Devri

Recherche 'dis...' : 1567 mots trouvés

Page 18 : de disneudennet (851) à disont (900) :
  • disneudennet
    disneudennet

    adj. Effilé.

    ●(1907) VBFV.fb 34b. effilé, tr. «disnedennet.»

  • disneudenniñ
    disneudenniñ

    voir disneudennañ

  • disneudiñ / disneudañ
    disneudiñ / disneudañ

    v. tr. d.

    (1) Défiler, désenfiler (perles, etc.).

    ●(1659) SCger 41a. defiler, tr. «disneudi.» ●(1732) GReg 256b. Defiler, ôter le fil d'une chose qui est enfilée, tr. «Disneudi. pr. disneudet.»

    ●(1876) TDE.BF 146b. Disneudi, v. a., tr. «Défiler, ôter le fil.»

    (2) Effiler.

    ●(1962) EGRH I 63. disneudañ v., tr. « effiler. »

  • disneuz
    disneuz

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Laid, informe.

    ●(1575) M 2191. loznet disneuz euzic, tr. «des bêtes difformes, affreuses.» ●2372. Prefuet disneuz euzic, louidic ha figus, tr. «Des vers hideux, affreux, sales et gourmands.»

    ●(1827/29) VSA 1536. eur bugel pourf ja an disneuan.

    ●(1903) MBJJ 89. Neuze, avad, ec'h int disneu. ●103. o c'herzet disneu. ●(1910) EGBT 62. disneu, tr. «messéant.» ●(1910) MBJL 85. mein be e-leiz (...) ha disneu meurbet ar peurvuia anê. ●116. evit ne refont netra a zisneu. ●(1935) BREI 418/1c. eur ganaouenn all, houman 'zo divalo ha disneuz. ●(1969) LLMM 137/443. an houadig vil ha disneuz. ●(1983) PABE 37. (Berrien) disneuz, tr. «informe.»

    (2) Bezañ disneuz : ne pas savoir s'y prendre.

    ●(1879) ERNsup 163. beañ dizneu, ne savoir s'y prendre, Trév[érec], Gurunh[uel], St-M[ayeux].

    ●(1983) PABE 37. (Berrien) disneuz, tr. «malhabile.»

    (3) De rien.

    ●(1732) GReg 74b. Bagatelle, affaire de rien, tr. «tra disneus. p. traou disneus.»

    II. Adv. Vilainement.

    ●(1575) M 2124. Enhy hep deduiaff, goelaff ha doen caffou, / Arer fournis disneuz, hep diuez á dezrou, tr. «Là, sans se réjouir, pleurer et souffrir des tourments, / (Voilà ce qu')on fait amplement, vilainement, sans fin depuis le commencement.»

  • disneuziñ
    disneuziñ

    v.

    (1) V. intr. maigrir.

    ●(1659) SCger 75a. maigrir, tr. «disneuzi.»

    (2) V. tr. d. Abîmer, déformer défigurer.

    ●(1870) FHB 279/141a. ar Manac'h-ty-koz revinet pe da viana disneüet epad an dispac'h vraz.

  • disnevel
    disnevel

    voir dezrevel

  • disnol
    disnol

    s. = (?).

    ●(1869) FHB 241/251a. e tennaz eun huanad hir, he huanad diveza, hag e tremenaz hep ober eun tamm disnol, e varvas ec'hiz ar flam en eur c'hleuzer, n'euz mui a eol enhan.

  • disoavoniñ
    disoavoniñ

    v. tr. d.

    (1) Ôter le savon (de sur soi).

    ●(1910) MAKE 45. goude beza dizaounet e zaoulagad.

    (2) Soavoniñ ha disoavoniñ : savonner à plusieurs reprises.

    ●(1897) EST 63. Er suan hag en disuan, tr. «savonnent à différentes reprises.»

  • disoc'h .1
    disoc'h .1

    adj.

    (1) (agriculture) Sans soc.

    ●(1732) GReg 870a. Charruë sans soc, tr. «Alazr disoc'h.»

