Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 181 : de dramouilher (9001) à dre-fin (9050) :
  • dramouilher
    dramouilher

    m. –ion =

    ●(1744) L'Arm 273a. Patineur, tr. «Drammouillour.»

  • dramouilhiñ
    dramouilhiñ

    v. tr. d.

    (1) Chiffonner.

    ●(1723) CHal 68. Dramoüillein, tr. «Patiner.» ●(1732) GReg 106b. Bouchonner le linge dressé, tr. «Van[netois] Dramoüilleiñ.» ●165a. Chiffonner, bouchonner du linge, des habits, tr. «Van[netois] dramoüilheiñ. pr. dramoüilhet.» ●(1744) L'Arm 273a. Patiner, tr. «Dramoullein.»

    ●(1927) GERI.Ern 120. dramouilhein V[annetais] v. a., tr. «Chiffonner, manier.»

    (2) Flétrir.

    ●(1866) FHB 56/29a. Merc'hed iaouank (...) diskaret int buhan gant avelach ar iaouankiz, grac'hellet gant orghed foll, ha dramouillet a-vechou gant paotred divezet..

  • dramsell
    dramsell

    voir damsell

  • dramskeud
    dramskeud

    voir damskeud

  • dramz
    dramz

    adj. Presque achevé.

    ●(1909) BROU 230. (Eusa) Presque achevée, tr. «Drams.»

  • dramzañ
    dramzañ

    v. intr. Toucher à sa fin.

    ●(1909) BROU 230. (Eusa) Dramza a ra an dourna, tr. «le battage touche à sa fin.»

  • dran
    dran

    [dans les interj.] Forme abrégée de «dre anv».

    ●(1580) G 1258-1259. Me quemer em esper ez eo carguet a meyn / Emeus larg encargse tran Doe men care breyn, tr. «Je tiens dans mon esprit qu'il est chargé de pierres ; / J'en ai assé de cette charge ; par Dieu, je la voudrais pourrie !»

    ●(1790) MG 108. Mæs bout-ç'ou hoah conzeu-aral paud criminelloh, hac e hanhuér blasfæmeu ; par exampl, a pe joéntét en hanhue a Zoué guet sacr, tett, mor, trand... ●(1790) PEdenneu 85. Mar e hoès larét sacr-di… ventre-di… tèt-di… trand… trehort…

  • Drandoue / Drandour
    Drandoue / Drandour

    m. –ed (Blason populaire) Homme du pays bigouden.

    ●(1918) KRVT 257/2d. Souben vijel mad en amzer-man a vrezel // Souben an tri zraïg : / Dour, halen ha baraïg. / Drant Doue, vabigouden. / Lakit kig er zouben... / Paotr Pont-'n-Abad. ●(1952) LLMM 31/56. (Douarnenez) Gwaz ur vigoudenn a zo : ur bigoudenner, e D[ouarnene]z un neizh-big pe ul lentig e Pouldergad, ur bigoudenner pe un dran Doue e Kemper. ●(1955) STBJ 119. drandoueed ha bigoudenned, glaziged ha bourledenn, kaperien ha kapenned. ●(1977) VWMZ 29. (Ar Yeuc'h) Ha gant an drandourien vie pemp boulouzenn, an drandour le mari des Bigoudenn, vie laret drandour dezho.

  • Drandour
    Drandour

    voir Drandoue

  • drant
    drant

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) (en plt de qqc.) Beau, élégant.

    ●(1868) FHB 193/294b. e veler ouspenn tiez drant. ●(18--) SAQ I 309. toniou drant. ●(1883) MIL 176. Tour Landi a zo eus ar re goanta hag a zigass da zonch eus ar C'hreisker dre he zao drant ha mistr.

    ●(1903) MBJJ x. skrivet gant ho pluen drant ha skanv.

    (2) (en plt d'un animé) Gai.

    ●(1732) GReg 445b. Gai, gaïe, qui est joyeux, éveillé, tr. «drant.»

    ●(1866) BOM 48. Ar peskik drant. ●(1878) EKG II 192. drant oa var he dreid, sounn enn he za. ●(18--) SAQ I 111. skanv ho c'houstians, drant ha (lire : ho) c'haloun.

