Devri

Recherche 'dig...' : 613 mots trouvés

Page 4 : de digelienouer (151) à digeret (200) :
  • digelienouer
    digelienouer

    m. Chasse-mouches.

    ●(1876) TDE.BF 126b. Digelienouer, s. m., tr. «Emouchoir pour chasser les mouches.»

  • digelioniñ
    digelioniñ

    voir digelienañ

  • digellidañ
    digellidañ

    v. tr. d. Dégermer.

    ●(1907) BOBL 19 janvier 121/2e. ho digellida [an avalou douar], rag an dic'hoan a zo eur poëzon hanvet e gallek Solanine. ●(1961) EVBF II 603. Les germes, ou pousses (…). Certaines pousse, devenues trop grandes, doivent être cassées avant la mise en terre, afin que d'autres sortent. Le verbe est : digellida (Ploz[évet], Pley[ben]).

  • digeltiek
    digeltiek

    adj. Non-celtique.

    ●(1920) MVRO 37/1b. ar Bikted, eur bobl digeltiek.

  • digeltiekaat
    digeltiekaat

    v. tr. d. Déceltiser.

    ●(1920) MVRO 37/1a. trec'het ganto, lakeet dindan o damani, ha digeltieket a yez hag a relijion.

  • digemenn
    digemenn

    v. tr. d. Contremander, décommander.

    ●(1732) GReg 206a. Contre-mander, tr. «Van[netois] diqemenneiñ.»

    ●(1876) TDE.BF 126b. Digemenn, v. a., tr. «décommander.»

    ●(1904) DBFV 51b. digemennein, digemen, v. a., tr. «contremander, décommander.»

  • digemerapl
    digemerapl

    adj. Reprenable.

    ●(c.1500) Cb 43b. reprenables. b. diquemerabl.

  • digemm .1
    digemm .1

    adj.

    (1) Qui ne change pas.

    ●(1931) VALL 243a. Égal, qui ne change, pas, indifférent, tr. «digemm.»

    (2) Inchangé.

    ●(1931) VALL 375b. Immuable, inchangé, tr. «digemm ou digemmet suiv. sens.» ●381b. Inchangé, tr. «digemm.»

    (3) Kemm-digemm : instable, qui change tout le temps.

    ●(1931) VALL 393b. Instable, tr. «kemm-digemm.»

  • digemm .2
    digemm .2

    m.

    (1) Stabilité, invariabilité.

    ●(1931) VALL 708b. Stabilité, qualité de ce qui ne change pas, tr. «digemm m.»

    (2) Kemm-digemm : instabilité.

    ●(1931) VALL 393b. Instabilité, tr. «kemm-digemm m.»

  • digemmadur
    digemmadur

    m. Action de distinguer.

    ●(1931) VALL 224b. action de distinguer, tr. «digemmadur m.»

  • digemmañ
    digemmañ

    v.

    (1) V. tr. d. Distinguer, différencier.

    ●(1927) FHAB Du 232 (pajennad Breuriez-veur ar brezoneg). Mat e ve, d'am meno, digemma etre damani «triste» ha «sans entrain, lent dans ses actes» ha domani «domaine, domination». ●(1931) VALL 224b. Distinction de l'âme et du corps, tr. «digemma an ene diouz ar c'horf.»

    (2) V. pron. réfl. En em zigemmañ : se distinguer.

    ●(1931) VALL 224b. se distinguer, tr. «en em zigemma.»

  • digemmded
    digemmded

    f. Stabilité.

    ●(1931) VALL 708b. Stabilité, qualité de ce qui ne change pas, tr. «digemmded f.»

  • digemmder
    digemmder

    m. Stabilité.

    ●(1931) VALL 708b. Stabilité, qualité de ce qui ne change pas, tr. «digemmder m.»

  • digemmesk
    digemmesk

    adj.

    (1) Pur, qui n'est pas mélangé.

    ●(1732) GReg 765b. Pur, pure, simple, sans mélange, tr. «digemesq.»

    ●(1876) TDE.BF 127a. Digemmesk, adj., tr. «Non mélangé, sans mélange.»

    ●(1909) KTLR 214. guelet a raan e ma va goad o redek digemesk en da goazied. ●(1920) MVRO 22/1a. bleud gwiniz digemmesk.

    (2) Pur, sans tache.

    ●(1868) FHB 188/251b. pur, digemmesk a beb fazi.

    (3) fig. Complet, plein de.

