Devri

Recherche 'ra...' : 736 mots trouvés

Page 8 : de ramokadeg (351) à ran-1 (400) :
  • ramokadeg
    ramokadeg

    f. –où Remorquage à plusieurs.

    (1931) VALL 642a. Remorquage, tr. «ramokadeg f.»

  • ramokadenn
    ramokadenn

    f. –où Remorquage.

    (1931) VALL 642a. Remorquage, tr. «ramokadenn f.»

  • ramokaj
    ramokaj

    m. –où Remorquage.

    (1732) GReg 930a. Touage, terme de marine, tr. «Ramocqaich

  • ramokañ / ramokiñ
    ramokañ / ramokiñ

    v. tr. d. remorquer.

    (1732) GReg 801a. Remorquer, tirer à soi à force de rames, un vaisseau qui ne peut aller, tr. «Ramocqa. ramocqi. pr. ramoqet.» ●(1744) L'Arm 384b. Remourquer, tr. «Remorquein

    (1890) MOA 436b. remorquer un navire, tr. «ramoki eul lestr.»

    (1927) GERI.Ern 497. ramoka, ramoki, V[annetais] ramorkein, v. a., tr. «Remorquer.» ●(1931) VALL 642a. Remorquer, tr. «ramoki

  • ramoker
    ramoker

    m. –ioù Remorqueur.

    (1920) MVRO 19/2c. Koll ar ramoker «Pluvier». ●(1927) GERI.Ern 497. ramoker, tr. «remorqueur.» ●(1931) VALL 642a. Remorqueur, tr. «ramoker m.»

  • ramokerezh
    ramokerezh

    m. Remorquage, action de remorquer.

    (1744) L'Arm 384b. Touage, tr. «Remorquereah. m.»

    (1931) VALL 642a. Remorquage, tr. «ramokerez m.»

  • ramokiñ
    ramokiñ

    voir ramokañ

  • ramonajoù
    ramonajoù

    plur. Déchets de taille.

    (1924) NFLO (ms Rennes). déchets de taille, tr. «ramonachou

  • ramonat
    ramonat

    v. tr. d. Ramoner.

    (1910) EGBT 68. ramonat, tr. «ramoner.»

  • ramone
    ramone

    m. –ed Ramoneur.

    (1877) FHB (3e série) 15(2)/122b. euz a vro ar ramouneed.

    (1908) FHAB Gwengolo 269. Me ia var ar siminal var digarez ober ar ramone.

  • ramonud
    ramonud

    m. enfant. Espèce de croquemitaine. cf. armolud

    (1982) HYZH 147/38. (Treboull) Ale, gret peoc'h peotramant teuio ar Ramonut da gemer ac'hanoc'h ! (…) Ha vie lavaret neuze : «Ar Ramonut ma gav ket bara a zebro tud !»

  • ramp .1
    ramp .1

    adj.

    I. (en plt de la marche de qqn)

    (1) Kerzhed ramp : démarche en écartant les genoux.

    (1931) VALL 196b. Démarche en écartant les genoux, les jambes, tr. «ramp

    (2) Glissant.

    (1919) BUBR 3/63. Ha n'eo a walc'h d'an arouden beza gleb ha ramp. ●(1927) GERI.Ern 497. ramp adj., tr. «Glissant.» ●(1935) BREI 424/3a. an hent goudronet lakaet ramp gant ar glao.

    II. sens fig. (en plt de qqn)

    (1) Insinuant.

    (1879) ERNsup 166. paut rañp, garçon insinuant, Trév[érec].

    (1927) GERI.Ern 497. ramp adj., tr. «insinuant.»

    (2) Lubrique.

    (1927) GERI.Ern 497. ramp adj., tr. «lubrique (T[régor]).»

    III.

    (1) Bezañ ramp e gorzailhenn : voir korzailhenn.

    (2) Bezañ ur c'hrog ramp war ub. : voir krog.

  • ramp .2
    ramp .2

    m. & prép.

    I. M.

    (1) Enjambée, écartement.

