Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 96 : de breur-laezh (4751) à brezel-ar-groaz (4800) :
  • breur-laezh
    breur-laezh

    m. breudeur-laezh Frère nourricier.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. freres de lait, tr. «bronnet guet ur mesm' maguerés breder leah.»

    ●(1876) TDE.BF 75b. Breur-leaz, s. m., tr. «Frère de lait.»

  • breur-lik
    breur-lik

     m. breudeur-lik (religion) Frère convers.

    ●(1732) GReg 208a. Convers, frere convers, ou, frere laïc, tr. «Breuzr licq. p. breuzdeur licq.»

    ●(1866) FHB 67/118b. an hano a vreudeur lik (frères convers). ●(1876) TDE.BF 76a. Breur-lik, s. m., tr. «Frès convers, terme de couvent.»

    ●(1927) GERI.Ern 69. breur-lik, tr. «frère convers.»

  • breur-mager
    breur-mager

    m. breudeur-vager Frère nourricier.

    ●(1857) CBF 48. Va breur mager eo, tr. «C'est mon frère de lait.» ●(1868) GBI II 452. he breur mager. ●(1876) TDE.BF 76a. Breur-mager, s. m., tr. «Frère de lait.»

  • breureg
    breureg

    m. –ed

    (1) Beau-frère (d'un autre lit).

    ●(1732) GReg 87a. Beau-frere, celui qui est d'un autre lit, tr. «Hanter-vreuzr. p. hantervreuzdeur. (Van[netois] Breurec. p. brérec. bréregued, brérigued.» ●(1744) L'Arm 28b. Beau-Frére, tr. «Brairêc.. êguétt. m.»

    (2) Beau-frère (par mariage).

    ●(1732) GReg 87a. Beau-frere, qui a épousé nôtre sœur, tr. «Breuzr-caër. p. breuzdeur-caër. Van[netois] Brérec. breurec.»

    ●(1913) DIHU 94/251. é oé é vréreg un dén avot. ●(1921) GRSA 408. Ur breureg d'en Intron.

  • breurek
    breurek

    adj. Fraternel.

    ●(1931) VALL 319b. Fraternel, tr. «breurek.»

  • breurel
    breurel

    adj. Fraternel.

    ●(1931) VALL 319b. Fraternel, tr. «breurel.»

  • breurelezh
    breurelezh

    f. Fraternité, qualité de frère.

    ●(1927) GERI.Ern 69. breurelez f., tr. «qualité de frère.» ●(1931) VALL 319b. Fraternité, qualité de frère, tr. «breurelez f.»

  • breurezed
    breurezed

    s. Parentèle, fratrie.

    ●(2016) BARAB 213. Ha me, merc’h henañ an tiegezh e oa dav din soursial ouzh ma breurezed.

  • breuriegezh
    breuriegezh

    f.

    (1) Confrérie religieuse.

    ●(1744) L'Arm 260b. Tiers-Ordre, tr. «Tairvétt Bræréguiah ag unn Urh. f.» ●Frére du Tiers-Ordre, tr. «Brære ag enn dairvétt Bræréguiah ag unn Urh.»

    ●(1904) DBFV 32a. bréregiah, f. pl. eu, tr. «confrérie.» ●(1927) GERI.Ern 69. breuriez (V[annetais] brediah, bredieh et bréregiah) f., tr. «confrérie.»

    (2) Association.

    ●(1904) DBFV 32a. bréregiah, f. pl. eu, tr. «association.» ●(1927) GERI.Ern 69. breuriez (V[annetais] brediah, bredieh et bréregiah) f., tr. «association.»

  • breuriezh
    breuriezh

    f. –où

    I.

    (1) Confrérie religieuse.

    ●(1499) Ca 27a. Breuzriez. g. confrairie. ●(c.1500) Cb 30a. g. fraternalite. b. breuzriez. ●30b. Breuzriez. g. confrairie.