    ●(1962) EGRH I 63. disoc’h a., tr. « sans soc. »

    (2) sens fig. Fini, terminé.

    ●(1935) BREI 438/4a. Pan eo dizoc'h an oferenn.

  • disoc'h .2
    disoc'h .2

    m. –où sens fig. cf. disoc’h .1

    (1) Résultat.

    ●(1876) TIM 331. en dissoh mad aveid er beden. ●408. é bedenneu n'ou doé quet bet un dissoh mad.

    ●(1922) BUPU 11. un disoh mat én aférieu.

    (2) Fin.

    ●(1908) PIGO II 143. ne ve ket mat d'in gortoz an dizoc'h. ●(1935) BREI 434/4b. De-ha-bloa dizoc'h ar brezel.

    (3) Verte réplique.

    ●(1931) GWAL 136-137/426. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Dizouc'h : verte réplique.

    (4) Lakaat disoc'h d'udb. : mettre fin à.

    ●(1962) GERV 109. lakaat disoc'h d'ar gouel.

    (5) Kavout un disoc'h gant ub. : vaincre, venir à bout de qqn.

    ●(1921) GRSA 223. Salomon, hag e ouiè pegen sontil e oè é bried, e gred é kavo un disoh benak geti.

  • disoc'h / disoc'hañ / disoc'hiñ .3
    disoc'h / disoc'hañ / disoc'hiñ .3

    v.

    I. V. intr.

    A. (agriculture)

    (1) (en plt du soc de la charrue) Sortir de terre.

    ●(1849) LLB 104-105. un arèr / E feutou don en doar, e zisohou d'er pen.

    ●(1927) GERI.Ern 111. disoc'h, disoc'hein, tr. «sortir, lever (de terre).» ●115. dizouc'ha, disoc'ha, v. n., tr. «Tirer le soc (du sillon).» ●(1930) DIHU 226/61. Goulen e hret mar nen dé ket ret d'houh amezeg rein doar d'oh de zisoh é pen hou toareu get houh arer, ha de droein geton.

    (2) (en plt des plantes) Sortir de terre.

    ●(1849) LLB 699-700. Kenteh el m'ou guéler, a ziar en haden / É tisoh ag en doar hag é sewel ou fen.

    ●(1904) DBFV 59b. disoh, disohein, v. n., tr. «sortir, lever (de terre).» ●(1925) IZID 4. er bléad kaër / E huélemb é tisoh ag en èrui. ●(1966) LIMO 12/08. D'er gouian e tisoh bokedeu.

    B. par ext.

    (1) Sortir (de), être arraché (de).

    ●(1575) M 371. Pan vezy disochet, diouz an fæt an bet man, tr. «Quand tu seras arraché aux choses de ce monde.»

    (2) Sortir d'un lieu.

    ●(1906) HPSA 54. Er biz houarn e dréz en tu deheu a hé bég hag e zisoh dre lein hé fen. ●(1912) BOEG 22. er girieu e laran / E zisoh a mem bég hemb dont a me inean. ●(1924) NOLU 17. Epad ma hant kuit Nolùen e zisoh ag er hoèd.

    (3) Arriver (dans un lieu).

    ●(1896) HIS 37. aveit disoh ér vro en doé grateit en Eutru Doué de ligné Abraham.

    ●(1904) DBFV 59b. disoh, disohein, v. n., tr. «arriver.» ●(1912) AHBT 76. Ruben hag é vab e zizoh ar en hoariva.

    (4) Apparaître.

    ●(1904) DBFV 59b. disoh, disohein, v. n., tr. «apparaître.»

    (5) Mordre sur la portion d'un autre.

    ●(1904) DBFV 59b. disoh, disohein, v. n., tr. «mordre sur la portion d'un autre.»

    (6) Débloquer une machine.

    ●(1962) EGRH I 64. disoc’hañ v., tr. « enlever ce qui bouchait une machine. »

    C. sens fig.

    (1) (en plt d'un enfant) Se dénouer.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 5-6. mar guell er hroaidur-zé dissoh ha donnet un dén crihue.

