Devri

Recherche 'm...' : 3749 mots trouvés

Page 29 : de meinet (1401) à melc_hwed-krogilhennet (1450) :
  • meinet
    meinet

    adj. Empierré.

    ●(1903) MBJJ 17. tremen dre hencho meinet fall.

  • meinglas
    meinglas

    coll. Ardoises.

    ●(1744) L'Arm 16b. Ardoise, tr. «Meinglass.»

    ●(1970) GSBG 341. (Groe) meinglas, tr. «ardoises.»

  • meinglazenn
    meinglazenn

    f. Ardoise.

    ●(1744) L'Arm 16b. Ardoise, tr. «Meinglasenn. f.»

    ●(1970) GSBG 341. (Groe) ur veinglazenn, tr. «une ardoise.»

  • meishaat
    meishaat

    v. intr. Devenir humide, s'adoucir.

    ●(1919) DBFVsup 48b. meihat, tr. «devenir humide, s'adoucir.»

  • meitour
    meitour

    voir metaer

  • meitui
    meitui

    interj. Cri pour écarter les vaches.

    ●(1829) CNG 140. Meittui boélen, bouid er bleidi, / Bouid er piguet, bouid er breinni. Bouid el luhern, bouid er varh-vran. (...) Beittu, baillen, lon divergond.

    ●(1905) KDBA 14. Beitu, Lé-Du ! Gorteit un tammig, é han d'hou tigas endro dumen. ●(1916) KZVr 187 - 01/10/16. Boeit ! boeit duman ! cri pour écarter les vaches, Coadout. boit, boitu ! même sens, Tréguier. ●(1927) GERI.Ern 57. boit ! boitu ! tr. «int. pour écarter les vaches.» ●(1974) YABA 14.09. Beite, cri familier pour faire aller les vaches. ●(1982) LIMO 23 avril. Beite pe beitu eid o lakad de voned araog, pe de bellad ag ur lèh bennag. ●Beitu, tr. «pour les chasser [les vaches].»

  • meiz / mez
    meiz / mez

    m.

    I.

    (1) Faculté de pouvoir, capacité.

    ●(1530) Pm 243d-f (Mab Den). Pan vizy sygur mailluret / Ne vezo mez pez az guezret / Ha quent monet daembreder, tr. DGVB « quand tu seras certes entouré d'un linceul, ne sera pouvoir (capacité), chose de ton action d'auparavant aller à méditer » ●250f (Mab Den). A huen eno nez vezo mez, tr. DGVB 252a « Sur le dos là ne te sera pouvoir (une fois mort tu ne pourras plus rien) »

    (2) Faculté de comprendre, intelligence, réflexion, connaissance.

    ●(1872) ROU 89b. Ar vudezic keaz, ha n'eo nemet seiz vloaz, e d-euz meis, a gass ar zaout, tr. «Cette pauvre petite muette de 7ans a de l'intelligence, conduit les vaches.» ●Mar em bize bet meis avoalc'h neuze, n'em bize ket great an dra-ze, tr. «si j'avais eu alors assez d'intelligence, je n'eus pas fait cela.» ●(1890) MOA 309a. Si j'avais eu alors assez d'intelligence, je n'eusse pas fait cela, tr. «mar em bije-me bet meiz aoualc'h, neuze, n'em bije ket great ann dra-ze.» ●463b. Sentiment (…) Intelligence, souvenir, tr. «meiz (en latin, mens).»

    ●(1914) MNOTes 292. Mil. ms. a « meïs ou meiz, s. m. sans pl. connaissance (syn. anaoudegez) pemp miz oad eo hepken va map bihan-me, en deus meiz dija, mon petit fils, âgé de cinq mois seulement, a déjà sa connaissance, paroles d'une femme de Kerhuon (Guipavas) Finistère. (…). ●Meiz a zo d'ezañ, il a une certaine réflexion ; meiz a deu d'ezañ il se rend compte. ●(1922) KAAG 44. Ar vugale, dre ma teu skiant ha meiz d'ezho.

    (3) Attention.

    ●(1932) GUTO 4. hi e sellas get mé dohti.

    II. [en locution]

    (1) Kaout meiz ouzh ub. : connaître qqn.

    ●(1910) MAKE 6. eun tammig meiz, eun tammig anaoudegez am eus ouzoc'h.

    (2) Kaout meiz ouzh udb. : être conscient de qqc.

