Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 178 : de dourgan (8851) à dousil (8900) :
  • dourgan
    dourgan

    m. (chimie) Hydrogène.

    (1907) BOBL 16 novembre 164/2b. glaougan, oksijen, dourgan.

  • dourgen
    dourgen

    m. (boucherie) Culotte de bœuf.

    (1942) VALLsup 45a. Culotte de bœuf, tr. «dourgen (eus bouedenn al lost beteg al leziou) (Perrot).»

  • dourgenn
    dourgenn

    f. –où

    (1) Anse (d'un récipient, etc.).

    (1464) Cms (d’après GMB 193). dorguenn, anse de seau. ●(1499) Ca 70a. Dornguenn. ga. anse de seau / ou daultre vesseau. ●(c.1500) Cb 70b. Dorguenn. gall. anse de seau / ou daultre vesseau. ●(1521) Cc. Dorguenn. ga. anse.

    (1659) SCger 7b. anse, tr. «dourguenn.» ●145b. dourguen, tr. «anse.» ●(1732) GReg 39a. Anse, ce qui sert à manier une utencile, tr. «Dourguenn. p. dourguennou.» (...) Anse d'un pot, tr. «Dourguenn ur pod.»

    (1876) TDE.BF 168b. Dourgenn, s. f., tr. «Anse de certains ustensiles ; pl. ou

    (1909) BROU 229. (Eusa) Anse de panier, tr. «Toúrgen.» ●(1925) BILZ 127. An daou vugel a gemeras krog pep-hini en e zorgenn. ●(1975) UVUD 35. (Plougerne) Poa eur machin pri ag en doa eun espes sutell, ag eun dourgenn var-c'horre da gregi e-barz.

    (2) Crémaillère.

    (1633) Nom 163b. Climacter : cremilier : crammailler, dourguen.

    (3) (en plt d'une chaise) = (?).

    (1870) FHB 283/171a. Lacat a reaz ar bodik-ze var dourgen cador an escop.

    (4) plais. Fri dourgenn : nez aquilin.

    (1890) MOA 121a. Nez aquilin, tr. «fri-dourgenn (Triv.).»

  • dourgi
    dourgi

    m. dourchas, dourgon (zoologie) Loutre. cf. dourgon .1

    (1499) Ca 71b. Dourqui dourgon. ga. loutre. deaue qui vit de poisson. ●(1633) Nom 46a. Lutra, canicula : loutre : dourguy, qui dour.

    (1659) SCger 74b. loutre, tr. «dourqui, p. dourchas.» ●145b. dourqui, tr. «loutre.» ●(1732) GReg 164b. Chien d'eau douce, loutre, tr. «dourqy. p. dourchaçz.» ●(1927) GERI.Ern 118. dourgi m. pl. dourgoun, tr. «loutre.»

  • dourgon .1
    dourgon .1

    m. dourgoned (zoologie) Loutre. cf. dourgi

    (1732) GReg 164b. Chien d'eau douce, loutre, tr. «Dourgon. p. dourgoned

  • dourgon .2
    dourgon .2

    pl. dourgi

  • Dourig-ar-Maen-Glas
    Dourig-ar-Maen-Glas

    hydronyme (Sizun).

    (1987) BRUDn 110/28. E parreziou ’zo ez eus eun nebeudig anoiou (da skwer e Sizun : an Dearenn, an Elorn, Kan an Od, Dourig ar Men Glaz).

  • Dourig-Kamm
    Dourig-Kamm

    hydronyme An Dourig-Kamm (La Roche-Maurice).

    (1987) BRUDn 110/28. er Roh (an Dourig kamm, ar Morbig, ar Froud).

  • dourlaezh
    dourlaezh

    m. (alimentation)

    (1) Petit-lait, lactosérum.

    (1633) Nom 34a. Porcus serarius, qui sero pastus est : porceau repeu de mesgue : vn ouch maguet gant cour-bæz (?) lire : dour-læz (?). ●65a. Serum lactis, serum : ser du laict, mesgue : dour læz, læz treut.

    (1732) GReg 559a. Petit lait, ou clair de lait, ou lait clair, tr. «Dour-læz

    (1876) TDE.BF 169a. Dour-leaz, s. m., tr. «Petit lait.»