    ●(1659) SCger 29b. Confrairie, tr. «breúriez.» ●134a. breuriez, tr. «confrairie.» ●(1710) IN I 124. Antreit volontieramant er Breurieziou. ●124. d'ar Vreudeur ha C'hoareset eus ar Breurieziou-se. ●(1727) HB 498. QUement so eus a Vreuriez an-Adoration. ●(1790) MG 357. Me zou é Berdiah er Rosær, é Berdiah er Scapulær, hac é Berdiah er Sacremant, hemb conz a galz a bratiqueu-aral a zevotion. ●386. me mès hum laqueit én ol Berdiaheu a béré é hès bet conzét deign. ●406. me mès manquét d'un devotion ag ur Verdiah, é péhani é hon a uerço. ●(17--) RS vij. ar profitapla eus an oll Breuriezou a zo en usach ebarz an Ilis.

    ●(1838) OVD 89. ér berdiaheu péré e zou dizéet én hou canton (…) én ur verdiah benac. ●(1855) BDE 176. int e instituas berdéaheu devot eit dihuen ty en Eutru Doué azoh er ré fal. ●(1866) LZBt Ebrel 125. Breuriez Prezegerez ar Fe.

    ●(1907) VBFV.bf 8b. bredieh, brediah, f. pl. eu, tr. «confrérie.» ●(1912) BUEV 40. Brediah er Rozér. Brediah er Sakremant. ●(1927) GERI.Ern 69. breuriez (V[annetais] brediah, bredieh et bréregiah) f., tr. «confrérie.» ●(1928) BFSA 176. ar vicherourien bodet e breuriezou kristen.

    (2) iron. Confrérie.

    ●(1838) CGK 12. Meur a zogan (…) / Darn all n'int quet er vreuryès ac a garfe beza.

    ●(1906) KANngalon Genver 5. ar framasouned, breuriez an diaoul.

    (3) Organisation.

    ●(1913) PRPR 41. Sevel a rechont statudou eur vreuriez hanvet Breuriez Breiz-Izel.

    ●(1927) GERI.Ern 69. breuriez (V[annetais] brediah, bredieh et bréregiah) f., tr. «association.» ●(1935) BREI 424/1d. Setu adkaset dirak Breuriez Jenev tabut an Itali hag an Ethiopi.

    (4) Breuriezh-Veur : académie.

    ●(1931) VALL 4b. Académie bretonne, tr. « Breuriez-veur ar brezoneg ».

    II. Dont er-maez eus breuriezh ar c’hizhier : devenir parrain et marraine.

    ●(1942) VALLsup 129. Devenir parrain et marraine, tr. F. Vallée «dont er-maez eus breuriez ar c'hizier fam.»

  • breuriezhañ
    breuriezhañ

    v. tr. d. Inscrire dans une confrérie.

    ●(1927) GERI.Ern 69. brediahein V[annetais], tr. «inscrire dans une confrérie.»

  • breuriezher
    breuriezher

    m. –ion Membre d'une organisation.

    ●(1905) BOBL 08 juillet 42/3d. Ar vreuriezerien ne versont diner 'bed en eur antreal er vreuriez.

  • breutaat
    breutaat

    v.

    I. V. intr.

    A.

    (1) Disputer.

    ●(1744) L’Arm 318a. Quereller, tr. «Brætatt.»

    ●(1829) CNG 47. cair é hès bertat dohein. ●(1876) TDE.BF 76a. Breutaat, v. n., tr. «discuter.»

    ●(1907) VBFV.fb 31b. disputer, tr. «bretat.» ●(1921) GRSA 246. aveit bretat doh tud hag em haréè. ●(1927) GERI.Ern 69. breutaat v. n., tr. «discuter.»

    (2) Crier, grogner, gronder.

    ●(1904) DBFV 32a. bretat, brentat, bertat, brental, brentein, bertein, v. n., tr. «gronder, grogner, crier, quereller, faire une scène.» ●(1927) GERI.Ern 69. V[annetais] bretat, bretein, tr. «gronder, quereller.»

