner, tr. «kenurzia.» ●(1962) EGRH I 31. kenurzhiañ v., tr. « coordonner. »

  • kenurzhiek
    kenurzhiek

    adj. Coordonné.

    ●(1931) VALL 153a. Coordonné, tr. «kenurziek.»

  • kenurzhiet
    kenurzhiet

    adj. Coordonné.

    ●(1931) VALL 153a. Coordonné, tr. «kenurziet.»

  • kenvaleer
    kenvaleer

    m. –ion =

    ●(1922) FHAB C'hwevrer 45. d'ar pilhaouer ha d'e genvaleer. ●(1941) FHAB Genver 3b. ar genvaleerien-se.

  • kenvarc'had
    kenvarc'had

    m. Marché commun.

    ●(1964) BAHE 40/63. bezañ degemeret er C'henvarc'had.

  • kenvarc'hadour
    kenvarc'hadour

    m. –ion =

    ●(1869) FHB 220/87a. Kenvarc'hadour an Aotrou Doue.

  • kenveajer
    kenveajer

    m. –ion Compagnon de voyage.

    ●(1867) FHB 101/390b. tec'het kuit dioc'h he guenbeacher. ●(1868) FHB 164/61a. Guennole hag he ghen-veachourien.

    ●(1910) MBJL 75. ma c'henveajourien. ●(1920) LZBl Gouere 335. Va c'henbeajourien ne skuizont ket o sellet a bep tu.

  • keñver .1
    keñver .1

    m. –ioù Arpent.

    ●(1659) SCger 167a. quênver, tr. «arpent.» ●(1744) L’Arm 17a. Arpent, mesure, tr. «Quevére.. quevérieu (En Bretagne il est de 20 cordes en longueur & de 4 en largeur. Chaque corde est de 24 pieds.» ●155b-156a. Le Feu doit contenir 120 journaux de terre, tant froide que chaude, tr. «Enn Tan, eid er fumageu, a deli enn-devoutt huéh-huiguênnt quevérr étré frosstage ha douar-gounitt.» ●207b. Journal ou journeau de terre, qui a 450 pieds de longueur & 96 de largeur, tr. «Quevérr.»

    ●(1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 125. Doh tou [ul léh] é hès hueh uigent kever. ●(1907) VBFV.bf 40a. kevér, m. pl. ieu, tr. «arpent, journal.»

    ►keñver-douar Arpent

    ●(1499) Ca 171a. Queuer douar. g. iournee de terre / arre. par deux beuffs en vng iour. ●(c.1500) Cb (d’après GMB 553). Queuer douar arpent. ●(1633) Nom 212b. Versus : arpent : vn quefuer douar.

    ●(1659) SCger 9a. arpent de terre, tr. «quênver douar.» ●167a. quênver, tr. «arpent.» ●(1732) GReg 51b-52a. Arpent, cerrtaine mesure de terre, qui en Bretagne est de 10. cordes en longueur, & de 4. en largeur, chaque corde de 14. pieds : c’est la même chose qu’un journal, tr. «Qêver-doüar. p. qêverou-doüar. Van[netois] Qevér-doüar. p. qeveréü-doüar. ur hevér-doüar.»

    ●(1876) TDE.BF 342a. Kever-doar, s. m. V[annetais], tr. «Journal de terre ou demi-hectare.»

  • keñver .2
    keñver .2

    m.

    (1) Région, place.

    ●(1557) B I 264. Pan finuezo ne caffo splann / Queuer hanter na trederann / Na queffrann na nep rann ann neff, tr. Fleuriot GVB 288 «Quand il mourra, il n’aura ni la région/place, ni la moitié, ni le tiers, ni une portion ou une partie quelconque du ciel.»

    (2) Eus e geñver =

    ●(1659) SCger 119a. touchant, tr. «eus e quenver.»

    (3) [au plur.] Environs, alentours.

    ●(1921) GRSA 366. Genidik e oè a gevereu Jeruzalem. ●392. de gevereu bro Alban. ●(1937) TBBN 42. doh kevéreu Malastreg.

  • keñver .3
    keñver .3

    adv. & prép. –ioù

    I. Loc. adv.

    (1) E pep keñver : à tous égards.

    ●(14--) N 1425-1427. Ouz vn clezeff e pep queuer / Vn barner mat hep nep atfer / A haualier etren gueryn, tr. «A une épée, à tous égards, / Un bon juge, sans nul doute / Est comparé, parmi le peuple.»

    ●(1659) SCger 167a. e pep quênver, tr. «en tout lieu.»

    (2) Nep keñver : à aucun égard.

    ●(14--) N 1486. ez dle bezaff (…) prudant, constant vaillant antier, hep bout nep queuer azerant, tr. «Il doit être (….) / Prudent, constant, ferme, intègre, / Sans être à aucun égard partial.»

