Devri

Recherche 'ra...' : 736 mots trouvés

Page 14 : de ravachol (651) à razailhat-razailhin (700) :
  • ravachol
    ravachol

    m. –ed Vaurien.

    (1977) PBDZ 143. (Douarnenez) ravachol, tr. «personne bruyante.» ●1217. Aze zo ravacholed, tr. «Là il y a trop de vauriens bruyants.»

  • ravailhon .1
    ravailhon .1

    adj. Espiègle.

    (1931) VALL 272a. Espiègle, tr. «ravailhon adj.»

  • ravailhon .2
    ravailhon .2

    m. Espiègle.

    (1931) VALL 272a. Espiègle, tr. «ravailhon m.» ●(1974) THBI 222. ravailhon c'hwezeg bloaz a boan. ●111. tr. «espiegle.»

  • ravailhoniñ
    ravailhoniñ

    v. intr. Être espiègle.

    (1931) VALL 272a. être espiègle, tr. «ravailhoni

  • ravaj
    ravaj

    m. Désolation.

    (1850) JAC 14. lacqat ar ravach er c'hanton. ●(1862) BSH 19. Me lacquay ar ravaich en he oll douaro.

  • ravajiñ
    ravajiñ

    v. tr. d. Ravager.

    (17--) EN 1349. ravagin ar vro, hac on anulin cren, tr. «ravager le pays et nous supprimer net.»

    (1915) HBPR 236. Oll e ravajent dre ma zeant.

  • raval .1
    raval .1

    m.

    (1) Rabais.

    (1732) GReg 775a. Rabais, diminution de valeur, de prix, ou de quantité, tr. «Raval.» ●Il y a du rabais sur la monnoie, tr. «Raval a so var ar mouneiz.» ●Il y a du rabais sur la somme sur laquelle je faisais fond, tr. «Raval a so var ar somm.» ●(1744) L'Arm 319a. Rabais, tr. «Reval.. eu. m.»

    (2) Rabaissement.

    (1732) GReg 775a. Rabaissement, abaissement, parlant des personnes, tr. «Raval.» ●(1744) L'Arm 324a. Ravalement, tr. «Revale.. eu. m.»

    (3) Action de se ravaler, de se rabaisser.

    (1872) ROU 99a. C'est se ravaler, tr. «An dra-ze a zo ur raval

  • raval .2
    raval .2

    s. = (?) Rafut (?).

    (1984) ECDR 25. e tistagent ar chas hag e veze ur raval er c'hoad ! Ma veze ar bleiz pe an hoc'h gouez er c'hoad e ranke dont er-maez.

  • ravaladoù
    ravaladoù

    plur. Rebut.

    (1958) ADBr lxv 4/520. (An Ospital-Kammfroud) Ravalachou : n. pl. ; sing. inusité. – Le rebut, les laissés pour compte. Dastumet piz awalh eo an avalou, ne jom nemed ar ravalachou dindan ar gwez.

  • ravalañ / ravaliñ
    ravalañ / ravaliñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Rabaisser (qqn).

    (1732) GReg 3a. Abaisser, ravaler l'orgueil de quelqu'un, tr. «Ravali ur re-bennac. pr. ravalet. Van[netois] Ravaleiñ.» ●775a. Rabattre, humilier, tr. «Ravali. pr. ravalet.» ●785a. Ravaler, rabaisser, avilir, tr. «Ravali. pr. ravalet.» ●(1744) L'Arm 319a. Rabaisser, tr. «Revalein.» ●324a. Ravaler, tr. «Revalein

    (2) Diminuer (un prix).

    (1732) GReg 775a. Rabaisser, diminuer en valeur, ou en quantité, tr. «Ravali. pr. ravalet.» ●(1744) L'Arm 11b. Amander de prix, tr. «Revalein

    II. V. pron. réfl. Em ravalañ : se ravaler, se rabaisser.

    (1575) M 350. daz em raualaff, tr. «de t'humilier.»

  • ravalet
    ravalet

    adj. Délaissé, abandonné, mis au rebut.