    B. (droit) Débattre, plaider.

    ●(14--) N 1623. Dont da brutat da coll madou, tr. «A venir l’attaquer, pour perdre des biens.» ●(1499) Ca 27a. Breutat. g. pledoyer.

    ●(1659) SCger 92b. plaider, tr. «breutaat.» ●134a. breutaat, tr. «plaider.» ●(c.1718) CHal.ms i. aduocasser, tr. «bretat.» ●(1732) GReg 245b. Debattre, plaider, tr. «Breutaat. pr. breutëet.» ●727a. Plaider, être en procès, tr. «Breudtaat. pr. breudteët.»

    ●(1876) TDE.BF 76a. Breutaat, v. n., tr. «Plaider.»

    ●(1904) DBFV 32a. bretat, brentat, bertat, brental, brentein, bertein, v. n., tr. «plaider, avocasser.» ●(1927) GERI.Ern 69. breutaat v. n., tr. «plaider.» ●(1941) ARVR 28/3a. Breutaat a ray an tribunal e-pad eiz deiz war an afer-se.

    ►(religion) Plaider (sa cause lors du jugement divin).

    ●(c.1680) NG 254-256. Ne vihemp quet euit bretat / Dirac ur jugë., a guelou scler / Penaus e vo ol hun affairë, tr. « We could not plead (our cause) / Before a Judge who will see clearly / How all our matter stands. » ●note éditeur : bretat is glossed pledou « to plead ».

    II. V. tr. d. Breutaat ur gaoz : plaider une cause.

    ●(1732) GReg 140b. Plaider une cause, tr. «Breutât ur gaus.»

    III. V. pron. réci. En em vreutaat : se disputer.

    ●(1913) AVIE 178. ne sañnant grik erbet, rak um vreteit oent bet én hent de hout più oé er brasan én ou mesk.

  • breutadeg
    breutadeg

    f. –où Dispute, controverse.

    ●(1931) VALL 148b. les affaires litigieuses, tr. «breutadegou pl.» ●149b. Contestation, tr. «breutadeg f.» ●151b. Controverse, tr. «breutadeg f.»

  • breutadenn
    breutadenn

    f. –où Plaidoyer.

    ●(1931) VALL 563b. Plaidoirie, plaidoyer, tr. «breutadenn f.»

  • breutaenn
    breutaenn

    f. –où Plaidoyer.

    ●(1931) VALL 563b. Plaidoirie, plaidoyer, tr. «breutaënn f.»

  • breutaer
    breutaer

    m. –ion

    I. (droit)

    (1) Plaideur.

    ●(1499) Ca 27a. Breutaour. g. pledeour. ●(1612) Cnf 48b. pa na leuerõt quet an iniusticc ves an proces dan breutaour (…) Ha pa quelennont dan breutaour lauaret gou.

    ●(1659) SCger 92b. plaideur, tr. «breutaour.» ●134a. breutaer, tr. «plaideur.» ●(1732) GReg 140b. Plaideur de causes, tr. «Breutaër. p. breutaëryen.» ●173b. Client, plaideur, tr. «Breutaër. p. breutaëryen. Van[netois] breutér. bertér. pp. yon, yan.» ●(1738) GGreg 16. ur breutaër, tr. «un plaideur.»

    ●(1867) MGK 36. an diou gevren / Enn em beillaz peb eil ker koulz ha breutaerien. ●(1876) TDE.BF 76a. Breutaer, s. m., tr. «Plaideur.»

    ●(1904) DBFV 32a. bretaour, brentaour, m., tr. «plaideur.» ●bretour, brentour, bertour, bertér, m. pl. ion, tr. «plaideur.» ●(1927) GERI.Ern 69. breutaer, V[annetais] bretaour, bretour, tr. «plaideur, celui qui plaide une cause, ou qui est en proèces.» ●(1932) GUTO 23. er varnerion direih, er vretaerion dihuirion.

    (2) Alvokad breutaer : avocat plaidant.

