Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 98 : de briad-ouzh-briad (4851) à brifaod (4900) :
  • briad-ouzh-briad
    briad-ouzh-briad

    adv. Embrassés.

    ●(1942) VALLsup 62a. Embrassés, tr. «briat-ouz-briat («Ar bont er velin»).»

  • briadal
    briadal

    v. tr. d. Embrasser.

    ●(1499) Ca 27a. Brihadal. g. embrasser.

  • Briadiz
    Briadiz

    pl. Habitants de Bréhat.

    ●(1891) RDTp VI/658. Me vel bagou Breadic o pesketa er Raz, / Hac oc'h ma guelet aman na rent ked cals a gâz !

    ●(1962) TONA.index 78. briadiz.

  • Briag
    Briag

    n. pr.

    (1) Briac.

    (2) (pathologie) Droug-sant-Briag : folie.

    ●(1931) VALL 197a. Démence folie, tr. «droug-sant-Briag.»

  • briallenn
    briallenn

    s. (botanique) Primevère Primula veris.

    ●(1879) BLE 330. Primevère vulgaire. P. vulgaris. Hd., acaulis. Jacq. grandiflora. Lm.) Briallen.

    ●(1933) OALD 45/207. bleuniou gwen-koaven ar skao hag ar brialen. ●(1934) CDFi 21 avril. bokedou nevez digoret ar brialenn hag ar spern-gwenn.

  • briañ / briiñ
    briañ / briiñ

    v. tr. d. Donner une charge honorifique à.

    ●(1927) DIHU 187/202. Divriein, en eskem de briein hag e senefi : vouer, admettre dans une confrérie. ●(1931) VALL 112a. donner une charge (honorifique) à bria ; l'enlever divria d'après V[annetais].

  • briata .1
    briata .1

    m. –où

    (1) Étreinte.

    ●(1732) GReg 331b. Embrassade, embrassement, tr. «Bryatâ. p. bryataou.» ●Donner une embrassade, tr. «Rei ur bryata.» ●Embrassement tendre, tr. «Ur bryata clos.»

    ●(1857) HTB 147. He zad a roas dezhi eur briata. ●214. o rei dez-hi eur briata a wech en amzer. ●225. eur briata tener ha karantezuz.

    ●(1925) FHAB Du 433. Pebez levenez ha pebez briata !

    (2) Accolade.

    ●(1732) GReg 7b. Accolade, embrassement, tr. «Bryata. p. bryataou.» ●Une douce accolade, tr. «Ur bryata clos. »

    ●(1931) VALL 5b. Accolade, tr. «briata.»

  • briata .2
    briata .2

    v.

    I V. tr. d.

    (1) Prendre dans ses bras, embrasser, accoler, étreindre.

    ●(1659) SCger 2b. Accoler, tr. «Briata.» ●49a. embrasser, tr. «briata.» ●(1710) IN I 101. o vriata ur Grucifi. ●(1732) GReg 7bb. Accoler, embrasser, tr. «Bryata. pr. bryataet.» ●331b. Embrasser, serrer de ses bras, tr. «Bryata. pr. bryatëet.»

    ●(1838) CGK 33. A me rac tal dhe briata. ●(1889) ISV 238. redek a reas da vriata ar merzer.

    ●(1911) BUAZperrot 794. Nao bloaz goude e vriatas e vamm. ●(1915) HBPR 101. Lod a lamme d'ho briata.

    (2) Embrasser.

    ●(1612) Cnf.epist 34. Dré an raeson-man, me Bellec indin hac ignorant, oz aznauout (dré an testenny à cals à Doctoret) pennaus an Confessional-man è berr compsou à brihatta hac à goasq quelennadurezou à importãcc bras, ha meurbet necesser.

    II. V. pron. réci. En em vriata : s'embrasser, se prendre dans les bras l'un et l'autre, s'étreindre.

    ●(1849) GBI I 208. En em vriata gant glac'har ! tr. «S'embrasser avec douleur (bonheur).» ●(1876) BJM 48. En em vriata a rejont en ur vouela.