    (3) En ur geñver : côte à côte.

    ●(1869) FHB 215/44a. da gerzet a nevez en eur gênver. ●(1869) FHB 221/94b. pennou an daou verzer a ruill en eur gênver var ar pave. ●(1874) FHB 491/164a. eur pennadig amzer en eur genver. ●(1894) BUZmornik 529. Neuze ar pab a lakeaz ann diou jadenn enn eur genver, ha kerkent, o burzud ! ann diou jadenn-ze en em stagaz ann eil ouz eben anezho ho-unan.

    II. Loc. prép.

    A. Da-geñver.

    (1) temp. À l’occasion de.

    ●(1659) SCger 70b. a tel iour qu’auiourd’hui, tr. «da-gueuer an deiz man.» ●(1727) HB 594. eleac’h ma c’hetablissas e Gador da Guenver an deiz hiryo. ●(1732) GReg 546a. A tel jour qu’aujourd’hui, tr. «Da guever an deiz hizyau. da guever an deiz mâ.»

    ●(1882) BAR 169. bep bloaz da genver ar goel-ze. ●(1894) BUZmornik 290-291. Da genver ann deiz-ma e reer e peb leac’h eur prosesion solanel enn eur gana litaniou ann Holl Zent. ●594. Da genver ann deiz m’oa ganet, Herodes a roaz eul lein vraz.

    ●(1925) FHAB Mae 182. da genver an hevelep deiz.

    (2) spat. Devant.

    ●(1909) KTLR 20. e zeaz d’ober he glemm da zant Per, da gever dor ar baradoz.

    B. E-keñver.

    (1) À l’égard de.

    ●(1790) MG 146. deværieu un tad hac ur vam é quevir ou bugalé.

    ►[form. comb.]

    S1 em c’heñver

    ●(1862) JKS 189. kement ha ma reot em c’henver.

    S3f en he c’heñver

    S3m en e geñver

    ●(1907) KORN 11. hiviziken ne vezin ket ker berwelet en e genver, satordallik !

    P1 en hor c’heñver

    ●(1790) PEdenneu 116. hou caranté én hur hevir.

    P2 en ho keñver

    ●(1790) PEdenneu 108. renehuéein én hou quevir torfæt en traitour Judas.

    ●(1862) JKS 189. list ac’hanoun da ober enn ho kenver hervez ma fell d’in. ●(1878) EKG II 276. Anzavit ouz-omp-ni ho torfed, hag ar Republik a vezo madelezuz enn ho kenver.

    P3 en o c’heñver

    (2) Vis-à-vis ; à côté.

    S2 ez keñver

    ●(18--) PEN 93/106-107. entre Lanhuon a Landreger / emoa marchet allies ez kever / na na kreden ket avanturi / rag trec’h voa ta nerz d’am hini.

    S3m en e geñver

    ●(1864) SMM 109. lacat dour beniguet ha goulou beniguet en he guenver.

    (3) Envers.

    ●(1659) SCger 167a. e quênver Doue, tr. «enuers Dieu.»

  • keñver .4
    keñver .4

    m. –ioù Pièce de bois qui entre dans le soc de la charrue.

    ●(1732) GReg 155a. Le bois qui entre dans le soc, tr. «Qeñver. qêver. ar c'hêver. ar c'heñver.»

  • keñver- .5
    keñver- .5

    voir kever-

  • keñver-douar
    keñver-douar

    voir keñver .1

  • keñver-e-keñver
    keñver-e-keñver

    adv.

    (1) Dos à dos.

    ●(1732) GReg 303a. Mettre les parties qui plaident, dos à dos, tr. «Lacqât ar c'hefrennou qêver-ê-qêver.»

    (2) Côte à côte.

    ●(1659) SCger 32b. aller coste a coste, tr. «mont quênver equêver.» ●167a. quênver e quênver, tr. «l'vn à costé de l'autre.»

    ●(1868) KMM 124. Ur gaërentez oa gvelet an daou bried nobl o vont var droad, dre ruiou Nabl, kever-e-kever.

    (3) Vis-à-vis.

    ●(1732) GReg 963a. Vis-à-vis l'un de l'autre, tr. «Qêver-ê-qêver.»

  • keñver-ha-keñver
    keñver-ha-keñver

    loc. adv. & loc. prép.

    I. Loc. adv.

    (1) Vis-à-vis.

    (2) sens fig. Ensemble.

    ●(1868) FHB 159/22a. hag hi tremenet gantho ho bugaleach kenver ha kenver evel ma o devoa great.

    II. Loc. prép.

    (1) Bezañ keñver-ha-keñver gant : être sur un pied d'égalité avec.