    ●(1732) GReg 727a. Plaidant, Avocat plaidant, tr. «Alvocad breutaër. p. Alvocaded breutaëryen.»

    II. Querelleur.

    ●(1904) DBFV 32a. bretour, brentour, bertour, bertér, m. pl. ion, tr. «querelleur, piailleur.»

  • breutaerez
    breutaerez

    f. –ed

    (1) Plaideuse.

    ●(1904) DBFV 32a. bretouréz, brentouréz, bertouréz, bertéréz, f. pl. ed, tr. «plaideur.»

    (2) Querelleuse.

    ●(1904) DBFV 32a. bretour, brentour, bertour, bertér, m. pl. ion, tr. «querelleur, piailleur.»

  • breutaerezh
    breutaerezh

    m.

    I. (droit)

    (1) Plaidoirie, action de plaider.

    ●(1904) DBFV 32a. bretereh, brentereh, bertereh, tr. «plaidoirie, plaidoyer.» ●(1927) GERI.Ern 12. breutaerez m., tr. «action, art de plaider.» ●(1931) VALL 563b. action de plaider, tr. «breutaerez m.»

    (2) Cause, procès.

    ●(1927) GERI.Ern 69. breutaerez m., tr. «cause, procès, V[annetais] bretereh.»

    II. Dispute, querelle.

    ●(1744) L'Arm 318a. Querelle, tr. «Bretereeh.»

    ●(1904) DBFV 32a. bretereh, brentereh, bertereh, tr. «paillerie.» ●(1907) VBFV.fb 31b. dispute, tr. «bretereh, f.» ●(1927) GERI.Ern 69. bretereh, tr. «piaillerie.»

  • breutaus
    breutaus

    adj. Litigieux.

    ●(1895) GMB 82. On dit encore brëtaus à Carnac, en bas vannetais.

    ●(1904) DBFV 32a. bretaüs, brentaüs, adj., tr. «querelleur, litigieux.» ●(1927) GERI.Ern 69. breutaüs, tr. «litigieux.»

  • breuvaj
    breuvaj

    m. Breuvage. cf. beuvraj

    ●(1633) Nom 55b. Illinctus, ecligma : quelque brouët pour humer : vn braouuaig bennac, souben da humaff. ●277b. Medicata potio : breuuage de medecine : breuuaig á medicinerez.

  • breuz
    breuz

    f. Peigne à carder le lin, etc.

    ●(1910) EGBT 104. breuz, f., tr. «peigne à filasse.» ●(1931) VALL 543b. Peigne de cardeur, tr. «breuz T[régor] f.» ●Peigne de cardeur à grosses dents, tr. «breuz vras.» ●Peigne de cardeur à dents fines, tr. «breuz vihan.»

  • breuzad
    breuzad

    f. –où Ce que contient un peigne de cardeur.

    ●(1931) VALL 543b. la quantité (de filasse) que contient un peigne, tr. «breuzad f.»

  • breuzadeg
    breuzadeg

    f. –où Réunion pour peigner le lin, etc.

    ●(1879) ERNsup 145. breuzadek-lin, réunion pour peigner le lin, Lanr[rodec].

  • breuzadur
    breuzadur

    m. Peignage (de lin, etc.).

    ●(1931) VALL 543b. Peignage, tr. «breuzadur m.»

  • breuzañ / breuzat
    breuzañ / breuzat

    v. tr. d. Peigner du lin, etc.

    ●(1732) GReg 716a. Pesseler, ou braisser, préparer le lin, ou le chanvre pour le mettre en poupée, tr. «Saint Brieu. breuzat. pr. et.»

    ●(1876) TDE.BF 76a. Breuzat, v. a., tr. «Pesseler, parlant du lin, du chanvre.»

    ●(1908) PIGO II 171. o vrezan stoup. ●(1910) EGBT 105. Ma mamm ha ma c'hoarezed o deus bet palivet, breuzet, ha neet anean [eur pez lien]. ●(1939) RIBA 157. krazein koarh de vréiat.