    (1927) GERI.Ern 497. ramp m., tr. «écartement des genoux en marchant.» ●(1977) PBDZ 800. (Douarnenez) ur mell ramp, tr. «une grande enjambée, un grand écart.»

    (2) Action de marcher les jambes écartées.

    (1931) VALL 449b. démarche de celui qui marche ainsi [les jambes écartées], tr. «ramp m.» ●(1977) PBDZ 704. (Douarnenez) ramp, tr. «action de marcher les jambes très écartées.»

    (3) Ramp gant ub. : (marcher) à grandes enjambées.

    (1877) EKG I 131. eun den hag a valee prim, ramp ganthan.

    II. Loc. prép. À califourchon.

    (1926) FHAB Du 415. skeudenn Sant Telo a-ramp war eur c'haro. ●(1927) FHAB Genver 6. eur marc'h hag eun den a-ramp warnan. ●(1938) WDAP 2/102. eul lunedou (...) a chome a-ramp war he fri. ●(1955) STBJ 144. a-ramp war dorn an diri. ●146. a-ramp war ar c'harz. ●148. a-ramp war gein eur marc'h.

    ►sens fig.

    (1926) FHAB Meurzh 99. diou ster, diou gear a-ramp warno. ●(1926) FHAB Kerzu 461. o c'her (…) a oa a-ramp war an diou ster.

  • ramp .3
    ramp .3

    s. Traoù war ar ramp : du pain sur la planche.

    (1924) NFLO (ms Rennes). j’ai beaucoup à faire, tr. «traou 'zo ganen war ar ramp

  • ramp .4
    ramp .4

    s. Hampe de bannière.

    (1979) BRUDn 27/26. hag a ree avel ha me diskenne ar « ramb » tre ma diharr b’lam’ ma grogche ket an avel enni.

  • rampadenn
    rampadenn

    f. –où

    (1) Glissade quand on écarte une jambe de l'autre.

    (1732) GReg 460a. Glissade, tr. «rampadenn. p. ou (ce dernier mot se dit, quand on écarte une jambe de l'autre).»

    (1876) TDE.BF 536b. Rampadenn, s. f., tr. «Glissade par plaisir sur la glace.»

    (1974) TDBP III 206. Ar saout a ra a-wechou peziou rampadennou aze er rozeier, tr. « les vaches font quelquefois de grandes glissades dans les pentes »

    (2) Enjambée.

    (1923) KNOL 31. hag e diou rampaden e oa en tu all. ●(1941) FHAB Mae/Mezheven 51. Ar marmouz a reas teir rampadenn. ●(1977) PBDZ 704. (Douarnenez) rampadenn, tr. «un très grand pas, jambes tendues au maximum.»

    (3) fam. Diskalfañ rampadennoù hir : marcher à grandes enjambées.

    (1924) ZAMA 209. diskalfa rampadennou hir, ken hir ma kreden regi va bragou-bras. ●(1931) VALL 258b. marcher à grandes enjambées, tr. «diskalfa rampadennou (hir) fam.»

  • rampañ
    rampañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Ramper.

    (1499) Ca 172b. Rampaff. g. ramper.

    (2) Tomber en glissant.

    (1925) FHAB Du 433. gant mein ar chiminal rampet er goanv tremenet. ●(1935) BREI 428/4b. lazet gant eun donell rampet diwar garr-tan an Ao. Perron. ●(1935) BREI 435/3c. Eur menez o rampan gant an doureier en deus distrujet lojeiz d'ar «Grande Chartreuse» e kichen Grenobl. ●(1936) BREI 442/4a. talbenn an ti a rampas hag e voe flastret ar bugel dindan ar vein.

    (3) Glisser.

