Recherche 'ka...' : 2103 mots trouvés
Page 14 : de kambleg (651) à kamm-3 (700) :- KamblegKambleg
hydronyme Ar C’hambleg : Le Camblet (affluent du Guindy).
●(1970) BHAF 53. Ar pep rusta euz an hent a oa kra Milin Gambled (pe Gammled), goude beza tremenet kroaziou Kemperven.
- kamblikambli
f.
(1) Manivelle.
●(1905) KZVr 391 - 16/07/05 p.1. Ar c'har-man war e diouhar, lardet mad : kambli, neuden hag oll, a deue endro, ha chetu al lanvas en kudenno neud paket stard. ●(1931) VALL 447a. Manivelle, tr. «kambli f.» ●(1936) CDFi 15 fevrier. Ehanet ar gambli da drei.
(2) Manivelle de bicyclette, pédale.
●(1931) VALL 447a. Manivelle de bicyclette, tr. «kambli, f.» ●543a. Pédale, tr. «kambli T[régor] f. (prop. manivelle).»
- kambliañ
- KamblidKamblid
voir Gamblid
- kamblier
- kambonkambon
m. –où (marine) Varangue.
●(1732) GReg 652a. Varangue, tr. «Cambon.» ●(1744) L'Arm 396a. Varangue, tr. «cambon..neu. m.» ●(1752) PEll 114. Cambon, Varangue, pièce de charpente qui entre dans la construction d'un Navire.
●(1876) TDE.BF 316b. Kambon,, s. m., tr. «Varangue, pièce de bois courbe à la quille d'un navire.»
●(1978) ARVA I 30. Dans le demi-couple complet les charpentiers distinguent trois parties : ar c'hambon, la varangue, an esker, le genou, et ar mempr, l'allonge. ●(1979) VSDZ 5. (Douarnenez) Ar c'hambon eo hemañ… an tamm an traoñ pe ar c'hambon, tr. (p. 174) «Cette pièce-ci s'appelle l'allonge des fonds, au bas des membrures.»
- kamboullkamboull
voir kampoull
- kambrkambr
f. –où, –i
I.
(1) Pièce, salle, local (dans un édifice).
●(1499) Ca 30b. Cambr. g. chambr. ●Cambr religieux. g. chambre de religieux. ●Cambr secret. g. chambre secrete. ●(1612) Cnf 62b. ezoar bet contraignet de derchell chadennet en é cambr.
●(1659) SCger 21b. chambre, tr. «cambr.» ●(1732) GReg 148a. Chambre, tr. «campr. p. camprou. Van[netois] cambr. p. cambreü.» ●155b. Chartrier, tresor des chartres d'un Abbaye &c., tr. «Campr an dyellou.»
●(1893) IAI 12. er gramp m'en doa Jezus drebet he bred diveza.
●(1935) KANNgwital 387/39. diou gambr-skol eus ar re gaëra. ●(1949) KROB 13/11. E kambr vras an ostaleri, setu, e-kreiz, eur mellad taol gant kadoriou evit an dud a ya diouz ar pred.
(2) Chambre à coucher.
●(1792) BD 652. emain eno campr hac y ol canvoyet, tr. «Elles sont dans leur chambre, et elles (sont) toutes en deuil.» ●(17--) TE 151. Samuel (…) e ras preparein ur gambr eit el logein.
●(1878) EKG II 270. Mont a reaz d'he zammik-kampr. ●(1882) BAR 248. o veza great tro ar c'hamchou.
●(1910) EGBT 65. kambcho ampl. ●(1924) CDFi 29 mars 1. En astachou, he c'hambr da gousket. ●(1970) GSBG 168. (Groe) hor c'hampri, tr. «nos chambres.» ●(1957) AMAH 53. da glask repu en o c’hambrig.
II. (dans les églises)
(1) Kambr ar c'hleier : beffroi du clocher.
●(1869) FHB 255/363b. Ijeloc'h eget ar groas ema cambr ar c'hleier.
●(1907) FHAB Mezheven 121. kambr ar c'hleier, a zo daou gloc'h enni. ●(1914) DFBP 30b. beffroi, tr. «Kambr ar C'hleier.» ●(1928) FHAB C'hwevrer 52. evel m'her gweler skrivet e kampr ar c'hleier. ●(1976) LLMM 175/115. betek kambr ar c'hloc'h bras.