    ●(1872) ROU 89b. Epad un anter-eur goude ma vez bet semplet, evel-se, ne devez meis eus netra, tr. «pendant une demi-heure après ces défaillances, elle n'a l'intelligence, le sentiment de rien (Corn[ouaille]).» ●(1890) MOA 308b-309a. Pendant une demi-heure après ces défaillances elle n'a l'intelligence (le sentiment) de rien, tr. «epad eunn hanter-heur, goude ma vez bet semplet evel-se, ne devez meiz euz netra.»

    ●(1914) MNOTes 292. A Ouessant n'en deus meiz ébét il est inconscient, soit par défaut d'intelligence, soit par privation de sentiment (M. Cuillandre).

    (3) Teurel meiz/mez da, ouzh : faire attention à, observer.

    ●(1767) ISpour 427. Int e zeli turul mé de pep tra. ●(1787) BI 47. Sel-mui ma taullai-mé dehou, mui enn er havai d'é chonge. ●(1790) MG 165. en dud e daul mé de guemènt-ce. ●(c.1718) CHal.ms ii. J'ai pris garde a vne chose, tr. «memés taulet mé d'un dra, memés eüehet doh un dra.»

    ●(1849) LLB 285-286. Hi (…) E daul mé d'é gonzeu. ●(1855) BDE 710. pihue e daul mi de me fatianted ? ●(1861) BSJ 79. Hur salvér, un tamic benac goudé, e daulas mi hoah de zeu vrér aral. ●177. a pe daulas mi d'ur vostad tud en hélié. ●(1895) FOV 263. Eit turel min d'en dent, eit gout mà'n dint réaüet, tr. «on regarde si les dents ne seraient pas gâtées.»

    ●(1907) VBFV.bf 51a. turel mé de ou doh, tr. «faire attention à.»

    (4) Lakaat meiz/mez a, rak : prendre garde de.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. prennés garde de tomber, tr. «laquet mé laquet eüeh a goüehel, rac coüehel.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Surueiller, tr. «lacat me, lacat eüeh, eüehat spial.»

    (5) Lakaat meiz/mez ouzh : prendre garde à.

    ●(1744) L'Arm 169b. A-huêrço enn toque bordétt, / D'é Bêrson enn-dèss commandétt ; / Ha laqueitt-mé doh er séyenn, / Mena sennte d'hi Gorhiaimenn.

    (6) Kentoc’h meiz/mez : à plus forte raison.

    ●(c.1718) CHal.ms II & iii. a plus forte raison, tr. «quentoh me.»

    (7) Derc’hel meiz/mez ouzh ub. : tenir tête à qqn.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Il uous tiendra fort bien teste, tr. «derhel arei me doh eh.»

    (8) Dont d'e veiz, dont e veiz da ub., en ub. : reprendre connaissance.

    ●(1931) VALL 630b. prendre, reprendre une conscience claire, tr. «dont d'e veiz, dont e veiz ennañ.» ●649b. reprendre ses sens, tr. «dont e veiz ennañ.» ●658a. revenir à soi, tr. «dont d'e veiz, dont e veiz ennañ (d'après V[annetais].» ●(1931) VALLaddenda 807a. reprendre connaissance, tr. «dont e veiz d'ezañ d'après V[annetais].» ●(1942) VALLsup 38a. Reprendre connaissance, tr. «dont d'e veiz d'après V[annetais].»

    (9) Hep (nep) mez : sans (aucun) doute.

    ●(1530) Pm 18d (Tremenuan). Hac eno ez vech hep nep mez, tr. «Et là vous serez sans aucun doute.» ●103d (Tremenuan). Hac eno hep mez badezet, tr. «Et là sans doute (il fut) baptisé.» ●269 (Mab Den). Pan duy hep mez oll da golo, tr. « Quand viendra sans doute pour tout couvrir »

  • meizad
    meizad

    m. –où Compréhension.

    ●(1931) VALL 139a. Compréhension, tr. «meizad m.»

  • meizadur
    meizadur

    m. –ioù Compréhension.

    ●(1931) VALL 139a. Compréhension, tr. «meizadur m.»

  • meizañ / meizout
    meizañ / meizout

    v.

    (1) Réfléchir pour comprendre.

    ●(1931) VALL 139a. Comprendre, tr. «meiza («réfléchir» pour comprendre).»