    (2) Finir, prendre fin.

    ●(1925) FHAB Kerzu 448. En eur zizoc'ha gant tachenn ar bloaz 1925. ●(1962) GERV 115. Pa zisoc'has al lid santel.

    (3) Disoc'h e, àr (ul lec'h) : arriver (dans un endroit).

    ●(1896) HIS 36. er hours ma telié en Israélited disoh ér vro grateit dehé.

    ●(1912) BOEG 12. Er vederion e zisoh ar en téatr. ●(1913) AVIE 178. Hag, a pe oent disohet é Jeruzalem. ●328. Hag a pe zisohér ar er Halvar.

    (4) Disoc'h a : sortir de.

    ●(1912) BOEG 22. er girieu e laran / E zisoh a mem beg hemb dont a me inean. ●(1932) DIHU 257/172. disohein a glenùed.

    (5) Disoc'h a : relever de (maladie).

    ●(1744) L'Arm 226b. Relever de maladie, tr. «Dissohein ur gleinhuétt (lire : dissohein a gleinhuétt.»

    ●(1904) DBFV 59b. disohein ag ur hlinùed, tr. «relever de maladie (l'A.).»

    (6) Disoc'h gant : arriver (au bout d'un chemin).

    ●(1925) SFKH 6. ha kentéh él m'ou guél é tisoh get en hentig bihan.

    (7) Disoc'h mat gant : connaître une issue favorable, heureuse.

    ●(1913) HIVR 32. Deustou ma tisohé mat get é brosézieu.

    (8) Disoc'h diouzh, gant udb. : réussir à faire qqc., mener qqc. à bien.

    ●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 91. Poén bras hun nès é tissoh doh hul labour, gùir-é.

    ●(1913) HIVR 20. n'helleint disoh get ou fal labour. ●(1921) GRSA vi. aveit disoh get é labour. ●(1922) EOVD 177. é kreiz er bed, léh mé ma ken diés disoh get er salvedigeh. ●(1933) ALBR 15. setu aman unan [neventi] hag e c'haller beza e gortoz da welet kalz a vad o tont diouti, evit hon bro, mar galler dizoc'ha ganti. ●(1938) DIHU 321/44. obér treu ha ne gred ket éh es tu dehon de zisoh getè.

    (9) Disoc'h diouzh : sortir de.

    ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 118. Azé oè é caven en nerh requis eit dissoh doh ur glahar quen anquinus.

    (10) Disoc'hañ diouzh udb. =

    ●(1982) TKRH 105. da zisoc'hañ diouzh an eured e oa aet an daou bried nevez da bardonañ da Santez Anna Prad.

    (11) Guérir, s'en sortir.

    ●(1903) LZBg Du 268. mes hañni ne zisoh, dalbéh é varù en dén arlerh.

    (12) Aboutir.

    ●(1910) EGBT 136. dizouc'han, tr. «aboutir.» ●137. Sellet bugale, pelec'h e c'heller dizouc'han, pa chomer da laerez avalo e lec'h monet d'ar skol.

    (13) Disoc'h da benn : réussir, aller jusqu'au bout.

    ●(17--) TE 380. mar dissohamb de bèn, é ma de Zoué hemb quin en hun nès obligation ag er victoër.

    ●(1904) DBFV 59b. disohamb d'er pen ou bet er pen, tr. «allons jusqu'au bout.»

    (14) Cesser le travail.

    ●(1910) EGBT 158b. dizouc'han, tr. «cesser le travail (m. à m. enlever le soc).»

    II. V. tr.

    A. V. tr. d.

    (1) Finir.

    ●(1927) GERI.Ern 115. dizouc'ha, disoc'ha, v. a., tr. «finir, interrompre un travail, une conversation, etc.» ●(1935) BREI 392/stag 3. Goude, c'houi a zizoc'ho danvajer Janed an Tiskolkoz.