    (1910) EGBT 58. dour-lêz, tr. «petit-lait.» ●(1931) VALL 553a. Petit-lait, tr. «dour-laez

    (2) Lait coupé d’eau.

    (1870) MBR 342. o werza viou brein ha dour-leaz, tr. «vendre des œufs pourris et du lait où j'avais mis de l'eau.»

    (1962) EGRH I 71. dourlaezh m., tr. « lait coupé d’eau. »

  • dourlec'h
    dourlec'h

    m. –ioù

    (1) Abreuvoir.

    (1732) GReg 4a. Abbreuvoir, tr. «Dourlec'h. p. dourlec'hyou

    (1876) TDE.BF 169a. Dour-lec'h, s. m. C[ornouaille], tr. «Abreuvoir.»

    (1927) GERI.Ern 118. dourlec'h m. p. iou, tr. «abreuvoir.» ●(1931) VALL 3b. Abreuvoir, tr. «dourlec'h m. pl. iou

    (2) Aiguade, point d'eau.

    (1931) VALL 16a. Aiguade lieu où l'on s'approvisionne d'eau, tr. «dourlec'h m. pl. iou

  • dourlestr
    dourlestr

    m. –où Aiguière.

    (1931) VALL 16a. Aiguière, tr. «dourlestr m.»

  • dourlestrad
    dourlestrad

    m. –où Contenu d'une aiguière.

    (1931) VALL 16a. Aiguière contenu, tr. «dourlestrad m.»

  • dourleun
    dourleun

    adj. (domaine maritime) Pleine-mer.

    (c.1718) CHal.ms ii. La mere est pleine, tr. «dourlan é.» ●la mer est pleine, tr. «gourlan, dourlan é.»

  • dourlivadenn
    dourlivadenn

    f. –où (art) (Une) aquarelle.

    (1914) DFBP 19b. aquarelle, tr. «Dourlivaden

  • dourlivadur
    dourlivadur

    m. (art) Aquarelle.

    (1931) VALL 33b. Aquarelle, tr. «dourlivadur m.»

  • dourliver
    dourliver

    f. –ion (art) Aquarelliste.

    (1914) DFBP 19b. aquarelliste, tr. «Dourliver

  • dourlivet
    dourlivet

    adj. Livide.

    (1867) FHB 116/94b. ann daelou o reded puilloc'h c'hoas var he zremm dourlived ha divoeded. ●(1872) ROU 90b. Livide, tr. «Persdu. dourlived

  • dourlonkañ
    dourlonkañ

    voir tarlonkañ

  • dournijerez
    dournijerez

    f. –ioù (transport) Hydravion.

    (1931) VALL 368b. Hydravion, tr. «dournijerez f.»

  • Douron
    Douron

    hydronyme An Douron : Le Douron (sources à Lannéanou, embouchure à Guimaëc, 28 km de long).

    (1865) FHB 12/90b. hag an douar so laket da garga traouien an douron.

    (1913) FHAB Kerzu 356. Var lein eur greac’hen all a ra an dro d’an Douron, en tu deou deoc’h, e kavit tour Botsorc’hel. ●(1914) ARVG Mae 79. An Douron. ●(1924) FHAB Mae 171. traonien an Douron. ●(1933) BREI 324 /4c. A-benn miz genver 1934, e vo achuet, war an Douron, etre Lokireg ha Plistin, eur pont a 132 metr a hed hag a zigaso gonid da Blistiniz. ●(1935) ANTO 48-49. eun devez war ribl an Douron. ●(1959) MOJE II 27. hag e c'hoarie bilibanna gand ar rehier braz war ribl an Douron. ●(1973) TONA XIX 661/11699. Le Douron, An Douron, Les Eaux, Cette rivière marque la séparation entre le département du Finistère et le département des Côtes-du-Nord.

  • dourredenn
    dourredenn

    f. –où (hydrologie) Cours d'eau.

    (1931) VALL 164b. Cours d'eau, tr. «dourredenn f. pl. ou

  • doursil
    doursil

    m.

    (1) Clepsydre.

    (1499) Ca 71a. Doucil. g. idem. l. hec clepsedia/e.

    (1732) GReg 173a. Clepsydre, horloge d'eau, tr. «Doulsizl. p. doulsizlou

    (2) Passoire qui passe doucement.