(2) Kambr an echuoù : pièce de débarras dans les églises.
●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. kambr an achuo, tr. «chambre qui sert de décharge dans les églises, Even.»
(3) Kambr an horolaj : endroit où se trouve l’horloge du clocher.
●(1878) EKG II 124. Edon o kuzet anezho e kampr an horolach.
(4) (musique) Kambr an ograou : là où se trouvent les orgues.
●(1936) BREI 444/3a. evel kambr an ogrou.
(5) (religion) Ar c'hambroù uhelañ : le paradis.
●(1945) GPRV 93. Mont da glask dor-zigor d'ar C'hambrou Uhela.
III. (marine)
(1) Kambr-vara : local des réserves de nourriture et autres.
●(1944) GWAL 163/159. (Ar Gelveneg) Ar gambr, pe ar gambr-vara, a zo ul lec'h kloz-mat e-lec'h ma vez klenket pourvezioù pep martolod (bara h.a.), hag ivez diankachoù 'zo (higennoù, h.a.).
►absol
●(1944) GWAL 163/159. (Ar Gelveneg) Ar gambr, pe ar gambr-vara, a zo ul lec’h kloz-mat e-lec’h ma vez klenket pourvezioù pep martolod (bara h.a.), hag ivez diankachoù ’zo (higennoù, h.a.).
(2) Kambr ar c'haoterioù : salle des machines.
●(1954) VAZA 129. en ur ziskenn gant an diri bete kambr ar c'haoterioù.
(3) Alvéole du crabe.
●(1944) GWAL 163/175-176. (Ar Gelveneg) E-barzh ar glorenn ez eus logoùigoù : ar c'hambroù eo evit tud ar Gelveneg.
IV. (institution politique, judiciaire)
A. (en Grande-Bretagne)
(1) Kambr ar c'humunoù : chambre des communes.
●(1910) MBJL 178. En Kambr ar C'hommuno.
(2) Kambr al Lorded : chambre des Lords.
●(1910) MBJL 179. mar n'afe ket enep Kambr al Lorded. ●180. rak goût a ra ec'h ê tomm an treo en dro da Gambr al Lorded.
B. (en France)
(1) Kambr an deputeed : chambre des députés.
●(1890) MOA 374a. Parlement, tr. «Kampr ann Deputeed.»
●(1906) BOBL 07 juillet 94/1b. Kambr an Deputeed he doa lakeet var ar stern eul lezen.
(2) (ancien) Kambr ar moneiz : chambre des monnaies.
●(1633) Nom 202b. Ærarium : chambre des monnoyes : cambr an mouneïz.
V.
(1) Mont da gac'hat da gambr an hentoù : voir kac'hat.
(2) Kousket e kambr ar stered : voir stered.
(3) Sachañ ar c'hazh d'ar gambr : voir kazh.
- kambr-aeskambr-aes
f. kambroù-aes Toilettes, cabinet d'aisances.
●(1499) Ca 30b. Cambr aes. g. chambres priuees. ●(c.1500) Cb 34a. g. aigout de chambres priuees. b. dizour an camprou aes.
●(1659) SCger 61b. garde robe, tr. «cambr æz.» ●97b. priuées, tr. «cambr æs.» ●(1732) GReg 449b. Garderobe, privé, tr. «ar gampr-æz.» ●565b. Latrine, lieux privez, tr. «campr-æz.»
●(1876) TDE.BF 316b. Kambr-eaz, kambr-aez, s. f. tr. «Latrines.»
- kambr-an-ispiskambr-an-ispis
f. Toilettes.
●(1633) Nom 133-134 : Latrina : retraict, priué, necessaire, basse chambre, latrine : vn garde-rob, cambr an pry melen, cambr an ispiçc.
- kambr-ar-pri-melenkambr-ar-pri-melen
f. Toilettes.
●(1633) Nom 133-134 : Latrina : retraict, priué, necessaire, basse chambre, latrine : vn garde-rob, cambr an pry melen, cambr an ispiçc.
- kambr-deñvalkambr-deñval
(photographie) f. kambroù-teñval Chambre noire pour le développement.