    (1659) SCger 62b. glisser, tr. «rampa.» ●168b. rampa, tr. «glisser.» ●(1732) GReg 460a. Glisser en écartant les deux jambes, tr. «Rampa. pr. rampet

    (1919) BUBR 3/63. ar paour kaez soudard (…) a ramp hag a gouez bep momed. ●(1927) GERI.Ern 497. rampa, tr. «glisser (T[régor] ramplañ).» ●(1931) VALL 196b. avoir cette démarche [genoux écartés], tr. «rampa.» ●(1935) BREI 431/4a-b. Rampa a reas ha koueza dindan ar rod. ●(1954) LLMM 42/13. met kentizh ha ma fell dezhañ sevel ha kerzhout, raktal e ramp e droad ha kouezhet eo a-hed e gorf, met war e c’henou an dro-mañ.

    (4) Se glisser.

    (1902) PIGO I 29. e anken a greskaz, hag evit en em zisamman, e rampas er gleuzen dero.

    (5) Marcher en écartant les genoux pour se soutenir mieux.

    (1927) GERI.Ern 497. rampa, tr. «marcher en écartant les genoux (pour se soutenir mieux).»

    (6) Rampañ ken prim hag ur vaot : ramper/glisser très lentement.

    (1955) VBRU 22. Bez’oa e Landreger un trenig fentus a rampe ken prim hag ur vaot, met gant un talabao fromus war-du Ploueg.

    II. V. tr. d. Rampañ e c'henoù.

    (1) Écarquiller la bouche.

    (1909) KTLR 148. Rampa a rea he c'hinou dirag an traou kaer-ze. ●237. ar Roue bihan a rampe he c'hinou hag a ziskolpe e zaoulagad.

    (2) Se fendre la poire.

    (1943) FHAB Gwengole/Here 350. (Kleder) Rampa. Rampa 'ra e c'henou : c'hoarzin a ra a galon vat betek digeri bras e c'henou.

    III. V. pron. réfl. En em rampañ da lavarout : se laisser aller à dire.

    (1982) TKRH 68. Met ur beg-a-raok bennak oa 'n em rampet da lâret e veze dotuet gant he mab-kaer.

  • rampart
    rampart

    m. Rempart.

    (1633) Nom 238b-239a. Agger : trenchée, bouleuart, rampart : trancheou, rampart, creou. ●242a. Vallum : rampart de bois : vr rampart á coat.

  • ramparzh
    ramparzh

    m. –ioù Rempart.

    (1732) GReg 781a. Rampart, terme de fortification, tr. «Ramparz. p. ramparzyou.» ●Les ramparts de la Ville, tr. «Ramparzyou Kear.»

  • ramparzhiñ
    ramparzhiñ

    v. tr. d. Remparer.

    (1732) GReg 781a. Se ramparer, se fortifier, tr. «Ramparzi ul leach, ou, ur plaçz. pr. ramparzet.» ●Se ramparer contre les attaques du demon, tr. «Ramparzi e ene açzailhou an droucq-spered.»

  • rampeg
    rampeg

    m. Homme qui a les jambes écartées.

    (1958) BLBR 113/11. A-veh ma chome en e zav… eur rampog… eur maltroun !...

  • rampek
    rampek

    adj. Penché en avant les jambes écartées.

    (1995) BRYV IV 114. (Milizag) setu e oam rampog aze… (…) rampog : daoubleget hag eur harr a beb tu en eur blanta diou rouden asamblez.

  • rampenn
    rampenn

    f. –ed Putain.

    (1838) CGK 4. Insultet gant cos rampenned. ●11. Bea zo en oll Keriou cals a gos rampenned / O deus roët da Zoue pes a zispris ar bed.

  • ramper
    ramper

    m.

    (1) Ramper bihan : celui marche à petits pas.

    (1908) FHAB Genver 30. Paotred ar Japon n'int ket tud vraz, nan, ramperien bian, stampet ma deuz o douar.

    (2) Homme qui marche à grandes enjambées.

    (1977) PBDZ 524. (Douarnenez) ramper, tr. «homme qui marche à grandes enjambées.»

  • ramperez
    ramperez

    f. –ed Femme qui marche à grandes enjambées.

    (1977) PBDZ 524. (Douarnenez) ramperez.

