Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 181 : de dramouilher (9001) à dre-fin (9050) :
  • dramouilher
    dramouilher

    m. –ion =

    (1744) L'Arm 273a. Patineur, tr. «Drammouillour

  • dramouilhiñ
    dramouilhiñ

    v. tr. d.

    (1) Chiffonner.

    (1723) CHal 68. Dramoüillein, tr. «Patiner.» ●(1732) GReg 106b. Bouchonner le linge dressé, tr. «Van[netois] Dramoüilleiñ.» ●165a. Chiffonner, bouchonner du linge, des habits, tr. «Van[netois] dramoüilheiñ. pr. dramoüilhet.» ●(1744) L'Arm 273a. Patiner, tr. «Dramoullein

    (1927) GERI.Ern 120. dramouilhein V[annetais] v. a., tr. «Chiffonner, manier.»

    (2) Flétrir.

    (1866) FHB 56/29a. Merc'hed iaouank (...) diskaret int buhan gant avelach ar iaouankiz, grac'hellet gant orghed foll, ha dramouillet a-vechou gant paotred divezet..

  • dramsell
    dramsell

    voir damsell

  • dramskeud
    dramskeud

    voir damskeud

  • dramz
    dramz

    adj. Presque achevé.

    (1909) BROU 230. (Eusa) Presque achevée, tr. «Drams

  • dramzañ
    dramzañ

    v. intr. Toucher à sa fin.

    (1909) BROU 230. (Eusa) Dramza a ra an dourna, tr. «le battage touche à sa fin.»

  • dran
    dran

    [dans les interj.] Forme abrégée de «dre anv».

    (1580) G 1258-1259. Me quemer em esper ez eo carguet a meyn / Emeus larg encargse tran Doe men care breyn, tr. «Je tiens dans mon esprit qu'il est chargé de pierres ; / J'en ai assé de cette charge ; par Dieu, je la voudrais pourrie !»

    (1790) MG 108. Mæs bout-ç'ou hoah conzeu-aral paud criminelloh, hac e hanhuér blasfæmeu ; par exampl, a pe joéntét en hanhue a Zoué guet sacr, tett, mor, trand... ●(1790) PEdenneu 85. Mar e hoès larét sacr-di… ventre-di… tèt-di… trand… trehort…

  • Drandoue / Drandour
    Drandoue / Drandour

    m. –ed (Blason populaire) Homme du pays bigouden.

    (1918) KRVT 257/2d. Souben vijel mad en amzer-man a vrezel // Souben an tri zraïg : / Dour, halen ha baraïg. / Drant Doue, vabigouden. / Lakit kig er zouben... / Paotr Pont-'n-Abad. ●(1952) LLMM 31/56. (Douarnenez) Gwaz ur vigoudenn a zo : ur bigoudenner, e D[ouarnene]z un neizh-big pe ul lentig e Pouldergad, ur bigoudenner pe un dran Doue e Kemper. ●(1955) STBJ 119. drandoueed ha bigoudenned, glaziged ha bourledenn, kaperien ha kapenned. ●(1977) VWMZ 29. (Ar Yeuc'h) Ha gant an drandourien vie pemp boulouzenn, an drandour le mari des Bigoudenn, vie laret drandour dezho.

  • Drandour
    Drandour

    voir Drandoue

  • drant
    drant

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) (en plt de qqc.) Beau, élégant.

    (1868) FHB 193/294b. e veler ouspenn tiez drant. ●(18--) SAQ I 309. toniou drant. ●(1883) MIL 176. Tour Landi a zo eus ar re goanta hag a zigass da zonch eus ar C'hreisker dre he zao drant ha mistr.

    (1903) MBJJ x. skrivet gant ho pluen drant ha skanv.

    (2) (en plt d'un animé) Gai.

    (1732) GReg 445b. Gai, gaïe, qui est joyeux, éveillé, tr. «drant

    (1866) BOM 48. Ar peskik drant. ●(1878) EKG II 192. drant oa var he dreid, sounn enn he za. ●(18--) SAQ I 111. skanv ho c'houstians, drant ha (lire : ho) c'haloun.