●(1931) VALL 108b. Chambre noire pour le développement, tr. « kambr déñval pl. kambroù téñval »
- kambr-emwalc'h
- kambr-Fask
- kambr-genwerzh
- kambr-gibellañkambr-gibellañ
f. Salle de bain.
●(1944) VKST Ebrel 113. eur gambr evit en em walc'hi, eur gambr-kibella ma kavez gwelloc'h.
- kambr-gousketkambr-gousket
f. Chambre à coucher.
●(1931) VALL 108b. Chambre à coucher, tr. «kambr-gousket pl. kambrou-kousket.»
- kambr-labourkambr-labour
f. Atelier.
●(1904) LZBg Gwengolo 212. d'hobér un iliz, un ti, ur skol, ur hlandi, kambreu labour.
- kambr-lestr
- kambr-studi
- kambr-varn
- kambr-vorkambr-vor
f. (domaine maritime) Rade.
●(1732) GReg 777a. Rade, lieu d'ancrage abrié, tr. «campr-vor. p. camprou-vor.»
- kambr-welekambr-wele
f. Chambre à coucher.
●(1931) VALL 108b. Chambre à coucher, tr. «kambr-wele pl. kambrou-gwele.»
- kambr-zu
- kambrad
- kambrañ
- kambrelankambrelan
m. –ed Chambellan.
●(1732) GReg 148a. Chambellan, grand chambellan, premier Officier de la chambre du Roi, tr. «Cambrelan-bras. p. cambrelaned-vras.»
- kambrer
- kambret
- kambrierkambrier
m. –ion Chambrier.
●(1931) VALL 108b. Chambrier, chambriste, tr. «kambrer, kambrour pl. ien.»
- kambrig .1kambrig .1
voir kambr
- kambrig .2kambrig .2
f. Cellule de moine.
●(1689) DOctrinal 191. ec’h edifisont ur Monasteric, pehiny à consiste en ur Chapel, hac é trizec cambric eux à taouarc’h goloet à balazd (lire : balazn).
- KambroKambro
n. de l. Ar Gambro : La Gamelle (rochers, rade d’Audierne).
●(1732) GReg 777a. La rade d'Audierne, autrement dite, La Gamelle, tr. «Cambro. ar gambro.»
●(1870) FHB 262/4a. an tarzou ne eonnennent ket cals var ar Gambr-Vor (La gamelle) a veler aroc mont e Porz Goaien.
●(1909) FHAB Meurzh 72. Ar Gambor a zo eur renkad kerreg bras e kreiz ar mor e boae Goayen, stummet evel eur voger war ouspenn eul leo hed, hag a jom dizolo pa vez reverzi bras.
- kambroù-an-heolkambroù-an-heol
plur. Signes du zodiaque.
●(1744) L'Arm 410b. signeu, érvé er feurme ag er yohic stairéd é péré é rescondant pep miss ag e laramb éhué, Cambreu enn Hiaule.
●(1829) CNG 53. Logeris en Drindet, er Sænt hac en Ælé, / A zou preparet tein guet brassoh ornemant / Aveit cambreu en héaul pe vai én Oriant. ●(1869) TDE.FB 940b. Voici les noms des signes du Zodiaques, tr. «setu ama hano kamprou ann heol.»
- kameenn
- KameledKameled
n. de l. Camaret.
(1) Kameled / Kamered.
●(c.1700) EK 1a. Cameret quemer da vousquet. ●4cd. Un den so experimantet / A zifenno pors cameret. ●(1732) GReg 823b. ê qichen camered eñ goëled Qerne. ●(1788) HEB 338. Roscanvel ha Camaret, c'hui so amezeyen.
●(1825-1830) AJC 2316. mes red a voa dimb en nose antren en pors Camared. ●(1865) FHB 35/280a. Camill Dorseau, eus a Gamelet. ●(1867) BBZ III 337. E Kamared, enn amzer-hon. ●(18--) MILg 253. Lakid o pâg, a ben e Kameled / aoun braz am euz na veac’h beuzet. ●(1885-1889) (1977) COCS [= BSAF. XXXIV] 251. Ar re-se so bagou Kameled / A so deud, d'ar Raz, d'ar morued. ●(1890) MOA 19b. Kameled-var-Vor. – (Kameled). ●(c. 1890) CFB 41b. Kameled.
