Devri

Recherche 'dig...' : 613 mots trouvés

Page 12 : de digrizan-digrizin (551) à digustum-1 (600) :
  • digrizañ / digriziñ
    digrizañ / digriziñ

    v. tr. d.

    (1) Décruer, décreuser (le fil écru).

    ●(1904) DBFV 52b. digriein, v. a., tr. «décruer (le fil écru).» ●(1914) DFBP 81b. décruer, tr. «Digriza.»

    (2) Dégrossir.

    ●(1931) VALL 194a. Dégrossir, tr. «digriza T[régor] digriañ.»

    ►sens fig., absol.

    ●(1872) ROU 80b. Une première retraite ne fait que dégrossir, tr. «Ar retred kenta ne ra nemet digriza.»

    (3) (agriculture) Battre (le blé) une première fois.

    ●(1904) DBFV 52b. digriein, v. a., tr. «battre une première fois (le blé).» ●(1939) RIBA 124. é tigriein ur bann guénih.

    (4) Adoucir, attendrir, rendre moins cruel.

    ●(1825) COSp 153. de zigrïein en huerhuonni ag er vuhé-man. ●(1868) FHB 199/337b. Ar babet a labouraz epad meur a gant vloaz evit digriza an dud calet-ze. ●(1870) FHB 298/289a. digriza ar bed. ●(1872) ROU 77b. Civiliser un peuple, tr. «Digriza ur vroad tud.» ●(1880) SAB 108. teneraat, digriza ar galon-ma !

    (5) Chauffer légèrement, dégourdir (un liquide).

    ●(1895) GMB 168. digriañ gwin, faire chauffer un peu le vin, pet[it] Trég[uier].

    ●(1931) VALL 193b. Dégourdir un liquide, tr. «digriza (T[régor] digriañ).» ●(1962) EGRH I 58. digrizañ v., tr. « chauffer légèrement. »

    (6) (cuisine) Cuire peu.

    ●(1957) HYZH 12/20. (Sant-Ivi) Digrizañ v. gwan ha v. tre : bezañ etre kriz ha poazh ; hanter-boazhañ. «An tan-se ne vo ket pell o tigrizañ an avaloù-douar.» ●(1962) EGRH I 58. digrizañ v., tr. « cuire. »

    (7) Dérider (le front).

    ●(1907) VBFV.fb 29a. dérider, tr. «digrisein (en tal).»

    (8) Polir, débrutir.

    ●(1872) ROU 96a. Polir, tr. «digriza.»

    (9) Apprivoiser.

    ●(1931) VALL 32b. Apprivoiser, tr. «digriza.»

  • digrizet
    digrizet

    adj.

    (1) (cuisine) Peu cuit.

    ●(1908) KMAF 61. Pa vo digriet-mad. ●(1910) MAKE 97. ar c'hig n'edo ket c'hoaz digriet. ●(1955) STBJ 77. Kerkent ha digrizet ha kemeret eun tammig liou gant o skant. ●(1957) HYZH 12/20. (Sant-Ivi) Digrizañ v. gwan ha v. tre : bezañ etre kriz ha poazh ; hanter-boazhañ. «An avaloù-douar zo digrizet.» ●(1977) PBDZ 776. (Douarnenez) digrizet, tr. «viande que l'on a passée légèrement au feu, qui commence juste à cuire.»

    (2) Chauffé légèrement.

    ●(1977) PBDZ 776. (Douarnenez) digrizet, tr. «eau un peu réchauffée.»

    (3) (agriculture) Battu une première fois.

    ●(1897) EST 34. Kent pêl el lériad e zou rah digriet. ●(c.1897) GUN.dihu 146/317. dré hir labourat, kent pèl er bann abéh, / E zou bet digriet ha rah dornet ur huéh.

  • digrizh / dic'hrizh
    digrizh / dic'hrizh

    adj. & adv.

    (1) Attr./Épith. Cruel.

    ●(1906) MSTR 21. A pa zeo ken digriz doueou an taoliou meïn / D’ezho, gant Taliezin, ni hirio a dro kein ! ●28. Guelet e dad digriz, gant ar memez kountel / M’hen deuz dija ganthi dic’hoadet pemp buguel. ●29. e lidou digriz.

    (2) Adv. Rudement, très activement.