    (1904) SKRS I 19. drant he lagad. ●(1921) PGAZ 13. drant ha skanv he bale. ●(1925) FHAB Mae 186. eun drugar oa klevet moueziou drant ha nerzus ar gwazed.

    II. Adv. Gaiement.

    (1847) FVR 290. Eno e tremenjont drant braz ann deiz hag ann noz. ●(1869) LZBt Gouere 235. Drantoc'h na zonjont biskoaz [ar c'hleier].

    (1907) FHAB Even 121. Hirio, pa zonez drant, kloc'h, petra 'lavarez ? ●(1911) BUAZperrot 42. da vale drantoc'h var an hent mat. ●356. an dud fall o tilezel o buez direiz hag ar re vat o kerzet drantoc'h var an hent eün. ●(1912) MMKE 95. 'N o zour dantelezet e vrall drant ar c'hleier. ●163. me a labourfe drant.

    III.

    (1) Bezañ drant evel ul labous : voir labous.

    (2) Bezañ drant evel ur sut binioù : voir binioù.

    (3) Bezañ drant evel ur blantenn zerv : voir derv.

    (4) Bezañ ken drant hag ur c’hrennard diflipet diouzh ar skol : voir krennard.

  • drantaat
    drantaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir gai.

    (1931) VALL 327a. devenir gai, tr. «drantaat.» ●(1962) EGRH I 72. drantaat v., tr. « devenir plus gai, plus enjoué. »

    (2) V. tr. d. Rendre gai.

    (1931) VALL 327a. rendre gai, tr. «drantaat.» ●(1962) EGRH I 72. drantaat v., tr. rendre plus gai, plus enjoué. »

  • dranted
    dranted

    f. Joie.

    (1914) DFBP 119a. enjouement, tr. «Dranted

  • drantiz
    drantiz

    f. Joie.

    (1912) MMKE 141. Kaerder, koantiri ha drantiz.

  • draog
    draog

    voir dreog

  • draogiñ
    draogiñ

    v. tr. d. Draogiñ labour : travailler dur, abattre du travail.

    (1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Draogi = draogi labour a zo labourat a-zevri.

  • draou
    draou

    interj. Onomatopée qui imite le bruit du train.

    (1923) DIHU 142/250. Hag en trén e zalhè de vonet : dreu-dreu-dreu... ●(1942) DHKN 30. é kleuet rodeu hé vagon éh obér draou, draou, draou.

  • draouennig
    draouennig

    f. –ed (ornithologie)

    (1) Draouennig vihan : roitelet.

    (1899) MSLp xi 18 [109]. G. Milin (…) draouennik vihan «roitelet» (île de Batz).

    (1927) GERI.Ern 120. draouennig vihan, tr. «Roitelet L{éon].»

    (2) Draouennig vras : rouge-gorge.

    (1899) MSLp xi 18 [109]. G. Milin (…) draouennik vras «rouge-gorge» (île de Batz).

    (1927) GERI.Ern 120. draouennig vras, tr. «rouge-gorge L{éon].»

  • drap
    drap

    s. Ober an drap : frapper ensemble pour signifier que le battage est terminé.

    (1909) BROU 230. (Eusa) Drapp, tr. «Se dit quand tous les batteurs frappent à la fois ; c'est signe que le battage est fini. Drapp a zo gateu, minihi a zo.» ●(1955) STBJ 17. tregerni a ree al leur gant an diou renkennad freilhou, an eil dirak eben o skoi diouz tro hag oc'h ober an drap.

  • draped
    draped

    s. Demi-porte mobile.

    (1982) TIEZ I 201. Une demi-porte mobile, an drapet, fixée au tableau de l'ouverture.

  • drapell
    drapell

    f. –où

    (1) Drapeau.

    (1867) FHB 133/228b. ar banyelou ha drapellou all. ●(1869) FHB 231/171b. drapellou koant.

    (1954) VAZA 166. panevet d’an drapelloù o fraoñval hag o tivilhal war bep stae ha delez.