    (2) Répliquer à qqn.

    ●(1907) AVKA 99. Ar Farizianet a vlasfem. – Jesus a dizouc'h anhe.

    ►[au narrat. ind.]

    ●(1907) AVKA 196. Hypokritet ! a dizouc'has Jesus.

    (3) Mordre sur la portion d'un autre.

    ●(1927) GERI.Ern 111. disoc'h, disoc'hein, tr. «mordre sur la portion d'un autre.»

    (4) Sortir.

    ●(1804) RPF 77. Peèd e-zou bet el-cè é balance itré er marhue hac er vuhé, ha e-zou bet dré graice Doué dissouhet ag er h'clinhuet.

    B. V. tr. i. Disoc'h war ub. : répliquer vertement à qqn.

    ●(1931) GWAL 136-137/426. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Dizouc'ha : répliquer vertement (war u. b. : à quelqu'un).

  • disoc'hadur
    disoc'hadur

    m. Terrain foulé en terminant le sillon.

    ●(1927) GERI.Ern 112. disoc'hadur m., tr. «terrain foulé en terminant le sillon V[annetais].»

  • disoc'hañ
    disoc'hañ

    voir disoc'h .3

  • disoc'hiñ
    disoc'hiñ

    voir disoc'h .3

  • disoc'hor
    disoc'hor

    adj. Qui ne fait pas de bruit.

    ●(1867) MGK 37. he vugale dizoroc'h.

  • disocher
    disocher

    = (?).

    ●(1850) MOY 156. Ha tranchou disocher, ha nombr a bigellou.

  • disodañ
    disodañ

    voir disodiñ

  • disodellañ
    disodellañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Sortir de la voie charretière.

    ●(1931) VALL 701a. Sortir de la voie charretière, tr. «disodella.»

    (2) sens fig. Sortir de l'ornière habituelle.

    ●(1931) VALL 701a. fig. Sortir de l'ornière habituelle, tr. «disodella.»

    II. V. tr. d.

    (1) Faire sortir de la voie charretière.

    ●(1931) VALL 701a. faire sortir de la voie charretière, tr. «disodella.»

    (2) sens fig. Faire sortir de l'ornière habituelle.

    ●(1931) VALL 701a. fig. faire sortir de l'ornière habituelle, tr. «disodella.»

  • disodet
    disodet

    adj. Devenu sage.

    ●(1925) SFKH 7. disodet mat e oé bet ag er huéh ketan.

  • disodiñ / disodañ
    disodiñ / disodañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Déniaiser.

    ●(1732) GReg 266a. Deniaiser, tr. «Van[netois] disodeiñ. pr. disodet.»

    ●(1904) DBFV 59a. disodein, v.a., tr. «dénaisier.» ●(1907) VBFV.bf 16b. disodein, v. a., tr. «déniaiser.» ●(1926) FHAB Ebrel 131. Er skol laïk ar vugale a vezo dizodet.

    (2) Faire passer l'envie à qqn (de faire qqc.).

    ●(1906) HIVL 84. hui e hrei guellan ma helleet eit ou disodein de vonet d'inou.

    (3) Faire cesser l'amour chez qqn.

    ●(1957) DSGL 24. Betag en dé, plahig, ho poè men disodet.

    (4) Disodiñ ub. diouzh : faire cesser qqn de s'enticher (de qqn d'autre).

    ●(1912) FHAB Ebrel 100. d'am c'henvroiz (...) d'o dizodi dioc'h an oll saeou du a zo o veva divar o c'houst.

    (5) =

    ●(1904) DBFV 59a. disodein, v.a., tr. «dégourdir, désinfatuer.»

    II. V. intr.

    (1) Se déniaiser.

    ●(1732) GReg 266a. se deniaiser, tr. «Van[netois] disodeiñ. pr. disodet.»

    (2) S'assagir.

    ●(1924) FHAB Du 413. o lakaat er c'hloz da zizoda.