    ●(1904) SKRS I 19. drant he lagad. ●(1921) PGAZ 13. drant ha skanv he bale. ●(1925) FHAB Mae 186. eun drugar oa klevet moueziou drant ha nerzus ar gwazed.

    II. Adv. Gaiement.

    ●(1847) FVR 290. Eno e tremenjont drant braz ann deiz hag ann noz. ●(1869) LZBt Gouere 235. Drantoc'h na zonjont biskoaz [ar c'hleier].

    ●(1907) FHAB Even 121. Hirio, pa zonez drant, kloc'h, petra 'lavarez ? ●(1911) BUAZperrot 42. da vale drantoc'h var an hent mat. ●356. an dud fall o tilezel o buez direiz hag ar re vat o kerzet drantoc'h var an hent eün. ●(1912) MMKE 95. 'N o zour dantelezet e vrall drant ar c'hleier. ●163. me a labourfe drant.

    III.

    (1) Bezañ drant evel ul labous : voir labous.

    (2) Bezañ drant evel ur sut binioù : voir binioù.

    (3) Bezañ drant evel ur blantenn zerv : voir derv.

    (4) Bezañ ken drant hag ur c’hrennard diflipet diouzh ar skol : voir krennard.

  • drantaat
    drantaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir gai.

    ●(1931) VALL 327a. devenir gai, tr. «drantaat.» ●(1962) EGRH I 72. drantaat v., tr. « devenir plus gai, plus enjoué. »

    (2) V. tr. d. Rendre gai.

    ●(1931) VALL 327a. rendre gai, tr. «drantaat.» ●(1962) EGRH I 72. drantaat v., tr. rendre plus gai, plus enjoué. »

  • dranted
    dranted

    f. Joie.

    ●(1914) DFBP 119a. enjouement, tr. «Dranted.»

  • drantiz
    drantiz

    f. Joie.

    ●(1912) MMKE 141. Kaerder, koantiri ha drantiz.

  • draog
    draog

    voir dreog

  • draogiñ
    draogiñ

    v. tr. d. Draogiñ labour : travailler dur, abattre du travail.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Draogi = draogi labour a zo labourat a-zevri.

  • draou
    draou

    interj. Onomatopée qui imite le bruit du train.

    ●(1923) DIHU 142/250. Hag en trén e zalhè de vonet : dreu-dreu-dreu... ●(1942) DHKN 30. é kleuet rodeu hé vagon éh obér draou, draou, draou.

  • draouennig
    draouennig

    f. –ed (ornithologie)

    (1) Draouennig vihan : roitelet.

    ●(1899) MSLp xi 18 [109]. G. Milin (…) draouennik vihan «roitelet» (île de Batz).

    ●(1927) GERI.Ern 120. draouennig vihan, tr. «Roitelet L{éon].»

    (2) Draouennig vras : rouge-gorge.

    ●(1899) MSLp xi 18 [109]. G. Milin (…) draouennik vras «rouge-gorge» (île de Batz).

    ●(1927) GERI.Ern 120. draouennig vras, tr. «rouge-gorge L{éon].»

  • drap
    drap

    s. Ober an drap : frapper ensemble pour signifier que le battage est terminé.

    ●(1909) BROU 230. (Eusa) Drapp, tr. «Se dit quand tous les batteurs frappent à la fois ; c'est signe que le battage est fini. Drapp a zo gateu, minihi a zo.» ●(1955) STBJ 17. tregerni a ree al leur gant an diou renkennad freilhou, an eil dirak eben o skoi diouz tro hag oc'h ober an drap.

  • draped
    draped

    s. Demi-porte mobile.

    ●(1982) TIEZ I 201. Une demi-porte mobile, an drapet, fixée au tableau de l'ouverture.

  • drapell
    drapell

    f. –où

    (1) Drapeau.

    ●(1867) FHB 133/228b. ar banyelou ha drapellou all. ●(1869) FHB 231/171b. drapellou koant.

    ●(1954) VAZA 166. panevet d’an drapelloù o fraoñval hag o tivilhal war bep stae ha delez.