    (1872) ROU 99a. Objet de rebut, tr. «traou ravaled.» ●99b. Rebut, tr. «Peziou ravaled

    (1924) NFLO (ms Rennes). abandonné / laissé de côté, tr. «rafalet. (Lannilis) ar botou-ze 'zo rafalet

  • ravalidi
    ravalidi

    plur. Rebut du monde, de la société.

    (1913) FHAB Ebrel 101. destum a reas da vont d'e heul eun toullad rafalidi divardro e vaner. ●(1914) FHAB Meurzh 79. divroïdi ha rafalidi, heb feiz, na reiz, gwir laëron.

  • ravaliñ
    ravaliñ

    voir ravalañ

  • ravalink
    ravalink

    m. (marine)

    (1) Ralingue.

    (1744) L'Arm 322a. Ralingues, tr. «Ravelingue.. eu. m.»

    (1944) GWAL 163/160. (Ar Gelveneg) Gwriet ez eus, tro-war-dro d'ar gouelioù, ur gordenn anvet ravalink gant Gelvenegiz. ●(1978) BZNZ 102. (Lilia-Plougernev) Me 'm eus bet griet ar rañvaliked ha neuze lakeat kerdin d'ober an dro dezho tout. (…) Ar rañvalik zo an tu diaveaz tout ac'h al lien. Ur gordenn eo. ●(1979) VSDZ 20. (Douarnenez) Ar ravalenk n'eo ket hiroc'h eget al lien pa vie gwriet. Er c'hontrol, ar vec'h 'gasez war ar ravalenk atav… Kentoc'h berroc'h eo ar ravalenk atav, tr. (p. 189) «Il y a une ralingue au bas de ta voile, mais elle n'est pas plus longue que la voile ; au contraire : tout l'effort porte sur la ralingue, celle-ci est donc toujours plus courte.»

    (2) Ravalink foñs : ralingue de bordure, de fond.

    (1979) VSDZ 20. (Douarnenez) Ar ravalenk zo en-traoñ al lien zo ar ravalenk foñs.

  • ravalinkañ / ravalinkiñ
    ravalinkañ / ravalinkiñ

    v. tr. d. (marine) Ralinguer.

    (1744) L'Arm 322a. Ralinguer, tr. «Ravelinguein

    (1944) GWAL 163/160. (Ar Gelveneg) emaon o ravalinka ul lien nevez. ●(1977) PBDZ 808. (Douarnenez) ravalinkiñ, tr. «monter une ralingue sur.» ●(1978) BZNZ 102. (Lilia-Plougernev) Ar rañvalik zo an tu diaveaz tout ac'h al lien. Ur gordenn eo. Hag e veze griet… «Mat, amañ poent rañvalikañ ar gouel…» ●(1979) VSDZ 30. (Douarnenez) an nadozioù ravalinkiñ, tr. (p. 199) «Les grandes aiguilles servent à ralinguer.»

  • ravalinkiñ
    ravalinkiñ

    voir ravalinkañ

  • ravañ
    ravañ

    v. tr. d. Racler.

    (1972) SKVT I 105. Chwi (lire : c'hwi) 'ravo an tammou louedet gant ur gontell. ●Ravañ, m'hel lavar, me !

  • ravane
    ravane

    voir renavi

  • ravanell
    ravanell

    f. –où (pêche) Drague.

    (1732) GReg 306b. Drague, instrument à draguer, ou à prendre des huitres, des soles, tr. «Ravanell. p. ravanellou

    (1876) TDE.BF 538a. Ravanell, s. f., tr. «Drague en mer.»

  • ravanelliñ
    ravanelliñ

    v. tr. d. (pêche) Draguer.

    (1732) GReg 306b. Draguer, tr. «Ravanelli. pr. Ravanellet.» ●Draguer des huitres, tr. «Ravanelli hystr.»

    (1876) TDE.BF 538a. Ravanelli, v. a., tr. «Draguer en mer.»

    ►absol.

    (1924) BILZbubr 47/1121. Homan, he-unanik, gwreg aketus, a heuilh a lagad hag a galon bag he fried, pleget dindan an avel, eman du-hont o ravanelli war al Leo-Drêz.

