Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 98 : de briad-ouzh-briad (4851) à brifaod (4900) :
  • briad-ouzh-briad
    briad-ouzh-briad

    adv. Embrassés.

    (1942) VALLsup 62a. Embrassés, tr. «briat-ouz-briat («Ar bont er velin»).»

  • briadal
    briadal

    v. tr. d. Embrasser.

    (1499) Ca 27a. Brihadal. g. embrasser.

  • Briadiz
    Briadiz

    pl. Habitants de Bréhat.

    (1891) RDTp VI/658. Me vel bagou Breadic o pesketa er Raz, / Hac oc'h ma guelet aman na rent ked cals a gâz !

    (1962) TONA.index 78. briadiz.

  • Briag
    Briag

    n. pr.

    (1) Briac.

    (2) (pathologie) Droug-sant-Briag : folie.

    (1931) VALL 197a. Démence folie, tr. «droug-sant-Briag

  • briallenn
    briallenn

    s. (botanique) Primevère Primula veris.

    (1879) BLE 330. Primevère vulgaire. P. vulgaris. Hd., acaulis. Jacq. grandiflora. Lm.) Briallen.

    (1933) OALD 45/207. bleuniou gwen-koaven ar skao hag ar brialen. ●(1934) CDFi 21 avril. bokedou nevez digoret ar brialenn hag ar spern-gwenn.

  • briañ / briiñ
    briañ / briiñ

    v. tr. d. Donner une charge honorifique à.

    (1927) DIHU 187/202. Divriein, en eskem de briein hag e senefi : vouer, admettre dans une confrérie. ●(1931) VALL 112a. donner une charge (honorifique) à bria ; l'enlever divria d'après V[annetais].

  • briata .1
    briata .1

    m. –où

    (1) Étreinte.

    (1732) GReg 331b. Embrassade, embrassement, tr. «Bryatâ. p. bryataou.» ●Donner une embrassade, tr. «Rei ur bryata.» ●Embrassement tendre, tr. «Ur bryata clos.»

    (1857) HTB 147. He zad a roas dezhi eur briata. ●214. o rei dez-hi eur briata a wech en amzer. ●225. eur briata tener ha karantezuz.

    (1925) FHAB Du 433. Pebez levenez ha pebez briata !

    (2) Accolade.

    (1732) GReg 7b. Accolade, embrassement, tr. «Bryata. p. bryataou.» ●Une douce accolade, tr. «Ur bryata clos. »

    (1931) VALL 5b. Accolade, tr. «briata

  • briata .2
    briata .2

    v.

    I V. tr. d.

    (1) Prendre dans ses bras, embrasser, accoler, étreindre.

    (1659) SCger 2b. Accoler, tr. «Briata.» ●49a. embrasser, tr. «briata.» ●(1710) IN I 101. o vriata ur Grucifi. ●(1732) GReg 7bb. Accoler, embrasser, tr. «Bryata. pr. bryataet.» ●331b. Embrasser, serrer de ses bras, tr. «Bryata. pr. bryatëet

    (1838) CGK 33. A me rac tal dhe briata. ●(1889) ISV 238. redek a reas da vriata ar merzer.

    (1911) BUAZperrot 794. Nao bloaz goude e vriatas e vamm. ●(1915) HBPR 101. Lod a lamme d'ho briata.

    (2) Embrasser.

    (1612) Cnf.epist 34. Dré an raeson-man, me Bellec indin hac ignorant, oz aznauout (dré an testenny à cals à Doctoret) pennaus an Confessional-man è berr compsou à brihatta hac à goasq quelennadurezou à importãcc bras, ha meurbet necesser.

    II. V. pron. réci. En em vriata : s'embrasser, se prendre dans les bras l'un et l'autre, s'étreindre.

    (1849) GBI I 208. En em vriata gant glac'har ! tr. «S'embrasser avec douleur (bonheur).» ●(1876) BJM 48. En em vriata a rejont en ur vouela.

    (1911) BUAZperrot 349. En em vriata a rejont gant teneridigez. ●816. en em vriata hag en em bardoni. ●(1925) BILZ 117. En em vriata a rejont en eur ouela. ●(1928) BFSA 135. en em vriata a rejont gant karantez.