    ●(1911) BUAZperrot 349. En em vriata a rejont gant teneridigez. ●816. en em vriata hag en em bardoni. ●(1925) BILZ 117. En em vriata a rejont en eur ouela. ●(1928) BFSA 135. en em vriata a rejont gant karantez.

  • briataat
    briataat

    v.

    (1) V. tr. d. Prendre (qqn) dans ses bras, l'embrasser, l'accoler, l'étreindre.

    ●(1732) GReg 7bb. Accoler, embrasser, tr. «Bryatât. pr. bryataet.» ●331b. Embrasser, serrer de ses bras, tr. «Bryatât. pr. bryatëet.»

    ●(1862) JKS.lam 567. sec'ha a ra he daelou, he briataat glann a ra.

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1659) SCger 48b. embrassement, tr. «briatat.»

    (2) V. pron. réci. En em vriataat : s'embrasser, se prendre dans les bras l'un et l'autre, s'étreindre.

    ●(1862) JKS.lam 562. En em vriataat glann a reont. ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 19/235). goude en em vriataat.

  • briatad
    briatad

    s. & adv. –où

    (1) S. Embrassade.

    ●(1659) SCger 49a. embrassement, tr. «briatat.»

    ●(1973) SKVT II 17. ne vez ket arboellet ar briatadoù gant tad ha mamm.

    (2) Adv. A-vriatad : par brassée.

    ●(1931) VALL 80b. par brassée, tr. «a-vriatad.»

  • briatadur
    briatadur

    m. –ioù (typographie)

    (1) Accolade graphique.

    ●(1931) VALL 5b. Accolade signe graphique, tr. «briatadur.»

    (2) Briatadur sonn : accolade verticale.

    ●(1931) VALL 5b. Accolade verticale, tr. «briatadur sounn.»

    (3) Briatadur plaen : accolade horizontale.

    ●(1931) VALL 5b. Accolade horizontale, tr. «briatadur plên.»

  • briataerezh
    briataerezh

    m. Étreinte, embrassement.

    ●(1868) FHB 165/72b. daelou a levenez, briaterez.

  • bribouilh
    bribouilh

    adj. & m. (Enfant) remuant.

    ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Bribouilh = ano-gwan hag ano. Eur bugel atao fich-fich.

  • briboull
    briboull

    s. Personne maniérée.

    ●(1984) EBSY 325. (Sant-Ivi) tamm briboull, tr. «une maniérée.»

  • brich
    brich

    f. –où

    I. Banc.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Tabouret, tr. «brich' ur vrich' scabeu, tabouret, a sarz[eau] brichet.»

    ●(1904) DBFV 32b. brich, f., tr. «escabeau (Ch. ms.).» ●(1905) LZBg Meurzh 61. Na berch, na kadoér. ●(1919) DBFVsup 10a. brech, berch, brich, m., tr. «escabeau.» ●(1931) FEZO 3. Etalti, ar un (lire : ur) vrich izel, ur plahig vihan é sellet doh hé memé. ●(1939) RIBA 74. Hep seùel diar ou bricheu. ●(1942) DHKN 103. brich er paotr-kar.

    II. par ext.

    (1) Brich turgn : banc de tour.

    ●(1919) DBFVsup 78. brech turn, tr. «banc du tour.»

    (2) Brich voser : billot de boucher.

    ●(1935) DIHU 285/235. hui en dioèdo ar ur vrich-bosér.

    ►absol.

    ●(1940) DIHU 346/51. Diskar e hrér el lon ar er vrich. Job e bar é oug, e glask er oahien mat, ha bresk, hé zrouh get beg é goutel-dag.

    (3) Brich bugad : trépied de cuvier.

    ●(1919) DBFVsup 10a. brech bugad, tr. «trépied du cuvier.»

  • briched
    briched

    m. –où Tabouret.

    ●(c.1718) CHal.ms i. escabeau, tr. «scabeu scabel, brich' ur vrich' a sarz[eau]. brechet.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Tabouret, tr. «brich' ur vrich' scabeu, tabouret, a sarz[eau] brichet.» ●(1723) CHal 24. Bassette, ou bréchette, tr. «escabeau, tabouret, placet.»

    ●(1904) DBFV 30b. brechet, m. pl. eu, tr. «escabeau, tabouret.»