  • ravasal
    ravasal

    v. intr. =

    (17--) FG II 70. Piou an diaoul ne scambenfé ket ? o clevet ravassall evel zé.

  • ravaserezh
    ravaserezh

    m. =

    (17--) FG II 4. seurt ravassérés. ●38. Ravasserez èo quement ze. ●50. Ravasserez eo quement ze.

  • ravent
    ravent

    m. –où Sentier.

    (1732) GReg 859a. Sentier, ou sente, petit chemin battu, tr. «Ravénd. p. ravénchou.» ●Prendre le sentier, tr. «Mont dre ar ravénd

    (1876) TDE.BF 538a. Raveñt, s. m., tr. «Sentier, chemin de servitude à travers les champs ; pl. raveñchou.» ●(1890) MOA 166b. Chemin a travers les champs, tr. «ravent m.»

    (1905) IVLD 30. dre henchou ha ravanchou pe guenodennou ar menez. ●(1907) KANngalon Gouere 449. o pignat afo dre ranvajou ar menez. ●(1907) KANngalon Here 519. ne gavchont ravent ebet. ●(1920) AMJV 82. guenodennou pe ravanchou striz. ●(1922) EMAR 19. kemerit ravent ar meneziou.

  • ravis
    ravis

    m. Ravissement.

    (1880) SAB 266. Ur raviss eo sonjal n'euz spered ebed evit compren.

  • ravisamant
    ravisamant

    m. –où Rapt.

    (1633) Nom 190b-191a. Raptus : rauissement : rauissamant.

  • ravisañ
    ravisañ

    v. tr. d. Ravir, dérober.

    (1499) Ca 173a. Rauissaff. g. rauir. ●(1612) Cnf 40a. AN heny à dirob pé à rauiss dré nerz vn gruec. ●79a. ma na dihun an pastor ez rauisser an deuet.

    (1659) SCger 51a. enleuer vne fille, tr. «rauissa vr plac'h.» ●101b. rauir, tr. «rauissa.» ●120b. transporter, tr. «rauissa.» ●(1732) GReg 785a. Ravir, tr. «Raviçza. pr. raviçzet

    (1847) FVR 245. Ema o vont da veza ravisset deza.

  • ravisant
    ravisant

    adj. Ravisseur.

    (1612) Cnf 79b. an bleiz rauissant à auy siluidiguaez ho deuet.

  • raviser
    raviser

    m. –ion Ravisseur.

    (1612) Cnf 40a. bezaff eo obliget an rauisseur d'an queffren offancet.

  • raviset
    raviset

    adj. Hors de lui.

    ►[empl. comme subst.]

    (1633) Nom 268a. Fanaticus, numine afflatus, Bacchabundus : rauy : vn rauisset, æt a nezaff è vnan.

  • ravodal / ravodiñ
    ravodal / ravodiñ

    v.

    I. V. intr. Radoter.

    (1867) FHB 102/399b. Mes na deuez mui da ravodi din. ●(1872) ROU 98a. Radoter, tr. «ravodi

    (1920) FHAB C'hwevrer 242. Eur vran goz hag a vije 'pad an deiz o vranskellat hag o ravodal e beg eur wezenn ivin sec'h. ●(1938) BRHI 147. avec du temps et des redites, tr. «gand an amzer ha dre ravodi.» ●(1944) EURW I 132. oc'h eva hag o ravodal.

    II. V. tr. d.

    (1) Radoter.

    (17--) EN 2807. Petra rauodes te ? tr. «Que radotes-tu là ?»

    (2) Ressasser, rabâcher.

    (1909) KTLR 242. ne rez ken nemet ravodi ar memez tra.

  • ravoder
    ravoder

    m. –ion Radoteur.

    (1889) ISV 412. eun diodig iaouanc hag eur ravoder coz.

    (1913) PRPR 109. ar ravoder koz a glever en peb keariaden o veuli e amzer !

  • ravoderezh
    ravoderezh

    m. –ioù

    (1) Radotement.

    (1869) SAG 115. ravoderez an dud koz. ●(18--) SAQ II 39. ar zakramanchou a zo ravoderez.