    (2) Traquet de moulin.

    ●(1499) Ca 72a. Drapell et bratell tout vng ibi vide.

  • drapenn
    drapenn

    s. Torchon.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 196). Drapen «… Item h(e)c xeropellina, ne, vel xerapellina, xerapelline, et veteres pelles vel veteres estes, b. de esfyou ». ●(1499) Ca 72a. Drapen. g. drapeau pour essuer ou torcher les escuelles.

  • draper / drapier
    draper / drapier

    m. Drapier.

    ●(1633) Nom 310b. Lanarius, lanifex, lanificus : drappier, qui accoustre les laines, tisserand en laine : drappier, an hiny a aus an glòan, guiader èn glòan.

    ●(1659) SCger 45b. drapier, tr. «draper.»

  • draperezh
    draperezh

    f. Draperie.

    ●(1659) SCger 46a. draperie, tr. «draperez.»

  • drapier
    drapier

    voir draper

  • drapo
    drapo

    m. –ioù

    (1) Drapeau.

    ●(1878) EKG II 107. eun drapo guenn-kann.

    ●(1911) BUAZperrot 298. karit ho trapo (...) an drapo eo skeuden ar vro. ●470. ne veze gwelet nemet drapoiou.

    (2) Bannière.

    ●(1907) KANngalon Genver 307. drapo ar Galoun-Zakr.

  • drask .2
    drask .2

    s. –où (marine) Endroit où le bordé est de plus forte section.

    ●(1987) GOEM 78. La virure où s'appuie le bateau à l'échouage est composée de trois éléments. Au niveau où les flancs (…) portent au sol à l'échouage, le bordé est de plus forte section. Cette pièce de bois porte le nom de drask, draskou à Portsall, et drag, dragou à Plouguerneau.

  • drask / draskl .1
    drask / draskl .1

    f. –ed, driski

    I. (ornithologie) Grive.

    ●(1633) Nom 41b. Turdus : griue, tourd, oiseau de nerte : drasq.

    ●(1659) SCger 64a. griue, tr. «drasq p. quet.» ●145b. drasq, tr. «mauuis.» ●(1738) GGreg 42. drasql p. drasqled, tr. «mauvis.»

    ●(1856) VNA 23. une Grive, tr. «un Darascl.»

    ●(1907) VBFV.fb 49b. grive, tr. «taraskl, f. (pl. ed).» ●(1927) GERI.Ern 120. drask(l) m. pl. driski, tr. «Grive.» ●(1934) BRUS 252. Une grive, tr. «un daraskl –i.» ●(1990) TTRK 155. Evit ar pezh a sell an drask eo ret din menegiñ e veze bepred klevet lavaret driskli el liester, ar pezh a rofe da grediñ e c'hellfe bezañ «draskl» gwir anv an evn.

    II. sens fig. (en plt de qqn)

    (1) Femme étourdie.

    ●(1895) GMB 196. pet[it] Trég[uier] drask, grive ; femme étourdie.

    ●(1927) GERI.Ern 120. drask(l) m. pl. driski,, tr. «jeune fille étourdie.»

    (2) =

    ●(1955) VBRU 53. rak ur c'hac'her diaes, pa lavaran, e oa an drask-se !...

  • drask-aod
    drask-aod

    f. (ornithologie) Grive (?).

    ●(1876) TDE.BF 171b. Drask-aot, s. m., tr. «Grive qui fréquente la mer.»

  • drask-koad
    drask-koad

    f. (ornithologie) Grive (?).

    ●(1876) TDE.BF 171b. Drask-koat, s. m., tr. «Grive des bois.»

  • drask-saoz
    drask-saoz

    f. (ornithologie) Grive draine.

    ●(1931) GWAL 136-137/427. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Drask saoz : grive draine.

  • draskal
    draskal

    voir draskañ

  • draskañ / draskal
    draskañ / draskal

    v.

    I. V. intr.

    (1) Sauter, trépigner, frétiller.

    ●(1927) GERI.Ern 120. drask(l)a, draskal v. n., tr. «sauter d'impatience, frétiller, trépigner.»

    (2) Pétiller.