●(1904) SKRS I 74. rak setu aman petra zigouezas ganthan eun droiad ma oa o vont euz a Gamelet da Graon. ●(1905) ALMA 17. Sainte-Marie, euz Kameled. ●(1915) HBPR 103. mear Camelet. ●(1922) BUBR 22/325. merdeidi Goayen, ar Gilvinek, Konk, Kemeled, Eusa. ●(1931) FHAB C'houevrer 48. Kanet e voent da genta e Krozon, Kameled ha Roskanvel. ●(1941) ARVR 20/3a. gwerzet e Kameled 11.000 kiload grilhed glas. ●(1959) MOJE II 14. Pa 'zeer euz Kraon da Gameled, e teuer dirag eur haer a bleg-mor trêzeg. ●(1995) LMBR 24. E pennig-penn ar bed, Kameled.
(2) Nom de famille.
●(1970) NFBT 29 N° 217. Camaret.
(3) [Toponymie locale]
●(1952) LLMM 32-33/131. (Douarnenez) Daoue un des Tas de Pois. An Daoueioù : ar Bernioù Piz. ●(1971) LLMM 149/413. Gwelet hon eus Penn Hir, ul lec'h par d'ar re ouesañ en Iwerzhon. ●(1995) LMBR 24. Digor war ar mor, digor war ar bed, prest da stokañ ouzh an dremmwel, Beg Penn-Tir ha Beg ar Garreg Hir o deus tapet lañs war Beg ar Spagnoled ha Beg Penn-ar-Roz. (...) An Daouioù (anvet c’hoazh ar Bernioù Piz). ●26. 143 feulvan steudad Lagad-Yar.
- kamera
- kamerist
- KamfroudKamfroud
hydronyme Ar C’hamfroud : Le Camfrout (Le Relecq-Kerhuon).
●(1987) BRUDn 110/28. ar Hammfroud er Releg.
- kamglav
- kamion
- kamionad
- kamioner
- kamizolennkamizolenn
f. –où (habillement) Camisole.
●(1633) Nom 113b. Indusium, subucula : chemisole de laine ou de cotton : camisolen gloan pe cottoun.
●(c.1718) CHal.ms i. camisole, tr. «Iusten, h/camisolen.»
●(1890) MOA 155a. Camisole, tr. «Kamizolenn.»
●(1924) BILZbubr 40/898. ar vugale o devoa lêreier, kamizolennou, kalabousennou gloan tomm. ●(1972) BSAf xcviii 346. Camisole : kamizolenn, kamizolennou ; eur gamizolenn c'hloan (une camisole de laine) ; eur gamizolenn gloan denved (une camisole de laine de mouton).
- kamladurkamladur
m. = (?) cf. kemeradur ( ?).
●(1904) DBFV 120b. kamladur, s., tr. «communication de la vasière avec le cobié ou le tour (dial. de B[atz]).» ●(1906) RECe XXVII 251. (Batz).Voici deux phrases d'un dialogue sur Les Marais (Er Palut) : Er glôen a gamer dour abar er chter, hag a rei ter er hamladure u moneit abar gobié. « La vasière prend l'eau dans l'étier par le cui, puis elle coule par le camladure pour aller dans le cobié » ; En dour ar gobié a ga abar en drô, hag aven drô abar fardéo a zobeir kenjiment atao en drô ar silin. « L'eau du cobié va dans le tour, puis du tour dans les phares qui font presque toujours le tour de la saline ».
- KamlezKamlez
n. de l. Camlez.
I. Kamlez
●(1869) FHB 228/149B. merio Koatreven ha Kamlez.
●(1912) BUAZpermoal 829. Chapeliou an eus en Kamlez hag en Boulvriak. ●(1925) ARVG Genver 10. an ôtrou Gô a voe hanvet da gure e Kamlez. ●(1925) ARVG 3/68. kêr Lanuon a tilammas warni eur bagad tud diwar ar maez, meur a vil anê, eus Rospez, Kemperven, Langoat, Koatreven, Berbet, Prat, Kavan, Trezeni, Mantallot, Kamlez, hag a veur a lec'h all. ●(1959) TGPB 95. Dleout a rae, emezañ, mont beure-mat da di gerent danvez e vab-kaer e Kamlez rak war-nes dimeziñ e oa e verc’h.