    (1922) FHAB Gwengolo 278. ne deuoc'h ket a-benn eus a netra gant ho ravoderez.

    (2) Radotage.

    (1867) FHB 123/148a. dilotet divar eur ravoderez. ●(18--) SAQ II 101. Grac'herez, koumerachou, ravodereziou.

    (3) Babioles, puérilités.

    (1890) MOA 135a. Babioles, Puérilités, tr. «ravoderez

  • ravodiñ
    ravodiñ

    voir ravodal

  • ravolt
    ravolt

    f. –où

    (1) Révolte.

    (1857) LVH 10. èl m'hi scandalisé (…) dré ou revolt hag ou dirollereaheu. ●(1866) HSH 239. ar ravolt a gommanç. ●(1870) FHB 273/93a. ar ravolt vras.

    (1906) KANngalon Here 236. ne doump ket tud a ravolt. ●(1915) HBPR 155. plega ar ravolt a zo dre ama.

    ►[empl. sans article]

    (1869) FHB 233/187b. Eni egis ma ouzoc'h e zo bet ravolt.

    (1915) HBPR 104. Aon hon deuz na zavfe ravolt.

    (2) Grand bruit de voix, tapage.

    (1868) FHB 176/158b. daoust petre eo ar pez a ra ar ravolt-ze.

    (1977) PBDZ 805. (Douarnenez) ravolt, tr. «bruit de personnes qui se disputent, grand bruit de voix.»

  • ravoltad
    ravoltad

    m. ravoltidi Révolté.

    (1868) FHB 156/410b. revoltidi an Itali a eneb ar pab.

  • ravoltadenn .1
    ravoltadenn .1

    f. –ed Personne révoltée, frondeuse.

    (1955) STBJ 181. eur ravoltadenn, evel ma ree ma mamm outi.

  • ravoltadenn .2
    ravoltadenn .2

    f. –où Révolte.

    (1847) MDM 199. nebeutoc'h a revoltadennou.

  • ravoltet
    ravoltet

    adj. Révolté.

    (1727) HB 620. Lucifer hac e Elez revoltet.

    (1824) BAM 279. ar re revoltet. ●(1869) FHB 231/170b. an dud ravoltet.

    (1915) HBPR 152. mond a reaz gand daou c'hant soudard ha tri bez kanol var an dud ravoltet. ●155. ar pemp pe c'huec'h parrez ravoltet.

    ►[empl. comme subst.]

    (17--) TE 69. N'en doh, é-m'ean, meid ur révoltét pehéni e glasq distroein en dud-ce ag ou labour.

    (1824) BAM 264. ur revoltet hac un aheurtet.

  • ravoltiñ
    ravoltiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se révolter.

    (c.1718) CHal.ms iii. Cette prouince est suiette aus remuements, tr. «taulet é er prouinç er urou ma de reuoltein

    (1821) SST 2. en ur revoltein doh en Ilis.

    (2) Mener grand tapage.

    (1977) PBDZ 805. (Douarnenez) ravoltiñ, tr. «s'exprimer bruyament, mener grand tapage.»

    II. V. tr. d. Faire se révolter.

    (1846) DGG 215. oc'h hon ravolti a-enep hor C'hrouer.

    III. V. pron. réfl. En em ravoltiñ : se révolter.

    (1790) MG 184. èl pe vennehai hum revoltein dohein.

    (1839) BSI 310. lucifer, en em ravoltas oc'h Doue. ●(1846) DGG 215-216. lacat a ra cals a re-all d'en em ravolti assamblez ganthan.

    (1905) HFBI 64. ar bobl â bès a deuas da énem révolti à hènep da eur seurt tud-sé, péré abaoué pell amser â voa, â yoa ous ho férsécuti, ous ho flastra, ous ho c'hignat. ●(1907) BSPD I 153. Eun en doé ne vezé deit er bobl, doh hum revoltein, hag hi lemel adré é zehorn.

  • Raz
    Raz

    thalassonyme Ar Raz : Le Raz (courant marin, Plogoff).

