Devri

Recherche 'm...' : 3749 mots trouvés

Page 32 : de mell-chouk-mell-ar-chouk (1551) à melus-2 (1600) :
  • mell-chouk / mell-ar-chouk
    mell-chouk / mell-ar-chouk

    m. (anatomie) Nuque.

    ●(1633) Nom 20b. Ceruix : chignon, la nuque du col : mell an chouq an gouzoucq.

    ●(1659) SCger 84b. nuque du col, tr. «mel ar chouc.»

  • mell-divell
    mell-divell

    adv. Pêle-mêle, en désordre.

    ●(1929) MKRN 46. Ar mein a nije mell-divell, tr. «les pierres volaient pêle-mêle.» ●178. (Gourin, ar Faoued, Skaer) Mell-divell… En désordre ; mêlée confuse, comme celle qui se produit dans le jeu de ballon ou de soule. ●(1937) TBBN 43. é soudarded e saùas penfollereh én ou mesk ha ind arauk mel-divel. ●(1955) STBJ 38. ma wekent o vont a-ruilhou mell-divell d'an traoñ gant an diri.

  • mell-dorn
    mell-dorn

    m. (anatomie) Poing.

    ●(1874) FHB 487/130a. Ar gor-ze a oa ledan da genta evel mel an dourn.

  • mell-droad
    mell-droad

    f. (sport) Foot-ball.

    ●(1931) VALL 312a. jeu de foot-ball, tr. «c'hoari ar vell-droad.» ●(1959) BAHE 18/25. aozañ matchoù melldroad.

  • mell-gad
    mell-gad

    coll. (botanique) Millet sauvage.

    ●(1934) BRUS 266. Du millet sauvage, tr. «melgad.»

  • mell-gouzoug / mell-ar-gouzoug
    mell-gouzoug / mell-ar-gouzoug

    m. (anatomie) Nuque.

    ●(1633) Nom 20b. Ceruix : chignon, la nuque du col : mell an chouq an gouzoucq.

    ●(1876) TDE.BF 449a. Mell-gouzouk, s. m., tr. «Nuque, à la lettre, vertèbre du cou.»

  • mell-houarn
    mell-houarn

    m. Masse (outil).

    ●(1934) BRUS 275. Une masse, tr. «ur mel-hoarn.»

  • mell-kein
    mell-kein

    m.

    I. (anatomie)

    (1) Échine, épine dorsale.

    ●(1633) Nom 22b. Spina dorsi : l'eschine : an mel queïn. ●Verticuli, vertebræ, spondyli : le vertebre, l'os de l'eschine du dos : asquorn an mell queïn.

    ●(1659) SCger 47a. echine, tr. «mell quein.» ●102b. reins, tr. «mell quein.» ●(1732) GReg 316a. Échine, épine du dos, tr. «mellou ar c'hein.» ●Échine d'une bête, tr. «Melqein.» ●(1774) AC 39. stignadur dies e tro ar mel quein, tr. «tension incommode dans la région des lombes.»

    ●(1876) TDE.BF 449b. Mell-kein, s. m., tr. «Echine des animaux, rable, cimier.»

    (2) Moelle épinière.

    ●(1633) Nom 22b. Medula spinalis : la moëlle de l'eschine : an mel ves an queïn.

    ●(1906) HIVL 160. gobér un toul én é vél-kein, aveit disterdein er vélen e oé a ziabarh.

    II. (boucherie) Cimier.

    ●(1732) GReg 169a. Cimier, piece de chair qui se leve le long du dos d'un animal jusqu'à la queuë, tr. «Melqein. p. melqeinou.» ●Un cimier de Sanglier, tr. «Ur melqein houh-goëz.» ●(1744) L'Arm 121. Echine, tr. «Meell-quein.. leu-quein. m.»

  • mell-komm
    mell-komm

    m. Batte.

    ●(1744) L'Arm 420a. Batte, tr. «Mæll-comm. m.»

  • mell-penn
    mell-penn

    m. (anatomie) Cerveau, cervelle.

    ●(1659) SCger 159a. mel ar pen, tr. «la fontaine de la teste.»

    ●(1910) MBJL 170. da lakat mel-penn o zud da domman ha da virvi.

  • mell-pin
    mell-pin

    coll. (botanique) Millet à grappes Setaria italica.

    ●(1928) DIHU 203/66. er bar melpin pamdiek e rér dehè en ou frizon. ●(1931) VALL 468a. Mil, millet à grapes (panicum italicum), tr. «melpin col. sg. enn V[annetais].» ●(1934) BRUS 266. Du milet à épi, tr. «er melpin.»