    (2) Comprendre, penser.

    ●(1931) VALL 139a. Comprendre, tr. «meizout (simplement «penser»).»

    II. V. tr. i. Meizañ ouzh : regarder.

    ●(1914) MNOTes 292. meiza, meizout ouz, regarder, en basse Corn. (M. Croq).

  • meizell
    meizell

    f. –ed (argot de Morlaix) Fille.

    ●(1912) KZVr 419 - 07/04/12. Eur veizel – eur plac'h. Eur veizel jeun – eur plac'h yaouank.

  • meizerezh
    meizerezh

    m. Faculté de compréhension.

    ●(1931) VALL 139a. Compréhension, tr. «meizerez (la faculté) m.»

  • meizh
    meizh

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Doux.

    ●(1880) SAB 144. dous eveldoc'h-hui, meiz ac humbl a galon : Mitis et humilis corde.

    (2) Doux, souple, fin au toucher.

    ●(1880) SAB 253. glazennou boug, cunv, meiz.

    ●(1914) MNOTes 292. Un exemplaire de Roudaut, que M. Vallée a bien voulu me communiquer, a ces notes manuscrites, dont je ne connais pas l'auteur : « Mitis meiz (dont le poil est doux au toucher. Comis. Kerl. S. P. » ; « Meiz evel un oanic Kerl. P. » ; ceci doit être différent (cf. v. fr. amaisier adoucir, pacifier, Romania, XLII, 371 ?). ●(1942) VALLsup 89b. (Drap, tissu) grossier, tr. «tuzumok (le contraire de meiz souple et fin.»

    (3) Mou.

    ●(1919) DBFVsup 48b. meih, meh, adj., tr. «mou.»

    (4) Humide.

    ●(1919) DBFVsup 48b. meih, meh, adj., tr. «humide.»

    (5) Fade, saumâtre.

    ●(1919) DBFVsup 48b. meih, meh, adj., tr. «à Carnac, Pn. fade, saumâtre.» ●(1934) BRUS 126. Fade, tr. «meih.»

  • meizidigezh
    meizidigezh

    f. Faculté de compréhension.

    ●(1931) VALL 139a. Compréhension de, tr. «meizidigez f.»

  • meizout
    meizout

    voir meizañ

  • mekaat
    mekaat

    v. tr. d. Endommager.

    ●(1927) GERI.Ern 383. mekaat T[regor], v. a., tr. «Endommager.» ●(1931) VALL 255b. Endommager, tr. «mekaat T[régor].»

  • mekanik
    mekanik

    m. –où

    (1) Mécanique.

    ●(1499) Ca 133b. Mecanic. g. mecanique.

    (2) Machine.

    ●(1866) FHB 100/380b. ag ar mekanik a ya en dro sûl-voel-pemdez.

    ●(1914) BOBL 17 janvier 474/1e. ar mekanik da vedi ha da endramm. ●(1923) ADML 64. Achu oa ar mekanik. ●petra oa e vekanik. ●(1954) LLMM 42/12. Manet eo war lein e gein da selaou e galon baour o talmiñ gant trouz ur mekanik ha zoken ul labouradeg a-bezh.

    (3) Frein.

    ●(1934) BRUS 280. Le frein, tr. «er mikanig.» ●(1955) STBJ 85. goude beza stardet yac'h mekanik pe starderez ar c'harr. ●(1957) ADBr lxiv 4/473. (An Ospital-Kammfroud) Mekanik : n. m. du français «mécanique». – Selon qu'il désigne une machine (eur stal mekanikou) ou le frein d'une charrette, le mot est accentué sur la dernière ou sur la deuxième syllabe.

    (4) =

    ●(1911) ADBr xxvii 96. rodow hag e labourè dré vikanék.

    (5) Journée de battage.

    ●(1944) EURW I 24. Ar «mekanik» a veze graet eus an dournerez, hag eus an devez-dourna war eun dro.

    (6) Moteur.

    ●(1970) BHAF 21. eun teir-gwern a fizie hoaz muioh en e oueliou eged en e vikinik trouzus ha debrer glaou.

  • mekanik-dornañ
    mekanik-dornañ

    m. Batteuse.

    ●(1906) BOBL 21 juillet 96/3e. Ar mekanikou-dorna a gomanz stankaat ive e-touez an dud.

    ►absol.