    ●(1659) SCger 91b. petiller, tr. «drascal p. drasquet.» ●145b. drasqual, tr. «petiller.»

    (3) Pétiller d'impatience.

    ●(1732) GReg 717a. Petiller d'impatience, d'émotion, tr. «Drasqla. pr. drasqlet.»

    II. V. tr. d. Faire claquer (la mêche d'un fouet).

    ●(1957) BLBR 99/18. draska eun tammig an douchenn e penn ar foet.

  • draskl
    draskl

    voir drask .1

  • drast
    drast

    m. & adv.

    (1) M. Destruction, dévastation.

    ●(1939) NZRKgwal 18. drast ar brezel.

    (2) Adv. A-zrast : vivement.

    ●(1557) B I 595. Ober he buez finuezaff / Dirac ma bisaig quent flachaff / A drast hastaff heb tardaff quet / Breman aman em damany / Creffhaff maz guelhet auset hy / Dimez dezy espediet, tr. «J'ai grand hâte de voir mettre fin à sa vie en ma présence, avant que je parte d'ici ; maintenant, sur mes ordres, traitez-la le plus mal que vous pourrez, et expédiez-la sans égard.»

  • drastadeg
    drastadeg

    f. Dévastation.

    ●(1962) EGRH I 72. drastadeg f., tr. « dévastation. »

  • drastadur
    drastadur

    m. Destruction.

    ●(1931) VALL 211b. Destruction, tr. «drastadur m.»

  • drastañ / drastiñ
    drastañ / drastiñ

    v. tr. d.

    (1) broyer, briser, détruire.

    ●(1927) GERI.Ern 120. drasta v. a., tr. «Broyer, briser.» ●(1931) VALL 211b. Détruire, tr. «drasta.»

    (2) Corriger physiquement, frapper.

    ●(14--) N 1477. e drastaff prest, tr. «le châtier sur-le-champ.»

    ●(1907) DIHU 30/475. ké em es en dout drastet me moéz. ●(1912) DIHU 79/9. Drastet é bet Minourig Kervotéz ar «torheu» é ziardran. ●(1912) MMPM 74. Penaoz an den ha ne ra nemet tremen var an douar bepred drastet gant an doan a helfe sounjal drasti he vreur ? ●(1921) GRSA 333. a vonet de zrastein énebour Doué. ●(1927) GERI.Ern 120. drasta v. a., tr. «maîtriser, châtier.» ●(1934) BRUS 51. Corriger (en frappant), tr. «drastein.» ●(1937) DIHU 310/245. Hag a p'er gourdrouzér – ne laran ket a p'er drastér. ●(1939) RIBA 136. Komz e hrant ag en drastein ha rah, aveit en dihoari.

    (3) Abîmer, esquinter.

    ●(1906-1907) EVENnot 18. (Priel) Drastan dillad e res gand da varc'h houarn, tr. «Abîmer, déchirer, user.» ●(1927) GERI.Ern 120. drasta v. a., tr. «endommager par l'usage.»

  • draster
    draster

    m. –ion

    (1) Destructeur, ravageur.

    ●(1931) VALL 211b. Destructeur (personne), tr. «draster.» ●(1954) BAHE 2/5. distrujer an ene, draster ar c'haerder. ●(1962) EGRH I 72. draster m. -ien, tr. « dévastateur. »

    ►[empl. comme épith.]

    ●(1912) BUAZpermoal 356. Attila, eur roue draster.

    (2) sens fig. Dilapidateur.

    ●(1913) PRPR 20. «Stanis» a oe eur mab draster. Dispign a reaz e zanvez en Paris, ha mervel a reaz iaouank.

  • drasterezh
    drasterezh

    m.

    (1) Destruction.

    ●(1931) VALL 211b. Destruction, tr. «drasterez m.»

    (2) Correction, punition.

    ●(1939) RIBA 54. Hujaotereh, goapereh, drastereh ne hrent ket d'er haeh gorig na diskein nag ober.

  • drastet
    drastet

    adj.

    (1) Ravagé.

    ●(1920) FHAB Genver 194. ar gwad skuilhet, ar madou drastet. ●(1949) ENRO 303. Hag, evel ma vije grizilh e vije, e kouezh a vruzhunnoù war ar parkoù drastet.