  • mellad .1
    mellad .1

    f. –où (sport) Jeu de la soule.

    ●(1732) GReg 880b. Soulerie, action de souler, divertissement de la soule, tr. «Mellad. p. melladou. Van[netois] mellad. p. éü.» ●(1744) L'Arm 456b. Jeu du ballon ; en Vannes, de soule, tr. «Mêllatt.. adeu.» ●Aller à la soule, tr. «Monétt t'er mêllatt.» ●(1767) ISpour 185. gourenneu, melladeu, pè crolle. ●(1790) Ismar 221. goureneu, mèlladeu, pé corolleu. ●419. er-ré e ra meèlladeu.

  • mellad .2
    mellad .2

    m. –où [devant un subst.] Grand, gros, énorme.

    ●(18--) SAQ II 144. eur mellad guezen ha per ennhi.

    ●(1906) BOBL 17 février 74/1a. eur mellad Leor braz. ●(1910) FHAB Genver 5. eun doen zoul evit kloza, hag en he c'hreiz eur mellad toull evit rei distank d'ar moged hag ear d'an ti. ●(1921) PGAZ 18. Eur pez-mellad den. ●(1925) FHAB Mae 166-167. eur mellad tok du. ●(1955) STBJ 20. ar melladou skilfou kamm a zeue er-mêz eus o genou, unan a bep tu d'ar fri hir. ●35. melladou tokeier ledan. ●44. melladou gwez. ●47. ar melladou karradou a zeue gantañ. ●125. melladou panerou ha boutegou.

  • melladur
    melladur

    m. –ioù Agitation.

    ●(1732) GReg 20a. Grande agitation, tr. «melladur vras.»

  • Mellag
    Mellag

    n. de l. Mellac.

    (1) Mellag.

    ●(1865) FHB 29/225b. evel ilis Mellac. ●(1890) MOA 23a. Mellak.

    (2) [Toponymie locale]

    ●(2002) YAOD 30. Boût zo ul lochig 'mo-s' ba maner Kernod ba penn all deus 'r c'haw.

  • mellañ / melliñ
    mellañ / melliñ

    v.

    I. V. intr. S'agiter, s'occuper.

    ●(1575) M 340-341. Hon guelu douar en guers, dre'n pez ma conversomp : / Voar nezaff en trauail, bet meruel ez mellomp, tr. «Il nous appelle «terre» en vers, parce que nous demeurons / Sur elle, à peiner, jusqu'à la mort nous nous occupons.»

    II. V. tr. d.

    (1) Remuer, mêler.

    ●(1659) SCger 103a. remuer, tr. «melli.»

    (2) Entrelacer.

    ●(1659) SCger 51b. entrelacer, tr. «mella.»

    III. V. pron. réfl. En em vellañ.

    (1) Se mêler (de qqc).

    ●(1790) MG 124. el lorberion-ze péré e hum vêl a larèt d'en dud ou avantur vat. ●157. hum vêllein a affærieu er-ré-ral.

    ●(1893) LZBg 51vet blezad-4e lodenn 209. En Eutru Doué hum vêlé a nehai. ●(1896) GMB 402. se mêler (...) pet[it] Trég[uier] 'n im vélañ.

    ●(1906) HIVL 29. ean e zihuennas memb doh er véléan ag en eskobti abeh a hum vellein sort erbet, betag gout, ag en treu a Lourd. ●(1913) THJE 10. Honen e oé bet dehi enta hum vellein a zesaù hé hoér. ●(1922) BUPU 3. Hi hum vellé ag en dillad.

    (2) S'occuper de, veiller sur (qqn).

    ●(1910) ISBR 49. karg dehon d'hum vellein a dud Rivoal.

  • mellat .2
    mellat .2

    v. tr. d. Mellat ha divellat : pousser (qqn) de l'un à l'autre.

    ●(1732) GReg 20a. Agiter, pousser deça & delà, tr. «mellat ha divellat.» ●492a. Hercer une personne, la balotter des uns aux autres, tr. «Mellat ha divellat ur re-bennac.»

  • mellat / melliñ .1
    mellat / melliñ .1

    v. intr. (sport) Souler, jouer à la soule.