    (1732) GReg 173a. douçz-sizl, tr. «passoire qui passe doucement.»

    (1876) TDE.BF 565b. Dour-zil, tr. «arrosoir.»

    (3) Arrosoir.

    (1846) DGG 3. ar c'houmoul-se (…) evel un dourcil ar c'haëra a scuill ar glao. ●(1857) CBF 82. Kemerit ann dour-zil, tr. «Prenez l'arrosoir.»

    (1919) KZVr 355 - 21/12/19. Doursil, tr. «arrosoir.»

  • doursistr
    doursistr

    m. (alimentation) Piquette de cidre.

    (17--) SP II 177. eur banach dourjist, tr. «une goutte d'eau de cidre.»

    (1907) BOBL 05 octobre 158/3c. petit cidre ou cidre de seconde cuvée (dour-jistr). ●(1931) VALL 553a. Petit-cidre, tr. «dour-sistr.» ●(1962) TDBP II 116. eur voutaillad dourjïstr, tr. «une bouteille de piquette.» ●(1970) BHAF 86. kelou ar voutaillad dour-sistr a ya gantañ d'an aot ?

  • dourus
    dourus

    adj.

    (1) Aqueux.

    (1499) Ca 71b. [dour] g. plain deaue. b. dourus.

    (2) (Vent) pluvieux, qui amène de la pluie.

    (1732) GReg 311b. Sujet à donner de l'eau, à mouiller, tr. «Dourus.» ●Vent qui est sujet à donner de l'eau, tr. «Avel dourus

  • dourvaenañ
    dourvaenañ

    v. Couler du goémon et le maintenir au fond à l'aide de pierres.

    (1960) GOGO 224. (Kerlouan, Brignogan) la pratique dite durvḗna (dour-vaena), qui consiste à couler le goémon recueilli et à le maintenir au fond de l'eau à l'aide de pierres pour le reprendre à marée descendante n'est pas admise.

  • dourvarc'h
    dourvarc'h

    m. -ed, dourvirc'hed (zoologie) Hippopotame.

    (1931) VALL 361b. Hippopotame, tr. «dourvarc'h pl. –virc'hed, –varc'hed

  • dourvel
    dourvel

    m. (alimentation) Hydromel.

    (1732) GReg 494b. Hydromel, bruvage d'eau, & de miel, tr. «Dour-vel

    (1870) FHB 302/324b. leun a zourvel melen.

    (1910) BOBL 05 août 293/2d. dibaot eo al lec'hiou ma ever brema dourvel (chufere).

  • dourvez
    dourvez

    = (?) douvez (?).

    (1883) MIL 282. Var an hent a dremen dre eun dourvez.

  • dourwad
    dourwad

    m.

    (1) Plasma.

    (1931) VALL 565b. Plasma, tr. «dourwad m.»

    (2) Sang mêlé d'eau.

    (1962) TDBP ia 47. dourwad, tr. «sang mêlè d'eau.»

  • dourwin
    dourwin

    m. Eau mêlée de vin.

    (1867) FHB 150/362b. Eun nebeut dour-vin a roer dezhan.

    (1905) IVLD 235. eur berad dour-vin. ●(1912) FHAB Kerzu 376. gwin dreizan e-unan pe dour win hepken. ●(1920) AMJV 3. ec'h evas atao dour-vin. ●(1931) VALL 553a. Petit-vin, tr. «dour-win.» ●(1962) EGRH I 71. dourwin m., tr. « vin coupé d’eau. »

  • douryar
    douryar

    f. douryer (ornithologie) Poule d'eau.

    (1499) Ca 71b. Douryar. g. rale. ●(1633) Nom 39a. Fulix, fulica : foulgue, poulle d'eau : douryar.

    (1659) SCger 145b. dour yar, tr. «poule d'eau.» ●(1732) GReg 429b. Foulque, tr. «Dour-yar. p. dour-yer

    (1927) GERI.Ern 118. douryar f. pl. –yer, tr. «poule d'eau.» ●(1962) EGRH I 71. douryar f. douryer, tr. « poule d’eau. »

  • dous .1
    dous .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Doux.