    ●(1909) FHAB Meurzh 67. Kenver ha kenver gant ar skolaerien, ema ar veleien ; n'o deuz etre o daouarn nemed ar pez ar ro ar bobl dezo.

    (2) Lakaat keñver-ha-keñver gant : mettre face à face.

    ●(1911) BUAZperrot 284. Lakât a eure Jezuz kenver ha kenver gant Barabas, hag e c'houlennas ouz ar Juzevien : (...).

    (3) Lakaat keñver-ha-keñver gant : comparer à.

    ●(1911) BUAZperrot 262. ne c'hellet e lakât, kenver ha kenver gant netra, nemed gant an Aviel.

  • keñver-ouzh-keñver
    keñver-ouzh-keñver

    adv.

    (1) L'un à côté de l'autre.

    ●(1744) L'Arm 108a. A deux de jeu, tr. «Quevér-oh-quevér.»

    ●(1922) LZBt Mezheven 25. e kerzent kenver-ous-kenver.

    (2) En comparaison.

    ●(1910) MBJL 125. Mar lakan o doare hag hon hini kenver-ouz-kenver ec'h ê evit ma c'hallfemp ni (…) bean muioc'h anaoudek e kenver an Otro Doue.

  • keñveradeg
    keñveradeg

    f. –où Concours. cf. kevezadeg

    ●(1907) BOBL 16 novembre 164/1a. eur c'henveradeg labour-douar.

  • keñverded
    keñverded

    f. E keñverded : aux environs.

    ●(1905) LZBg Du 266. Pe oen arriù é kevérded en ti devéhan. ●(1907) VBFV.bf 40a. é kevérded, tr. «en face de, aux environs de.» ●(1934) BRUS 99. Aux environs, tr. «é keverded (auprès).»

    ►[form. comb.]

    S3m en e geñverded

    ●(1913) AVIE xiii. Er Galilé en um gavé Nazaret, Kana, Naïm, Kafarnaom, er mañné Tabor hag, én é gevérded, mor Tibériad.

  • keñvereg
    keñvereg

    m. & prép.

    (1) M. Vis-à-vis.

    (2) Bout e keñvereg : faire le pendant.

    ●(1931) VALL 545b. faire (le) pendant, tr. «bout é keverek.»

    (3) Prép. E keñvereg : en face.

    ●(1919) DBFVsup 39a. keverek (é), prép., tr. «en face de, vis-à-vis.»

    ►[form. comb.]

    P3 en o c'heñvereg

    ●(1906) HIVL 10. Arriù oent él léh ma koéh riolen er velin é stér er Gav. Én ou hevéreg é oé rehiér ihuél.

  • keñveriadenn
    keñveriadenn

    f. –où Comparaison.

    ●(1947) YBBK $ 786. En ur geñveriadenn e vez graet gant adalek ma… betek ma…

  • keñveriadur
    keñveriadur

    m. –ioù Comparaison, confrontation.

    ●(1931) VALL 143b. Confrontation, tr. «kéñveriadur m.»

  • keñveriañ
    keñveriañ

    v. intr.

    (1) Comparer.

    ●(1931) VALL 137b. Comparer, tr. «kéñveria.»

    (3) Aller à côté de quelqu’un.

    ●(1876) TDE.BF 342a. Keveria, v. a. (anc.), tr. «Aller à côté de quelqu’un.»

    (2) par antiph. Kenveriañ ouzh : rivaliser avec.

    ●(1959) BRUD 8/37. Ha gouest on da geñveria ouz mab Lanroz ?

  • kenveuleudi
    kenveuleudi

    f. Louange collective.

    ●(1962) EGRH I 31. kenveuleudi f., tr. « louange collective. »

  • kenveuliñ
    kenveuliñ

    v. tr. d. Louer collectivement.

    ●(1962) EGRH I 31. kenveuliñ v., tr. « louer collectivement. »

  • kenvevañ
    kenvevañ

    v. intr. Cohabiter.

    ●(1732) GReg 185a. Vivre en commun, tr. «qenn-veva. pr. qenn-vevet.»

    ●(1867) BUE 19. ar re a genveve gant-han. ●(1876) TDE.BF 337b. Ken-veva, v. n., tr. «Vivre en commun.»

  • kenvevel
    kenvevel

    m. –ion Compagnon de service.

    ●(1857) AVImaheu 103. Hag hum llaqua de scoein quet (lire : guet) é gen-vehuélion.

  • kenvez
    kenvez

    adj. Coexistant.

    ●(1931) VALL 130a. Coexistant, tr. «kenvez (avec gant, da).»

  • kenvezañ
    kenvezañ

    v. intr. Coexister.

    ●(1931) VALL 130a. Coexister, tr. «kenveza.»

  • kenvezañs
    kenvezañs

    f. Coexistence.

    ●(1931) VALL 130a. Coexistence, tr. «kenvezañs f.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...