    ●(1943) HERV 109. Nag evurus ez oa bet Hervelina en ti-mañ ha fenoz c’hoazh e vije digemmesk he eurvad.

    (4) (Or) pur.

    ●(1929) SVBV 132. dournellou aour digemmesk.

    (5) (Race d'animaux) pure.

    ●(1866) FHB 68/128a. ar wenn jatal hanvet gwen breton diguemesk.

  • digemmeskadur
    digemmeskadur

    m. Pureté.

    ●(1970) BRUD 35-36/144. ken don enno digemmeskadur mabden.

  • digemmeskañ
    digemmeskañ

    v. tr. d. Trier.

    ●(1939) MGGD 71. digemmeska pe dispartia an eil seurt ed diouz egile.

  • digemmet
    digemmet

    adj. Inchangé.

    ●(1931) VALL 375b. Immuable, inchangé, tr. «digemm ou digemmet suiv. sens.»

  • digemmus
    digemmus

    adj. Immuable, qui ne peut être changé.

    ●(1931) VALL 375b. Immuable, qui ne peut être changé, tr. «digemmus.»

  • digemmusted
    digemmusted

    adj. Invariabilité.

    ●(1931) VALL 399b. Invariabilité, tr. «digemmusted f.»

  • digempenn .1
    digempenn .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn, d'un animal)

    (1) Dévergondé, dissolu.

    ●(c.1718) CHal.ms i. dereglé, tr. «dibordet, disordrennet digampen.» ●(1790) MG 127-128. ur prièd digampèn.

    ●(1857) GUG 12. Mar d'on bet scan ha digampen. ●(1897) EST 57. Er bautred n'en dint bet jaméz disolitoh. Nag er merhed iouank digampennoh tr. «Jamais les jeunes gens n'ont été plus dissolus, ni les jeunes filles plus dévergondées.»

    ●(1904) DBFV 51a. diganpen, adj., tr. «dévergondé.» ●(1925) DIHU 171/325. Kuhet hou krohen, / Merhed digampenn… ●(1939) RIBA 76. Deu chistraour brein ha digampen.

    (2) Indocile.

    ●(1749) AP 70-71. bugalé disséent ha digampen. ●(1790) MG 139. Bout-ç'ou memb bugalé quen digampèn, ma rehènt goab ag ur bénigèn pehani ne rehai quet a zroug dehai.

    ●(1904) DBFV 51a. diganpen, adj., tr. «indocile, dévergondé.»

    (3) Sale.

    ●(1932) BRTG 138. Karget é é greu de Latira a vuohed negañnus ha digampen.

    (4) (en plt d'un cheval) Fringant.

    ●(1904) DBFV 51a. diganpen, adj., tr. «(cheval) fringant.»

    B. (en plt de qqc.)

    (1) Désordonné, en désordre.

    ●(1732) GReg 677b. Qui est en sans ordre, tr. «Diguempen.» ●(17--) TE 1. ur yoh danné diforge ha digampèn é creis un diffourniss tihouél ha blaouahus.

    ●(1882) BAR vii. eur boket (…) daoust dezhan da veza ken dister, ken paour ha ken digempenn. ●266. ti an Intron-Varia ken digempenn, hanter zisto, dibrenest ha discloz. ●(1896) HIS 6. er péh en doé krouéet a getañ, ne oé nameit ur iohad digampen keij-meij é kreiz en tihoélded.

    ●(1904) DBFV 51a. diganpen, adj., tr. «informe, sans ordre, âpre, incongru.»

    (2) Déréglé, immodéré.

    ●(1790) MG 350. guet hé devotioneu digampèn.

    ●(1804) RPF 192. ur youanctis fol ha digampein. ●(1838) OVD 70. dihoallet ne zehé tregasse digampèn er bed de zivarchein hou calon. ●(1854) PSA I 12. el libertinage fol ha diganpen.

    ●(1904) DBFV 51a. diganpen, adj., tr. «immodéré, (vie) déréglée.»

    (3) Inconvenant.

    ●(1922) EOVD 100. disklérien é kovézion ur geu distér, ur gonz un tammig diganpen.

    (4) (en plt du vent) Violent.

    ●(1849) LLB 637. En amzer e zou kri, en ahuel digampen.

    ●(1904) DBFV 51a. diganpen, adj., tr. «(vent) violent.»

    (5) (en plt d'un chemin) Accidenté.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. montueus rabouteus, tr. «digampen rabottus.»

    ●(1838) OVD 112. haval doh tud péré e bressér de vontein a haste ar lein ur manné ihuél dré un hènt digampen.