    (1464) Cms (d’après GMB 194). Douce doux. ●(1499) Ca 70b. Doucc. g. doulx. ●(1575) M 1909. nep trepas douç na serz, tr. «aucun passage, doux ni rude.» ●(1633) Nom 60b. Pulpamentum, pulpa : quelque friant morceau & doüillet : vn tam friand bennac ha douçcic.

    (1732) GReg 333a. Emmiele, doux comme le miel, tr. «qer douçz evel ar mèl, hac ar succantin.» ●(17--) TE 279. ur hlouéhèn douce hac agréabl.

    (1838) OVD 178. er selleu douce. ●(1849) LLB 624. Freh dous avel er mél.

    (1974) ISHV 152. Kig «dous» ne veze ket prenet.

    (2) Dous-pask : très doux.

    (1974) YABA 11.08. Nen dé na dous-pach, na ré hwerv. ●(1975) YABA 06.12. Ha pas hani dous-pach èl ma vè reit d'er merhed.

    (3) Dous-melik : très doux.

    (1974) YABA 21.09. pèr Madelenn (...) melen-aour ha dous-mélik.

    (4) (météorologie) Humide.

    (c.1718) CHal.ms i. aqueus, humide, tr. «moüest, leih, dous.» ●(c.1718) CHal.ms ii. temps humide terre humide, tr. «amser, doüar dous, leih.»

    (1913) HIVR 29. en tu de ziséh er pradeu dous. ●(1930) DIHU 230/124. ér pradeniér (lire : pradeuiér) dous, ér pradeuiér tanin.

    (5) (météorologie) Doux.

    (1633) Nom 219b. Serenitas, serena tempestas, serenum cælum : beau temps, serain : amser caezr, amser douçc. ●221a. Aura : petit vent doux : vn auelicq douçc.

    (6) (parler avec) douceur, calme.

    (1499) Ca 42a. Comps doucc. g. doulce parole. ●(c.1500) Cb 34a. g. doulx chant. b. can doucc.

    (18--) SAQ II 257. pe gomzou dous, flour pe gomzou dichek.

    (7) Laezh dous : lait doux.

    (1849) LLB 1716. leah dous.

    (1929) FHAB Ebrel 138. eul lein vat a grampouez gant laez dous.

    (8) Dour dous : eau douce.

    (17--) CBet 589. Breman hoas en dour dous e hanvoan glesqueret, / Glasardet ha quirelaouen, ha neuse ar ranet, tr. «Dans l'eau douce, je nomme les grenouilles, les lézards, les sangsues, les rainettes.»

    (1857) CBF 14. pesked dour dous, tr. «des poissons d'eau douce.» ●(1889) ISV 345. da garda hor bidonou a zour dous.

    (9) (en plt de qqn) Doux.

    (1659) SCger 14a. benin, tr. «doucç.» ●(1790) MG 143. bout douce, truhéus ha charitabl.

    (1880) SAB 144. dous eveldoc'h-hui, meiz ac humbl a galon : Mitis et humilis corde.

    (10) Doux, non salé.

    (1915) LILH 28 a Gerzu. amonen dous.

    (11) Sistr dous : cidre doux.

    (1910) MAKE 80. Evidon-me, ar jistr sec'h a zo trec'h d'ar jistr dous.

    II. Adv.

    (1) Doucement.

    (c.1500) Cb 34a. g. chanter doulcement. b. canaff doucc.

    (1847) MDM 158. luskellet douz en ho c'harrosiou bourret.

    (2 Dre zous ha dre heg : bon gré malgré.

    (1924) LZBt Meurzh 32. Neuze e dad na dic'hanas ket, dre dous ha dre heg, da glask an tu da lakat ar c'hristen neve da nac'h e Fe.

    III.

    (1) Dous evel un oan : voir oan.

    (2) Dous evel un dañvad : voir dañvad.

    (3) Dous evel ur maout : voir maout.

    (4) Dous evel un heizez : voir heizez.

    (5) Dous evel un ael : voir ael.

    (6) Dous evel mel : voir mel.

    (7) Dous evel al laezh : voir laezh.

  • dous .2
    dous .2

    m.

    I.

    (1) Goût doux.

    (1908) FHAB Genver 5. Skiant an tanva. An dous, an trenk, ar c'huero, ar sall, ar goular, a zo discuillet ganthi.

    (2) [au dimin.] (en plt des enfants) Chouchou, chéri.