  • briataat
    briataat

    v.

    (1) V. tr. d. Prendre (qqn) dans ses bras, l'embrasser, l'accoler, l'étreindre.

    (1732) GReg 7bb. Accoler, embrasser, tr. «Bryatât. pr. bryataet.» ●331b. Embrasser, serrer de ses bras, tr. «Bryatât. pr. bryatëet

    (1862) JKS.lam 567. sec'ha a ra he daelou, he briataat glann a ra.

    ►[empl. comme subst.]

    (1659) SCger 48b. embrassement, tr. «briatat

    (2) V. pron. réci. En em vriataat : s'embrasser, se prendre dans les bras l'un et l'autre, s'étreindre.

    (1862) JKS.lam 562. En em vriataat glann a reont. ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 19/235). goude en em vriataat.

  • briatad
    briatad

    s. & adv. –où

    (1) S. Embrassade.

    (1659) SCger 49a. embrassement, tr. «briatat

    (1973) SKVT II 17. ne vez ket arboellet ar briatadoù gant tad ha mamm.

    (2) Adv. A-vriatad : par brassée.

    (1931) VALL 80b. par brassée, tr. «a-vriatad

  • briatadur
    briatadur

    m. –ioù (typographie)

    (1) Accolade graphique.

    (1931) VALL 5b. Accolade signe graphique, tr. «briatadur

    (2) Briatadur sonn : accolade verticale.

    (1931) VALL 5b. Accolade verticale, tr. «briatadur sounn

    (3) Briatadur plaen : accolade horizontale.

    (1931) VALL 5b. Accolade horizontale, tr. «briatadur plên

  • briataerezh
    briataerezh

    m. Étreinte, embrassement.

    (1868) FHB 165/72b. daelou a levenez, briaterez.

  • bribouilh
    bribouilh

    adj. & m. (Enfant) remuant.

    (1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Bribouilh = ano-gwan hag ano. Eur bugel atao fich-fich.

  • briboull
    briboull

    s. Personne maniérée.

    (1984) EBSY 325. (Sant-Ivi) tamm briboull, tr. «une maniérée.»

  • brich
    brich

    f. –où

    I. Banc.

    (c.1718) CHal.ms iv. Tabouret, tr. «brich' ur vrich' scabeu, tabouret, a sarz[eau] brichet.»

    (1904) DBFV 32b. brich, f., tr. «escabeau (Ch. ms.).» ●(1905) LZBg Meurzh 61. Na berch, na kadoér. ●(1919) DBFVsup 10a. brech, berch, brich, m., tr. «escabeau.» ●(1931) FEZO 3. Etalti, ar un (lire : ur) vrich izel, ur plahig vihan é sellet doh hé memé. ●(1939) RIBA 74. Hep seùel diar ou bricheu. ●(1942) DHKN 103. brich er paotr-kar.

    II. par ext.

    (1) Brich turgn : banc de tour.

    (1919) DBFVsup 78. brech turn, tr. «banc du tour.»

    (2) Brich voser : billot de boucher.

    (1935) DIHU 285/235. hui en dioèdo ar ur vrich-bosér.

    ►absol.

    (1940) DIHU 346/51. Diskar e hrér el lon ar er vrich. Job e bar é oug, e glask er oahien mat, ha bresk, hé zrouh get beg é goutel-dag.

    (3) Brich bugad : trépied de cuvier.

    (1919) DBFVsup 10a. brech bugad, tr. «trépied du cuvier.»

  • briched
    briched

    m. –où Tabouret.

    (c.1718) CHal.ms i. escabeau, tr. «scabeu scabel, brich' ur vrich' a sarz[eau]. brechet.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Tabouret, tr. «brich' ur vrich' scabeu, tabouret, a sarz[eau] brichet.» ●(1723) CHal 24. Bassette, ou bréchette, tr. «escabeau, tabouret, placet.»

    (1904) DBFV 30b. brechet, m. pl. eu, tr. «escabeau, tabouret.»