  • brichin .1
    brichin .1

    adj.

    (1) Sot, niais, benêt.

    ●(1905) KANngalon Eost 462. Ne ket mad beza brichin nag aboubal. ●(1917) KZVr 225 - 24/06/17. Brichin, tr. «folâtre, volage, Bas-Léon, Loeiz ar Floc'h.» ●(1927) GERI.Ern 70. brichin adj., tr. «Bénêt, niais, sot.» ●(1942) VALLsup 20a. Benêt, tr. «brichin (et folâtre).» ●(1958) BLBR 113/12. eur brichin a zen.

    (2) Folâtre.

    ●(1927) GERI.Ern 70. brichin adj., tr. «folâtre.»

  • brichin .2
    brichin .2

    m.

    (1) Sot, niais, benêt.

    ●(1868) FHB 153/387a. piou eo ar penn sot, piou eo ar brichin, ar rumer a zo bet divez aoualc'h evit henvel dour a vuhez eun dour, enn (lire : eun) eva a zo dalc'h-mad oc'h he heul ar boan, ar c'hlenved (…) ? ●(1870) FHB 280/149a. Kaoze eta, brichin, hag hast affo.

    ●(1908) FHAB Gwengolo 268. hon tri vrichin. ●(1927) GERI.Ern 70. brichin m., tr. «Bénêt, niais, sot.» ●(1927) TSPY 49. n'out nemed eur brichin. ●(1950) KROB 26-27/19. Rei va merc'h d'ar brichin-ze ! ●(1984) HYZH 154-155/85. brichin : konter kaozioù. Hennezh oa ur sakre brichin.

    (2) Folâtre.

    ●(1927) GERI.Ern 70. brichin m., tr. «folâtre.»

    (3) Ober e vrichin : faire son fou.

    ●(1958) BRUD 4/56. oh ober o brichin.

  • brichinañ / brichinat
    brichinañ / brichinat

    v. intr. Faire le fou.

    ●(1927) GERI.Ern 70. brichina v. n., tr. «faire le brichin.» ●(1942) VALLsup 20a. faire le benêt, le folâtre, tr. «brichina(t).»

  • brichinat
    brichinat

    voir brichinañ

  • brichineg
    brichineg

    m. Sot, niais, benêt.

    ●(1958) BRUD 4/44. Ro peoh ! Brichinog ! ●(1964) BRUD 18/33. Eur brichinog, n'eo bet morse nemed eur brichinog !

  • brichinerezh
    brichinerezh

    m. Bêtises idiotes.

    ●(1932) ALMA 120. Taol Brichinêrez ar Barazer. ●(1935) CDFi 16 mars. Eun tammik brichinerez a gare ober. ●(1958) BRUD 4/51. ober d'an dud a beb seurt brichinerez. ●(1982) MABL I 101. (Lesneven) bet 'c'h ober brichinerezh a-raok.

  • brid
    brid

    m. –où

    I. (harnachement)

    (1) Bride.

    ●(1499) Ca 27a. Brit. ga. bride. ●(1633) Nom 31b. Equus refractarius, duri oris : cheual dur en bouche, ou frein : march calet á guenou, pe dan brit. ●181a. Frænum : frain, bride : brid.

    ●(1659) SCger 17a. bride, tr. «brid.» ●(1732) GReg 248a. Sans debrider, tr. «èn un taul brid.» ●(17--) TE 261. de gondui er marh dré er brid.

    ●(1849) LLB 1330. er brideu hoarnet. ●(1857) CBF 103. Brid, m., tr. «Bride.» ●(1857) LVH 129. ur brind péhani hun dalh. ●(1895) FOV 241. Doh er brid é trottas get é vestr ér rakér, tr. «Son maître, le tenant par la bride, le fit trotter dans tout le village.» ●(18--) SBI I 184. eun incane gwenn / Hac eur brid arc'hant en he benn, tr. «une haquenée blanche, / Avec une bride d'argent en tête.» ●(18--) SAQ II 71. pao an alar, brid ar marc'h.

    ●(1902) PIGO I 28. krog en brid e varc'h. ●(1904) DBFV 32b. brid, brind, m. pl. eu, tr. «bride, frein.» ●(1934) BRUS 280. La bride, tr. «er brid –eu, f.»