    II. Adv.

    (1) (Vivre) d'une manière dissolue, dissolument.

    ●(1900) LZBg 57 blezad-1añ lodenn 17. en danjér e zou é viùein digampen.

    (2) D'une manière désordonnée.

    ●(1904) DBFV 51a. diganpen, adv., tr. «de façon déréglée, à la débandade.» ●(1904) LZBg Gouere 147. er lestr e gomans monet diganpen èl un dén mèu.

  • digempenn .2
    digempenn .2

    m. Désordre.

    ●(1931) VALL 204a. Dérangement, tr. «digempenn m.» ●209b. Désordre, tr. «digempenn m.»

  • digempenn .3
    digempenn .3

    voir digempenniñ

  • digempennadur
    digempennadur

    m. Dérèglement.

    ●(1904) DBFV 51a. diganpennadur, m., tr. «indocilité, dérèglement, excès.»

  • digempennadurezh
    digempennadurezh

    f.

    (1) Malpropreté.

    ●(1732) GReg 597a. Malpropreté, saleté, ordure, tr. «diguempennadurez. p. ou.»

    ●(1857) CBF 85. Diwarbenn ar gempennadurez hag an digempennadurez, tr. «sur la propreté et la malpropreté.» ●(1876) TDE.BF 127a. Digempennadurez, s. f., tr. «Malpropreté, dérangement.»

    (2) Désordre.

    ●(1931) VALL 209b. Désordre, tr. «digempennadurez f.»

  • digempennaj
    digempennaj

    m. Dérèglement.

    ●(1904) DBFV 51a. diganpennaj, m., tr. «indocilité, dérèglement, excès.»

  • digempennidigezh
    digempennidigezh

    f. Malpropreté.

    ●(1732) GReg 597a. Malpropreté, saleté, ordure, tr. «diguempennidiguez. p. ou.»

  • digempenniñ / digempenn
    digempenniñ / digempenn

    v. tr. d. Mettre en désordre, désordonner.

    ●(1876) TDE.BF 127a. Digempenn, v. a., tr. «Mettre en désordre, déranger.» ●(1890) MOA 214a. Mettre en désordre, tr. «digempenn, v. a.»

    ●(1904) DBFV 51a. diganpennein, v. a., tr. «désagencer, décomposer.» ●(1931) VALL 204a. Déranger, tr. «digempenn.»

  • digempouez .1
    digempouez .1

    adj.

    (1) Qui n'est pas en équilibre.

    ●(1744) L'Arm 140a. Qui n'est pas en équilibre, tr. «Digampouiss.»

    ●(1904) DBFV 51a. diganpouiz, adj., tr. «qui n'est pas en équilibre.»

    (2) (en plt de qqn) Déséquilibré.

    ●(1964) BAHE 38/75. un den iskis ha digempouez, un den klañv e elvaj.

  • digempouez .2
    digempouez .2

    m. Déséquilibre.

    ●(1958) BAHE 17/7. Ha pa gomzimp diwar-benn Algeria (sic) hec'h-unan, Aotroù Pennskrivagner, daoust ha ne gav ket deoc'h penaos ar peurheñvelaat ar boblañs Algeriat, koustet a gousto, a zo risklet da grouiñ war dachenn ar gevredigezh, ar vuhezegezh hag an doareoù-soñjal, un digempouez a sacho gwall-zrougioù d'e heul ?

  • digen .1
    digen .1

    adj. Qui n'a pas de beauté.

    ●(1732) GReg 288b. Difforme, qui n'est pas beau, ni joli, tr. «Dic'hen.»

  • digen .2
    digen .2

    adj. = (?).

    ●(1910-15) CTPV I 136. En hostis-se e dro i gein / E za digen én ur ouilein / I galon lan a chagrein, tr. «L'invité tourne le dos, / et s'en revient esseulé (note Ernault : digenvez : solitude) en pleurant, / Le cœur rempli de chagrin.»

  • digened
    digened

    adj. Qui n'est pas beau.

    ●(1732) GReg 87a. Qui n'a point de beauté de corps, tr. « Dic'hened. hep guened. » ●(1752) PEll 483. Dic'henet, & Dighenet, qui n'a, qui a perdu la beauté.

    ●(1876) TDE.BF 127a. Digened, adj., tr. «Laid, difforme.»

  • digenedet
    digenedet

    adj. Qui a perdu sa beauté.

    ●(1867) BUE 163. mac'haniet ha dic'henedet.