    ●(1530) J 78b. Quycit ef diglys (variante : dielys) a tiz bras / A hast hac astir (variante : astirv) ha diablas / Da ty Cayphas gant lastez, tr. Ernault (M p. 223note 10) « Menez-le rudement, en grande hâte, qu’on se hâte, qu’on se remue, qu’on le mêne chez Caïphe avec mépris. » ●(1575) M 2513. Breman en hynchou stryz : peur digruiz ez scuizomp, tr. «Maintenant, dans des chemins étroits très pénibles nous nous fatiguons.»

  • digrizhiadur / dic'hrizhiadur
    digrizhiadur / dic'hrizhiadur

    m. Action d’ôter l’aigreur de qque chose ; action de cueillir des grappes de raisin pour faire du verjus.

    ●(c.1500) Cb 62-63. diegraff. g. desenaigrir. l. exacerbo / as. gal. ou cest cueillir grapes de veriut. bri. trouchaff grapou verius. Inde exacerbatio / onis. b. digryziadur.

  • digriziñ
    digriziñ

    voir digrizañ

  • digroazañ
    digroazañ

    voir digroaziañ

  • digroazellet
    digroazellet

    adj. Déhanché.

    ●(1904) DBFV 52b. digroézellet, part., tr. «déhanché, dégingandé.»

  • digroazelliñ
    digroazelliñ

    v. tr. d. Éreinter.

    ●(c.1718) CHal.ms i. esrener, tr. «digroesellein, torrein en digroesel.»

    ●(1904) DBFV 52b. digroézellein, v. a., tr. «éreinter.»

  • digroaziañ / digroazañ
    digroaziañ / digroazañ

    v. tr. d. Décroiser.

    ●(1904) SKRS I 118. digroacha he zaouarn stardet ganthan var he galoun. ●(1905) IVLD 160. Bernadett a zigroaziaz he daouarn evit saludi ar Verc'hez. ●(1931) VALL 190a. Décroiser, tr. «digroaza.» ●(1962) EGRH I 58. digroaziañ v., tr. « décroiser. »

  • digroc'hen
    digroc'hen

    adj. Sans peau.

    ●(1876) TDE.BF 129b. Digroc'henn, adj., tr. «Ecorché, sans peau, dépouillé de sa peau, parlant des animaux.»

    ●(1921) FHAB Du 305. o staon digroc'hen.

  • digroc'henadur
    digroc'henadur

    m. =

    ●(1904) DBFV 52b. digourhennadurig bara, m., tr. «chapelur (l'A.).»

  • digroc'henañ / digroc'heniñ
    digroc'henañ / digroc'heniñ

    v. tr. d. Écorcher.

    ●(1659) SCger 47b. ecorcher, tr. «dicrochenna.» ●(1790) MG 113. digourhennein un dén é bihue. ●(1792) HS 213-214. digourhennein el lein ag é bènn. ●(17--) VO 45. hoarhein a p'en digourhennér quer clous èl p'el ligueannér.

    ●(1876) TDE.BF 129b. Digroc'henna, v. a., tr. «Ecorcher un animal.»

    ●(1904) DBFV 52b. digrohennein, digourhennein, v. a., tr. «écorcher, peler.»

  • digroc'heniñ
    digroc'heniñ

    voir digroc'henañ

  • digrog .1
    digrog .1

    adj. Sans obligation envers qqn.

    ●(1904) DBFV 52b. digrog, adj., tr. «qui n'a aucune obligation, aucune dette à l'égard (d'une personne).»

  • digrog .2
    digrog .2

    voir digregiñ

  • digrogenn
    digrogenn

    adj. Sans coquille.

    ●(c.1910) SDVA.Ern 291. digrogen, adj., tr. «(mollusque) sans coquille.»

  • digrogennañ
    digrogennañ

    v. tr. d. Décrocher (qqc. accroché par l'anse

    ●(1931) VALL 190a. Décrocher un objet suspendu par l'anse, tr. «digrogenna.»

  • digrogennet .1
    digrogennet .1

    adj. Dont on a ôté la serrure, forcé, fracturé.

    ●(1867) BUE 94. Pa erujont gant ann arc'h, he gavfomp digrogennet ha dam-c'houllou.

  • digrogennet .2
    digrogennet .2

    adj. (pathologie animale) =

    ●(1975) UVUD 41-42. (Plougerne) An onnen zo eul louzaouenn ag a zo evit ar c'hezeg mar d'e digrogennet al loan.

  • digrogiñ
    digrogiñ

    voir digregiñ

  • digrognañ
    digrognañ

    v. intr. (en plt des seins, de la vessie) Ne plus être gonflé.