  • breuzer
    breuzer

    m. –ion Cardeur.

    ●(1931) VALL 543b. Peigneur, tr. «breuzer.»

  • breuzerezh
    breuzerezh

    m. Peignage (de lin, etc.).

    ●(1931) VALL 543b. Peignage, tr. «breuzerez m.»

  • breuzidigezh
    breuzidigezh

    f. Peignage (de lin, etc.).

    ●(1931) VALL 543b. Peignage, tr. «breuzidigez f.»

  • brev .1
    brev .1

    adj. Rompu de fatigue.

    ●(1732) GReg 733a. Je n'en puis plus, tr. «bréau oun.» ●746b. Je n'en puis plus, tr. «bréau oun.»

    ●(1927) GERI.Ern 69. brev adj., tr. «Brisé, rompu de fatigue.»

  • brev .2
    brev .2

    m. (pathologie) Fracture qui n'est pas franche, fracas.

    ●(1872) ROU 76b. Ur breo (brev) a zo goasoc'h eget un tor, tr. «une brisure est plus grave qu'une simple rupture.» ●(1890) MOA 150a-b. Une brisure est plus grave qu'une simple rupture, disait une remetteuse de membres démis, tr. «eur brev (breo) a zo goasoc'h eged eunn torr, eme eur gouracherez (eme eur Vari-froterez).»

  • brevadenn
    brevadenn

    f. -où Action d’être rompu, broyé.

    ●(1962) EGRH 20. brevadenn f. -où, tr. « action d’être rompu. »

  • brevadur
    brevadur

    m.

    (1) Brisure.

    ●(1927) GERI.Ern 69. brevadur m., tr. «brisure.» ●(1931) VALL 83a. Brisure, tr. «brevadur m.» ●100b. Cassure, tr. «brevadur m.»

    (2) Broyage.

    ●(1931) VALL 84b. broyage, tr. «brevadur m.»

    (3) Débris.

    ●(1931) VALL 184b. Débris, tr. «brevadur m.»

  • brevadurezh
    brevadurezh

    f. État du corps brisé de fatigue.

    ●(1942) VALLsup 25a. Etat du corps brisé de fatigue, tr. «brevadurez (-korf) f.»

  • brevalet
    brevalet

    adj. Impatient.

    ●(1872) ROU 88a. Impatient, tr. «Brevaled.»

    ●(1935) OALD 51/11. Ne welez ket 'ta, penn-brevalet ma'z out, emaomp oc'h arvesti ouz eur marc'h maro !

  • brevata
    brevata

    v. tr. d. Écraser.

    ●(1984) EBSY 157. (Sant-Ivi) brevotet, tr. «écraser.»

  • breved
    breved

    m. –où Brevet, sens ancien d'amulette, talisman, support comportant une formule magique qu'on porte sur soi.

    ●(1499) Ca 26b. Breuet. g. idem. l. hoc filaterium rii. ●(c.1500) Cb 30a. Breuet. g. idem. l. hoc filaterium / rij. ●(1612) Cnf 24b-25a. Douguen ouz è gouzouc pé en vn andret arall bennac breuedou, pe scridou, pé en ré ez eues compsou scriuet pe-ré na galler quet ho entent. ●(1621) Mc 9-10. mar az eux douguet breuedou, na pe seurt breuedou.

  • brevenn
    brevenn

    f. = (?) (paroles d'une comptine de jeu d'enfant).

    ●(1924) BILZbubr 38/843. breven, breven, mab da vreven, / Gant piou eman ar galafeterenn ?

  • brevennañ
    brevennañ

    v. tr. d. Froisser.

    ●(1872) ROU 86b. Froisser, tr. «Brevenna.»

  • breverezh
    breverezh

    m. Broyage.

    ●(1931) VALL 84b. broyage, tr. «breverez m.»

  • brevet
    brevet

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Brisé.

