Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés
Page 37 : de goujardez (1801) à goulennet (1850) :- goujardez
- goukenngoukenn
f. –où (argot des tailleurs vannetais) Collier.
●(1912) KZVr 415 - 10/03/12. Ar c'houken, tr. «ar c'holier.»
- gouladgoulad
voir gourhedad
- gouladoùgouladoù
plur. Demande en mariage.
●(1994) MARV xiii 17. (Sant-Hernin) E vo gallet ober ar gouladou a-benn sadorn da noz. Peogwir neuze e veze greet ar gouladou.
- goulakaat
- goulakadur
- goulampr
- goulaouadur
- goulaouenngoulaouenn
f. –où
I.
(1) Lumière.
●(1576) H 46. Golaouen exempl da pep enefu, tr. « Light and Exemple to every soul. » ●(1650) Nlou 94. Disquennet an effaou, / Oz traou teyr goulaouen, tr. «descendues des cieux / ici-bas, trois lumières.»
●(1732) GReg 586b. Dieux créa deux grands luminaires, tr. «An Autrou Douë a groueas diou c'houlaoüenn gaër ; unan evit sclærât ên deiz, an eil evit goulaouï èn nos.»
(2) Chandelle, bougie.
●(1621) Mc 113. dalch vn goulaouen maru entre da daou dorn. ●114. oz derchel entre da daou dorn vn goulaouen alumet.
●(1659) SCger 22a. chandelle, tr. «goulaouen.» ●151a. goulaouen pl. goulou, tr. «chandelle.» ●(1732) GReg 150a. Chandelle, tr. «Goulaouën. p. goulaouënnou, goulou. Van[netois] goleüen. p. goleü.» ●(1790) Ismar 273. Er oleuèn ihuellan e lausquér alum beèd er fin ag en Office.
●(1856) VNA 102. Allumez une autre chandelle, tr. «Alumet ur holeuen aral.» ●(1857) CBF 29. Eur c'houlaouen a zo er c'hantolor, tr. «Il y a une chandelle dans le chandelier.» ●(1878) EKG II 132. devi eur c'houlaouen dirazoc'h.
●(1902) PIGO I 112. eur c'holoen vihan verr. ●(1907) AVKA 193. gouloueno krog. ●(1909) KTLR 161. Goudeze ec'h eneaouaz eur c'houlaouen. ●(1910) MBJL 183. eur c'houlaouen elum. ●(1925) BRUD n° 11, 12, 14, 15, en 1963 par Emgleo Breiz, Brest, graphie et pagination différentes de l’édition de 1925, puis en 2003 une édition bilingue par Skol Vreizh préparée par Bernard Cabon)">BILZ 173. Gallet an neus enaoui ar c'houlaouenn.
(3) (religion) Gouel ar goulaouennoù : fête des tabernacles.
●(1876) TDE.BF 238a. Goel ar goloennou, tr. «fête religieuse dite des Tbernacles.
(4) Goulaouenn-lutig : lumignon.
●(1924) BILZbubr 41/951. da c'houeza e c'houlaouenn-lutig.
(5) sens fig. Filet de morve.
●(1924) ARVG Here 226. Sellet an diou c'holaouenn e pign ouz e fri lous.
II. Ur c'houlaouenn eo ma...:
●(1958) BRUD 1/95 P.-J. Helias. Ha hoaz, eur houlaouenn eo ma ne zrailh ket e vaz war gein unan bennag ouzom.
- goulaouenn-an-deizgoulaouenn-an-deiz
f. Point du jour.
●(1633) Nom 226b. Diliculum : le poinct du iour : goulaouen an dez, goulou dez.
- goulaouenn-goargoulaouenn-goar
f. gouloù-koar
I. Cierge.
●(1633) Nom 166a. Cereus : chandelle de cire : goulaoüen coar.
●(1732) GReg 168b. Cierge, tr. «goulaoüen-coar. p. goulou-coar.»