    ●(1557) B I 370a-c. Guell eu deompny frisq diuiscaff / Da mellat ha da ebataff / Euit hon em tommaff a mat, tr. « Il vaut mieux quitter nos habits pour nous amuser à jouer à la soule, et nous bien échauffer » ●(c.1718) CHal.ms iv. Saouler, courir la saoule, tr. «mellat.» ●souler, tr. «mellat.» ●(1732) GReg 880b. Souler, s'échaufer, & se divertir à la soule, tr. «Mellat. pr. mellet.» ●(1744) L'Arm 456b. Souler, tr. «Mêllein, latt.» ●(1767) ISpour 75. ma ouyérr sonnein, gouren, foëttal, mêllat, &c. ●(1790) Ismar 120. sonnein, pé gourén, pè foëttal, pé mèllad. ●125. é hourèn, é sehuel béhieu, é saillein, é vèllad.

    ●(1876) TDE.BF 449a. mellat, v. n. Jouer au ballon, à la soule. Et mieux, c'hoari gañt ar vell.

  • mellchadenn
    mellchadenn

    f. (anatomie) Épine dorsale.

    ●(1732) GReg 316a. Échine, épine du dos, tr. «Melchadenn.» ●(1774) AC 157. mellou eus ar velchaden. ●(17--) FG II 5. Seblanti a rëa diñ è torrett va merchaden diñ.

    ●(1876) TDE.BF 449a. Mell-chadenn, s. m. tr. «Echine du dos.»

    ●(1931) VALL 237a. Échine, tr. «mellchadenn f.»

  • melldivelliñ
    melldivelliñ

    v.

    (1) V. tr. d. Culbuter.

    ●(1921) GRSA 122. kannein dohtè hag ou meldivellet.

    (2) V. intr. Dégringoler.

    ●(1939) RIBA 160. Hag ean bebeilpennein, penderèvrein, meldivellein, torimellat én tioélded ién, sklasus, beta doned en éternité.

  • melldroader
    melldroader

    m. –ion (sport) Footballeur.

    ●(1931) VALL 312a. Fooot-ball ; joueur, tr. «mell-troader.»

  • melleg .1
    melleg .1

    f. –i (agriculture) Champ de millet.

    ●(1732) GReg 625a. Lieu abondant en mil, tr. «Mêllecq.»

  • melleg .2
    melleg .2

    m. (argot de Pont-l'Abbé) Pain.

    ●(1936) IVGA 21. e ti ar vamm e vo atao eun tamm «melleg» evit ar mabig «choj». ●(1960) LLMM 82/311. Langaj-chon ar vilajenn gran. Melleg = Bara.

  • melleg .3
    melleg .3

    m. –ed (zoologie) Articulé.

    ●(1931) VALL 38b-39a. articulés (zool.), tr. «melleged (sg. melleg).»

  • mellek .1
    mellek .1

    adj. Massif.

    ●(1847) BDJ 17. gand ho divreac'h melhec ha garo.

  • mellek .2
    mellek .2

    adj.

    (1) Articulé.

    ●(1732) GReg 54b. Plein d'articles, tr. «Mellec.»

    ●(1876) TDE.BF 449a. Mellek, adj., tr. «Plein de nœuds, de jointures.» ●(1931) VALL 38b-39a. Articulé, tr. «mellek.»

    (2) (botanique) Geot-mellek : Avoine à chapelet, chiendent à chapelet, a oignons Arrhernatherum elatius subsp. bulbosum.

    ●(1935) NOME 7. an doubennou (lire : daoubennou) boemmet gantañ, al lastez hag ar geot mellek a ziwane enno dizale.

  • mellek .3
    mellek .3

    adj. Abondant en mil.

    ●(1732) GReg 625a. Lieu abondant en mil, tr. «bro mèllecq.»

  • mellenn
    mellenn

    f. melloù

    (1) (botanique) Noyau de fruit.

    ●(1931) GWAL 136-137/429. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Mellenn : e galleg, noyau (de fruit) (gg. ; liester : mellou).

    (2) (anatomie) Vertèbre.

    ●(1931) VALL 779b. Vertèbre, tr. «mellenn f.»

    (3) (technique) Chaînon, maillon de chaîne.

    ●(1931) VALL 439b. Maillon, tr. «mellenn f.»

  • meller
    meller

    m. –ion (sport) Souleur, joueur de soule.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. souleur, tr. «mellour.» ●(1732) GReg 880b. Celui qui soule, souleur, tr. «Mellèr. p. melléryen. Van[netois] mellour. p. yon, yan.»

    ●(1876) TDE.BF 449a. Meller, s. m., tr. «Joueur à la soule, au ballon.»

  • mellet
    mellet

    adj. Mêlé.

    ●(1633) Nom 78a. Corona pactilis : chapeau de fleurs entretissu : vn tocq bocquedou mellet. ●110a. Vestis segmentata : habillement où il y a du cramoisin, ou de l'or parmy tyssu, & par filets labouré : bende d'or, ou d'autre richesse & ouurage : habit en læch ma vez neud aoür mellet, banden aoür, pe á vn euffraig all pinuidicq.