    (2) Traquet de moulin.

    (1499) Ca 72a. Drapell et bratell tout vng ibi vide.

  • drapenn
    drapenn

    s. Torchon.

    (1464) Cms (d’après GMB 196). Drapen «… Item h(e)c xeropellina, ne, vel xerapellina, xerapelline, et veteres pelles vel veteres estes, b. de esfyou ». ●(1499) Ca 72a. Drapen. g. drapeau pour essuer ou torcher les escuelles.

  • draper / drapier
    draper / drapier

    m. Drapier.

    (1633) Nom 310b. Lanarius, lanifex, lanificus : drappier, qui accoustre les laines, tisserand en laine : drappier, an hiny a aus an glòan, guiader èn glòan.

    (1659) SCger 45b. drapier, tr. «draper

  • draperezh
    draperezh

    f. Draperie.

    (1659) SCger 46a. draperie, tr. «draperez

  • drapier
    drapier

    voir draper

  • drapo
    drapo

    m. –ioù

    (1) Drapeau.

    (1878) EKG II 107. eun drapo guenn-kann.

    (1911) BUAZperrot 298. karit ho trapo (...) an drapo eo skeuden ar vro. ●470. ne veze gwelet nemet drapoiou.

    (2) Bannière.

    (1907) KANngalon Genver 307. drapo ar Galoun-Zakr.

  • drask .2
    drask .2

    s. –où (marine) Endroit où le bordé est de plus forte section.

    (1987) GOEM 78. La virure où s'appuie le bateau à l'échouage est composée de trois éléments. Au niveau où les flancs (…) portent au sol à l'échouage, le bordé est de plus forte section. Cette pièce de bois porte le nom de drask, draskou à Portsall, et drag, dragou à Plouguerneau.

  • drask / draskl .1
    drask / draskl .1

    f. –ed, driski

    I. (ornithologie) Grive.

    (1633) Nom 41b. Turdus : griue, tourd, oiseau de nerte : drasq.

    (1659) SCger 64a. griue, tr. «drasq p. quet.» ●145b. drasq, tr. «mauuis.» ●(1738) GGreg 42. drasql p. drasqled, tr. «mauvis.»

    (1856) VNA 23. une Grive, tr. «un Darascl

    (1907) VBFV.fb 49b. grive, tr. «taraskl, f. (pl. ed).» ●(1927) GERI.Ern 120. drask(l) m. pl. driski, tr. «Grive.» ●(1934) BRUS 252. Une grive, tr. «un daraskl –i.» ●(1990) TTRK 155. Evit ar pezh a sell an drask eo ret din menegiñ e veze bepred klevet lavaret driskli el liester, ar pezh a rofe da grediñ e c'hellfe bezañ «draskl» gwir anv an evn.

    II. sens fig. (en plt de qqn)

    (1) Femme étourdie.

    (1895) GMB 196. pet[it] Trég[uier] drask, grive ; femme étourdie.

    (1927) GERI.Ern 120. drask(l) m. pl. driski,, tr. «jeune fille étourdie.»

    (2) =

    (1955) VBRU 53. rak ur c'hac'her diaes, pa lavaran, e oa an drask-se !...

  • drask-aod
    drask-aod

    f. (ornithologie) Grive (?).

    (1876) TDE.BF 171b. Drask-aot, s. m., tr. «Grive qui fréquente la mer.»

  • drask-koad
    drask-koad

    f. (ornithologie) Grive (?).

    (1876) TDE.BF 171b. Drask-koat, s. m., tr. «Grive des bois.»

  • drask-saoz
    drask-saoz

    f. (ornithologie) Grive draine.

    (1931) GWAL 136-137/427. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Drask saoz : grive draine.

  • draskal
    draskal

    voir draskañ

  • draskañ / draskal
    draskañ / draskal

    v.

    I. V. intr.

    (1) Sauter, trépigner, frétiller.

    (1927) GERI.Ern 120. drask(l)a, draskal v. n., tr. «sauter d'impatience, frétiller, trépigner.»