    ●(1907) VBFV.bf 51b. mékanik, m. pl. eu, tr. «machine à battre.» ●(1934) BRUS 272. Une batteuse mécanique, tr. «ur mikanig de zornein.» ●(1942) HERV 54. Ar vekanikerien a oa gant o lein (...) dizale ec'h errufe ar mekanik el leur amañ. ●(1968) BAHE 58/24. mikinikoù da zornañ . ●(1970) BHAF 103. e talhe e dud eur mekanik-lin. ●347. eur mikinig-lin tostig d'Ar Roh.

  • mekanikañ
    mekanikañ

    v. intr. (agriculture) Battre (la moisson).

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1942) HERV 52. Deut oa amzer denn ar mekanika.

  • mekaniker
    mekaniker

    m. –ion

    (1) Mécanicien.

    ●(1907) BOBL 23 novembre 165/3a. Ar mekaniker en devoa gwelet an darvoud. ●(1915) KZVr 125 - 25/07/15. an aotrou Nicolas, mekaniker. ●(1931) VALL 456a. Mécanicien, tr. «mekaniker pl. ien.»

    (2) (grade de marine) Mestr-mekaniker : maître mécanicien.

    ●(1933) OALD 45/197. mestr-mekaniker war vor.

    (3) (grade de marine) Pevare-mestr-mekaniker : quartier-maître-mécanicien.

    ●(1941) ARVR 2/3a. pevare-mestr mekaniker e bourz al lestr-splujer «Sfax».

    (4) (agriculture) Batteur.

    ●(1942) HERV 54. Ar vekanikerien a oa gant o lein (...) dizale ec’h errufe ar mekanik el leur amañ.

  • mekanikerezh
    mekanikerezh

    m. Mécanique.

    ●(1910) MBJL 61. Ar c'honverz eo pinvidigez Bro-Zôz hag ive ar vekanikerez.

  • mekener
    mekener

    m. –ioù Gond.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Cette porte ne Ioüe pas librement sur ses gons, tr. «en or ma n'endaquet cäer ar hé gonteu ar he mequerinuieu, ar he muduruneu.» ●(1744) L'Arm 287. Pivot ou Torillon d'une porte cochère [Celui qui est au haut de la porte], sur lequel elle porte & il tourne avec elle, tr. «Mequenérr.. rieu m.»

    ●(1934) BRUS 241. Le gond d'une porte, tr. «er mekenér –ieu.» ●(1939) KOLM 46. en norieu e dro ar ou mekenérieu. ●(1988) TIEZ II 93. la plupart des maisons rurales sont fermées par une porte évidemment en bois mais d'une conception relativement simple. Le montant unique est aussi l'axe de rotation ; à son extrémité inférieure il est taillé en sifflet (eur begina) pour pouvoir tourner dans la cupule d'une pierre plate (ar votez) placée immédiatement en arrière du seuil.

  • meksikat
    meksikat

    adj. Mexicain.

    ●(1938) FHAB Genver 4. Eur beleg meksikad. ●5. an eskibien meksikat.

  • mel .1
    mel .1

    m.

    I.

    (1) Miel.

    ●(1499) Ca 21a. Beuurag a guin ha mel. g. beuurage de vin et de miel. ●134a. Mel. g. miel. ●(1557) B I 266. Da dibriff del ha mel quelyen, tr. «je mangerai des feuilles et du miel d'abeille.»

    ●(1659) SCger 79b. miel, tr. «mèl.» ●159a. mel, tr. «miel.» ●(1732) GReg 624a. Miel, tr. «Mèl. Van[netois] meel. mil.» ●Miel sauvage, tr. «Mèl goëz.

    ●(1849) LLB 624. Freh dous avel er mél. ●2117. Er mél avel se groeit e zou hanwet mél guerh. ●(1856) VNA 27. du Miel, tr. «Mél.»

    ●(1906) GWEN 21. eun neubeut loaiadou mel tano.

    (2) sens fig. Merde.

    ●(1803) MQG 10. Mar grit en ho praguez mel a fors da c'hoarzin.

    ●(1935) DIHU 288/279. Ia pé mèl !

    (3) fam. Marc'h-mel : vantard.

    ●(1931) VALL 772b. Vantard, tr. «marc'h-mel fam.»

    (4) Reiñ mel da ub. : flatter qqn.

    ●(1907) VBFV.fb 44a. flatter, tr. «rein mel.»