●(1857) CBF 64. Ar c'hantol-ze, ar c'houlaouen goar-ze a zob et benniget, tr. «Ce cierge a été bénit.»
II. Gwenn evel ur c'houlaouenn(-goar) : très blanc.
●(1962) BRUD 16/25 (T) E. ar Barzhig. Hi e oa eun druez he gweled gand ar strujet fall e oa : evel eur gioh, ha gwenn evel eur houlaouenn-goar. ●(1968) LOLE 51-52 (T) *Roc'h Vur. Ya, gwenn ez on evel eur houlaouen : kleñved ar paludou.
- goulaouenn-rousin
- goulaouenn-soavgoulaouenn-soav
f. Chandelle de suif.
●(1633) Nom 166a. Candela sebacea : chandelle de suif : goulaoüen soà.
- goulaouer / goulaouiergoulaouer / goulaouier
m. –ion Fabricant, vendeur de bougies.
●(c.1718) CHal.ms i. chandelier qui fait la chandelle, tr. «goleüour goleüerion.» ●(1732) GReg 149b. Chandelier, oun chandellier, qui vend des chandelles, tr. «Goulaouyer. p. goulaouyéryen. Van[netois] goleühér. p. yon, yan.» ●(17--) BMa 136. ar guella golloer, tr. «le meilleur chandilleur.»
●(1906) KANngalon C'hwevrer 34. Ar c'hoar a gase d'ar goulaouer, a rae gant-han goulaou ha pilejou evit servich an iliz.
- goulaouerezh
- goulaouet
- goulaoueta
- goulaouidigezh
- goulaouiergoulaouier
voir goulaouer
- goulaouier-koargoulaouier-koar
m. Ciergier, cirier.
●(1732) GReg 168b. Ciergier, cirier, tr. «goulaoüyer-coar. p. goulaoüyeryen-coar.»
- goulaouiñgoulaouiñ
v. intr.
(1) (en plt du jour) Poindre.
●(1530) Pm 78. Pan golouas (variante : goulauas) dez an dez-se, tr. «Quand le jour se leva ce jour-là.»
●(1659) SCger 94a. poindre, tr. «goulaoui.» ●(c.1718) CHal.ms iii. le Iour Commance a poindre, tr. «chetu en de e c'h/goleuein, goleüein ara en de.» ●(1732) GReg 734b-735a. Poindre, commencer à paroître, tr. «goulaouï. pr. goulaouët.»
●(1857) GUG 104. goleuein e hra en dé. ●(1878) EKG II 140. Edo an deiz o vont da c'houlaoui. ●(1879) BAN 100. Kelliez ma c'houlaou an deiz.
●(1900) MSJO 242. setu dija an deves kaer-ze o c'houlaoui. ●(1910) MAKE 62. prest an deiz da c'houlaoui. ●(1929) KANNgwital 324/345. pep dervez a deu da c'houlaoui varnhomp. ●(1935) KANNgwital 392/75. Setu derveziou ar mision o vont da c'houlaoui. ●(1935) KANNgwital 393/89. pa c'houlaou ar zul vintin.
(2) Briller, luire.
●(1659) SCger 75a. luire, tr. «goulaoui.» ●151a. goulaoui, tr. «luire.»
●(1874) POG 137. Euz a Sion Doue a lakaio da c'houlaoui al lugern euz he c'hloar.
(3) Éclairer.
●(1732) GReg 586b. Dieu créa deux grands luminaires &c., tr. «Doué a groüeas diou sclærigenn gaër, ou, diou c'houalouënn gaer ; unan evit sclærât én deiz, an eil evit goulaouï én nos, ou, sclærya èn nos.»
- goulaouiñ-deizgoulaouiñ-deiz
m.
(1) Aurore, point du jour.
●(1727) HB 255. an eil Oferen a vez canet da c'houlaoui-deiz.