    (2) Pétiller.

    (1659) SCger 91b. petiller, tr. «drascal p. drasquet.» ●145b. drasqual, tr. «petiller.»

    (3) Pétiller d'impatience.

    (1732) GReg 717a. Petiller d'impatience, d'émotion, tr. «Drasqla. pr. drasqlet

    II. V. tr. d. Faire claquer (la mêche d'un fouet).

    (1957) BLBR 99/18. draska eun tammig an douchenn e penn ar foet.

  • draskl
    draskl

    voir drask .1

  • drast
    drast

    m. & adv.

    (1) M. Destruction, dévastation.

    (1939) NZRKgwal 18. drast ar brezel.

    (2) Adv. A-zrast : vivement.

    (1557) B I 595. Ober he buez finuezaff / Dirac ma bisaig quent flachaff / A drast hastaff heb tardaff quet / Breman aman em damany / Creffhaff maz guelhet auset hy / Dimez dezy espediet, tr. «J'ai grand hâte de voir mettre fin à sa vie en ma présence, avant que je parte d'ici ; maintenant, sur mes ordres, traitez-la le plus mal que vous pourrez, et expédiez-la sans égard.»

  • drastadeg
    drastadeg

    f. Dévastation.

    (1962) EGRH I 72. drastadeg f., tr. « dévastation. »

  • drastadur
    drastadur

    m. Destruction.

    (1931) VALL 211b. Destruction, tr. «drastadur m.»

  • drastañ / drastiñ
    drastañ / drastiñ

    v. tr. d.

    (1) broyer, briser, détruire.

    (1927) GERI.Ern 120. drasta v. a., tr. «Broyer, briser.» ●(1931) VALL 211b. Détruire, tr. «drasta

    (2) Corriger physiquement, frapper.

    (14--) N 1477. e drastaff prest, tr. «le châtier sur-le-champ.»

    (1907) DIHU 30/475. ké em es en dout drastet me moéz. ●(1912) DIHU 79/9. Drastet é bet Minourig Kervotéz ar «torheu» é ziardran. ●(1912) MMPM 74. Penaoz an den ha ne ra nemet tremen var an douar bepred drastet gant an doan a helfe sounjal drasti he vreur ? ●(1921) GRSA 333. a vonet de zrastein énebour Doué. ●(1927) GERI.Ern 120. drasta v. a., tr. «maîtriser, châtier.» ●(1934) BRUS 51. Corriger (en frappant), tr. «drastein.» ●(1937) DIHU 310/245. Hag a p'er gourdrouzér – ne laran ket a p'er drastér. ●(1939) RIBA 136. Komz e hrant ag en drastein ha rah, aveit en dihoari.

    (3) Abîmer, esquinter.

    (1906-1907) EVENnot 18. (Priel) Drastan dillad e res gand da varc'h houarn, tr. «Abîmer, déchirer, user.» ●(1927) GERI.Ern 120. drasta v. a., tr. «endommager par l'usage.»

  • draster
    draster

    m. –ion

    (1) Destructeur, ravageur.

    (1931) VALL 211b. Destructeur (personne), tr. «draster.» ●(1954) BAHE 2/5. distrujer an ene, draster ar c'haerder. ●(1962) EGRH I 72. draster m. -ien, tr. « dévastateur. »

    ►[empl. comme épith.]

    (1912) BUAZpermoal 356. Attila, eur roue draster.

    (2) sens fig. Dilapidateur.

    (1913) PRPR 20. «Stanis» a oe eur mab draster. Dispign a reaz e zanvez en Paris, ha mervel a reaz iaouank.

  • drasterezh
    drasterezh

    m.

    (1) Destruction.

    (1931) VALL 211b. Destruction, tr. «drasterez m.»

    (2) Correction, punition.

    (1939) RIBA 54. Hujaotereh, goapereh, drastereh ne hrent ket d'er haeh gorig na diskein nag ober.

  • drastet
    drastet

    adj.

    (1) Ravagé.