    (5) Kelien-mel : mouches à miel, abeilles.

    ●(1633) Nom 47b. Apis : mouche à miel : guennanen, quelyen mel.

    II.

    (1) (Dous, c'hwek) evel ar mel : très doux...

    ●(1727) HB 593. Ar sonch ac’hanoc’h hac ar guel / A so douçoc’h eguet ar mel. ●(1732) GReg 333a. Doux comme le miel, tr. G. Rostrenenn «qer douçz evel ar mèl.»

    ●(1849) LLB 624 (G) J. Gwilhom. Freh dous avel er mél hag en ivaj huekan. ●805. Ged chistr dous èl er mél ha ged kesten pared. ●(1863) GBI I 426. 'Wit monet gant-han d'ar sellier / Da danva gwinn douss 'vel ar mel, tr. F.-V. an Uhel «...du vin doux comme le miel.» ●(1868) GBI II 36 (T). Deut ganen, Izabell, d'ar sellier, / Da danva gwinn ken dous ha mel, tr. F.-V. an Uhel «...du vin aussi doux que le miel.» ●(1871) SBI I 134. He muzellou a zo douz evel ar mel pur, tr. F.-V. an Uhel «ses levres sont douces comme le miel pur.»

    ●(1910) MAKE 79 E. Crocq. Pebeuz liou ! pebeuz c'houez ! ha pebeuz blaz 'ta ! ‑ «Dous egiz mel ! ●(1923) KNOL 310 (L) K. Jezegou. Teuzi a rea war e deod, c'houek evel ar mel. ●(1925) BUAZmadeg 826 (L) Y.-M. Madec. Eun dimezel a renk huel, dous-mel da velet. ●(1929) EMPA 6 (T) *Paotr Juluen. Ha karget a bep seurt freuz dousoc'h eget ar mel d'ar genou !

    (2) Teuziñ evel mel er genou : être très tendre, fondant (prlt de nourriture).

    ●(1964) BRUD 18/27 (L) *Mab an Dig. Ar re-ze [stripou] a deuze evel mel er genou.

    (3) Reiñ mel da lipat : flatter qqun.

    ●(1912) MELU XI 205. Rei mel da lipat, tr. E. Ernault «Donner du miel à lécher, flatter quelqu'un.»

    (4) Reiñ mel (gant ar blatenn, gant al loa-bod) : louer, donner des louanges.

    ●(1732) GReg 584b. Louer, donner des louanges, tr. G. Rostrenenn «Rei mel da ur re.»

    ●(1890) MOA 326 (L). Louer q.q. en sa présence, tr. J. Moal «rei mel da u.b.» ●18--) PEN 91/212. Pa vin me en hostaliri en daou pe tri c'hamarad / Viche roët kalz a mel dime pa diguissin boutaillad.

    ●(1900) KRL 25 (Ku-Sant Trifin). Rei mel gand ar blaten, tr. «Flatter, casser l'encensoir sur la figure.» ●(1910) MBJL 181 (T) L. le Clerc. Evelse eo rei mel, kwita ? Skei mel zoken eo a ra an Otro Asquith, ha c'hoaz e sko koste. ●(1912) MELU XI 268. Rei meil, tr. E. Ernault «Donner du miel = louer (Haute-Cornouaille, ab[bé] Besco.» ●(1935) ANTO 81 (T) *Paotr Juluen. An Aotrou Person a c'hoantaas 'ta rei eun tammig mel d'e barrozianiz. ●(1978) PBPP 2.2/369 (T-Plougouskant). Reiñ mel, tr. J. le Du flatter /lit. donner du miel/» ●(1985) PBBO 128 Botoa. 'Po ket 'met reiñ mel dezhañ, tr. H. Ll. Humphreys «vous n'aurez qu'à le flatter.»

    (5) Teurel mel gant ub. : donner des louanges à qqun.

    ●(1937) DIHU 307/201 (G.) L. Herrieu. Ne jaoj ket sellet kement lévr brehonek e vollér, èl ur penobér. Rè déchet omb de durel mél get en ol, hep mol erbet, é sigur diskoein éh omb unañnet mat  !

    (6) Kas e vel da foar sant Laorañs :

    ●(1912) MELU XI 268 (Ku-Laruen). Kaset ho meil da foar Sant-Loranz. Portez votre miel à la foire de saint-Laurent, se dit aux flatteurs (Lanrivain.)