  • digenediñ
    digenediñ

    v.

    (1) V. tr. d. Faire perdre sa beauté (à qqn, qqc.), enlaidir.

    ●(1893) IAI 266. o tic'henedi lidou santel an Iliz.

    (2) V. intr. S'enlaidir.

    ●(1752) PEll 483. Dic'henedi, devenir laid. participe Dic'henedet.

    ●(1876) TDE.BF 127a. Digenedi, v. n., tr. «Devenir laid ou difforme.»

  • digenlod
    digenlod

    adj. Désintéressé dans une affaire.

    ●(1931) VALL 209a. Désinterresé dans une affaire, tr. «digenlod.»

  • digenlodek
    digenlodek

    adj. Désintéressé dans une affaire.

    ●(1931) VALL 209a. Désinterresé dans une affaire, tr. «digenlodek.»

  • digenoù
    digenoù

    = (?) joues (?). cf. div-

    ●(1829) CNG 119. Hui e gleuoù me fedenneu, / Ruet méma men di-guêneu / Ér Vamen a Oêd précius / En dès eit on scùillet Jesus.

  • digenseurt
    digenseurt

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Seul, sans compagnon, solitaire.

    ●(1964) BRUD 18/48. Ar Barz digenseurt.

    (2) (en plt d'une langue) Isolée.

    ●(1937) GWAL 99/60. Eur yez digenseurt eo ar sumereg.

  • digenstrollañ
    digenstrollañ

    v. tr. d. Désassembler.

    ●(1931) VALL 206b. Désassembler, tr. «digenstrolla.»

  • digentañ
    digentañ

    adv. Da zigentañ : en premier, d'abord.

    ●(1994) MARV xiii 24. (An Uhelgoad) kollet anezi da zi-genta.

  • digenter
    digenter

    adj. = (?).

    ●(1883) MIL 161. Trefeuntegiz, tud digenter, / C'hui n'em gavo ato berr ; / Gant daou pe dri eost ar bla / C'hui vo berr ar memes tra.

  • digentriñ
    digentriñ

    v. tr. d. Désergoter, ôter l'ergot.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Desergotter, tr. «diguentrein, diseueinein.»

    ●(1904) DBFV 51b. digentrein, v. a., tr. «ôter l'ergot (Ch. ms.).»

  • digeñver
    digeñver

    adv. Isolé. (?) cf. digenvez, keñver (?).

    ●(1866) FHB 56/30a. Re zigenver ec'h en em gave c'hoaz e touez e dud.

  • digenvez .1
    digenvez .1

    adj.

    (1) Étranger.

    ●(1872) ROU 84a. Etranger, tr. «digenvez.»

    (2) Solitaire, désert, isolé.

    ●(1925) FHAB Mae 165. Ar c'hastell a oa, eta, e 1795, dilezet ha digenvez. ●(1927) GERI.Ern 105. digenvez adj., tr. «solitaire, désert, isolé.»

    (3) En em gavout digenvez : se perdre en chemin.

    ●(1866) FHB 56/29a. N'en doa ket a bell da vond, ha gouscoude dre ma tostea Yvonic ous ti he dad ec'h en em gave digenvez, ha ret e oue dezan mond var goulennou.

  • digenvez .2
    digenvez .2

    m.

    (1) Solitude.

    ●(1927) GERI.Ern 105. digenvez m., tr. «Etat de solitude.» ●(1931) VALL 698a. Solitude, tr. «digenvez m.»

    (2) Isolement.

    ●(1931) VALL 402a. Isolement, tr. «digenvez m.»

  • digenvezañ / digenveziñ
    digenvezañ / digenveziñ

    v. tr. d. Isoler.

    ●(1931) VALL 402a. Isoler, tr. «digenveza, digenvezi.»

  • digenveziñ
    digenveziñ

    voir digenvezañ

  • digenvezus
    digenvezus

    adj. Isolant.

    ●(1931) VALL 402a. Isolant, tr. «digenvezus.»

  • digerc'hañ
    digerc'hañ

    v. tr. d. Priver d'avoine.

    ●(1942) VALLsup 16b. priver de l'avoine, tr. «digerc'ha.»

  • digêret
    digêret

    adj. Qui ne se sent plus chez lui.

    ●(1952) LLMM 32-33/132. (Douarnenez) digêret eo, tr. «il ne se sent plus chez lui.» ●(1977) PBDZ 775. (Douarnenez) digêret, tr. «qui se trouve perdu parce que hors de sa maison.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...