  • rampet
    rampet

    adj.

    I.

    (1) Qui a les jambes écartées.

    (1890) MOA 227b. Qui a les jambes écartées, tr. «rampet

    (1929) FHAB Genver 29. hag eno e kavas eur paotr koz rampet e kichen an tan. ●(1977) PBDZ 800. (Douarnenez) rampet, tr. «les jambes écartées.»

    (2) =

    (1710) IN I 4. ar bec'heryen ne nigeont quet etreze Doue, atao int rampet ouz an Douar ec'his an Autruchet.

    II. Rampet evel ur gilhor : voir kilhor.

  • rampev
    rampev

    s.

    (1) Terrain.

    (1921) DIHU 124/333. Rampèu = En dachen.

    (2) Àr ar rampev : sur le carreau.

    (1910) ISBR 312. Deuzek kant ag er ré divroet e chomas ar er rampèu. ●(1921) DIHU 124/333. Chomel ar er rampèu = chomel astennet ar er bratel. ●(1928) DIHU 207/131. Rampèu (chomel ar er) : rester sur le carreau, rester étendu après une chute. ●(1934) DIHU 275/79. astennet ar er rampèu. ●(1935) DIHU 285/236. er jao ahetet ar er rampèu. ●(1935) DIHU 294/379. Un noz éh araokér pemp paz ; en dé arlerh e kiler pemp aral ha sel taol, é chom ar er rampèu un nebed tud iouank ag en deu du, lahet eit ket. ●(1939) ANNI 51. Nag e gaderion kalonek e goéhas ar er rampèu dirakzè ! ●(1941) DIHU 364/345. én ur lezel unan anehè ar er rampèu.

  • rampichonek
    rampichonek

    adj. Qui marche comme un canard.

    (1982) PBLS 92. (Sant-Servez-Kallag) rampichonek, tr. «qui marche comme un canard.»

  • rampikat
    rampikat

    v. tr. d. (argot de Pont-l'Abbé) Baiser (une femme).

    (1960) LLMM 82/311. Langach-chon ar vilajenn gran. Rampikat = C'hoari (ur vaouez). ●(1973) HYZH 85/54. Rampikat = C’hoari (eur vaouez).

  • rampikulot
    rampikulot

    m. Gamin, morveux.

    (1973) SKVT II 153. d'ar c'hentañ rampikulot a gavin o vourouzenniñ war vord an hentoù bras.

  • rampladenn
    rampladenn

    f. –où Écartement de jambes.

    (1889) ISV 344. eun doare delez hag a zo eur rampladen hir pep pazen anezhi.

  • ramplañ
    ramplañ

    v. intr. cf. rampañ

    (1) Tomber en glissant.

    (1912) BUAZpermoal 926. Hag er mor kerkent da ramplan.

    (2) Glisser.

    (1924) BILZbubr 38/844. Rampla a ra ho troad. ●(1927) GERI.Ern 497. rampa, tr. «glisser (T[régor] ramplañ).»

    (3) S'écarter.

    (1889) ISV 208. lakit-hen er c'hefiou ha grit d'he zivesker rampla beteg ar pevare toull.

  • ramplis
    ramplis

    adj. Plein.

    (1895) GMB 16. On dit en trécorois (…) rañplis, plein, de rañpliset, rempli.

  • rampliset
    rampliset

    adj. Rempli.

    (1633) Nom 167a. Culcitra lanea, vel tomentitia : lict remply de bourre, matelas : guelè ramplisset á bourr, matalas.

    (1895) GMB 16. On dit en trécorois (…) rañplis, plein, de rañpliset, rempli.

  • ramplus
    ramplus

    voir rampus

  • rampo
    rampo

    adj., prép. & adv.

    I. Attr./Épith.

    (1) Ex æquo.

    (1907) KANngalon Gouere 456. Red mad eo d'in evelato / Diskleria ne doc'h ket rampo. ●(1935) BREI 406/3c. «Rampo» e vezo moarvat meur a gannad.