    (1920) FHAB Genver 194. ar gwad skuilhet, ar madou drastet. ●(1949) ENRO 303. Hag, evel ma vije grizilh e vije, e kouezh a vruzhunnoù war ar parkoù drastet.

    (2) Drastet gant ar boan : ravagé par la douleur.

    (1877) BSA 249. Goude tri dervez ha teir nosvez tremenet ep cousket, drastet gant ar boan, ar c'hrouadur a ioa en he dremenvan.

  • drastidigezh
    drastidigezh

    f. Dévastation.

    (1962) EGRH I 72. drastidigezh f., tr. « dévastation. »

  • drastiñ
    drastiñ

    voir drastañ

  • drastus
    drastus

    adj.

    (1) Dévastateur.

    (1920) KZVr 366 - 07/03/20. drastus : an hent-se a zo drastus d'ar c'hirri. Heman a zo drastus war e zilhad, egile war e voued. ●(1931) VALL 211b. Destructif, tr. «drastus

    (2) Embarrassant.

    (1895) GMB 196. En pet[it] Trég[uier], on dit drastuz embarrassant.

    (3) Difficile, épuisant.

    (1895) GMB 196. En pet[it] Trég[uier], on dit drastuz (blé) difficile à couper, à ramasser.

  • drav
    drav

    interj. Onomatopée qui imite le bruit de la chute de qqn.

    (1944) DIHU 393/79. trechilein e hra. Draou ! Setu ean ar er bratel.

  • dravant
    dravant

    voir travant

  • dre / der
    dre / der

    prép., adv. & conj.

    I. Prép.

    (1) Par.

    (1499) Ca 72a. Dre. g. par.

    (c.1680) NG 279. Tremin dre men douar. ●316. Dait tre aman aré.

    (2) Par (le moyen de).

    (1916) LIKA 21. (Groe) deit dar en hent-houarn.

    (3) Dre e anv : de son nom.

    (1924) LZMR 7. An tad koz, Kaou dre e ano.

    (4) Dre e gousk : en dormant, pendant son sommeil.

    (1766) MM 426. penaos dré ôcousq emoc'hu.

    (1868) KMM 125-126. ma lavare dre e c'housk epad an noz ar pez e devize lenned epad an deiz.

    (1906) BOBL 20 janvier 70/2c. o klem dre e gousk hag oc'h alteri. ●(1924) LZMR 24. Dre e gousk en doa gwelet an den maro. ●(1928) BFSA 67. e welas Fransez, dre e gousk, eur wezenn balmez.

    (5) De.

    (1936) LVPR 71. An dud ne gredent ket bale, dre an noz.

    (6) Bezañ dre e sistr : avoir bu trop de cidre, être ivre.

    (1957) BRUD 2/84. mez «dre e sidr» e oa, ha setu noa ket toud e nerz anezañ.

    (7) Drezañ e-unan : pur, non-mélangé, nature.

    (1868) FHB 191/278b. oc'h hen efa dreizhan he unan [ar guin ardant]. ●(1872) ROU 103a. Simple, non composé, non mélangé, tr. «dreiza e-unan

    (1912) FHAB Kerzu 376. al lêz dreizañ e unan a vir ouzoc'h da vont var veaz. (...) e c'hellit eva gwin dreizan e unan pe dour win hebken. ●(1962) TDBP I 150. Amañ ne vez ket evet a zour sklêr dreizañ e-unan, tr. «ici on ne boit pas d'eau claire par elle-même (pure, sans addition d'autre chose.»

    (8) Par, à.

    (1870) KTB.ms 15 p 130. pignad a ra war he dremedar pehini a ree seiz lew dre heur.

    (9) (cuisine) Au, à la.

    (1557) B I 43. Vn souben dren pebr, tr. «une soupe au poivre.»

    (1937) DIHU 312/274. krampoeh dré leah.

    (10) =

    (1878) EKG II 77. ma lavare d'ezho, dre he daol lagad : Deuit-ta breman adarre da ober poan d'am mestr-me.

    (11) Sur.

    (1866) FHB 55/24b. nemet eur beacher dre bemzeg million. ●(1866) FHB 73/162a. unan dre bevar.