    (1867) FHB 126/174b. ato e zint doussik, kalounig ha braoïg ho mam.

    II. [au dimin.]

    (1) War an dousig : doucement.

    ►[form. comb.]

    P3 war o dousig

    (1921) PGAZ 46. Mont a raent neuze ho daou, var ho dousik hag a zoug ho c'hamm.

    (2) Adv. [au plur.] Dousigoù : doucement.

    (1893) DES 10. Me sterdéhé, ia, dousigeu, / Bisièd hé deuornigeu, tr. « je serrerais, oui, bien doucement, / les doigts de ses mignonnes petites mains. »

    (1925) SFKH 19. Geou, geou, e reskondé en Eutru dousigeu, guir é. ●(1929) DIHU 216/280. Hi e ia ar hé goar, e vourbout dousigeu. ●(1942) DIHU 373/99. é tostat dousigeu de greiz en ti.

  • dousaat
    dousaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) (en plt de qqn) S'adoucir.

    (1846) BAZ 186. Totila a zeuas da zousaat ha d'en em voderi. ●(1869) FHB 241/253b. En eur velet al lizer ar gardian a zouseas. ●(1876) BJM 91. Doussaat a reas enebourien an Tadou.

    (2) (en plt des éléments) Se calmer.

    (c.1825-1830) AJC 2226. a pa dousage an navel ehagemb a hané. ●(1849) LLBg III 103. Er mor e zou douseit. ●(1792) HS 260. ean e rass d'enn aüél hum deènn, ha d'er mor douçat.

    (3) (en plt du bruit) = habaskaat.

    (1910) MBJL 145. e tousa an dourni hag en em laka adarre a, arc'heskob da gomz. ●164. mar deu an drouz da zousaat.

    (4) (en plt du goût) S'adoucir.

    (1910) MAKE 23. penôs lakât ar jistr trenk da zousaat.

    (5) (en plt d'un mal) =

    (1849) LLB 779. hou trougeu e zousei.

    II. V. tr. d.

    A.

    (1) Rendre doux, adoucir, édulcorer.

    (1499) Ca 71a. [doucc] dulcoro / as. g. doulcir. b. douczat. ●(c.1500) Cb 71b. [doucc] dulcoro / as. ga. adoulcir. b. doucczat.

    (1659) SCger 80a. mitiger, tr. «douçaat.» ●(1710) IN I 8. Ar sucr a zeu da zouçaat ar frouez pere ne dint quet meur. ●(1732) GReg 13b. Adoucir, rendre plus doux, moins rude, tr. «Douçzaat. pr. douçzéët.» ●Adoucir l'eau de mer, tr. «Douçzaat an dour-vor.»

    (1838) OVD 57. Cavet e zou er moyand de zouçat er gùé alamantés er ré huerhuan, én ur doullein ou zreid, eit tennein a nehai ur chugon cri ha tagus.

    (1914) DFBP 8b. adoucir, tr. «Dousaat

    (2) Mouiller.

    (1752) BS 576-577. ma na zeu ar glao hac ar glis eus an eê da c'hleba ha da zouçaat an douar.

    (1839) BSI 229. miret oc'h ar glao da zouçzaat ho parqeyer.

    (3) (en plt d'un homme, d'un animal) Dompter.

    (c.1718) CHal.ms iii. rappriuoiser un animal effarouché, tr. «doucat, donnat un aneual, a sobet scontet, rantet goüé.» ●(1767) ISpour 117. doussat ha donnat el lonnet bretal.

    (1824) BAM 146. ne deus loen ebet quen direis (...) na ellet da sugea ha da zouçaat. ●(1896) LZBt Mae 17. da sklerijenni, da zousaat, ha zonvaat tud ar broiou-ze.

    (4) (en plt d'un mal) Apaiser.

    (1891) CLM 10. dégasset e mès guet n'ein a dy un dramour chinès ur voutouilladig hag e zoucei en droug.

    B. sens fig.

    (1) Adoucir.

    (1790) MG 396. de zouçad en imur. ●(17--) TE 163. douçad counar é dad. ●165. JOnathas e oai ingorto a zonnèt (…) de bèn a zouçad er haz en doai quemérét é dad doh David.