    I. Ar Raz.

    (1580) G 813. Gouloedaf ty ha men gant mor plen bede an Ras.

    (1641) JM.maunoir 126. multo minus erant timendæ quam hic jam traiectus, quem Armorici vocant ar Raz, tr. Fañch Morvannou (p. 127) « étaient beaucoup moins redoutables que ce passage, que les Bretons appellent ar Raz. » ●(1666) (1912) MELU 343. Biscouz ne dremen asden [ar raz] / N'en devise aoun pe gloaz. ●(1716) PEll.ms 1303. Ne dremenas den ar-Ras, / N'endevise aoun pe gloas. ●(1732) GReg 784b. Raz. ar raz. ●Trémen ar raz. ●Biscoaz den ne drémenas ar raz / N'en devezé aoun, pe glas. ●Va Douë, va sicourit da dremen / ar raz; / Rac va lestr a so bian, hac ar mor / A so bras. ●784b. raz plougoñ. (1799) CAm 292. Biscoaz den ne dreme­nas ar Raz n'en deveze aoun pe glas. (…) Va Doue va sicouret da dremen ar Raz, / Rac va lestr a so bian ac ar mor a so bras.

    (1855) FUB 76. Né dréménas dén ar Raz, / N’en divizé aoun pé glaz. ●(1878) SVE 999. Ne dremenas den ar Raz / N’hen divije aoun pe c’hlaz. ●(1879) BMN 178. Tremen a reas ar Raz cazimant heb santout an danjer. ●(1885-1889) (1977) COCS [= BSAF. XXXIV] 251. Ar re-se so bagou Kameled / A so deud, d'ar Raz, d'ar morued. ●(1891) RDTp VI/650. Biscoaz den ne dremenas ar Raz, / N'en deveze aoun, pe glas. ●651. Dans la petite passe, aux trois dernières heures du jusant, la marée du Raz, mour ar Raz, porte sur les écueils de la Vieille. ●657. Va Doue, va sicourit da dremen ar Raz : / Rac va lestr a so bian ac ar mor a so bras ! ●658. Me vel bagou Breadic o pesketa er Raz, / Hac oc'h ma guelet aman na rent ked cals a gâz !

    (1904-1906) FOFR.mer 214. Va Doué, va sicourit da dremen ar Raz : / Rac va lestr a zo bian ac ar mor a zo bras ! ●(1914) ARVG mae 75. Re-vorennou, kas gante, a zo entre an ôd hag int : ar Forn, ar Fromveur, ar Raz. ●(1916) KANTgelveneg 28. Pa vezomp o tremen ar Raz, / Hor beuz bepred nec’hamant vraz. ●(1922) EMAR 89. 'Vel, e tremen ar Raz. ●(1927) GERI.Ern 502. ar Raz. 502. raz Plougoñ.

    (1732) GReg 784b. ar raz a fontené.

    II.

    (1) Proverbe.

    (1641) JM.maunoir 126. nemo unquam locum istum transivit vel sine dolore, vel sine timore, tr. Fañch Morvannou (p. 127) « personne n’a jamais franchi le raz de Sein ou sans douleur ou sans peur. » ●(1666) DDBP 506/3342. Biscouz ne dremen asden [ar raz] / N'en devise aoun pe gloaz. ●(1716) PEll.ms 1303. Ne dremenas den ar-Ras, / N'endevise aoun pe gloas. ●(1732) GReg 784b. Biscoaz den ne drémenas ar raz / N'en devezé aoun, pe glas. ●(1799) CAm 292. Biscoaz den ne dreme­nas ar Raz n'en deveze aoun pe glas.

    (1855) FUB 76. Né dréménas dén ar Raz, / N’en divizé aoun pé glaz. ●(1878) SVE 999. Ne dremenas den ar Raz / N'hen divije aoun pe c'hlaz. ●(1891) RDTp VI/650. Biscoaz den ne dremenas ar Raz, / N'en deveze aoun, pe glas.

    (1969) LLMM 137/437. Biskoazh den ne dremenas ar Raz hep kaout aon pe c'hlaz. ●(1977) COCS 48. Biken den na dremenas ar Raz / Hep Kaout aon pe glaz (ou : N'en deveze aoun, pe glas).