    III. V. pron. réfl. En em zisodiñ (eus udb.) : faire en sorte de cesser de s'adonner (à l'alcool, etc.).

    ●(1847) MDM 46. hag en em zizodid eus ar guin-ardant.

  • disogn
    disogn

    adj. Qui n'est pas soigné.

    ●(1917) LZBt Gouere 17. Al loden vrasan (...) a varv (...) rak re disoagn 'vent bet.

  • disol
    disol

    adj. (phycologie) Bezhin disol : goémon de houle.

    ●(1924) BILZbubr 46/1088. ar bejin troc'h ha dizol.

  • disolañs
    disolañs

    f. = (?) Insolence (?).

    ●(1727) HB 218. Nep seurt dishonestis ha nep seurt disolanç.

  • disolc'h
    disolc'h

    voir disgwalc'h

  • disolc'het
    disolc'het

    voir disgwalc'het

  • disolierañ
    disolierañ

    v. intr. Sortir du grenier.

    ●(1941) DIHU 364/347. pe zisuléran, é ma guen kann er mézeu.

  • disolit
    disolit

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn) Dissolu, libertin.

    ●(1499) Ca 65b. Dissolit. g. celui qui fouyt descole. ●(1612) Cnf.epist 11. vn buhez dissolut. ●(1621) Mc 100. assambleou dissolut.

    ●(1732) GReg 295a. Dissolu, uë. debauché malhonnête, tr. «Disolid. diçzolud.» ●572b. Libertin, ine, qui ne s'assujettit pas aux regles de bien vivre, qui est dans le libertinage, tr. «Van[netois] diçzolit.»

    ●(1896) HIS 59. En dud a Niniv e goéhou droug ar nehé, rag m'en dint disolit. ●(1896) HISger 2. Disolit, tr. «léger, libertin.» ●(1897) EST 57. Er bautred n'en dint bet jaméz disolitoh, tr. «Jamais les jeunes gens n'ont été plus dissolus.»

    ●(1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «léger, libertin, dissolu.» ●(1907) VBFV.bf 16b. disolit, adj., tr. «libertin, dissolu, dissipé.» ●(1922) EOVD 194. tud dirollet ha disolit.

    (2) (en plt d'un enfant) Dissipé.

    ●(1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «(enfant) dissipé ; insolent.» ●(1937) DIHU 310 Ebrel 245. Ha neoah n’em es groeit nitra disolit hiziù. ●(1968) LIMO 06/03. Ha guir pe geu é ?... D’em chonj é ma guir, rak disolit erhoalh é er vugalé a vreman.

    B. (en plt de qqc.)

    (1) (Paroles) dissolues.

    ●(1790) MG 327. discourieu dissolit en dud libertin.

    (2) (Vie) débauchée.

    ●(1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «(vie) débauchée.»

    (3) Insolite, extraordinaire.

    ●(c.1718) CHal.ms i. extraordinaire, tr. «extraordiner', dres en ordiner' disolit'.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Insolite, tr. «disolit.»

    ●(1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «insolite, extraordinaire.»

    (4) Insolent.

    ●(1904) DBFV 59b. disolit, adj., tr. «insolite, extraordinaire.» ●(1977) LIMO 06/08. Dihun e hras elsé tud en ti ha deit ind de ouied petra disolit e oé ér gegin ! ●(1983) LIMO 15/04. Ha cheleu eué doh muzikerion a bep sort hag a bep son deusto de lod kaer boud disolit erhoalh.

    II. Adv. Dissolument.

    ●(1904) DBFV 59b. disolit, adv., tr. «insolemment, d'une façon dissolue.»

  • disolitamant .1
    disolitamant .1

    adv. Dissolument.

    ●(1659) SCger 144a. disolutamant, tr. «dereglement.» ●(c.1718) CHal.ms i. Dissolument, tr. «disolitamant, hep reglen.»

    ●(1904) DBFV 59b. disolitamant, adv., tr. «insolemment, d'une façon dissolue (Ch. ms.).»

  • disolitamant .2
    disolitamant .2

    m. –où Dissolution (des mœurs).