  • mellezh
    mellezh

    m. (anatomie)

    (1) Suture des os du crâne, fontenelle.

    ●(1499) Ca 134b. Melle. g. fontaine de la teste. l. hic cinciput/itis. ●(c.1500) Cb. Melle. g. fontaine de la teste. l. hoc cinciput.

    (2) Cervelet.

    ●(1744) L'Arm 50a. Cervelet, tr. «Méle-léh. m.»

    ●(1934) BRUS 214. Le cervelet, tr. «er melleh.»

  • melliñ .1
    melliñ .1

    v. intr. (pêche) Mailler.

    ●(1977) PBDZ 118. (Douarnenez) pa vellent, tr. «quand ils (ou elles) maillaient (= se prenaient dans les mailles du filet.» ●367. d'ober dezho melliñ er roued, tr. «pour les faire se prendre dans le filet.» ●(1979) VSDZ 58. (Douarnenez) pa velle ar sardin mat, tr. (p. 222) «quand la sardine maillait bien.»

  • melliñ .2
    melliñ .2

    voir mellat .1

  • melliñ .3
    melliñ .3

    voir mellañ

  • mellkeineg
    mellkeineg

    m. –ed (biologie) Vertébré.

    ●(1931) VALL 780a. Vertébré, tr. «mellkeineg pl. ed.»

  • melloù .1
    melloù .1

    plur. (botanique)

    (1) Partie d'une tige de plante entre deux nœuds.

    ●(1879) BMN 110. Evit lamet grisiou ha mellou ar vez a ioa ken doun en he galon.

    ●(1920) KZVr 359 - 25/01/20. mellou, tr. «boutures.»

    (2) Renouée des oiseaux.

    ●(1879) BLE 323. Renouée. (Polygonum. L.) Mellou.

    ●(1933) OALD 45/217. Mellou, tr. «Renouée des oiseaux.»

  • melloù .2
    melloù .2

    plur. =

    ►Loc. prép.

    P3 en o melloù : parmi eux.

    ●(1919) FHAB Gwengolo 76. Eun den en o mellou a zo eun den kollet.

  • mellpinenn
    mellpinenn

    f. Pied de millet à grappes.

    ●(1931) VALL 468a. Mil, millet à grappes (panicum italicum), tr. «melpin col. sg. enn V[annetais].»

  • melodi
    melodi

    m. Mélodie.

    ●(1499) Ca 134b. Melodi. g. melodie doulz chant. ●(1530) Pm 109. cleuet dot (variante : doe) melody, tr. «une mélodie (?) était (?) entendue.»

    ●(1659) SCger 78a. melodie, tr. «melodi.»

    ●(1849) LLB 757. dousèt ur mêlodi !

  • melodius
    melodius

    adj. Mélodieux.

    ●(1633) Nom 213b. Symphonia consentus : accord des voix, melodieux chant & accordant : accord á mouizyou, vn can melodius hac accordabl. ●(1650) Nlou 98. Supply melodius, tr. «une prière de louange.»

    ●(c.1680) NG 97. Canamp ur can melodieus. ●(17--) VO 25. cantiqueu melodius. ●44. can melodius en énèt.

    ●(1866) HSH 6. moueziou melodius. ●(1868) KMM 208. ur c'han melodiuz. ●(1880) SAB 38. o moeziou melodiuz. ●90. var an doussa telenn, ar melodiussa reiz muzic.

  • Melon
    Melon

    n. de l. Ile de Melon (Porspoder).

    ●(1930) KANNgwital 334/455. dirag Melon.

  • meloñs
    meloñs

    coll. (botanique) Melons.

    ●(1633) Nom 90b. Pepon, melopepon ; pompon, melon : melouns, sucrins.

  • Mêlrant
    Mêlrant

    n. de l. Melrand.

    (1) Mêlrant.

    ●(1748) CI.pou 133. Mèlrann. ●(1775) HEneu 10/13a. guern, melran, ha lomaleu, malguennac, ha bubri / baud, pluniaue, quistinnic, hac er guer à bondi / deit de bedein a galon vat dré ur guir garanté / d'en intron vari a guelhuen d'ou secour nos ha dé.

    ●(1792-1815) CHCH 161. Ha de Velrand é hant arré. ●(1849) LLB 52. Tostig tra de Vlanhoeh, é korn parez Melrand. ●(18--) MILg 107. ebarz er Merant tremenet. ●108. e parez Merand neb a vije. ●(1867) BBZ III 344. Ar hent braz Melrand hi c'hefet.