II. Rimaille.
●(1974) TDBP III 383. Me 'm-eus ur gamaradez / E Kamlez / Teir gwech ar bloaz e skub he zi.
III. Devise de maison noble.
●(1667) ARmorial 222. Pavic-Crechangoez, Trostang en Camlez, Craclan, et autres, en Tréguier, d'argent à deux chevrons entrelassez de sable, et un annelet de mesme en pointe. Cette première maison portoit pour devise dissimul ha taou, qui veut dire dissimule et te tais.
IV. Blasons populaires.
(1) Genaouien Kamlez : voir genaoueg.
(2) Moc’h Kamlez : voir moc’h.
(3) Kanailhez Kamlez : voir kanailhez.
- Kamleziz
- kamm .1kamm .1
adj. & interj.
I. Adj.
A. Attr./Épith.
(1) Courbe.
●(1499) Ca 52a. Crom vide in cam.
(2) Tordu.
●(1499) Ca 103b. [guenou] Jtem hic cimius / ii. g. torsion de bouche. b. guenou cam. ●(c.1500) Cb 33b. g. tort. b. cam.
●(1732) GReg 929b. Tortu, uë, qui n'est pas droit, tr. «Camm.» ●Bois tortu, tr. «Coad camm.» ●Cuisse tortuë, tr. «Morzed camm.» ●Piez tortus, tr. «treid camm.» ●(1752) PEll 113. Cam, ou Camm, Tortu, courbe, crochu. ●114. Fri-cam, nez aquilin.
●(1857) CBF 100. he vek a zo kamm, tr. «son bec recourbe.» ●(1866) FHB 98/367b. an hentchou cam a vezo eünet hag ar re zisplean a vezo plenet.
●(1911) BUAZperrot 96. kalon hudur ha bizied kamm d'ezan. ●(1915) HBPR 228. He dad koz ehen doa eur fri kam. ●(1926) FHAB Ebrel 152. E penn-kamm e vaz-eskob. ●(1986) CCBR 34. (Brieg) la serpette, tr. «ar gountell benn-kamm.»
(3) Boiteux.
●(1659) SCger 15b. boiteux, tr. «cam.» ●(1732) GReg 102a. Boiteux d'un côtez, tr. «cam.» ●(1752) PEll 113-114. Cam, ou Camm, boiteux qui ne marche pas droit, ni aisément. ●(17--) Cc 2037-2038. Nen de mu cam na dal, nag yue ympotant.
●(1803) MQG 6. Cesar a voa cam e vestrez. ●(1887) SRD 21. eunn den kamm harpet var diou vranell.
●(1936) LVPR 100. Eno, eo stank ar vugale hag a deu war an douar mac'hagnet : lod kamm, lod dall.
(4) (Démarche) boiteuse, claudicante.
●(1959) BRUD 7/18. Eur bale kamm moarvad, pe jorgell, pe imparfall.
(5) Kamm-kloc'h : qui boite fortement.
●(1955) STBJ 171. Ar boan, o kreski neuze enni, a reas din mont kamm-kloc'h en un taol.
(6) (Meuble) bancal.
●(1872) GAM 9. eur skaoun gamm. ●(1891) CLM 25. Unan e brest un daul cam, un aral ur banq barbelec.
B. Épith.
(1) Garig-kamm, troadig-kamm : à cloche pied.
●(18--) CST viii. an hini a vale war e ziou c'har a ya pelloc'h da goueza, kaer a zo, eget an hini na fell d'ezan bale nemet a c'harrig-kamm !
●(1922) FHAB Gwengolo 262. bale nemet a c'harig kamm ! ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Garig-kamm = c'hoari garig-kamm ha troadig-kamm a zo heñvel.
(2) Roz-kamm : narcisses.
●(1982) TKRH 87. roz kaouled, roz kamm, fleur amann, roz koukoug, hag all.
(3) koubloù-kamm : ferme de charpente.
●(1925) BUAZmadeg 581. treuzier, plench, kebou ha koublou kam a strake. ●(1928) BREI 55/2a. pa grevas ar c'hoadaj war an ti, koublou kamm, livennou, kebriou ha toenn.
(4) Kravazh-kamm : fourragère arrière d'une charrette.