    ●(c.1718) CHal.ms i. dereglément, tr. «disordr', disolitamant.» ●(1732) GReg 572b. Libertinage, tr. «Van[netois] diçzolitamant. pp. ëu.»

    ●(1904) DBFV 59b. disolitemant, m. pl. eu, tr. «libertinage.»

  • disolited
    disolited

    f. Dissolution (des mœurs).

    ●(1732) GReg 295a. Dissolution, débauche, tr. «Diçzoludded. p. diçzoluddedou.»

  • disolitiñ
    disolitiñ

    v. intr. Libertiner.

    ●(1732) GReg 572b. Devenir libertin, tr. «Van[netois] diçzoliteiñ.»

  • disolvañs
    disolvañs

    f. Solution.

    ●(1732) GReg 295a. Dissolution, destruction, tr. «Diçzolvançz.»

    ●(1834) SIM 132-133. en un dissolvanç chlorur-raz.

  • disolvet
    disolvet

    adj. Dissous.

    ●(1732) GReg 295a. Dissous, oute, part., tr. «diçzolvet.»

  • disolviñ
    disolviñ

    v. tr. d. Dissoudre.

    ●(1732) GReg 295a. Dissoudre, reduire un corps en plusieurs menuës parties, tr. «Diçzolvi. pr. diçzolvet.»

  • dison
    dison

    adj.

    I. Adj. Silencieux.

    ●(14--) Jer.ms 94. Trompyllou presant arandon / Yy oll dyson ha cleronnou, tr. «Des trompettes, présentement, vite, / Eux tous silencieux, et des clairons.»

    ●(1732) GReg 640b. Ne dire mot, tr. «Beza dison.» ●Ne dire mot d'une chose, tr. «Beza dison var un dra.» ●876a. Il n'a sonné mot, tr. «Disonn eo chommet.» ●Qui ne sonne mot, qui ne dit rien, tr. «Disonn.»

    ●(1962) EGRH I 64. dison a., tr. « sans bruit. »

    II. Adv.

    (1) Silencieusement, sans rien dire.

    ●(1530) Pm 56. Hac ez duiz aman hep dale tam / Doz guelet dison ytron mam, tr. «Et je vins ici sans point tarder / Pour vous voir, sans bruit, Dame mère.» ●66. hon ytron / En he campr hep si ent (variante : en) dison / A pede doe, tr. «notre Dame, / Dans sa chambre, sans doute, tranquillement, / Priait Dieu.» ●(1580) G 462-463. Reyf dan Ylis dyson lyes donesonou / A ryf aes, tr. «Donner à l'Eglise, sans bruit, beaucoup de présents, / Je le ferai aisément.» ●(1650) Nlou 467. Requetomp heman, hep ehan damany. / Entromp pobl Breton, dison don pardony, tr. «Prions fermement celui-ci, sans cesse, / parmi nous, gens de Bretagne, de nous pardonner sans bruit.»

    ●(1829) CNG 134. Disson é has béed en andret.

    ●(1904) DBFV 59b. disonik, adv., tr. «doucement, sans bruit.»

    (2) À voix basse.

    ●(1790) MG 7. ha laret dissonniq er péh e larein a voéh ihuel.

    ●(1904) DBFV 59b. disonik, adv., tr. «tout bas, à voix basse.» ●(1934) DIHU 273/48. Er holonel, disonik, e lar kenevo d'en hani tremenet. ●(1934) BRUS 100. A voix basse, tr. «disonik.»

  • disonant
    disonant

    adj. Déréglé.

    ●(1575) M 3471-3473. an meuell (…) / A drouc fæson ha moeson dissonant, tr. «le valet / de mauvaises mœurs et de conduite fâcheuse.»

  • disoniñ
    disoniñ

    v. intr. Ne pas faire de bruit.

    ●(1580) G 1184. Hac eval lazron disonomp, tr. «Et comme des voleurs ne faisons aucun bruit.»