  • brichin .1
    brichin .1

    adj.

    (1) Sot, niais, benêt.

    (1905) KANngalon Eost 462. Ne ket mad beza brichin nag aboubal. ●(1917) KZVr 225 - 24/06/17. Brichin, tr. «folâtre, volage, Bas-Léon, Loeiz ar Floc'h.» ●(1927) GERI.Ern 70. brichin adj., tr. «Bénêt, niais, sot.» ●(1942) VALLsup 20a. Benêt, tr. «brichin (et folâtre).» ●(1958) BLBR 113/12. eur brichin a zen.

    (2) Folâtre.

    (1927) GERI.Ern 70. brichin adj., tr. «folâtre.»

  • brichin .2
    brichin .2

    m.

    (1) Sot, niais, benêt.

    (1868) FHB 153/387a. piou eo ar penn sot, piou eo ar brichin, ar rumer a zo bet divez aoualc'h evit henvel dour a vuhez eun dour, enn (lire : eun) eva a zo dalc'h-mad oc'h he heul ar boan, ar c'hlenved (…) ? ●(1870) FHB 280/149a. Kaoze eta, brichin, hag hast affo.

    (1908) FHAB Gwengolo 268. hon tri vrichin. ●(1927) GERI.Ern 70. brichin m., tr. «Bénêt, niais, sot.» ●(1927) TSPY 49. n'out nemed eur brichin. ●(1950) KROB 26-27/19. Rei va merc'h d'ar brichin-ze ! ●(1984) HYZH 154-155/85. brichin : konter kaozioù. Hennezh oa ur sakre brichin.

    (2) Folâtre.

    (1927) GERI.Ern 70. brichin m., tr. «folâtre.»

    (3) Ober e vrichin : faire son fou.

    (1958) BRUD 4/56. oh ober o brichin.

  • brichinañ / brichinat
    brichinañ / brichinat

    v. intr. Faire le fou.

    (1927) GERI.Ern 70. brichina v. n., tr. «faire le brichin.» ●(1942) VALLsup 20a. faire le benêt, le folâtre, tr. «brichina(t).»

  • brichinat
    brichinat

    voir brichinañ

  • brichineg
    brichineg

    m. Sot, niais, benêt.

    (1958) BRUD 4/44. Ro peoh ! Brichinog ! ●(1964) BRUD 18/33. Eur brichinog, n'eo bet morse nemed eur brichinog !

  • brichinerezh
    brichinerezh

    m. Bêtises idiotes.

    (1932) ALMA 120. Taol Brichinêrez ar Barazer. ●(1935) CDFi 16 mars. Eun tammik brichinerez a gare ober. ●(1958) BRUD 4/51. ober d'an dud a beb seurt brichinerez. ●(1982) MABL I 101. (Lesneven) bet 'c'h ober brichinerezh a-raok.

  • brid
    brid

    m. –où

    I. (harnachement)

    (1) Bride.

    (1499) Ca 27a. Brit. ga. bride. ●(1633) Nom 31b. Equus refractarius, duri oris : cheual dur en bouche, ou frein : march calet á guenou, pe dan brit. ●181a. Frænum : frain, bride : brid.

    (1659) SCger 17a. bride, tr. «brid.» ●(1732) GReg 248a. Sans debrider, tr. «èn un taul brid.» ●(17--) TE 261. de gondui er marh dré er brid.

    (1849) LLB 1330. er brideu hoarnet. ●(1857) CBF 103. Brid, m., tr. «Bride.» ●(1857) LVH 129. ur brind péhani hun dalh. ●(1895) FOV 241. Doh er brid é trottas get é vestr ér rakér, tr. «Son maître, le tenant par la bride, le fit trotter dans tout le village.» ●(18--) SBI I 184. eun incane gwenn / Hac eur brid arc'hant en he benn, tr. «une haquenée blanche, / Avec une bride d'argent en tête.» ●(18--) SAQ II 71. pao an alar, brid ar marc'h.

    (1902) PIGO I 28. krog en brid e varc'h. ●(1904) DBFV 32b. brid, brind, m. pl. eu, tr. «bride, frein.» ●(1934) BRUS 280. La bride, tr. «er brid –eu, f.»