    (2) Drastet gant ar boan : ravagé par la douleur.

    ●(1877) BSA 249. Goude tri dervez ha teir nosvez tremenet ep cousket, drastet gant ar boan, ar c'hrouadur a ioa en he dremenvan.

  • drastidigezh
    drastidigezh

    f. Dévastation.

    ●(1962) EGRH I 72. drastidigezh f., tr. « dévastation. »

  • drastiñ
    drastiñ

    voir drastañ

  • drastus
    drastus

    adj.

    (1) Dévastateur.

    ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. drastus : an hent-se a zo drastus d'ar c'hirri. Heman a zo drastus war e zilhad, egile war e voued. ●(1931) VALL 211b. Destructif, tr. «drastus.»

    (2) Embarrassant.

    ●(1895) GMB 196. En pet[it] Trég[uier], on dit drastuz embarrassant.

    (3) Difficile, épuisant.

    ●(1895) GMB 196. En pet[it] Trég[uier], on dit drastuz (blé) difficile à couper, à ramasser.

  • drav
    drav

    interj. Onomatopée qui imite le bruit de la chute de qqn.

    ●(1944) DIHU 393/79. trechilein e hra. Draou ! Setu ean ar er bratel.

  • dravant
    dravant

    voir travant

  • dre / der
    dre / der

    prép., adv. & conj.

    I. Prép.

    (1) Par.

    ●(1499) Ca 72a. Dre. g. par.

    ●(c.1680) NG 279. Tremin dre men douar. ●316. Dait tre aman aré.

    (2) Par (le moyen de).

    ●(1916) LIKA 21. (Groe) deit dar en hent-houarn.

    (3) Dre e anv : de son nom.

    ●(1924) LZMR 7. An tad koz, Kaou dre e ano.

    (4) Dre e gousk : en dormant, pendant son sommeil.

    ●(1766) MM 426. penaos dré ôcousq emoc'hu.

    ●(1868) KMM 125-126. ma lavare dre e c'housk epad an noz ar pez e devize lenned epad an deiz.

    ●(1906) BOBL 20 janvier 70/2c. o klem dre e gousk hag oc'h alteri. ●(1924) LZMR 24. Dre e gousk en doa gwelet an den maro. ●(1928) BFSA 67. e welas Fransez, dre e gousk, eur wezenn balmez.

    (5) De.

    ●(1936) LVPR 71. An dud ne gredent ket bale, dre an noz.

    (6) Bezañ dre e sistr : avoir bu trop de cidre, être ivre.

    ●(1957) BRUD 2/84. mez «dre e sidr» e oa, ha setu noa ket toud e nerz anezañ.

    (7) Drezañ e-unan : pur, non-mélangé, nature.

    ●(1868) FHB 191/278b. oc'h hen efa dreizhan he unan [ar guin ardant]. ●(1872) ROU 103a. Simple, non composé, non mélangé, tr. «dreiza e-unan.»

    ●(1912) FHAB Kerzu 376. al lêz dreizañ e unan a vir ouzoc'h da vont var veaz. (...) e c'hellit eva gwin dreizan e unan pe dour win hebken. ●(1962) TDBP I 150. Amañ ne vez ket evet a zour sklêr dreizañ e-unan, tr. «ici on ne boit pas d'eau claire par elle-même (pure, sans addition d'autre chose.»

    (8) Par, à.

    ●(1870) KTB.ms 15 p 130. pignad a ra war he dremedar pehini a ree seiz lew dre heur.

    (9) (cuisine) Au, à la.

    ●(1557) B I 43. Vn souben dren pebr, tr. «une soupe au poivre.»

    ●(1937) DIHU 312/274. krampoeh dré leah.

    (10) =

    ●(1878) EKG II 77. ma lavare d'ezho, dre he daol lagad : Deuit-ta breman adarre da ober poan d'am mestr-me.

    (11) Sur.

    ●(1866) FHB 55/24b. nemet eur beacher dre bemzeg million. ●(1866) FHB 73/162a. unan dre bevar.