    ●(1499) Ca 26b. Breauet. g. broye pestelle. l. tritus / ta / tum. ●[breauyaff] Jtem tritus / ta / tum. ga. molu froysse. b. malet froyset breauet. ●(c.1500) Cb 30a. [breauyaff] Jtem tritus / ta / tum. g. molu / froisse b. malet / froyset / breauyet.

    ●(1905) IVLD 254. ar plech brevet. ●(1923) BUBR 27/481. kerden brevet.

    (2) sens fig. Rompu (de travail, etc.).

    ●(1872) ROU 82a. Ecrasé, par le travail, tr. «breved gant al labour.» ●(1877) BSA 121. brevet gant ar scuisder. ●(1878) EKG II 233. brevet he c'horf gant ar remm.

    II. Adv. intens. Skuizh-brevet : rompu de fatigue.

    ●(1879) ERNsup 151. skouiz breoet, très fatigué.

  • brevidigezh
    brevidigezh

    f. Brisement.

    ●(1927) GERI.Ern 69. brevidigez f., tr. «brisement.»

  • breviel
    breviel

    m. –où (religion) Bréviaire.

    ●(1499) Ca 27a. Breuial. g. breuiaire. ●(1612) Cnf.epist 29. pe-ré na leverõt quet ho breuier, pé vn queffren ves à nezy. ●(1612) Cnf 27a. ma lauaren oll assamblez ma breuier diouz an mintyn.

    ●(1659) SCger 17a. breuiaire, tr. «breuier.»

    ●(1862) JKS 378. lavaret ar brevial. ●(1869) FHB 206/396a. lavarout he Vreviel. ●(1869) SAG 42. Petra 'ra ar beleg o koumanz he brezegen ? Sin ar Groaz. – Pa goumanz he vreuriel ? Sin ar Groaz adarre. ●(1876) TDE.BF 76a. Brevial, breviel, s. m., tr. «Bréviaire ; ar brevial. Quelques auteurs le disent du genre féminin er prononcent : ar vrevial. Lavaret he vrevial, lire son bréviaire.»

    ●(1904) DBFV 32a. breùiér, m. pl. eu, tr. «bréviaire.» ●(1909) NOAR 43. oc'h echui da lenn e vreviel. ●(1912) MMPM 21. e penn pep loden euz he Vrevier. ●(1927) GERI.Ern 69. breviel, brevial, V[annetais] m., tr. «Bréviaire.»

  • breviñ / brevañ / breviañ
    breviñ / brevañ / breviañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Broyer.

    ●(1499) Ca 26b. Breauyaff. g. broyer tribler.

    ●(1659) SCger 134a. breva, tr. «gaster.»

    ●(1914) DFBP 39b. broyer, tr. «Breva.» ●(1927) GERI.Ern 69. brevi v. a., tr. «broyer, écraser.»

    (2) Briser.

    ●(1557) B I 394. En amguin me az trahino / E ry an bleu hac az breuo, tr. «Je te traînerai par les cheveux, sans pitié, et je te briserai le corps.»

    ●(1732) GReg 439b. Froisser, briser, tr. «Brévi. pr. brevet.»

    ●(1872) ROU 76b. Briser, tr. «Brevi.» ●86b. Froisser, tr. «brevi.»

    ●(1904) KANngalon Du 261. brevi kefiou ha laerez guenneien. ●(1906) KANngalon C'hwevrer 46. da zivarc'ha an dorojou ha d'ho brevi a daoliou bourc'hal ! ●(1915) HBPR 126. Pelloc'h e lakeont ho brevi a daoliou bouc'hal [dorojou ar gouent].

    (3) Massacrer.

    ●(1847) FVR 73. Kerkent e savaz dispac’h : prenestou ha doriou ann Iliz a zo grillet ha diskaret a doliou mein, hag a oat o vont da vrevi mistri ann tenna, pa nevet ma kavjont eunn or guzet evit tec’het kuit.

    (4) Breviñ ub. a vazhadoù : rompre qqn de coups de bâton.