    (2) Leñjenn-vrid : rêne de bride.

    (1934) BRUS 281. Les rênes, tr. «el leñjen-vrid

    (3) Lêrenn-vrid : rêne de bride.

    (1612) Cnf 27a. laezrennou brit è march.

    (4) Morz-brid : mors de bride.

    (1499) Ca 141a. Mors brit g. frain. ●(1633) Nom 180b. Lupatum, lupus, murex : mors de bride fort rude : mors brid á ve garu bras.

    II.

    (1) (menuiserie) Poinçon.

    (1958) BRUD 3/99. (Spezed) Ar brid le poinçon.

    (2) (construction) = (?) Moise (?).

    (1988) TIEZ II 117 L'assemblage est généralement renforcé par un entrait retroussé (brid, gourdreust).

    (3) (habillement) Brid boned : bride de bonnet.

    (1744) L'Arm 236b. Mentonnière ou bridoir, tr. «Brinde-bonætte. m.»

    III.

    (1) (Lezel) ar brid war ar moue : prendre liberté.

    (1970) BHAF 80 (T) E. ar Barzhig. Ha setu, lennerien ger, red eo bet din dizamma va halon, kuit da zialani, ar brid war moue ma fluenn.

    (2) Chakañ e vrid : ronger son frein.

    (1970) BHAF 235 (T) E. ar Barzhig. Ne servije ket, perag mond da goll e skiant ha darhoi e benn gant mogeriou, red e oa dezañ derhel da chaka e vrid ha gortoz...

  • brid-morch
    brid-morch

    m. (harnachement) Bride.

    (1895) FOV 244. Er sanclen en é zorn, er brid-morch doh é vréh, tr. «La sangle à la main, la bride sous le bras.»

    (1904) DBFV 32b. brid-morch, tr. «bride, frein.»

  • brid-mouch
    brid-mouch

    m. (harnachement) Bride à œillères.

    (1931) VALL 82a. bride à œillères, tr. «brid-mouch T[régor].»

  • bridaj
    bridaj

    m. =

    (1890) MOA 236b. Pièces d'enchevêtrures (parlant d'un moulin), tr. «bridach, sing. pl. m. (collectif).»

  • bridañ / bridiñ
    bridañ / bridiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Brider.

    (c.1500) Cb 30b. g. fraindre. b. bridaff.

    (1659) SCger 17a. brider, tr. «brida.» ●(1732) GReg 162a. Brider un cheval, tr. «Brida ur marc'h.»

    (1856) VNA 215. Bridez mon cheval, sellez-le aussi, tr. «Bridet me marh ; dibret-ean ehué.»

    (1904) DBFV 32b. bridein, v. a., tr. «brider.»

    (2) V. pron. réfl. En em vridañ : se rengorger.

    (c.1718) CHal.ms iii. se rengorger, tr. «him ambridein him vridein

    (1904) DBFV 32b. hum vridein, tr. «se rengorger.»

  • bridaouerez
    bridaouerez

    f. Morceau de cuir (?) dans le rouet qui serre le fuseau (?).

    (1905) FHAB Mae/Mezheven 94. E kreiz etre an daou dam koat (...) ez eus c'hoaz unan all (...) zo he hano an eskob ha n'eo ket maro en he blas ; stag ez euz outhan eun tam ler hanvet bridaouerez, ha labour ar vridaouerez eo starda ar verzit.

  • bridet
    bridet

    adj.

    (1) Bridé.

    (14--) Jer 298. Me rôy d’oc’h dybret brydet tregont Cousr ha tregont genet., tr. « Je vous donnerai, sellés, bridés, trente coursiers, et trente genets ».

    (2) sens fig. Courbé.

    (1957) ADBr lxiv 4/449-450. (An Ospital-Kammfroud) S'emploie en parlant des épis mûrs qui se courbent vers le sol, sans que fléchisse pour autant la tige de la céréale. Abarz bez(a) mad da droha, an heiz a rank bez(a) bridet e bennou gantañ.