●(1958) ADBr lxv 4/531. (An Ospital-Kammfroud) La fourragère arrière [d'une charette à ridelles] se dit : ar hravaz kamm.
(5) Kontell-gamm : couteau à pain à lame courbe.
●(1732) GReg 227b. Couteau crochu, tr. «Contell-gamm.»
●(1876) SBI II 170. Na nimp 'glev trouz ar gontel-gamm, / O troc'ha demp-ni peb a damm tr. «nous entendons le bruit du couteau recourbé, / En train de nous couper à chacun un morceau.» ●(1857) CBF 13. Kountel gamm, f. tr. «couteau pour le pain.»
●(1908) BOBL 26 décembre 209/2d. Me wel ar wreg 'vond d'ar charlen / Eur gontel gam en he barlen. ●(1935) NOME 74. Hag e kemeras ar gontell gamm a zindan an dorz vara. ●(1955) STBJ 149. eun dorz vara pe ziou, gant eur goutell gamm. ●(1988) TIEZ II 223. Pour couper le pain en tranche, on utilise un couteau de grande taille accroché en permanence par l'anneau du manche à proximité de la tourte. Il est appelé le «couteau crochu» dans les documents d'archives et ar gon tell gamm par les informateurs, car sa forme est celle d'une faucille, ce qui lui a d'ailleurs valu un autre nom : ar falz bara. ●(1996) VEXE 253. C'est au chef de famille que revient l'honneur de couper le pain. Après y avoir tracé un signe de croix, il coupe la part de chacun en se servant d'une petite faucille (ar gontell gamm, ar gontell vara), et procède à la distribution.
II. sens fig.
(1) Re gamm ha re dort : (dire des choses) de toutes les couleurs.
●(1914) KZVr 70 - 05/07/14. Laret kalz a bep sort, Reo gamm ha reo dort, en dire de toutes les couleurs, Greg.
(2) Faussé.
●(1911) BUAZperrot 285. Ar varnedigez a ioa bet kamm.
(3) Malhonnête, tortu.
●(1911) BUAZperrot 290. An dud-ze a zo disleal ha kamm.
(4) Spered kamm : esprit tordu.
●(1910) MBJL 199. C'hwel 'nê aze, pôtred o spered kamm !
(5) Tro-gamm : mauvais tour, coup tordu.
●(1849) LLB 281-282. N'en des kin konz é ker (…) / Nameid a droieu kam er man a Gerhuiton. ●293. ol é droieu kam.
●(1909) KTLR 196. an dro gam hen doa c'hoant da c'hoari d'ar C'hallaoued. ●(1924) FHAB Here 383. ar c'henta marc'hadour a glaskas flemma a welas e droiou kamm. ●(1926) BIVE 3. ober eun dro gamm da bakan e donton ! ●(1930) BIAL 28. Te eo a zo kiriek eus an tanfoultr a dro gamm ze. ●(1939) MGGD 51. an eñvor eus an dro-gamm ha dizereat en devoa c'hoariet d'ezi. ●(1951) LLMM 25/50. c'hoari un dro-gamm d'ur pell-gar.
III. Loc. interj.
(1) C'hwitell gamm ! : sifflet tordu !
●(1919) BUBR 9/236. Ha koulskoude mar timezan d'eur brinsez, setu me e kroc'hen eur prins ive, ha c'hwitel-gamm ! pa vezin-me prins, me oar piou a zebro gwelloc'h frikou, ya-da !
(2) Juron. Seizh kant luc'hedenn gamm ! : sept cents éclairs en zig-zag !
●(1924) ZAMA 15. Seiz kant luc'hedenn gamm ! emezan gant e vouez c'hros.
IV. Adv.
(1) Méchamment.
●(1530) J 65b. An marv so da den ordrenet ; / Hep muy quet, dre pechet graet cam, tr. «la mort attend l'homme, c'est dans l'ordre ; il ne peut l'éviter à cause du péché méchamment commis par lui.»
(2) A-gamm : en courbe.
●(1872) ROU 71. A-gam, tr. «en courbe.»
●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-gamm, tr. «en courbe, L[éon].» ●(1931) VALL 163b. en corbe, tr. «a-gamm.»
V.
(1) Bezañ kamm evel ur c'hloc'h : voir kloc'h.