    (2003) TRMOR 76. Parmi les best-sellers de l'époque figure la Vie du prédicateur Dom Mikael An Nobletz dans laquelle on peut découvrir quelques dictons marquants dont : Biscoaz den ne dremen ar raz / Hep caout pe spont pe c'hlaz.

    (2) Proverbe.

    (2003) TRMOR 75. Paseal Beg Ar Raz / E vez atav aon pe c'hloaz.

    (3) Dicton.

    (1732) GReg 784b. Va Douë, va sicourit da dremen / ar raz; / Rac va lestr a so bian, hac ar mor / A so bras. ●(1799) CAm 292. Va Doue va sicouret da dremen ar Raz, / Rac va lestr a so bian ac ar mor a so bras.

    (1855) FUB 76. Va Doué, va diwallid da drémen Beg-ar-Raz, / Rag va lestr a zô bihan hag ar môr a zô brâz. ●(1878) SVE 1000. Va Doue, va diwallit da dremen Beg ar Raz, / Rag va lestr 'zo bihan hag ho mor a zo braz. ●(1891) RDTp VI/657. Va Doue, va sicourit da dremen ar Raz : / Rac va lestr a so bian ac ar mor a so bras !

    (1904-1906) FOFR.mer 214. Va Doué, va sicourit da dremen ar Raz : / Rac va lestr a zo bian ac ar mor a zo bras ! ●(1969) LLMM 137/437. Ma Doue ma sikourit evit tremen ar Raz, rak ar vag a zo bihan hag ar mor a zo bras. ●(1977) COCS 48. Ma Doue ma sikourit evit tremen ar Raz / Rak ma bag a zo bihan hag ar mour a zo braz.

    (2003) TRMOR 76. Va Doue, va diwallit da dremen Beg Ar Raz / Rak va lestr a zo bihan hag ho mor a zo bras.

    (4) Proverbe.

    (1876) TDE.BF 811. Etre Sant-Thei ha bek ar Raz, / Ez a seiz maouez gant pep goaz.

    (1912) MELU 36 [= Mil.ms]. Etre Sant Thei ha Beg ar Raz / Euz seiz maouez gant pep goaz.

    (2003) TRMOR 49. Etre Sant Tei ha Beg Ar Raz / Ez a seizh maouez gant pep gwaz.

    (5) Dicton.

    (1891) RDTp VI/658. Me vel bagou Breadic o pesketa er Raz, / Hac oc'h ma guelet aman na rent ked cals a gâz !

    (6) Dicton (d’après un cantique).

    (1916) KANTgelveneg 28. Pa vezomp o tremen ar Raz, / Hor beuz bepred nec’hamant vraz.

    (7) Proverbe.

    (1959) MOJE II 10. Etre an Enez hag ar Raz / Emañ Bered ar wazed.

    (2003) TRMOR 76. Etre an Enez hag ar Beg / Emañ bered ar wazed.

    III. [Toponymie locale]

    (1732) GReg 216b. steveñocq, ou, roc'h stevennocq, ou, qarrecq stevennoch, grand rocher à l'entrée du Rat de Fontenay, ou d'Audierne, assez près de terre, toûjours decouvert & exposé au soleil.

  • raz .1
    raz .1

    m.

    (1) (géographie) Raz.

    (1580) G 813. bede an Ras, tr. «jusqu'au Raz.»

    (1732) GReg 281b. Detroit, passage étroit de mer, tr. «raz. p. razou.» ●784a. Rat, courans d'eau, ou contremarées très dangereuses, qui se trouvent où les mers sont serrées, tr. «Raz. p. razou, razyou.» ●Passer le Rat, tr. «Trémen ar raz

    (1889) SFA 118. dre raz Gibraltar.

    (1903) MBJJ 37. adaleg kær Bonifasio beteg ar raz a doug hec'h hano. ●(1941) ARVR 43/4b. Raz Jibraltar.

    (2) N. de l. Beg ar Raz : la pointe du Raz.