  • disoñj .1
    disoñj .1

    adj. Qui n'est pas ivre.

    ●(1790) MG 31. Me moès (...) n'en dai quet accourcét d'em gùélet é retourn dichonge d'er guær d'er Sul.

    ●(1904) DBFV 49a. dichonj, adj., tr. «qui n'est plus ivre.» ●(1934) BRUS 91. A jeûn, tr. «dichonj (sans boisson).» ●(1937) DIHU 310/254. Hag er re dichonj, é sellet dohtè, e hoarh a végad. ●golo xi. dichonj : à jeun (boisson).

  • disoñj .2
    disoñj .2

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Oublieux.

    ●(1732) GReg 269b. Dépourvû de memoire, qui ne se souvient point, tr. «Disonch.» ●613a. N'avoir point de mémoire, tr. «beza disonch.»

    ●(1806) JOS 10. Da veza bet quen disounch a quen dianaoudec. ●(1862) JKS 242. Disonj int anezhi. ●(1883) SAQ I 28. kristenien dizounj ha digourach. ●(1889) SFA 204. denig paour ha dizonj.

    ●(1904) DBFV 49a. dichonj, adj., tr. «oublieux, qui ne pense pas, distrait, inconsidéré.» ●(1922) EOVD 80. perak é onn mé ken dichonj én hou kever ? ●(1957) AMAH 198. un oristal disoñj-dreist.

    (2) Disoñj a, eus : qui ne pense pas à.

    ●(1857) HTB 76. hag en em welont, dibrepar, oblijet da digemer ar maro a behini a oant ar muia disonj. ●78. o veva disonj euz ar maro.

    (3) Distrait, inattentif.

    ●(1872) ROU 88b. Inattentif, tr. «dizonj.» ●(1890) MOA 127b. Non attentif, dans ses prières, tr. «dizonj enn he bedennou.» ●(1894) BUZmornik 226. pedennou hirr great gant eur spered dizonj.

    II. Adv.

    (1) Sans faire attention, étourdiment.

    ●(1790) ISmar111. er péhedeu e rér ésprès, dichonge caër.

    ●(1908) PIGO II 32. Respont a ris ken dizonj ha tra.

    (2) Sans qu'on s'y attende, par surprise.

    ●(1857) HTB 157. Ar maro a deu en eun taol berr ha disonj.

    ●(1907) AVKA 319. Setu ekeit ha ma oa ar gwrage santel o vont da Jerusalem da geloi d'an deskibien ar pez ho devoa gwelet, setu disonj, Jesus dirak he. ●(1908) PIGO II 169. Ken prim ha ken dizonj e oa c'hoarvezet an tôl, ma chomas an tri zoudard, evel ma ve lavaret, o geno gante war c'houec'h eur. ●(1935) ANTO 45. An noz a'n em gavas disoñj-a-walc'h warnoun.

    (3) Loc. adv. Dre zisoñj : par inadvertance.

    ●(1870) FHB 263/15a. Eun dervez, dre zisonch, e leac'h eur pez daou vennek, e taolas e tog ar paour dall eul loiz aour a zaou-ugent lur.

  • disoñj .3
    disoñj .3

    m.

    (1) Oubli.

    ●(1659) SCger 86b. oubliance, tr. «disonch.»

    ●(1824) BAM 331. an disonch eus a Zoue a so un or digor da bep seurt crimou. ●333. ar re n'o deus quet a sonch anezàn a vev en un disonch bras. ●(1872) ROU 88b. Inadvertance, tr. «Dizonj.» ●(1880) SAB 240. An dizonj eus ar baradoz.

    ●(1904) DBFV 49a. dichonj, m., tr. «absence d'esprit, distraction, oubli.»

    (2) Imprudence.

    ●(1659) SCger 69a. imprudence, tr. «disonch.»

  • disoñjal / disoñjiñ
    disoñjal / disoñjiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) S'oublier.

    ●(1910) MAKE 88. Moumoutik a zizonje a-wechou betek mont da ober eun droïg etouez melchon gwenn an aotrou Furzod. ●89. Katellig a zizonjas adarre da gousket.