    (12) Dre bep : tous les.

    ●(1906) BOBL 10 mars 77/2e. unan dre pep dek.

    (13) (marine) Bezañ an eil dre egile : être alignés (en plt d'amers).

    ●(1925) BILZ 109. ar vag a dostae ouz ar merkou. (…) Ha koulskoude er merkou eman. Setu karreg Beg-ar-Fri, setu ar steredenn : emaint an eil dre eben.

    (14) Dre (+ v.) àr-walc'h : à force de (+ v.).

    ●(1744) L'Arm 161a. A-force de pleurer, tr. «Dré ouilein eroualh.»

    ●(1825) COSp iii. dré el leine erhoalh, ean arriüas én ur poent ihuel a berrfection.

    (15) Par (qqn).

    ●(c.1680) NG 373. Juget vouy dre Pillat.

    (16) Dre-voaien : par le moyen de.

    ●(c.1687) VEach 17. Ar Roué memes à impligeas é daou dourn Royal euit remui ar mein diuar ar cauarnse, pe en hini, euel mauoé digoret é guelsont vr scleryen bras, dré moyen vr lamp ardant allumet dirac ar Relegou sacrsé, antrasé à crescas meürbet an eston ames an oll assistantet.

    II. Loc. adv.

    (1) Gwell-dre-well : de mieux en mieux.

    ●(1925) DIHU 169/299. én ur gañnal guel-der-huel. ●(1939) RIBA 75. Pinùikat ha lardein e hrent guel-der-uel.

    ►[avec un v. à l'impér.] Du mieux que vous pouvez.

    ●(1905) IMJK 83. kerhet guel-d'er-huel én hent d'er salvedigeh. ●(1931) GUBI 113. Soñnet Anna-Paul, guèl d'er huèl.

    (2) Gwazh-dre-wazh : de pire en pire, de mal en pis.

    ●(1818) HJC 347. Mæs er Juiffet-cen e zalhai attaüe goèh d'er oèh. ●inn accuseign goèh d'er oèh.

    ●(1907) BSPD II 143. de gounarein goéh ter hoéh. ●241. de gounarein goah t-er hoah. ●(1931) GUBI 204. en treu e ié hemb arsaù goah-der-hoah. ●(1934) MAAZ 72. Dihun e hra en éned ar ou hluteu, ha kaékal e rant goah der hoah.

    (3) Penn-dre-benn : complètement.

    ●(1867) MGK 49. A zraill hag a zispenn / Sac'h ar vaot penn-dre-benn.

    ●(1928) DIHU 199/14. un huvré ken pouilet pen-dre-ben e zeli spurmantein un dra benak.

    (4) Dre-benn : sans tarder.

    ●(1913) DIHU 95/272. Ré a labour e gas kuit derben (sans tarder) / Benùeger hoarn ha korv mab dén.

    III. Loc. conj.

    A. Dre ma.

    (1) Du fait que, parce que.

    ●(14--) N 338. Dre maz ouch merch huec ha hegar, tr. Fleuriot GVB 285 « parce que vous êtes fille douce et aimable. »

    ●(17--) EN 2787. a huy sons bean quid, dre ma och discrouged, tr. «vous pensez être quitte paece que vous êtes dépendu.»

    ●(1862) JKS 15. dre ma’z eo en em roet d’he zrouk-ioulou. ●(1889) ISV 350. Hor bigorneter a ziscolpe he zaoulagad dre ma zea, o clask guelet eur c’holibri bennag.

    ●(1926) FHAB Here 398. N’eo ket dre gasoni ouz o yez e teu ar Vretoned da zilezel ar brezoneg, met dre ma ’z int dizeblant ouz o yez. ●(1928) BFSA 279. dre ma oant paour, izel a galon, displeg (simples) ha laouen. ●(1943) HERV 112. An Disez a anaveze madik a-walc’h Herve dre ma veze war an dluzed betek pont Keraouell.

    (2) À mesure que, comme.

    ●(1868) FHB 157/3a. An dolzenn [erc’h] a goez a gass, a ia var gresk dre ma tisken.

    ●(1910) MBJL 70. Ha dre mac’h eomp war rôk, e teuont [an tier] da duaat.