    II. Adv.

    A. À égalité.

    (1890) MOA 231a. Égalité (à), par égalité, adv., tr. «rampo

    B. Loc. adv.

    (1) War ar rampo : à égalité.

    (1890) MOA 231b. Se mettre à égalité (au jeu de quilles, de boules), tr. «mont war ar rampo, etc.»

    (2) A-rampo : nul.

    ►[empl. comme épith.]

    (1944) ARVR 167/3a. Stad Lannuon ha Steredenn Sant-Brieg a ra ur gevezadenn a-rampo.

    III. Loc. prép. Bezañ a-rampo gant ub. : être à l'égal de qqn.

    (1905) ALLO 31. Gwelet a reoc'h / E vezin a rampou ganeoc'h. ●(1924) NFLO (ms Rennes). valoir. je v[ous] vaut, tr. «rampou ganeoc’h

  • ramponiñ
    ramponiñ

    v. Radoter.

    (1983) PABE 52. (Berrien) ramponi, tr. «radoter, casser les oreilles.»

  • rampono
    rampono

    m. –ed Bouffon, histrion, paillasse.

    (1927) GERI.Ern 498. rampono m., tr. «Bouffon, histrion.» ●(1931) VALL 75a. Bouffon, tr. «rampono pop[ulaire].» ●523b. Paillasse, tr. «(un) paillasse m. rampono

  • rampoüs
    rampoüs

    adj. (Coup) nul.

    (1920) KZVr 361 - 01/02/20. rampaous, tr. «coup nul, égal, aux quilles.»

  • rampus / ramplus
    rampus / ramplus

    adj.

    (1) Glissant.

    (1732) GReg 460a. Glissant, tr. «rampus

    (1834) SIM 146. rac ar plaç-se so ramplus. ●(1838) CGK 6. var un doën ramplus.

    (1924) BILZbubr 38/844. hent (…) ramplus ar blijadurezou !

    (2) Qui n’offre pas de prise.

    (1925) BILZ 111. brec’hiou gwevn ha ramplus evel kroc’hen eur zilienn, oc’h astenn o spegou yen war ho troad pe war ho kof-gar ?

  • ramskoaz
    ramskoaz

    f. (cuisine) Carré de porc.

    (1732) GReg 217b. Des côtelettes de cochon, tr. «Ramsqoaz. qilhevardon. voyez porc frais.»

    (1876) TDE.BF 536b. Ramskoaz, s. m., tr. «Côtelette de porc frais.»

  • ramskoazet
    ramskoazet

    adj. (en plt de qqn) Voûté.

    (1943) DIHU 384/273. (Groe) ramskoéet, tr. «voûté (personne).»

  • ramstaoloù
    ramstaoloù

    pl. Débris agricoles de toutes sortes.

    (1931) VALL 184b-185a. Débris ; toutes sortes de débris (mauvais bois, blé atrophié, pommes de terre mal venues, mauvaise terre, etc.), tr. «ramstaolou pl. C[ornouaille].»

  • ramz .1
    ramz .1

    coll. (botanique) Ail sauvage.

    (1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Ramps = pa ne vez nemet unan : rampsenn ; ar ramps a zo eur stlabez kignen gouez a zav er prajeier : «ar ramps a laka an amann da veza blazet fall : e Koat-keo ez eus leun a ramps

  • ramz .2
    ramz .2

    m. –ed Géant.

    (1633) Nom 267b. Longurio : long homme, long comme une perche, tres-long : vn den hirr, vr rams, vn langouinnennecq, vnan queït hac vn perig. ●273b. Pedo, onis : homme à longues iambes : vn den á diuar hir, vn rams, squarinnecq.

    (1732) GReg 497b. Homme extraordinairement haut, tr. «ramps. p. rampsed.» ●507a. Homme qui a de grandes jambes, tr. «Ramps. p. rampsed

    (1934) FHAB 9/393 gwengolo. Eur c’haour a zo eun bras ha krenv estlammus : eur c’haour pe eur ramps a zo henvel.