    (12) Dre bep : tous les.

    (1906) BOBL 10 mars 77/2e. unan dre pep dek.

    (13) (marine) Bezañ an eil dre egile : être alignés (en plt d'amers).

    (1925) BILZ 109. ar vag a dostae ouz ar merkou. (…) Ha koulskoude er merkou eman. Setu karreg Beg-ar-Fri, setu ar steredenn : emaint an eil dre eben.

    (14) Dre (+ v.) àr-walc'h : à force de (+ v.).

    (1744) L'Arm 161a. A-force de pleurer, tr. «Dré ouilein eroualh

    (1825) COSp iii. dré el leine erhoalh, ean arriüas én ur poent ihuel a berrfection.

    (15) Par (qqn).

    (c.1680) NG 373. Juget vouy dre Pillat.

    (16) Dre-voaien : par le moyen de.

    (c.1687) VEach 17. Ar Roué memes à impligeas é daou dourn Royal euit remui ar mein diuar ar cauarnse, pe en hini, euel mauoé digoret é guelsont vr scleryen bras, dré moyen vr lamp ardant allumet dirac ar Relegou sacrsé, antrasé à crescas meürbet an eston ames an oll assistantet.

    II. Loc. adv.

    (1) Gwell-dre-well : de mieux en mieux.

    (1925) DIHU 169/299. én ur gañnal guel-der-huel. ●(1939) RIBA 75. Pinùikat ha lardein e hrent guel-der-uel.

    ►[avec un v. à l'impér.] Du mieux que vous pouvez.

    (1905) IMJK 83. kerhet guel-d'er-huel én hent d'er salvedigeh. ●(1931) GUBI 113. Soñnet Anna-Paul, guèl d'er huèl.

    (2) Gwazh-dre-wazh : de pire en pire, de mal en pis.

    (1818) HJC 347. Mæs er Juiffet-cen e zalhai attaüe goèh d'er oèh. ●inn accuseign goèh d'er oèh.

    (1907) BSPD II 143. de gounarein goéh ter hoéh. ●241. de gounarein goah t-er hoah. ●(1931) GUBI 204. en treu e ié hemb arsaù goah-der-hoah. ●(1934) MAAZ 72. Dihun e hra en éned ar ou hluteu, ha kaékal e rant goah der hoah.

    (3) Penn-dre-benn : complètement.

    (1867) MGK 49. A zraill hag a zispenn / Sac'h ar vaot penn-dre-benn.

    (1928) DIHU 199/14. un huvré ken pouilet pen-dre-ben e zeli spurmantein un dra benak.

    (4) Dre-benn : sans tarder.

    (1913) DIHU 95/272. Ré a labour e gas kuit derben (sans tarder) / Benùeger hoarn ha korv mab dén.

    III. Loc. conj.

    A. Dre ma.

    (1) Du fait que, parce que.

    (14--) N 338. Dre maz ouch merch huec ha hegar, tr. Fleuriot GVB 285 « parce que vous êtes fille douce et aimable. »

    (17--) EN 2787. a huy sons bean quid, dre ma och discrouged, tr. «vous pensez être quitte paece que vous êtes dépendu.»

    (1862) JKS 15. dre ma’z eo en em roet d’he zrouk-ioulou. ●(1889) ISV 350. Hor bigorneter a ziscolpe he zaoulagad dre ma zea, o clask guelet eur c’holibri bennag.

    (1926) FHAB Here 398. N’eo ket dre gasoni ouz o yez e teu ar Vretoned da zilezel ar brezoneg, met dre ma ’z int dizeblant ouz o yez. ●(1928) BFSA 279. dre ma oant paour, izel a galon, displeg (simples) ha laouen. ●(1943) HERV 112. An Disez a anaveze madik a-walc’h Herve dre ma veze war an dluzed betek pont Keraouell.

    (2) À mesure que, comme.

    (1868) FHB 157/3a. An dolzenn [erc’h] a goez a gass, a ia var gresk dre ma tisken.