    (7) Emañ ar mel hag ar c'hoar gantañ : chacun fait des éloges de lui.

    ●(1912) MELU XI 268 (Ku). Ema ar meil hag ar c'hoer gantan, tr. E. Ernault «Le miel et la cire sont avec lui = chacun fait des éloges de lui. (Haute-Cornouaille, ab[bé] Besco.»

    (8) Debriñ mel : se vanter.

    ●(1912) MELU XI 268 (Ku). Debro meil, tr. E. Ernault «manger du miel, se vanter. (Haute-Cornouaille, ab[bé] Besco.)» ●(1985) PBBO 128 (Ku) Botoa. Debriñ mel, tr. «se vanter.»

    (9) Bezañ mel ha sukr war un dro :

    ●(1928) FHAB Gwengolo 321. Me n'oun ket evit beza war eun dro mel ha sukr ha ne gredan ket zoken e talvesfe ar boan da eun den beza evelse !

    (10) Mel ouzh ar mogerioù : (tomber) des alouettes rôties.

    ●(1912) CHEG 7 (L) K. ar Prat. O kredi e kavot mel da lipat ouz ar mogeriou. ●(1931) VALL 20. Il tombera des alouettes rôties, tr. F. Vallée «e tivero mél eus ar mogeriou.»

    (11) N'ober na koar na mel : voir koar.

    (12) Reiñ gwinegr war-lerc'h mel : voir gwinegr.

  • mel .2
    mel .2

    m.

    I. (anatomie)

    (1) Moelle.

    ●(1633) Nom 14a. Medulla : mouëlle : an mel an esquern.

    ●(1659) SCger 159a. mel ascorn, tr. «moelle de l'os.» ●(1732) GReg 630a. Moele, la moële des os, tr. «Mèl. mèl asqorn.» ●La moële lui boüillira dans les os, tr. «Birvi a rayo ar mèl èn e æsqern.» ●(1790) PEdenneu 193. ér mél a me ésquern. ●(17--) EN 2819. quen a lamb ar mel a esquern edif vorsed, tr. «au point que la moelle jaillit des os de ses cuisses.»

    ●(1906) HIVL 158. ér mél ag é liùen-gein. (…) ne oé ér mél eskern droug erbet.

    (2) Cervelle.

    ●(1787) PT 83. Coronet guet er spèrn zo plantet bèt er mél.

    ●(1818) HJC 353-354. bèd er mèl à i ben. ●(1829) CNG 105. E bèn gronnet a zrein bet er mél plantet. ●(1867) BSSo 19. er mél ag é bèn.

    ●(1906) HPSA 54. dakorein e hré memb er mél dré er gouli. ●(1925) DIHU 166/255. dizoleit mél é ben.

    II. (botanique) Sève.

    ●(1633) Nom 15a. Succus : suc, seue : an mel, me (lire : pe) an ius.

    ●(1732) GReg 863b. Seve, suc ou graisse de la terre qui de la racine des plantes & des arbres monte jusqu'au extremitez deux fois l'an, en Mars, & en Août, tr. «H[aute] Cor[ouaille] mèl. Van[netois] meel.»

    III. Bezañ ... betek mel e eskern : être… de bout en bout, complètement.

    ●(1909) NOAR v *J. Dirlem-Ar-Braz. Breizad eo betek mel e eskern ha kristen betek goueled e ene. ●(1909) NOAR 141 (L) K. ar Prat. Ar glao o veza deuet da goueza evel ma ra e Breiz-Izel, munut, stagus, hor sent, trempet bete mel o eskern a jomas a-zav er geriadenn. ●(1926) FHAB Kerzu 442 (T) E. ar Moal. Er skol laïk eo red kaout mistri hag a vo laïk, ha laïk betek mel o eskern, betek beza digristen...

  • mel-eskern
    mel-eskern

    m. Moelle.

    ●(1906) HIVL 158. ne oé ér mél eskern droug erbet.

  • Mêl-Karaez
    Mêl-Karaez

    n. de l. Maël-Carhaix.

    (1) Mêl-Karaez.

    ●(1842) OLLI 625. Glac’har un intanv yaouanq, deus Mael-Keraès, en occasion deus maro he bried, aruet en 19 a Ebrel er bloa 1842. ●(1866) FHB 51/404b. Locarn a zo eur barres euz a ganton Maël-Carhes, e escopti Sant-Briec.