    (2) Cuver, dessouler.

    ●(1904) DBFV 49a. dichonjein, v. n., tr. «cuver son vin.»

    II. V. tr.

    A. V. tr. d.

    (1) Oublier.

    ●(1659) SCger 86b. oublier, tr. «disongeal.»

    ●(1877) BSA 179. Santes Anna a anaveze re vad he deveriou a vam evit disonjal nicun anezho.

    ●(1911) BUAZperrot 153. ha setu ar pez a zizonjer marteze re alies.

    (2) [devant un v.] Oublier de.

    ●(1910) MAKE 82. en eur vont er meaz e tizonjas alc'houeza an nor war e lerc'h.

    (3) Désenivrer.

    ●(c.1718) CHal.ms i. cuuer son vin, tr. «cousquet e vin uin, tremen' e üin, dichongein, diueüein.» ●desenyurer, tr. «dichongein, diueaoüein, diueüein.»

    ●(1904) DBFV 49a. dichonjein, v. a., tr. «désenivrer.»

    B. V. tr. i.

    (1) Disoñjal war udb. : oublier qqc.

    ●(1906) KANngalon Eost 192. Hag arabad eo tizonjal var gement-ze. ●(1908) KMAF 47. arabad d'in dizonjal warnan [kornad-butun].

    (2) Disoñjal diouzh, eus ub., udb. : oublier, ne plus penser à qqn, qqc.

    ●(1900) MSJO 154. Ha pa deufe ho mam da ankounac'hat ac'hanoc'h, me ne zizonjin ket diouzoc'h. ●(1906) KANngalon C'hwevrer 30. Evelse e teskint abred e ranker gourin er bed ma hag e tizonjint euz ho flijadur. ●30-31. beteg dizonjal peb unan euz he vad he unan evit plijout da Zoue. ●(1906) KANngalon Mezheven 128. ne zizonjint ket evit an dra-ze euz a Zoue. ●(1936) ONEN 52. Evuruzamant evit Onenn Pennaroz he zad a zizoñj buan diouz e verc'h evit soñjal en e chatal.

  • disoñjamant
    disoñjamant

    m. –où =

    ●(1824) BAM 199. an disongeamant-se ne noas quet d'hor pedennou. ●211. ez ê ret gouzout e teu an disonchamanchou en hor speret pe dre hor faut, pe dre ar valiç eus an diaoul.

  • disoñjegezh
    disoñjegezh

    f. Diversion de l'esprit, distraction.

    ●(1911) BUAZperrot 103. An dizonjegez a vir ouz an den da vont var well (...) Al louzou ouz an dizonjegez eo da genta ar beden.

  • disoñjet .1
    disoñjet .1

    adj. Bezañ disoñjet : avoir oublié.

    ●(1923) KNOL 310. Dizounjet out 'ta, kemener ?

  • disoñjet .2
    disoñjet .2

    adj. Dessoûlé.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Il n'est plus yure il est desennyuré, tr. «dichonget é, diueaoüet diueaü diueüet.»

    ●(1904) DBFV 49a. dichonjet é, tr. «il n'est plus ivre (Ch. ms.).»

  • disoñjiñ
    disoñjiñ

    voir disoñjal

  • disoñjus
    disoñjus

    adj. Distrait, rêveur.

    ●(1904) DBFV 49a. dichonjus, adj., tr. «distrait, rêveur.»

  • disonn
    disonn

    adj. Qui n'est pas d'aplomb.

    ●(1931) VALL 29b. qui n'est pas d'aplomb, tr. «disounn.»

  • disonnet
    disonnet

    adj. Dégelé.

    ●(1977) PBDZ 763. (Douarnenez) disonnet, tr. «réchauffé (en parlant de quelque chose raidi par le froid).»

  • disont
    disont

    adj. Insondable.

    ●(1962) EGRH I 64. disont a., tr. « sans fond, insondable. »

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...