    ●(1957) BRUD 2/51. Ne zigrogne tamm hag e kendalhe da vera.

  • digrommañ / digrommiñ
    digrommañ / digrommiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Redresser, rectifier.

    ●(1907) FHAB Gouere 151. beac'h a vezo ouz o digroumma. ●(1919) DBFVsup 16b. digrommein, v., tr. «redresser une chose courbée.»

    (2) V. intr. Se redresser.

    ●(1929) SVBV 7. Ya da ! emeve en eur zigromma.

  • digrommiñ
    digrommiñ

    voir digrommañ

  • digrop
    digrop

    m. Action de dégourdir, dégourdissement.

    ●(c.1718) CHal.ms i. degourdissement, tr. «digrop' diourdissemant astennadur.»

    ●(1904) DBFV 53a. digrop, m., tr. «action de dégourdir.»

  • digropañ / digropiñ
    digropañ / digropiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Dégourdir.

    ●(c.1718) CHal.ms i. degourdir, tr. «digropein, digourdissein, astenn'.»

    ●(1904) DBFV 53a. digropein, v. a., tr. «dégourdir.» ●(1962) EGRH I 58. digropañ v., tr. « désengourdir. »

    (2) V. intr. Se dégourdir.

    ●(1982) PBLS 619. (Langoned) digropañ, tr. «se dégourdir (les membres).»

    (3) V. pron. réfl. En em zigropañ : se dégourdir.

    ●(1868) FHB 197/326b. me ia da rei tro dit d'en em zigropa.

  • digropet
    digropet

    adj. =

    ●(1868) FHB 197/326b. ken na vije digropet.

  • digropiñ
    digropiñ

    voir digropañ

  • digros .1
    digros .1

    m. Dégourdissement.

    ●(1933) DIHU 266/293. Digros, tr. «s. m. dégourdissement.» ●Obér un digros d'é ziùhar. ●(1954) BGUE 31/8. biùans e rankamb d'hur horv ha digros d'hun diùhar. ●(1975) LIMO 04 octobre. Gobér un digros, tr. «se dégourdir.» ●(1976) LIMO 08 août. ataù e hra un digros d'é ziuhar. ●(1980) LIMO 02 août. Vad e hra un taol digros de bep kours.

  • digros .2
    digros .2

    voir digrosiñ

  • digrosiñ / digros
    digrosiñ / digros

    v. tr. d.

    (1) Dégourdir.

    ●(1904) LZBg Gouere 163. digrosein hun diùar. ●(1908) DIHU 35/73. En eun en des digroset é ziùhar. ●(1919) DBFVsup 16b. digrosein, digros, v. a., tr. «dégourdir (ses jambes).»

    (2) Redresser.

    ●(1921) GRSA 139. é krog er menah em balog aveit men digrosein. ●(1939) RIBA 122. ma tigrosamb hor hein.

  • digrot
    digrot

    m. Action de décrotter, de nettoyer.

    ●(1900) MELU x 213. 'Baz ë vrot / 'Man 'n digrot, tr. «Dans le frottement est le nettoyage, c'est en frottant qu'on rend propre.»

  • digrotañ .1
    digrotañ .1

    v. tr. d. Décrotter.

    ●(1856) VNA 213. Mèn é ma mem boteu-lær ? Ha digrottet e hoès-ind ? tr. «Où sont mes souliers ? les avez-vous décrottés ?»

  • digrotañ .2
    digrotañ .2

    v. tr. d. Élever (un enfant).

    ●(1982) TKRH 135. Ne oa ket bet didrubuilh digrotañ ar poupig bihan-se : ne gemere nemet nebeut-nebeut a laezh war an dro ha menel a rae kousket war ar vronn. ●(1993) MARV xii 16. (Kawan) Ne vano nebeud a dra, ganin-me, da zigrota ma faour-kêz kanaillez.

  • digroter
    digroter

    m. –ioù Décrottoir.

    ●(1904) DBFV 53a. digrotér, m. pl. ieu, tr. «décrottoir.»

  • digroug
    digroug

    voir digrougañ

  • digrougañ / digrougiñ / digroug
    digrougañ / digrougiñ / digroug

    v. tr. d. Dépendre, décrocher.

    ●(1521) Cc. Digrougaff. ga. despandre.

    ●(c.1718) CHal.ms i. décrocher, ou décrochetter, tr. «dïstaguein, digrouguein.»