  • bridig
    bridig

    m. –où (harnachement) Bridon.

    (1904) DBFV 32b. bridig, m.pl. eu, tr. «petite bride, bridon.»

  • bridiñ
    bridiñ

    voir bridañ

  • bridmouchañ
    bridmouchañ

    v. tr. d. =

    (1972) BAHE 75/4. bridmouchet eo an dud.

  • bridol
    bridol

    s. Engin de guerre à lancer des cailloux.

    (1499) Ca 27a. Bridol vide in talm.

    (1876) TDE.BF 77b. Bridol, s. m. (anc.), tr. «Fronde.»

  • bridoù
    bridoù

    plur. Brides de meule.

    (1876) TDE.BF 77b. Bridou, s. pl. m., tr. «Brides de meule.»

  • Brieg .1
    Brieg .1

    n. pr. Brieuc.

    (1499) Ca 27a. Briec. g. brieuc.

    (1659) SCger 17a. Brieu, tr. «Briec

    (1920) MVRO 28/2b. he eskibien, Malo, Tual, Briek, Paol, Kaourantin.

  • Brieg .2
    Brieg .2

    n. de l. Saint-Brieuc.

    (1712) HB 80. ha nep a chom e Briec : Sant Paul ha Sant Briec.

    (1849) LLB 101. En iscob a Vriek e daul en asperjes.

  • Brieg .3
    Brieg .3

    n. de l. Briec.

    I.

    (1) Brieg.

    (18--) OLLI 411A. Chanson nevez composet gant un Den yaouanc eus a bares Briec. ●(1865) FHB 2/16a. D’ar merc’her 8, Briec, da greis-deiz.

    (1905) ALMA 64. Briec. ●(1911) BUAZmadeg 368. e leac'h m'ema hirio iliz Briec.(1925) ARVG 3/61. En Breiz an eus seiz ti, ar brasan, hini Gourin, demdost da Geraez; ar re all e Brest, Briek, Edern, Bannalek, Langonnet. ●(1931) FHAB Gouere/249. Hen eo ivez patron iliz Edern, savet war ar Reun-Du, e kichenik Brieg ha patron iliz Plouedern, e Leon, e tal landerne. ●(1943) FHAB Mezeven 308. tost d'Edern ha Brieg. ●(1955) STBJ 43. eur marichal ginidik eus Brieg.

    (2) Brieg-war-Oded.

    (1890) MOA 19b. Briek-var-Odet.

    II. Blason populaire : voir Glazig.

    III. Nom de famille.

    (1970) NFBT 26 N° 194. Briec.

    IV. [Toponymie locale]

    (c.1900) PEAB 4. An autrou eus a Gistinit / A fachaz ouz he vioc'hik. ●20. Sant Yann-bod-lan. ●21. Itroun-Varia-an-Templ (...) Feunteun Varia. ●29. Motte dite Ar Santinellou, à Ty-Flean. ●(1935) SARO 87. e chapel Santez-Sesilia. ●(1970) NFBT 271 N° 2138. Tréflez (...) celui du l.-dit de Briec (se prononce) : Trolez.

  • briell
    briell

    f. –où Berge.

    (1927) GERI.Ern 70. briell V[annetais] f., tr. «Talus peu élevé, berge.» ●(1934) BRUS 181. La berge, tr. «er vriel –eu

  • brien
    brien

    coll. Miettes.

    (1732) GReg 624a. Miette, petite mie de pain, tr. «Bryenenn. p. bryenennou, bryenn.» ●624a-b. La Cananée demandoit seulement au Seigneur les miettes qui tomboient de sa table, tr. «Ar Cananean ne oulenné digad hor Salver nemed ar bryenn bara a gouëzé divar e daul.»

    (1927) GERI.Ern 70. brienenn f. pl. ou, col. brien, tr. «Miette, petit morceau, brin.»

  • brienenn
    brienenn

    f. –où, brien Miette.

    (1499) Ca 26a. Breyenenn bara. g. miete de pain. ●(c. 1501) Lv 235/122. breonnen gl. fragmentum. ●(1633) Nom 56b. Mica : mie, miette : breyenen. ●58b. Analecta : reliefs, miettes : an brusunadou, an briennennou.