    ●(1933) BREI 323/2d. person Maël-Keraez.

    (2) (blasons populaires) Voir Fisel, moc'h.

  • melaat
    melaat

    v. Emmièler.

    ●(1659) SCger 49a. emmieler, tr. «melaat.»

  • melac'h
    melac'h

    m. Endroit abondant en algues, zone de coupe du goémon.

    ●(1909) FHAB Mae 137. Araog ne vez echu an dolz e vez bet lammou pell a vez ; ar mor a zo huel var ar melach (2) (lire : melac'h). ●(2) Melac'h : grand espace, relativement uni, couvert de goémon et que l'on ne peut atteindre qu'à marée basse. ●(1960) GOGO 203. dans le Bro bagan (…) Un grand espace abondant en goémon est appelé melač (melac'h). ●224. Dès que le râteau est chargé de goémon, on le tire vers le sec, très rapidement, pour revenir vers le «melac'h» le plus tôt possible. ●(1987) GOEM 164. Pour édifier une drôme, il faut d'abord choisir une belle aire, relativement plate au milieu de la zone de coupe, le melac'h.

  • meladour
    meladour

    m. –ion Marchand de miel.

    ●(1919) DBFVsup 49a. méladour, m., tr. «marchand de miel.» ●(1931) VALL 467b. marchand de miel, tr. «méladour V[annetais].»

  • melaer
    melaer

    m. –ion Amateur de miel.

    ●(1941) ARVR 1/2d. Person Mellac zo melaer.

  • melañ / meliñ
    melañ / meliñ

    v. tr. d. Enduire de miel.

    ●(1732) GReg 333a. Emmieler, enduire de miel, tr. «Mèla. pr. mèlet. Van[netois] meleiñ.»

    ●(1931) VALL 467b. couvrir de miel, tr. «méla.»

  • meland
    meland

    m. Merrain.

    ●(1744) L'Arm 237a. Merrain (...) Bois à faire des bariques, tr. «Mêlandd.»

  • melandinenn
    melandinenn

    f. Blonde.

    ●(1870) KTB.ms 15 p 124. Prinses ar Velandinen.

  • melandour
    melandour

    m. –ion Merrandier.

    ●(1744) L'Arm 237a. Merronier, tr. «Mêlandour.. derion.»

  • melanijet
    melanijet

    adj. Jaune passé.

    ●(1924) BILZbubr 46/1089. e vragou sei melanijet. ●Melanijet, tr. «jaune passé, jaune pâle.» ●1091. Gwiskamant voulouz ru ha zei melanijet ar beskont.

  • melañj
    melañj

    m. Mélange.

    ●(1633) Nom 122b. Harmoge : meslange de couleurs : an melaing pe'n quemesq ves an liou.

  • melankoli
    melankoli

    f. Mélancolie.

    ●(c.1500) Cb [melencolic]. Jtem hec melancolia / e. ga. melancolie. b. melencoli. ●(1633) Nom 15a. Bilis atra : melancolie : melancoly, tristidiguez. ●257a. Melancholia : melancholie : melancoly.

    ●(1710) IN I 427. ur velancoli a speret.

  • melankolik
    melankolik

    adj.

    (1) Mélancolique (ancien sens médical).

    ●(1499) Ca 134a. Melancolic. g. melencolieux. l. melancolicus / ca / cum. ●(c.1500) Cb [Melencolic]. Melencolic. g. melencolieux.

    ●(1633) Nom 263b. Varix : veine de iambe pleine de sang melancholique : gouaz en em gar leun á goat melancolicq.

    (2) Mélancolique, triste.

    ●(1633) Nom 268b. Melancholicus : triste, melancholique : trist, melancolicq.

  • melankolius
    melankolius

    adj. Mélancolique.

    ●(1727) IN II 6. un humor melancolius hac insuportabl. ●361. chagrinusoc'h, melancoliussoc'h.

  • Melann
    Melann

    n. de l. Meslan.

    (1) Melann.

    ●(1748) CI.pou 101. Mélann.

    ●(1902) LZBg Mae 102. Mélan. ●(1905) ALMA 69. Melon. ●(1906) DIHU 18/V. person Mèlan. ●(1912) PBHV 157. Paréz Mélan, én overen bred, / Ne vé nameit ur pilet allumet. / Ou mél e zèbrant / Ou hoér e huerhant / Ha geté d'en davarn é hant. ●(1927) GERI.Ern 383. Mèlann. ●(1934) BRUS 296. Mèlonn.