    ●(1838) CGK 11. Ar pitou qœs zo barnet bepret da souffr poaniou, / Gant ar Vovoau ve flemmet, brevet a vac'hadou.

    (5) sens fig. Éreinter.

    ●(1924) FHAB Du 408. goude brevi ma c'horf, noz deiz, o labourat.

    II. V. intr. Se briser.

    ●(1923) BUBR 27/483. dihencha al listri hag o lakaat da vrevi war hor glannou.

    III. V. pron. réci. En em vreviñ =

    ●(1925) KANNgwital 275/10. Breizis hag int breudeur, en em save an eil enep egile ; en em vressa a reant, en em vrevi, en em gignat didruez.

  • brevus
    brevus

    adj.

    (1) Qui brise.

    ●(1927) GERI.Ern 69. brevus adj., tr. «qui brise.»

    (2) Éreintant.

    ●(1936) BREI 450/1d. labour brêvus.

  • Brezal
    Brezal

    n. de l. Brézal (Plounéventer).

    (1) Brezal.

    ●(1834) KKK 52. hag enn nosvésiou dudiuz a gastel Breizal.

    ●(1931) FHAB Meurz/113. Brezal, e Gwineventer.

    (2) Proverbe.

    ●(1878) SVE 993. Ma vankfe chausser a Vrezall, / Landerneïz, pakit ho stall.

    ●(1937) (1976) CGBR 60. Ma vank chauser ar stank Brezal, / Landerneiz, pakit ho stal !

  • brezau
    brezau

    adj. Éméché.

    ●(c.1910) SDVA.Ern b-530. brezau, adj. un peu ivre, gris, Moustoirac ; à Monterblanc, brezo. ●(1919) DBFVsup 11a. brezau (Moustoirac), tr. «un peu ivre.»

  • breze
    breze

    m.

    (1) Renvoi (de mauvaise digestion).

    ●(1909) BROU 208. (Eusa) Brézé, tr. «Rot amer et gazeux, résultant ordinairement d'indigestion de pâtes mal cuites.» ●(1927) GERI.Ern 69. breze m., tr. «Rot amer et gazeux.» ●(1942) VALLsup 5b. Aigreurs d'estomac, tr. «breze m.»

    (2) Dégoût.

    ●(1927) GERI.Ern 69. breze m., tr. «dégoût.»

  • brezel
    brezel

    m. / f. –ioù

    I. M./F.

    (1) M. Guerre.

    ●(1499) Ca 26b. Bresel. g. guerre. ●(1580) G 129. Gant bresel, tr. «Avec guerre.» ●(1612) Cnf 27b. MOnet dan bresel. ●29b. en amser an bresel. ●(1633) Nom 7a. Literæ laureatæ, victrices, victoriæ indices : lettres ioyeuses enuoyées du camp ou qui annoncent la victoire : lizerou ioyus digaçcet ves an bresel, pere á anonçc an victoer. ●150b. Classis procincta : vn armade preparée à la guerre : armè mor preparet da monet dan bresel. ●186b. Militia : guerre : bresel. ●Bellum : guerre : bresel.

    ●(1659) SCger 64a. guerre, tr. «bresel, p. iou.» ●(c.1680) NG 565. Ha brezel, querteri. ●601. Doh bresel ha famin. ●(1732) GReg 184b. Commissaire des Guerres, tr. «Commiçzer a vrezell.» ●(1792) CAg 1. Bresil cruele ! ●(1792) HS 114. é quement a vrézélieu.

    ●(1804) RPF 33. er brisilieu en douai groeit. ●(1856) VNA 222. cette guerre ruineuse, tr. «er brizél revinus-men.» ●Dans les autres guerres, tr. «Ér brizélieu-aral.» ●(1864) SMM 16. Bez' ez eus hag a zesc skiant pe ijin ar brezel.

    ●(1904) DBFV 32a. brezél, berzel, brizél, m. pl. ieu, tr. «guerre.» ●(1909) FHAB Even 187. Abaoue ar brezel.

    (2) Brezel diabarzh, bro, domistik, sivil : guerre domestique, civile.