    (1846) BAZ 280. evel ma oa eun den colerus ha direiz, e poanias da zousaat he spered. ●(1857) GUG 164. Hui e hel douçat men glahar. ●(1857) LVH 319. douceit hou ç'arfleu. ●(1860) BAL 10. peadra da zousaat ar poaniou diveza. ●(1866) HSH 34. evit he zousaat en he guêver. ●(1866) FHB 60/60b. dousaat he c'hlac'har. ●(1870) FHB 267/43a. souplaad, dousaad ar sperejou trenket.

    (1900) LZBg 57 blezad-1 lodenn 54. Plijet get Doué dousat hun poènieu. ●(1906) KANngalon Meurzh 64. easaat ha dousaat buez an dud. ●(1906) KANngalon Mae 115. da zouzaat disparti c'huero ar maro. ●(1907) PERS 292. peger mad oa an Aot. Vianney da zousad ar glac'har.

    (2) Assouplir (règle, etc.)

    (1790) Ismar 317. Hur Mam santel en Ilis en dès douceit el Lezèn ag er yun a gaus d'hur goannedigueah.

    (1869) FHB 213/25a. ma teu avechou da zousaat unan bennag euz he lezennou. ●(1889) SFA 216. Ar re-man (…) a gaf re rust ar reolenn oc'h eus great d'eomp, hag e pedont ac'hanoc'h da zousaat anez-hi..

    III. V. tr. i. Dousaat da ub. : amadouer qqn.

    (1914) DFBP 14a. amadouer, tr. «Dousaat (da)

    IV. [empl. devant un v.] Dousaat d'ober udb. : faire qqc. moins vite.

    (1924) BUBR 47/1113. Kredi a rê ne oa ket mad koulskoude mont re brim war-rôk, hag al lestr a zousaas raktal da gerzet.

    V. V. impers.

    (1) Dousaat da ub. : se radoucir.

    (1872) DJL 19. Doussaat ra da Ian, marvad.

    (1911) SKRS II 11. N'oa ket dousseat dezhan tamm ebet ; er c'hountrol eo : lammet a rea gant ar gounnar.

    (2) Dousaat d'udb. : procurer de l'adoucissement à qqc.

    (1902) LZBg Meurzh 51. un draig benak de zousat d'hou hlinùed.

  • dousadenn
    dousadenn

    f. –où Adoucissement.

    (1907) AVKA 308. Ar gwin-ze a harze da zantout kement ar poannio, ha Jesus na c'houle dousaden ebed d'e re.

  • dousadur
    dousadur

    m.

    (1) Adoucissement.

    (1732) GReg 13b. Adoucissement, tr. «Douçadur.» ●(1744) L'Arm 7b. Adoucissement, tr. «Douçadur. m.»

    (1825) COSp 166. Mar clasquet un douçadur benac d'hou poén. ●(1857) LVH 23. eit ne gaveint nitra diæs én hent ag er baraouis ; hag er péh e dinerra er rustoni a nehou, e zou m'en dé quen aviset er règl-men ma tégass hi-memb doussadur. ●(1861) BSJ 122. rein un douçadur-benac d'é houlieu.

    (1914) DFBP 8b. adoucissement, tr. «Dousadur

    (2) Garniture intérieure du nid.

    (1927) GERI.Ern 119. dousadur m., tr. «garniture du nid.» ●(1931) VALL 331a. Garniture intérieure du nid, tr. «dousadur, V[annetais] m.»

  • dousamant
    dousamant

    adv. Doucement.

    (1792) BD 3623. rac doussamant esomp deut, tr. «car nous sommes venus doucement.»

  • dousaus
    dousaus

    adj. Adoucissant.

    (1914) DFBP 8b. adoucissant, tr. «Douseüs

  • dousenn
    dousenn

    f.

    I.

    (1) Douzaine.

    (1659) SCger 45b. douzaine, tr. «doucen

    (1877) BSA 240. eun dousen destou. ●(1878) EKG II 280. eun dousenn anduill a-ispill. ●(1889) ISV 455. an dousen ne vez ket great ato gant daouzec.

    (1909) FHAB Gouere 224. 18 gwennek an dousen viou. ●(1910) MAKE 3. eun hanter dousen krampouez amanennet en e chakod. ●(1918) BNHT 10. get un hantér dousén poketeu guen kann ha doh ou displeg ar hé gulé.