    (1732) GReg 134b. Le cap sizun, ou la pointe du Rat, tr. «Cap-sizun. becq ar Raz

    (1903) MBJJ 32. ar bageer breton pa dremen beg ar Raz. ●(1910) MAKE 5. e bro Kaperien Beg ar Raz. ●(1929) FHAB Genver 14. Pa vez ar mor e kounnar er Beg ar Raz ha Beg an Dorchenn.

  • raz .2
    raz .2

    m.

    (1) Chaux.

    (1499) Ca 173a. Raz. g. chaux. ●(1557) B I 74. Dizouguet mein (…) / Ha raz ouz an knech à bec’hyou, tr. «Apportez (…) des pierres et des charges de chaux.» ●(1633) Nom 139b. Calx, fartumen cæmentorum : chaux : raz.

    (1659) SCger 24a. chaux, tr. «raz.» ●(1732) GReg 159a. Chaux, tr. «Raz. (Van[netois] ra).» ●Eteindre de la chaux, tr. «Distana raz

    (1857) CBF 106. Didana raz, tr. «Eteindre de la chaux.»

    (1909) BOBL 27 février 218/2e. mez effet ar ra-ze na bad ket ouspen eur bloaz.

    (2) Raz gwenn : chaux blanche.

    (1557) B I 78. Dizouguet affo oar hoz pen / Mein ha raz guen, tr. «Apportez vite sur votre tête des pierres ou de la chaux blanche.»

    (3) Raz bev : chaux vive.

    (1633) Nom 139b. Calx viua : chaux viue : raz beu.

    (1732) GReg 159a. Chaux vive, tr. «Raz beo

    (1894) BUZmornik 812. eur guiskad raz beo.

    (1907) BSPD i 207. ur gibel ra biù. ●(1908) BOBL 31 octobre 201/2e. ober eur bern râ-beo a denno davetan ar mouester. ●(1927) FHAB Meurz 67. Ar raz beo a zo henvel ouz mein galet ; pa daoler dour warno e krog an tan enno hag ez eont e ludu ; gwenn kann e vez al ludu-ze : raz douret eo al ludu-ze (chaux éteinte). Ar raz douret koulz hag ar raz beo a zo mat da deurel war an douar.

    (4) Raz kriz : chaux vive.

    (1732) GReg 159a. Chaux vive, tr. «raz criz

    (5) Raz distan, distanet : chaux éteinte.

    (1732) GReg 159a. Chaux éteinte, tr. «Raz distanet. raz distan

    (1955) STBJ 64. pevar c’hant sac’had raz distanet.

    (6) Raz douret : chaux éteinte. cf. douret

    (1927) FHAB Meurz 67. Ar raz beo a zo henvel ouz mein galet ; pa daoler dour warno e krog an tan enno hag ez eont e ludu ; gwenn kann e vez al ludu-ze : raz douret eo al ludu-ze (chaux éteinte). Ar raz douret koulz hag ar raz beo a zo mat da deurel war an douar. Ar raz douret a vez kavet da brena e sier hag aes eo da fuilha.

    (7) Raz kregin : chaux faite de coquillages.

    (1732) GReg 159a. Chaux faite de coquillage, tr. «Raz-créguin

    (8) Raz maen : chaux faite de pierres.

    (1732) GReg 159a. Chaux faite de pierres, tr. «Raz-mæn

  • raz .3
    raz .3

    m., prép. & adv.

    I. M.

    (1) Mont da raz : se ruiner, faire faillite.

    (1910) ISBR 33. Er Romañned é monet de ras. ●(1911) DIHU 71/251 (G) Ab Guenel. «N'ém es ket anaùet dén erbet hag e zou oeit da raz é rein en alézon !» ●(1918) LILH 4 a C'hwevrer. Più en des laret d'oh é ma bet er B. P. lusk geti de vonet de raz ? ●(1937) TBBN 86. N'em es ket anaùet dén erbet hag e zou oeit de raz é rein en alézon !

    (2) Kas da raz : devenir pauvre.

    (1912) DIHU 85/100 (G) M. I.. Er rad e binùika en tad hag e gas er mab de raz.