    ●(1902) LZBg Mae 102. Melrand. ●(1902-1905) LARB 88a. Person Melrand hag é vatéh / E gondui er barréz abéh. ●(1905) ALMA 69. Melrand. ●(1906) DIHU 18/307. a Velrand. ●(1924) SBED 45. borh Melrand. ●(1930) GUSG 22. Meit é kuitat parréz Melrand, ino 'm es glahar bras !

    (2) Dictons.

    ●(1911) DIHU 72/271. Foèuerion Melrand e zou anaùet é Breih abéh. Guillom é Livr el labourér, e gonz ag ur minour El en dud a Velrand glorius ha foèuour. Laret e vé hoah – A ven é ous-te ? – A Velrand, malloh ru ! Ne huélet ket doh men bouton kov ! Gueharal péchans é Melrand é oé brasoh er bouton bras e vezé lakeit ar el lavregér aveit é léh aral. Nen dé ket rah : Rèvreu plat e hrér anehé eùé. Tud Kistinig ha ré Melrand n'hellant ket um bakein a féson. "Nen doh ket hui badéet, nen doh meit krechañned" e lar ré Melrand de ré Kistinig. (É Kistinig é larér krechan é léh kristen). Ré Kistinig e reskond : Foèuerion Melrandiz / Rèvreu plat Melrandiz / Skarhet hou kauh ag en iliz. Ha ré Melrand aben kaer : Ré Kistinig / Za korv dehé rauk isprid!

    (3) (blasons populaires) Voir foeñverion, tonerion, revr.

    (4) [Toponymie locale]

    ●(1792-1815) CHCH 161. Groagé Kerlé ha ré Talhoet.

    ●(1902-1905) LARB 146a. Kri er galon e ouilezé, en deulagad e zaré / Bar é parrez Kelgroéz, Melrand en eil sul a viz mé. ●(1905) ALMA 69. e Sant-Fiakr.

  • melre
    melre

    m. Inquiétude.

    ●(1866) FHB 69/132a. Breudeur Jozeph a lavare, / Enn ho enkrez, enn ho melre. ●(1893) IAI 145. ar pez a ziskuez oa dija stank al levriou moullet, hag e roent enkres ha melre d'ar bastored.

    ●(1931) VALL 107a. Chagrin, tr. «melre C[ornouaille].»

  • melreañ
    melreañ

    v. tr. d. Affliger.

    ●(1876) TDE.BF 449b. Melrea, v. a. C[ornouaille], tr. «Affliger ; p. melreet.»

    ●(1931) VALL 107a. Chagrin, tr. «melrea act.»

  • melt
    melt

    f. –où Bonbonne, dame-jeanne

    ●(1914) KZVr 80 - 13/09/14. Belt, melt f., tr. «dame-jeanne.» ●(1931) VALL 72a. Bonbonne, tr. «melt f.»

  • meltad
    meltad

    f. & adv. –où

    (1) F. Contenu d'une bonbonne, dame-jeanne.

    ●(1907) AVKA 209. Kant meltad winiz. ●(1914) KZVr 80 - 13/09/14. beltad, meltad, tr. «son contenu [de la dame-jeanne] : eur veltad win, win-ardant. Even.» ●(1915) HBPR 31. veltajou eau de vie. ●(1931) VALL 72a. Bonbone ; le contenu, tr. «meltad.»

    (2) Adv. A-veltadoù : par bonbonnes.

    ●(1931) VALL 72a. (vendre) par bonbonnes, tr. «a veltadou.»

  • meltaz
    meltaz

    m. –ed (ichtyonymie) Sorte de crabe velu au dos noir.

    ●(1876) TDE.BF 449b. Meltas, s. m. C[ornouaille], tr. «Crabe velue.»

    ●(1931) VALL 167a. sorte de crabe velu au dos noir, tr. «meltaz C[ornouaille] m.»

  • melus .1
    melus .1

    adj.

    (1) Mellifère.

    ●(1912) MMKE 47. ar bleuniou melus. ●(1931) VALL 467b. qui produit du miel, tr. «mélus.»

    (2) Mielleux.

    ●(1912) MMKE 144. ar bleuniou (…) / (…) a ro d'it, / (…) o c'houez melus. ●(1931) VALL 467b. mélus, tr. «qui a goût de miel.»

  • melus .2
    melus .2

    adj. Moelleux, qui contient de la moelle.

    ●(1732) GReg 630a. Moeleux, euse, tr. «mélus. Van[netois] melus.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...