    (2) Leñjenn-vrid : rêne de bride.

    ●(1934) BRUS 281. Les rênes, tr. «el leñjen-vrid.»

    (3) Lêrenn-vrid : rêne de bride.

    ●(1612) Cnf 27a. laezrennou brit è march.

    (4) Morz-brid : mors de bride.

    ●(1499) Ca 141a. Mors brit g. frain. ●(1633) Nom 180b. Lupatum, lupus, murex : mors de bride fort rude : mors brid á ve garu bras.

    II.

    (1) (menuiserie) Poinçon.

    ●(1958) BRUD 3/99. (Spezed) Ar brid le poinçon.

    (2) (construction) = (?) Moise (?).

    ●(1988) TIEZ II 117 L'assemblage est généralement renforcé par un entrait retroussé (brid, gourdreust).

    (3) (habillement) Brid boned : bride de bonnet.

    ●(1744) L'Arm 236b. Mentonnière ou bridoir, tr. «Brinde-bonætte. m.»

    III.

    (1) (Lezel) ar brid war ar moue : prendre liberté.

    ●(1970) BHAF 80 (T) E. ar Barzhig. Ha setu, lennerien ger, red eo bet din dizamma va halon, kuit da zialani, ar brid war moue ma fluenn.

    (2) Chakañ e vrid : ronger son frein.

    ●(1970) BHAF 235 (T) E. ar Barzhig. Ne servije ket, perag mond da goll e skiant ha darhoi e benn gant mogeriou, red e oa dezañ derhel da chaka e vrid ha gortoz...

  • brid-morch
    brid-morch

    m. (harnachement) Bride.

    ●(1895) FOV 244. Er sanclen en é zorn, er brid-morch doh é vréh, tr. «La sangle à la main, la bride sous le bras.»

    ●(1904) DBFV 32b. brid-morch, tr. «bride, frein.»

  • brid-mouch
    brid-mouch

    m. (harnachement) Bride à œillères.

    ●(1931) VALL 82a. bride à œillères, tr. «brid-mouch T[régor].»

  • bridaj
    bridaj

    m. =

    ●(1890) MOA 236b. Pièces d'enchevêtrures (parlant d'un moulin), tr. «bridach, sing. pl. m. (collectif).»

  • bridañ / bridiñ
    bridañ / bridiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Brider.

    ●(c.1500) Cb 30b. g. fraindre. b. bridaff.

    ●(1659) SCger 17a. brider, tr. «brida.» ●(1732) GReg 162a. Brider un cheval, tr. «Brida ur marc'h.»

    ●(1856) VNA 215. Bridez mon cheval, sellez-le aussi, tr. «Bridet me marh ; dibret-ean ehué.»

    ●(1904) DBFV 32b. bridein, v. a., tr. «brider.»

    (2) V. pron. réfl. En em vridañ : se rengorger.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. se rengorger, tr. «him ambridein him vridein.»

    ●(1904) DBFV 32b. hum vridein, tr. «se rengorger.»

  • bridaouerez
    bridaouerez

    f. Morceau de cuir (?) dans le rouet qui serre le fuseau (?).

    ●(1905) FHAB Mae/Mezheven 94. E kreiz etre an daou dam koat (...) ez eus c'hoaz unan all (...) zo he hano an eskob ha n'eo ket maro en he blas ; stag ez euz outhan eun tam ler hanvet bridaouerez, ha labour ar vridaouerez eo starda ar verzit.

  • bridet
    bridet

    adj.

    (1) Bridé.

    ●(14--) Jer 298. Me rôy d’oc’h dybret brydet tregont Cousr ha tregont genet., tr. « Je vous donnerai, sellés, bridés, trente coursiers, et trente genets ».

    (2) sens fig. Courbé.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/449-450. (An Ospital-Kammfroud) S'emploie en parlant des épis mûrs qui se courbent vers le sol, sans que fléchisse pour autant la tige de la céréale. Abarz bez(a) mad da droha, an heiz a rank bez(a) bridet e bennou gantañ.

  • bridig
    bridig

    m. –où (harnachement) Bridon.