    II. Prép.

    A. Loc. prép. Raz da : à ras de.

    (1903) MBJJ 42. raz emeint da ribl ar mor.

    B. A-raz.

    (1) Au ras de.

    (1869) FHB 205/389a. o choum a-raz an douar. ●(1872) ROU 99a. Leur niveau intellectuel est à ras de terre, tr. «o spered a zo a-raz an douar.» ●Raser. Passer tout près, tr. «mont a raz

    (2) Loc. prép. A-raz da : au ras de.

    (1849) LLB 1229. É vont a raz d'en doar.

    III. Loc. adv. A raz e raz : petit à petit.

    (1935) ADBr xlii 3 & 4/406. A ras e ras e teud a ben / Da garga casi an ivern, tr. «Petit à petit vous vnez à bout / De remplir pour ainsi dire l'enfer.»

  • raz .4
    raz .4

    prép. De. cf. rak

    (1912) MMPM 105. n'hen deuz ket aoun raz an ifern. ●130. n'hon deus aoun ebet da gaout raz an diaoul, raz ar bed, na razomp hon unan. ●139. Eur bugel hen deuz aoun raz eul loën don.

  • raz-eskern
    raz-eskern

    m. Phosphate.

    (1929) FHAB Genver couv. an holl louzeier diwar iod-mor ha raz-eskern.

  • razadañ
    razadañ

    v. tr. d. Crépir.

    (1986) CCBR 204. (Brieg) ân téièr (…) raiéda nè, tr. «les maisons (…) on les crépissait.»

    ►absol.

    (1986) CCBR 158. (Brieg) raiéda nî a leuaiou simèn, tr. «crépir et faire les dallages en ciment.»

  • razadenn
    razadenn

    f. –où Rasade.

    (1905) HFBI 132. eur razaden al.

  • razadur
    razadur

    m. –ioù Chaulage.

    (1931) VALL 115b. Chaulage, tr. «razadur m.»

  • razailh
    razailh

    m. & adv.

    I. M.

    (1) Aboiements rageurs.

    (1927) GERI.Ern 502. razailh m. Assaut furieux, action de razailhat v. n. aboyer avec colère.

    (2) Paroles furieuses.

    (1955) STBJ 75. eur rasailh spontus a oa gant ar bôtred. ●97. Ma maeronez (…) p'he c'hleve gant he zabac'h hag he rasailh, a drueze warni. ●(1957) BRUD 1/7. Harz ouz ar gwall hag ar razailh !

    II. Adv. & prép.

    (1) Adv. A-razailh : en aboyant furieusement.

    (1877) EKG I 61. kerkent ha ma vezo iset ar c'hi, e lamm a razaill var ar c'haz.

    (2) Loc. prép. Mont a-razailh ouzh ub. : attaquer furieusement qqn.

    (1931) VALL 44a. Attaquer furieusement, tr. «mont a-razailh ouz

  • razailhat / razailhiñ
    razailhat / razailhiñ

    v. intr.

    (1) (en plt de canidés) Aboyer rageusement.

    (1870) MBR 150. Ann tri gi stag-ze n'ho doa ket ehantet da razaillat. ●(1874) TLK I FHB 481/87a. gand aoun na viche deuet ar Vleizez-Koz var hor lerc'h da razailli varnomp. ●(1877) EKG I 139. Ar c'hi a skrabe hag a razaille goasoc'h-goaz.

    (1922) EMAR 13. Ar chas a razailhe. ●(1927) GERI.Ern 502. razailhat v. n., tr. «aboyer avec colère, comme les chiens hargneux, et ceux qui sont attachés.»

    (2) sens fig. (en plt de qqn) =

    (1877) EKG I 66. oc'h en em sevel hag o razailli var ar re vad. ●(1889) SFA 25. e lammaz er meaz euz he di, hag e razaillaz var n'han evel ma razaill ar bleiz var an danvad. ●176. An dud divadez euz a gear a razaillaz, kerkent ha m'ouent taolet dez-ho, var gorfou ar verzerien.

    (1927) GERI.Ern 502. razailhat v. n., tr. «crier, parl. d'une personne furieuse.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...