    (2) Proverbe.

    ●(1912) PBHV 157. Paréz Mélan, én overen bred, / Ne vé nameit ur pilet allumet. / Ou mél e zèbrant / Ou hoér e huerhant / Ha geté d'en davarn é hant.

  • melaouenn
    melaouenn

    f. (botanique) Mélilot.

    ●(1732) GReg 612a. Melilot, plante, tr. «Melaouën. ar velaouënn.»

    ●(1876) TDE.BF 447b. Melaouenn, s. f., tr. «Mélilot, plante ●(1879) BLE 231. Mélilot. (Melilotus. T.) Mélaouen.

    ●(1933) OALD 45/217. Melaouen, tr. «Mélilot.»

  • melar
    melar

    voir mezal

  • melata
    melata

    v. intr. Butiner.

    ●(1942) DHKN 37. er guénén é vélata.

  • melav
    melav

    s. Jeu de crosse.

    ●(1919) DBFV.Sup 49a. melaù, jeu de crosse. Gr. grasiad.

  • melc'hwed
    melc'hwed

    coll. (zoologie) Limaces & limaçons.

    I.

    ●(1659) SCger 73b. limaçon, tr. «melc'hueden p, melc'huet.» ●159a. melc'hueden pl. melc'huet, tr. «limaçon.» ●(1732) GReg 576a. Limaçon, escargot, limaçon à coquille blanche, tr. «Melc'huëden. p. melc'huëd. melc'huëden venn. p. melc'huëd venn. melfeden. p. melfed. (…) Van[netois] melhuedeen. p. melhuëd, melhuïd.» ●(17--) CBet 571. Ar busuc, ar bolbos, ar melvet, ar scrillet, tr. «les vers de terre, les mites, les limaces, les grillons.»

    ●(1869) FHB 218/72a. aleiz a velfet, a logod, a vinoc'het, ha dreist oll a brenvet glaz. ●(1877) FHB (3e série) 17/140b. bleud-ran var ar melc'hod, ma cuzint ho c'herniel. ●(1894) BUZmornik 247. laza ar melfed hag ann amprevaned all a zebr he legumach.

    ●(1906) BOBL 13 janvier 69/1a. Anveout a red netra lousoc'h evid ar melved ? ●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 227. glaourenna, babouzat, evel melc'hod. ●(1949) KROB 12/6. amprevaned, preñved, melc'houad.

    II. (Lugut, divalav) evel ur velc'hwedenn : très lent.

    ●(1931) VALL 422. Très lent, tr. F. Vallée «lugut (divalo T[régor]) evel eur velc'houdenn.»

  • melc'hwed-klorek
    melc'hwed-klorek

    coll. Escargots.

    ●(1931) VALL 427a. Limaçon, tr. «melc'houed klorek col.»

    ►melc'hwedenn-glorek f. Escargot.

    ●(1919) DBFVsup 47a. maligorn, tr. «Arv[or], s. escargot. – Ailleurs, melhuen bigorn, melhueden klorek.»

  • melc'hwed-kornek
    melc'hwed-kornek

    coll. Escargots.

    ►melc'hwedenn-gornek f. Escargot.

    ●(1941) ARVR 23/4b. evel eur velc'houdenn gornek en he c'hrogen.

  • melc'hwed-krogennek
    melc'hwed-krogennek

    coll. Escargots.

    ●(1732) GReg 576a. Limaçon, escargot, limaçon à coquille blanche, tr. «melfeden croguennecq. p. melfed croguennecq.»

    ●(1936) PRBD 135. lonka, ez-veo, melfed krogennek.

    ►melc'hwedenn-grogennek f. Escargot.

    ●(c.1500) Cb. Melhuedenn croguennec. ga. limas a escaille.

    ●(1732) GReg 576a. Limaçon, escargot, limaçon à coquille blanche, tr. «melfeden croguennecq. p. melfed croguennecq.»

  • melc'hwed-krogilhennet
    melc'hwed-krogilhennet

    coll. Escargots.

    ►melc'hwedenn-grogilhennet f. Escargot.

    ●(1935) BREI 392/3a. Eur velc'houedenn grogiliennet !...

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...