    (3) Comme.

    ●(1866) FHB 98/362b-363a. Moïzes, oc’h anavezout he zistervez, en em zifenne dre ma helle ouc’h Doue he-unan, spountet rag ar garg vraz a roe Doue d’ezhan.

    B. [forme négative] Dre na : du fait que, parce que.

    ●(1612) Cnf.epist 27. dré na galler quet Aquisitaff, na caffout, an chasteté, sobrieté (…).

    ●(17--) EN 703. Doained a voailch a voan dre na ariech qued, tr. «J’étais assez peinée de ce que vous n’arriviez pas.»

    IV. Dre belec’h : par où.

    ●(1888) KZV 34. Ar frenestr dre belec’h e weled an amzer, tr. (KZRV 29/1913) «la fenêtre par où l’on voyait l’extérieur.»

    ►[form. conju.]

    S1 drezon / drezin

    ●(1530) Pm 39. dreizoff me.

    ●(1818) HJC 125. Quement unan e antréo dré zeign. ●320. meit dré zeign.

    ●(1907) AVKA 132. an evo bue drehon.

    S2 drezout / drezous

    ●(1530) Pm 54. dreizoude.

    ●(1861) BSJ 57. te huélou dré-z-ous ha hunan. ●265. beès sur dré-z-ous ha ç'unan.

    ●(1902) PIGO I vii. ma rey Doue drezout (...). ●(1911) BUAZperrot 807. kalon da vreur a vezo gounezet dreizot. ●(1920) AMJV 22. d'ober ar vad dreizot.

    S3m drezañ / dredañ

    ●(1575) M 1988. dreizaff.

    ●(1767) ISpour 284-285. ha ni-é hum auffre éhué dre-dou ha guet-t'ou. ●(17--) VO 109. gùélein e rait en dé dré d'ou.

    ●(1818) HJC 6. groeit dré zon.

    ●(1903) MBJJ 31. ar pontik plenken a gerzer drezan. ●(1907) AVKA 166. rak me a zo drehan.

    S3f drezi / dredi

    ●(1821) SST 114. hac e hum gol dré-d'hi. ●(1821) SST (Abregé a histoire er bet).">SST.ab vii. Ean e broménas dré d'hy a ganton de ganton.

    ●(1907) AVKA 194-195. da vea badeet drehi. ●(1957) AMAH 82. ha chom a ris e traoñ al latenn keit ha ma pignent drezi.

    P1 drezomp

    ●(1790) Ismar 471. én-n'amb ha dré-omb.

    P2 drezoc'h

    ●(1530) Pm 13. Dreizouch.

    P3 drezo / drede / dreze

    ●(1767) ISpour 111. dré d'ai ha dré er-ré ral. ●333. dré-d'ai ou hunan.

    ●(1821) SST 106. ha dré d'hai.

    ●(1924) LZBt Mezheven 34. ne dremen ket bannou an heol tom dreïe.

    ►[form. comb.]

    S3m dre ennañ / dre-z-ennañ

    ●(1835) AMV 208. Dre ennan [dre Jesus-Christ] eo e rent an oll sperejou eürus enor d'ho majeste ; dre ennan eo en em unis oll vertuziou an en. ●(1869) FHB 234/198a. an hent a ier drezhennan da Ballymagarry.

    ●(1905) BOBL 11 novembre 60/2a. Ar mekanik-ze a ia en dro dre ennan e-unan.

    S3f dre enni

    ●(1939) MGGD 13. eur jouadenn a spont a yeas dre enni. ●46. er ru ma kerzent dre enni.

    P1 dre ennomp

    ●(1905) BOBL 12 août 47/2f. ni a wele dre ennomp hon unan petra dalve an temz-ma-temz.

    P3 dre enne

    ●(1905) BOBL 12 août 47/2e. ni glask gweled anezo krenv dre ennê o-hunan.

  • dre-benn
    dre-benn

    prép. & conj. cf. trapenn

    I. Prép.

    (1) À cause de.

    ●(1650) Nlou 2. Dre pen hon tat Adam, ez viomp condamnet, tr. «A cause de notre père Adam nous fûmes condamnés.»