  • ramzek
    ramzek

    adj. Géant, gigantesque.

    (1919) BUBR 3/65. brec'hiou eur zoaven rampsek.

  • ramzel
    ramzel

    adj. Gigantesque.

    (1923) SKET I 12. korfadur ramzel an dud. ●(1931) VALL 335b. Gigantesque, tr. «ramzel

  • ramzenn
    ramzenn

    f. –où, ramz (botanique) Pied d'ail sauvage.

    (1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Ramps = pa ne vez nemet unan : rampsenn.

  • ramzez
    ramzez

    f. –ed Géante.

    (1923) SKET I 35. Laez eur ramzez nerzek he deus sunet.

  • ran .1
    ran .1

    adj. & adv.

    I. Adv. intens. Très.

     

    (1861) BSJ 170. bout neit a zianvæz tré m'en doh couciet ran a ziabarh. ●(1867) FHB 141/292a. eat da baour ran.

    (1936) TKAL II 21. Ar roue hag ar varoned a zo fuloret-ran. ●64. Setu emañ sot-ran ar paour kaez Kokoriko ! ●(1976) BAHE 91/36b. eürus-ran o soñjal e vefe barrek da baeañ he gourmikael.

    II.

    (1) Ober e ran : prendre son plaisir. Cf. VALLsup 68 : S'établir, ober e ranen) d'après le gallois gwneyd ei ran.

    (1908) PIGO II 88 (T) E. ar Moal. Aman 'vat, me ya d'ober ma ran. ●(1926) BIVE 8 (T) E. ar Moal. An de-ze e ris ma ran. ●(1965) BRUD 20/32 (T) E. ar Barzhig. Ober a rae e ran e-unan-penn en e vureo. ●(1966) BRUD 30/13 (T) E. ar Barzhig. Me n'on ket bet jamez eur merhetaer, na n'on, ha n'eo ket amañ ez ajen d'ober ma ran, gand doan da veza kaset da granketa pe da geureuka, rag me, pichoñs, a oa deut euz al lanneg d'ar prad. ●(1970) BHAF 117 (T) E. ar Barzhig. Evet em-oa eun tasad bennag, med pell e oan diouz beza mezo, pell-pell zoken, paneved da ze e vefen chomet, ze 'zo sklaer, d'ober ma ran gand ar yaouankizou all. ●(1982) TKRH 119 (T) A. Duval. An ostizien a rae o rann en amzer ar votadegoù-se, ha paotred ar journalioù ivez...

    (2) Ober e ran gant udb. : gounit kalz arc’hant gant an dra-se.

    (1935) BREI 391/2b (T). Ar bara graet gant kalz a zour n’eo ket bara mat, rak ne boac’h ket ervat, met ar voulonjerien a ra o ran gantan.

    (3) Attr. Bezañ ran gant ub. : aimer beaucoup qqn.

    (1938) WDAP 2/105. ar paour kaez moereb a oa ran gant Mazevig, he mab-bihan. ●(1958) BRUD 4/84. Eun tammig eo ran gand ar merhed.

    (4) Bezañ ran gant udb. : aimer beaucoup qque chose.

    (1955) STBJ 68 (K) Y. ar Gow. Ne brizent ket kalz ar gwin nag an evajou dous, met gant an hini kreñv pe al lagoud e oant ran. ●77. Rak buan-tre e kavent sao, ken ran e oa ganto Kerneviz ar menez n'o deveze an tañva anezo nemet eur wech ar bloaz. ●82. Yann, ran gant ar c'hoant dimezi, en devoa an atapi da vont da c'houlenn merc'hed hep kemerout nikun ebet morse. ●154. Ran e oan gant ar c'hontadennou. ●183. Eul leor bennak a gemeren da lenn ha, ken ran e oan ganto, ma ree ma mamm «gwrac'h al leoriou» ouzin. ●210. Ne veze ket hir an tenn-alan etre pep abadenn, rak ran e oa an holl gant an dañs.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...