    (2) Diouzh an dousenn : à la douzaine.

    (1868) FHB 153/388a. eur vam-viz a zo ledan, a zo kovek, a ro bep bloaz moc'higou dioc'h an dousen.

    (3) Hanter-dousenn : demi-douzaine.

    (1942) DADO 9. E-ti intañvez Lazbleiz ez eus bet laeret eun hanter-dousen viou, eur c’hartourenn chikore, eur galabousenn hag eur billig nevez-flam.

    II. Echuiñ e zousenn : rater son coup.

    (1825-1830) AJC 5040-5041 (Go) J. Conan. Songed e moa a voa ar rese arme ar fransigen / neuse evoa darbad din bean achived ma dousen, tr. F. Favereau «Je pensais qu'il s'agissait de l'armée française, / Et c'est alors que je failli bien rater mon coup.»

  • dousennad
    dousennad

    f. –où Contenu d'une douzaine.

    (1844) LZBg 2l blezad-1 lodenn 108. un doucciniad a dud. ●140. un dousseiniad bugalé.

    (1906) HPSA 57. un douséniad testeu. ●(1929) DIHU 217/300. un douséniad bléieu. ●(1939) RIBA 83. un hantér douséniad koèdizion.

  • dousenniñ
    dousenniñ

    v. tr. d. Mettre (les gerbes de blé) en tas de douze.

    (1896) GMB 680. pet[it] tréc[orois] tousenein än it mettre le blé en meules, par douzaines de gerbes.

  • douserus
    douserus

    adv. Doucement.

    (1829) CNG 125. Moès, e-mé dehi Jesus, / Doucérus, / Reit-teign, mé hou ped, d'ivet.

  • douset
    douset

    pp. =

    (1973) LBFR 59. Klevet peus la M. D. n'eus douset gant Marie-Madalen ? tr. «M. D. a trinqué avec Marie-Madeleine.»

  • dousez
    dousez

    adj. Douce.

    (14--) N 327. Merch flour courtes douces plesant, tr. «Fille tendre et courtoise, douce et gracieuse.» ●(1650) Nlou 7. ganet / A corff guerch vn merchic doucesic beniguet, tr. «enfanté / du corps vierge d'une doucette pucelle bénie.»

  • dousezig
    dousezig

    f. (botanique) Doucette.

    (1464) Cms (d’après GMB 194). doucesic, «doulcete», l. gliscerium. ●(1499) Ca 71a. Doucesic. g. doulce.

  • dousig
    dousig

    f. dousig-koant, dousig + n. de p. : Douce amie, amoureuse.

    (1779) BRig I 43. Ma doussig couant, tr. « Ma douce amie. »

    (1866) BOM 18. ma dousik koant Mari. ●48. Aliez e sonjer / Enn dousig-koant. ●(18--) PEN 92/143. o klevet o parlant / ma dousik Ivonna / gant ur voez melkoniant, tr. «entendre parler ma douce / Yvonna avec une voix pleine de mélancolie.»

  • dousijenn
    dousijenn

    f. (météorologie) Temps doux et humide.

    (1839) BSI 193. gôr ha douçzigen epad ma cresqo an ed.

    (1940) SAV 17/59. sederaet-holl gant dousijenn ar glao.

  • dousik
    dousik

    adv. Doucement.

    (1790) MG 337. Douciq, me hoær ; ne fachet quet.

    (1849) LLB 1727. keméret hou ruchen / Ha lakeit hi dousik de goeh ar er varlen. ●(1856) VNA 173. Doucig, me Yehan.

    (1903) JOZO xi. épad me troei dousik (…) en dibunér e zibun en ned… hag en amzér !…

  • dousikaat
    dousikaat

    v. tr. d. Adoucir, apaiser.

    (1903) LZBg Gwengolo 215. dousikat ou foénieu.

  • dousil
    dousil

    m. Horloge d'eau.

    (1499) Ca 71a. Doucil. g. idem. ●(c.1500) Cb 71b. Doulcil. g. idem.

    (1876) TDE.BF 170b. Dousil, s. m., tr. «Clepsydre, horloge à eau ou petit instrument en verre à l'instar des sabliers qui, eux aussi, servent à mesurer un court espace de temps.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...