    ●(c.1680) NG 1484. Dré ben vn tam aual.

    ►[form. comb.]

    P1 dre hor penn

    ●(c.1680) NG 1606-1607. E vouy dre hon pen-ny / E vouy crucifiet.

    (2) Dre-benn ket ha netra : pour des riens, pour des broutilles.

    ●(1932) BRTG 107. Chetu hoah, un dé, saùet béh étrézè, dré ben ket ha nitra.

    II. Loc. conj. Dre-benn ma, e : parce que.

    ●(1906) DIHU 7/122. dré ben ma tougan tog ha lavreg. ●(1977) PBDZ 1193. (Douarnenez) darpenn an dra-se oa er goañv, tr. «parce que cela se passait l'hiver.» ●(1978) VWMZ 36. (Ar Yeuc'h) Darpenn yae an dud da chom d'ar gêr-se.

  • dre-biou
    dre-biou

    prép. (avec v. de mouvement) Par. cf. hebiou

    ●(1857) HTB 10. tremen da genta dre biou ti Gakist. ●(1874) FHB 495/198a. otremen dre biou ar vapeur. ●(1878) EKG II 59. ober an dro dre abiou Plouescat.

    ●(1922) LZBt Mezheven 13-14. Eur gorden a ran (lire : a ra) an dro d'o c'hroazel, unan all, skourmet eus homan, a dremen dre biout an diou c'har stag diouti, evit ar bôtred. ●(1936) IVGA 156. dre biou ar c'hastell war-du Koed Mene Bihan. ●(1972) SKVT I 96. dre biou traoñ ar c'hastell. ●(1973) SKVT II 18. dre biou traoñ an tour ramz. ●(1990) MARV II 15. (Kerniliz) e ranke ober an dro hir dre-biou an Diouriz, ablamour ne oa pont ebed war ar ganol. ●(1995) BRYV III 95. (Milizag) Eun droiad e paseas dre biou ar porz.

  • dre-douez / dre-douezh
    dre-douez / dre-douezh

    prép. & adv.

    I. Prép. Parmi, à travers.

    ●(1866) FHB 60/61b. dre doues pin ha dero. ●(1878) EKG II 27. Polidor a iea hag a deue dre douez ar raoz. ●(1882) BAR 135. dre douez an drez hag ar spern. ●41. dre douez skourrou ar guez dero. ●(1889) ISV 344. edomp o tont hag o vont (…) dre douez eur bern enezennouigou.

    ●(1900) KAKE 50. Gant ar c'hoant d'he guelet / Dre douez an delliou. ●(1911) BUAZperrot 670. Dre douez an deliou e sav an drein. ●(1920) LZBl Gouere 335. a gass ac'hanomp dillo dre douez enezennou goloet a wez huel. ●(1923) KNOL 31. bale eun tammig dre douez ar gwez. ●(1925) FHAB Here 384. an enebour a zo deuet hag en deus hadet dreog dre douez ar gwiniz. ●(1934) YANB 15. Aotrou paour, eme houmañ dre douez he daerou, n'hoc'h eus ket klevet eta ?

    ►[form. comb.]

    P3 dre o zouez

    ●(1879) BMN 24. an dud ma dremenent dre o zouez.

    II. Adv.

    (1) Parmi.

    ●(1929) FHAB Genver 27. eur gompezenn gaer ha ne oa enni nemer reier bras, ha dre douez, saout hag ejenned.

    (2) Parmi les autres, comme ça.

    ●(1973) SKVT II 90. Evit ur wech, dre douez, e c'hoarvezfe ganit mankout ar skol.

  • dre-fin
    dre-fin

    prép. À force de.

    ●(1896) HIS 42. dré fin klask en tu a nehoñ.

    ●(1905) LZBg Du 271. Dré fin konz. ●(1906) DIHU 7/126. Dré fin klah. ●(1908) DIHU 34/55. Dré fin klah en é spered ur moiand benak eit diforh el laer doh er réral. ●(1922) EOVD 62. Dré fin sellet dohton. ●(1931) GUBI 40. dré fin ouilein.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...