    (1910) MBJL 70. Ha dre mac’h eomp war rôk, e teuont [an tier] da duaat.

    (3) Comme.

    (1866) FHB 98/362b-363a. Moïzes, oc’h anavezout he zistervez, en em zifenne dre ma helle ouc’h Doue he-unan, spountet rag ar garg vraz a roe Doue d’ezhan.

    B. [forme négative] Dre na : du fait que, parce que.

    (1612) Cnf.epist 27. dré na galler quet Aquisitaff, na caffout, an chasteté, sobrieté (…).

    (17--) EN 703. Doained a voailch a voan dre na ariech qued, tr. «J’étais assez peinée de ce que vous n’arriviez pas.»

    IV. Dre belec’h : par où.

    (1888) KZV 34. Ar frenestr dre belec’h e weled an amzer, tr. (KZRV 29/1913) «la fenêtre par où l’on voyait l’extérieur.»

    ►[form. conju.]

    S1 drezon / drezin

    (1530) Pm 39. dreizoff me.

    (1818) HJC 125. Quement unan e antréo dré zeign. ●320. meit dré zeign.

    (1907) AVKA 132. an evo bue drehon.

    S2 drezout / drezous

    (1530) Pm 54. dreizoude.

    (1861) BSJ 57. te huélou dré-z-ous ha hunan. ●265. beès sur dré-z-ous ha ç'unan.

    (1902) PIGO I vii. ma rey Doue drezout (...). ●(1911) BUAZperrot 807. kalon da vreur a vezo gounezet dreizot. ●(1920) AMJV 22. d'ober ar vad dreizot.

    S3m drezañ / dredañ

    (1575) M 1988. dreizaff.

    (1767) ISpour 284-285. ha ni-é hum auffre éhué dre-dou ha guet-t'ou. ●(17--) VO 109. gùélein e rait en dé dré d'ou.

    (1818) HJC 6. groeit dré zon.

    (1903) MBJJ 31. ar pontik plenken a gerzer drezan. ●(1907) AVKA 166. rak me a zo drehan.

    S3f drezi / dredi

    (1821) SST 114. hac e hum gol dré-d'hi. ●(1821) SST (Abregé a histoire er bet).">SST.ab vii. Ean e broménas dré d'hy a ganton de ganton.

    (1907) AVKA 194-195. da vea badeet drehi. ●(1957) AMAH 82. ha chom a ris e traoñ al latenn keit ha ma pignent drezi.

    P1 drezomp

    (1790) Ismar 471. én-n'amb ha dré-omb.

    P2 drezoc'h

    (1530) Pm 13. Dreizouch.

    P3 drezo / drede / dreze

    (1767) ISpour 111. dré d'ai ha dré er-ré ral. ●333. dré-d'ai ou hunan.

    (1821) SST 106. ha dré d'hai.

    (1924) LZBt Mezheven 34. ne dremen ket bannou an heol tom dreïe.

    ►[form. comb.]

    S3m dre ennañ / dre-z-ennañ

    (1835) AMV 208. Dre ennan [dre Jesus-Christ] eo e rent an oll sperejou eürus enor d'ho majeste ; dre ennan eo en em unis oll vertuziou an en. ●(1869) FHB 234/198a. an hent a ier drezhennan da Ballymagarry.

    (1905) BOBL 11 novembre 60/2a. Ar mekanik-ze a ia en dro dre ennan e-unan.

    S3f dre enni

    (1939) MGGD 13. eur jouadenn a spont a yeas dre enni. ●46. er ru ma kerzent dre enni.

    P1 dre ennomp

    (1905) BOBL 12 août 47/2f. ni a wele dre ennomp hon unan petra dalve an temz-ma-temz.

    P3 dre enne

    (1905) BOBL 12 août 47/2e. ni glask gweled anezo krenv dre ennê o-hunan.

  • dre-benn
    dre-benn

    prép. & conj. cf. trapenn

    I. Prép.

    (1) À cause de.

    (1650) Nlou 2. Dre pen hon tat Adam, ez viomp condamnet, tr. «A cause de notre père Adam nous fûmes condamnés.»