    ●(1633) Nom 186b-187a. Bellum domesticum : guerre domestique, au pays : bresel domisticq, bresel ciuil.

    ●(1931) VALL 347b. Guerre civile, tr. «brezel-diabarz, brezel-bro.» ●(1957) AMAH 247. Ar brezel diabarzh e Bro-Spagn a voe ur rak-c’hoari evit an Alamaned, tuet dija da stourm diouzh ret ouzh ar bed a-bezh.

    ►F. Guerre.

    ●(1872) FHB 404/309b. Pa zirollas ar vrezel. ●(1877) FHB (3e série) 11/87b. a zoug ar vrezel diveza. ●(1877) BSA 210. da zouten ar vrezel eneb an drouc-speret.

    ●(1905) KANngalon Genver 291. Eur vrezel skrijuz. ●(1905) KANngalon Ebrel 371. C'huezomp ta an dizurz hag ar vrezel a ziabarz peb bro. ●(1907) KANngalon C'hwevrer 321. E kreiz ar vrezel iud ha disruez a reer deomp. ●(1909) FHAB Here 301. Hirio ema ar vrezel ruz etre ar maro hag ar beo. ●(1910) FHAB Meurzh 78. goude ar vrezel. ●(1982) MABL I 134. (Lesneven) honnezh [ar gazeg] eo 'veze ga' Marie aze o louajiñ aze 'pad ar vrezel.

    II. [en locution]

    (1) Den a vrezel : homme de guerre.

    ●(1633) Nom 188a. Impressio, impression, effort au choc de gens de guerre, emprainte, assaut : an assaut pe an effort ves an tut á bresel. ●188b. Exercitus : ost de gens de guerre : ost pe banden tut á bresel.

    ●(18--) SAQ I 99. Den a vrezel, den a beoc'h.

    (2) Bezañ e brezel ouzh : être en guerre contre.

    ●(1792) HS 98. Er-ré-mènn e oai houah e brézél doh er bobl a Israël.

    ●(1909) FHAB Ebrel 124. Ma n'eman ket dalc'h mad e brezel ous Yvonig ar Rûn.

    (3) Digeriñ brezel : engager la guerre, les hostilités.

    ●(1931) VALL 347b. engager la guerre, tr. «digeri brezel.»

    (4) Arsav-brezel : armistice.

    ●(1936) PRBD 62. d'ober ar pec'h (lire : peoc'h) , e reont da genta eun arzao-brezel.

    (5) Tachenn vrezel : champ de bataille.

    ●(1877) BSA 309. var eun dachen vrezel.

    ●(1900) MSJO 162. var an dachen a vrezel. ●(1906) KANngalon C'hwevrer 43. Eur zoudard a goll he vuez var an dachen a vrezel. ●(1911) BUAZperrot 45. ar goad a boullade var an tachennou-brezel. ●639. hag a laoskas var dachen ar brezel dek mil korf maro. ●(1912) MMPM 43. ken aliez treac'h var an dachen a vrezel. ●(1913) HIVR 3. étal en dachen a vrezél.

    (6) Park brezel : champ de bataille.

    ●(1864) SMM 103. Ar bed so eur parc brezel ledan meurbet.

    (7) Ober brezel bihan : faire des manœuvres.

    ●(1961) LLMM 88/313. e ranke ar zouaved yaouank diblouzañ da ober embregerezh a bep seurt : deskiñ bale e renk, tennañ, redek hag ober brezel bihan.

  • brezel-ar-groaz
    brezel-ar-groaz

    m. brezelioù-ar-groaz Croisade.

    ●(1911) BUAZperrot 148. Ar vad a reas brezeliou ar groaz. ●220. embann brezel ar Groaz. ●(1925) KANNgwital 274/9. oc'h heul ar roue Sant-Lois e brezeliou ar groaz. ●(1929) FHAB Genver 30. C'hwero e kave an itroun gez gwelet he fried aet da vrezel ar Groaz.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...