    ●(1904) DBFV 32b. bridig, m.pl. eu, tr. «petite bride, bridon.»

  • bridiñ
    bridiñ

    voir bridañ

  • bridmouchañ
    bridmouchañ

    v. tr. d. =

    ●(1972) BAHE 75/4. bridmouchet eo an dud.

  • bridol
    bridol

    s. Engin de guerre à lancer des cailloux.

    ●(1499) Ca 27a. Bridol vide in talm.

    ●(1876) TDE.BF 77b. Bridol, s. m. (anc.), tr. «Fronde.»

  • bridoù
    bridoù

    plur. Brides de meule.

    ●(1876) TDE.BF 77b. Bridou, s. pl. m., tr. «Brides de meule.»

  • Brieg .1
    Brieg .1

    n. pr. Brieuc.

    ●(1499) Ca 27a. Briec. g. brieuc.

    ●(1659) SCger 17a. Brieu, tr. «Briec.»

    ●(1920) MVRO 28/2b. he eskibien, Malo, Tual, Briek, Paol, Kaourantin.

  • Brieg .2
    Brieg .2

    n. de l. Saint-Brieuc.

    ●(1712) HB 80. ha nep a chom e Briec : Sant Paul ha Sant Briec.

    ●(1849) LLB 101. En iscob a Vriek e daul en asperjes.

  • Brieg .3
    Brieg .3

    n. de l. Briec.

    I.

    (1) Brieg.

    ●(18--) OLLI 411A. Chanson nevez composet gant un Den yaouanc eus a bares Briec. ●(1865) FHB 2/16a. D’ar merc’her 8, Briec, da greis-deiz.

    ●(1905) ALMA 64. Briec. ●(1911) BUAZmadeg 368. e leac'h m'ema hirio iliz Briec. ●(1925) ARVG 3/61. En Breiz an eus seiz ti, ar brasan, hini Gourin, demdost da Geraez; ar re all e Brest, Briek, Edern, Bannalek, Langonnet. ●(1931) FHAB Gouere/249. Hen eo ivez patron iliz Edern, savet war ar Reun-Du, e kichenik Brieg ha patron iliz Plouedern, e Leon, e tal landerne. ●(1943) FHAB Mezeven 308. tost d'Edern ha Brieg. ●(1955) STBJ 43. eur marichal ginidik eus Brieg.

    (2) Brieg-war-Oded.

    ●(1890) MOA 19b. Briek-var-Odet.

    II. Blason populaire : voir Glazig.

    III. Nom de famille.

    ●(1970) NFBT 26 N° 194. Briec.

    IV. [Toponymie locale]

    ●(c.1900) PEAB 4. An autrou eus a Gistinit / A fachaz ouz he vioc'hik. ●20. Sant Yann-bod-lan. ●21. Itroun-Varia-an-Templ (...) Feunteun Varia. ●29. Motte dite Ar Santinellou, à Ty-Flean. ●(1935) SARO 87. e chapel Santez-Sesilia. ●(1970) NFBT 271 N° 2138. Tréflez (...) celui du l.-dit de Briec (se prononce) : Trolez.

  • briell
    briell

    f. –où Berge.

    ●(1927) GERI.Ern 70. briell V[annetais] f., tr. «Talus peu élevé, berge.» ●(1934) BRUS 181. La berge, tr. «er vriel –eu.»

  • brien
    brien

    coll. Miettes.

    ●(1732) GReg 624a. Miette, petite mie de pain, tr. «Bryenenn. p. bryenennou, bryenn.» ●624a-b. La Cananée demandoit seulement au Seigneur les miettes qui tomboient de sa table, tr. «Ar Cananean ne oulenné digad hor Salver nemed ar bryenn bara a gouëzé divar e daul.»

    ●(1927) GERI.Ern 70. brienenn f. pl. ou, col. brien, tr. «Miette, petit morceau, brin.»

  • brienenn
    brienenn

    f. –où, brien Miette.

    ●(1499) Ca 26a. Breyenenn bara. g. miete de pain. ●(c. 1501) Lv 235/122. breonnen gl. fragmentum. ●(1633) Nom 56b. Mica : mie, miette : breyenen. ●58b. Analecta : reliefs, miettes : an brusunadou, an briennennou.