    (c.1680) NG 1484. Dré ben vn tam aual.

    ►[form. comb.]

    P1 dre hor penn

    (c.1680) NG 1606-1607. E vouy dre hon pen-ny / E vouy crucifiet.

    (2) Dre-benn ket ha netra : pour des riens, pour des broutilles.

    (1932) BRTG 107. Chetu hoah, un dé, saùet béh étrézè, dré ben ket ha nitra.

    II. Loc. conj. Dre-benn ma, e : parce que.

    (1906) DIHU 7/122. dré ben ma tougan tog ha lavreg. ●(1977) PBDZ 1193. (Douarnenez) darpenn an dra-se oa er goañv, tr. «parce que cela se passait l'hiver.» ●(1978) VWMZ 36. (Ar Yeuc'h) Darpenn yae an dud da chom d'ar gêr-se.

  • dre-biou
    dre-biou

    prép. (avec v. de mouvement) Par. cf. hebiou

    (1857) HTB 10. tremen da genta dre biou ti Gakist. ●(1874) FHB 495/198a. otremen dre biou ar vapeur. ●(1878) EKG II 59. ober an dro dre abiou Plouescat.

    (1922) LZBt Mezheven 13-14. Eur gorden a ran (lire : a ra) an dro d'o c'hroazel, unan all, skourmet eus homan, a dremen dre biout an diou c'har stag diouti, evit ar bôtred. ●(1936) IVGA 156. dre biou ar c'hastell war-du Koed Mene Bihan. (1972) SKVT I 96. dre biou traoñ ar c'hastell. ●(1973) SKVT II 18. dre biou traoñ an tour ramz. ●(1990) MARV II 15. (Kerniliz) e ranke ober an dro hir dre-biou an Diouriz, ablamour ne oa pont ebed war ar ganol. ●(1995) BRYV III 95. (Milizag) Eun droiad e paseas dre biou ar porz.

  • dre-douez / dre-douezh
    dre-douez / dre-douezh

    prép. & adv.

    I. Prép. Parmi, à travers.

    (1866) FHB 60/61b. dre doues pin ha dero. ●(1878) EKG II 27. Polidor a iea hag a deue dre douez ar raoz. ●(1882) BAR 135. dre douez an drez hag ar spern. ●41. dre douez skourrou ar guez dero. ●(1889) ISV 344. edomp o tont hag o vont (…) dre douez eur bern enezennouigou.

    (1900) KAKE 50. Gant ar c'hoant d'he guelet / Dre douez an delliou. ●(1911) BUAZperrot 670. Dre douez an deliou e sav an drein. ●(1920) LZBl Gouere 335. a gass ac'hanomp dillo dre douez enezennou goloet a wez huel. ●(1923) KNOL 31. bale eun tammig dre douez ar gwez. ●(1925) FHAB Here 384. an enebour a zo deuet hag en deus hadet dreog dre douez ar gwiniz. ●(1934) YANB 15. Aotrou paour, eme houmañ dre douez he daerou, n'hoc'h eus ket klevet eta ?

    ►[form. comb.]

    P3 dre o zouez

    (1879) BMN 24. an dud ma dremenent dre o zouez.

    II. Adv.

    (1) Parmi.

    (1929) FHAB Genver 27. eur gompezenn gaer ha ne oa enni nemer reier bras, ha dre douez, saout hag ejenned.

    (2) Parmi les autres, comme ça.

    (1973) SKVT II 90. Evit ur wech, dre douez, e c'hoarvezfe ganit mankout ar skol.

  • dre-fin
    dre-fin

    prép. À force de.

    (1896) HIS 42. dré fin klask en tu a nehoñ.

    (1905) LZBg Du 271. Dré fin konz. ●(1906) DIHU 7/126. Dré fin klah. ●(1908) DIHU 34/55. Dré fin klah en é spered ur moiand benak eit diforh el laer doh er réral. ●(1922) EOVD 62. Dré fin sellet dohton. ●(1931) GUBI 40. dré fin ouilein.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...