(2) Bezañ peg e vizied kamm ouzh e veud : voir bizied.
(3) Bezañ kamm e vizied : voir bizied.
(4) Bezañ neudenn gamm ebet en ub. : voir neudenn.
(5) Bezañ un neudenn gamm en e wiadenn : voir neudenn.
(6) Bezañ un dra bennak kamm en e gordenn : voir kordenn.
(7) Mont kamm e c'henoù : voir genoù.
(8) Bezañ kamm e vlevenn : voir blevenn.
(9) Tennañ taolioù kamm : voir taol.
(10) Bezañ nec'hetoc'h eget sant Pikorn an halegenn gamm : voir sant.
- kamm .2kamm .2
m. –eion Homme boiteux.
●(1499) Ca 30a. Cam g. boiteux.
●(1732) GReg 102a. Boiteux, tr. «Cam. p. caméyen.» ●Saint Pierre guerit un boiteux né, tr. «Sant Pezr à vèllaaz da ur c'hamm dre natur.»
●(1878) SVE 142 §912. Kamm, luch, tort ha born, / A zo ganet diwar ar c'horn, tr. «Boiteux, bigles, bossus et borgnes / Sous le croissant son nés.»
●(1932) ALMA 89. Sikourit eur paour keaz kamm chadennet gant an urlou ! ●(1936) TKAL II 12. ne raen ket ar c'hamm evit kennebeut a dra.
- kamm .3kamm .3
m. & adv. –où
I. M.
(1) Pas.
●(1557) B I 538. Na dalae tam na cam, tr. «ne t'arrête point d'un pas.»
●(1732) GReg 698b. Pas, démarche, tr. «cam.»
(2) Marche, démarche, façon de marcher.
●(1931) VALL 196b. Démarche, façon de marcher, tr. «kerzed m.»
(3) Ober udb. d'e gamm : faire qqc. à son allure, sans se presser, à son aise, à son rythme.
●(1580) G 1074. Ha na debret do cam guenef flam un tam boet, tr. «Est-ce que vous ne mangerez point, à votre aise (?) avec moi, certes, un peu de nourriture ?»
(4) Diouzh e gamm : à son allure, à sa vitesse de marche.
●(1732) GReg 602b. Je l'ai connu à son marché, tr. «Me am eus anavezet anezañ diouc'h e gamm.» ●699a. Selon son pas, tr. «Diouc'h e gam.»
(5) Mont war e gamm : aller sans se presser, à son allure.
●(1972) SKVT I 39. ar c'hranked munut o vont war o c'hamm.
II. Loc. adv.
A. A-hed-kamm.
(1) =
●(1557) B I 59. Am euz affet dastumet ahet cam, tr. «J'ai assemblé peu à peu.» ●154. Ahet cam rac na vech blamet, tr. «l'un après l'autre (…) de peur qu'on ne vous blâme.» ●192. En ouz liquiff, ne filliff tam, / Enn haff da miret a het cam, tr. «Je ne manquerai pas de vous faire garder à vue.»
(2) (Aller) à son allure, sans se presser.
►[form. comb.]
P2 a-hed ho kamm
●(14--) Jer.ms 196. Et mar queret ahet hoz cam, tr. «Allez, si vous voulez, sans vous presser.»
B. A-zoug-kamm : à son allure, sans se presser.
►[form. comb.]
S1 a-zoug va c'hamm
●(1857) CBF 16. enn eunn heur hanter a-zoug va c'hamm, tr. «en une heure et demi sans me hâter.»
S3m a-zoug e gamm
●(1732) GReg 699a. A son pas, sans se presser, tr. «A deucq e gam. a docq e gam. a doucq e gam. a zoucq e gam.»
●(1857) CBF 97. Mont a ra a zoug he gamm, tr. «Il va à son pas.»
●(1911) MELU xi 405. An èjen braz a zoug he gam / Zesk he labour d'an hini bian, tr. «Le grand bœuf, peu a peu, apprend son travail au petit. Mil.ms.»
P2 a-zoug ho kamm
●(1732) GReg 699a. A votre pas, tr. «A docq ho cam.»
P3 a-zoug o c'hamm
●(1921) PGAZ 46. var ho dousik hag a zoug ho c'hamm.