    ●(1659) SCger 79b. miette, tr. «brienen, enou.» ●(1732) GReg 624a. Miette, petite mie de pain, tr. «Bryenenn. p. bryenennou, bryenn.»

    ●(1890) MOA 98b. Brin à brin, tr. «ann eil vrienenn goude eben.»

    ●(1927) GERI.Ern 70. brienenn f. pl. ou, col. brien, tr. «Miette, petit morceau, brin.»

  • brienn
    brienn

    f. –où Rive, berge.

    ●(1896) LZBt Mae 23. lagennou braz meurbed gwech e ve dao saillet a vrien da vrien.

    ●(1921) GRSA 23. ha mé nezé guélet, doh brien er feten, ur groéz. ●(1927) GERI.Ern 70. brienn f., tr. «bord qui surplombe, rivage.»

  • brientin
    brientin

    m. –ed, –ion Aristocrate.

    ●(1931) VALL 36a. Aristocrate, tr. «brientin pl. ed, –ien (ancien, opposé à gwerin plèbe).»

    ●(2016) BARAB 198. …ha klevet e vez neuze brientinien Roma, ar baramantourien, an enbarzherien, ar foñcherien, ha me ’oar me c’hoazh, o klemm.

  • brientineler
    brientineler

    m. –ion Partisan de l'aristocratie.

    ●(1931) VALL 36a. partisan de l'aristocratie, tr. «brientineler m.»

  • brientinelezh
    brientinelezh

    f. Aristocratie.

    ●(1931) VALL 36a. Aristocratie gouvernement des nobles, tr. «brientinelez f.»

  • brif .1
    brif .1

    m.

    I. fam. Nourriture, bouffe.

    ●(1927) GERI.Ern 70. brif m., tr. «Mangeaille.» ●(1935) ANTO 58. ouz taol da gemer eun tamm brif. ●(1966) BREZ février 101/6d. sachet e oe war ar brif. ●(1972) HYZH 75/26. da glask e damm «brif».

    II. (argot)

    A. (argot de La Roche-Derrien) Pain.

    ●(1885) ARN 32. Pain. – Br. Bara. Arg[ot] : Brif. (…) Dans l'argot-français briffer (manger).

    ●(1975) BAHE 87/13. brif : bara.

    B. (argot de Morlaix)

    (1) Brif gwenn : pain de froment.

    ●(1912) KZVr 419 - 07/04/12. Brif gwenn – bara gwiniz.

    (2) Brif du : pain de seigle.

    ●(1912) KZVr 419 - 07/04/12. Brif du – bara segal.

  • brif .2
    brif .2

    s. Support de chandelle.

    ●(1919) DBFVsup 11a. brif (Kervignac), tr. «bâton fendu pour recevoir une chandelle. – Ailleurs, krouib (Lang[uidic], groeñù (fr. griffe ?).»

  • brif-kailh
    brif-kailh

    m. (argot d'Elliant) Dépensier.

    ●(1984) BRLI i 138. brif kaill, tr. « dépensier ; mot-à-mot : ‘qui mange son argent.’ »

  • brifal / brifañ
    brifal / brifañ

    v. tr. d. fam. Manger, bafrer.

    ●(1732) GReg 119a. Briffer, manger avidement, tr. «Brifal. pr. brifet.»

    ●(1927) GERI.Ern 70. brifa, brifal v. n., tr. «manger gloutonnement.» ●(1955) VBRU 111. ha brifañ a raemp ar bitailh-se dre skrap. ●(1965) BREZ octobre 97/6c. brifa on adlein. ●(1970) BHAF 127. Eur wech brifet, e tommas din.

  • brifañ
    brifañ

    voir brifal

  • brifaod
    brifaod

    m. –ed Goulu, glouton.

    ●(1647) Am.ms 634. Hubäot coz briffäot lerot radotet.

    ●(1659) SCger 134a. brifaut, tr. «grand mangeur.» ●(1732) GReg 119a. Briffeur, celui qui mange goulûment, tr. «Brifaud. p. brifauded.»

    ●(1927) GERI.Ern 70. brifaod m., tr. «goulu.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...