    (1659) SCger 79b. miette, tr. «brienen, enou.» ●(1732) GReg 624a. Miette, petite mie de pain, tr. «Bryenenn. p. bryenennou, bryenn.»

    (1890) MOA 98b. Brin à brin, tr. «ann eil vrienenn goude eben.»

    (1927) GERI.Ern 70. brienenn f. pl. ou, col. brien, tr. «Miette, petit morceau, brin.»

  • brienn
    brienn

    f. –où Rive, berge.

    (1896) LZBt Mae 23. lagennou braz meurbed gwech e ve dao saillet a vrien da vrien.

    (1921) GRSA 23. ha mé nezé guélet, doh brien er feten, ur groéz. ●(1927) GERI.Ern 70. brienn f., tr. «bord qui surplombe, rivage.»

  • brientin
    brientin

    m. –ed, –ion Aristocrate.

    (1931) VALL 36a. Aristocrate, tr. «brientin pl. ed, –ien (ancien, opposé à gwerin plèbe).»

    (2016) BARAB 198. …ha klevet e vez neuze brientinien Roma, ar baramantourien, an enbarzherien, ar foñcherien, ha me ’oar me c’hoazh, o klemm.

  • brientineler
    brientineler

    m. –ion Partisan de l'aristocratie.

    (1931) VALL 36a. partisan de l'aristocratie, tr. «brientineler m.»

  • brientinelezh
    brientinelezh

    f. Aristocratie.

    (1931) VALL 36a. Aristocratie gouvernement des nobles, tr. «brientinelez f.»

  • brif .1
    brif .1

    m.

    I. fam. Nourriture, bouffe.

    (1927) GERI.Ern 70. brif m., tr. «Mangeaille.» ●(1935) ANTO 58. ouz taol da gemer eun tamm brif. ●(1966) BREZ février 101/6d. sachet e oe war ar brif. ●(1972) HYZH 75/26. da glask e damm «brif».

    II. (argot)

    A. (argot de La Roche-Derrien) Pain.

    (1885) ARN 32. Pain. – Br. Bara. Arg[ot] : Brif. (…) Dans l'argot-français briffer (manger).

    (1975) BAHE 87/13. brif : bara.

    B. (argot de Morlaix)

    (1) Brif gwenn : pain de froment.

    (1912) KZVr 419 - 07/04/12. Brif gwenn – bara gwiniz.

    (2) Brif du : pain de seigle.

    (1912) KZVr 419 - 07/04/12. Brif du – bara segal.

  • brif .2
    brif .2

    s. Support de chandelle.

    (1919) DBFVsup 11a. brif (Kervignac), tr. «bâton fendu pour recevoir une chandelle. – Ailleurs, krouib (Lang[uidic], groeñù (fr. griffe ?).»

  • brif-kailh
    brif-kailh

    m. (argot d'Elliant) Dépensier.

    (1984) BRLI i 138. brif kaill, tr. « dépensier ; mot-à-mot : ‘qui mange son argent.’ »

  • brifal / brifañ
    brifal / brifañ

    v. tr. d. fam. Manger, bafrer.

    (1732) GReg 119a. Briffer, manger avidement, tr. «Brifal. pr. brifet

    (1927) GERI.Ern 70. brifa, brifal v. n., tr. «manger gloutonnement.» ●(1955) VBRU 111. ha brifañ a raemp ar bitailh-se dre skrap. ●(1965) BREZ octobre 97/6c. brifa on adlein. ●(1970) BHAF 127. Eur wech brifet, e tommas din.

  • brifañ
    brifañ

    voir brifal

  • brifaod
    brifaod

    m. –ed Goulu, glouton.

    (1647) Am.ms 634. Hubäot coz briffäot lerot radotet.

    (1659) SCger 134a. brifaut, tr. «grand mangeur.» ●(1732) GReg 119a. Briffeur, celui qui mange goulûment, tr. «Brifaud. p. brifauded

    (1927) GERI.Ern 70. brifaod m., tr. «goulu.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...