    ●(1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 87. nepas aveit bout digrouget. ●(1904) DBFV 53a. digrougein, digroug, v. a., tr. «dépendre, retirer du gibet.» ●(1917) LILH 6 a Vezheven. Ur sudard en des ean kleuet hag en des ean digrouget. ●(1977) PBDZ 776. (Douarnenez) digrougiñ, tr. «dépendre (ce qui était pendu).»

  • digrougiñ
    digrougiñ

    voir digrougañ

  • digrougougennañ
    digrougougennañ

    v. tr. d. Faire perdre ses grumeaux (à la farine).

    ●(1929) FHAB Genver 37. Evid ober eur c'hataplasm gant bleud had lin, gwella a zo da ober eo teurel ar bleud en dour yen, ober yod gantan d'e zigrougougenna.

  • digrouilhiñ
    digrouilhiñ

    v. tr. d. Déverrouiller.

    ●(1732) GReg 283a. Deverouiller, tr. «Van[netois] digourouilheiñ.»

    ●(1904) DBFV 52a. digourouilhein, v. a., tr. «déverrouiller.»

  • digroz
    digroz

    adj. Qui ne gronde pas.

    ●(1923) SKET I 41. aes ober ganti, digroz ha didabut.

  • digrutiñ
    digrutiñ

    v. intr. (cuisine) Diminuer de volume, se réduire.

    ●(1909) BROU 224. (Eusa) Se réduire, tr. «Digrúti.» ●An tam kikazo (lire : kik a zo) digrutet oar an tan.»

  • digumun
    digumun

    adj. Pas commun.

    ●(1941) DIHU 357/235. ur garanté digumun é kevér é nésan.

  • digundu
    digundu

    adj. (en plt de qqn) Qui ne se conduit pas bien.

    ●(1899) HZB 72. skwizañ reaz ar bobl o veañ renet a daoliou horz gant eur roue ken digondu ha ken digalon.

  • diguñv
    diguñv

    adj. Sans pitié.

    ●(c.1500) Cb 95b. [goazhat] g. sans pitie / felon / mauuais. b. drouc / pe dicuff.

  • digunvez
    digunvez

    adj. Insolite.

    ●(1912) MMPM 8. ma vije pareet euz ar c'hlenved her skoë bep bloaz (…) parea anezan euz eur c'hlenved ken digenvez. ●81. eur c'hlenved ken digenvez. ●(1927) GERI.Ern 106. digunvez L[éon] adj., tr. «Peur ordinaire, insolite.» ●(1970) BRUD 35-36/146. d’ober gantañ eun etrec’hoari en abeg d’e stumm digunvez ha d’e gaerder.

  • diguñvnezh
    diguñvnezh

    f. Infortune.

    ●(1575) M 2483. O pez magadurez pez dicufnez, pez poan, tr. «Oh ! quelle nourriture, quelle infortune, quelle peine.»

  • digurunennañ
    digurunennañ

    v. tr. d. Découronner.

    ●(1931) VALL 189b. Découronner, tr. «digurunenna.»

  • digurunennidigezh
    digurunennidigezh

    f. Découronnement.

    ●(1931) VALL 189b. Découronnement, tr. «digurunennidigez f.»

  • diguruner
    diguruner

    m. –ioù Paratonnerre.

    ●(1869) FHB 207/407b. terri a reas barren houarn an diguruner. ●(1869) SAG 219. Sin ar Groaz oa an diguruner, lakeat gant Doue a zioud penn ar bobl kristen.

  • digustum .1
    digustum .1

    adj.

    (1) Déshabitué.

    ●(1876) TDE.BF 130a. Digustum, adj. V[annetais], tr. «Inacoutumé.»

    ●(1934) BRUS 116. Déshabitué, tr. «digustum.»

    (2) Bezañ digustum ouzh : ne pas être habitué à.

    ●(1936) ONEN 13. n'eo nemet dre ma'z oar digustum ouzh an evaj.

    (3) Inusité.

    ●(1659) SCger 70a. inusité, tr. «digustum.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Inusité, tr. «digustum' neüé.»

    ●(1904) DBFV 53b. digustum, adj., tr. «inacoutumé, inusité, extraordinaire.»

    (4) (droit) Exempt du droit de coutume.

    ●(1904) DBFV 53b. digustum, adj., tr. «exempt du droit de coutume (l'A.).»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...