●(1860) BAL 234. E tro goulaoui-deiz e erruas e c'honfessor. ●(1868) KMM 112. kerkent ac goulaoui-deiz. ●(1880) SAB 100. da velet goulaoui-deiz ac ar mintin o tont.
(2) Est.
●(1880) SAB 250. E tu ar sao-eol, e costez goulaoui deiz.
- goular .1goular .1
adj.
I. Fade.
●(1732) GReg 392a. Fade, parlant de la boisson, tr. «Goular.» ●(1752) PEll 357. Goular, Fade, insipide, désagréable au goût, amer.
●(1854) MMM 196. eun dour clouar ha goular. ●(1857) HTB 29. goular ha rukunuz. ●(1879) BAN 62. eun tam iod goular.
●(1912) MMPM 83. ar boued se re c'hoular. ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. goulard, pour goular, fade. ●(1925) FHAB Ebrel 134. ma vez laket re a irvin e vezo goular ar soubenn. ●(1925) FHAB Gouere 271. re zall pe re c'hoular. ●(1928) BFSA 22. frouez (...) disaour ha goular. ●(1982) PBLS 52. (Sant-Servez-Kallag) goular, tr. «fade, sans saveur.»
II. sens fig.
(1) (en plt de qqn) qui n’a pas envie, qui n’est pas chaud.
●(1877) EKG I 115. Ar zakrist a iea euz he di, goular an tamm anezhan ; ne d-ea ket a galoun vad varzu ti Loull ar Bouc'h.
●(1912) MMPM 91. Ar gristenien goular a zo var hon tro. ●106. ar c'hristen lezirek ha goular.
(2) Sans intérêt.
●(1910) MAKE 59. Hiniennou a gavo goular va c'hontaden.
(3) Déplaisant.
●(1908) KMAF 72. goular e kavan gwelet ar re-all o tont da c'hoarzin gwap d'in d'am zi.
- goular .2
- goularaatgoularaat
v. intr. Devenir de plus en plus fade.
●(1874) FHB 499/228b. na lezit ket an hoalen-ze da goularaat.
- goularded
- goulariñ
- goularsa
- goularsaer
- goularzgoularz
m.
(1) Ambre.
●(1732) GReg 32a. Ambre, ou, Karabé, tr. «goularz.» ●Chapelet d'ambre, tr. «Chapeled goularz.» ●(1752) PEll 357. Goularz, Ambre.
●(1874) POG 159. Mirra, goularz hag aloez. ●(18--) SBI I 144. An turcantin, al lavand, hac ar gouler, tr. «Du thym, de la lavande, et de l'ambre.» ●258. eur garlantès a c'hreun goular, tr. «Une guirlande de grains de corail.» ●(18--) PEN 93/81. greun coular.
(2) Goularz melen : ambre jaune.
●(1732) GReg 32a. Ambre jaune, tr. «Goularz melen.»
(3) Goularz gris : ambre gris.
●(1732) GReg 32a. Ambre gris, tr. «Goularz gris.»
- goularzus
- goulavengoulaven
m. (pêche) Graissin, surface plane créée sur le flot par la graisse de l'appât.
●(1973) LBFR 51. En eur goulaven goued, tr. «dans une traînée de sang.» ●149. Mag ar roued glaz a dec'he eus ar goulaven ar mestr deuve gouez. ●(1978) MOFO 91. Arabat dezo tec'hel euz ar «goulaven», tr. «la trainée poissonneuse.»
- goulazhgoulazh
coll. (charpenterie) Lattes.
●(1659) SCger 72b. late, tr. «goulazen p. goulaz.» ●(1732) GReg 564b. Late, petit ais qui se clouë sur les chevrons, tr. «Goulazenn. p. goulazennou, goulazou, goulaz. Van[netois] glouahenn. p. glouahëu, glouah. goulahenn. p. goulah.»
●(1834) SIM 66. ur paqad goulas.
- goulazh-lagadgoulazh-lagad
m.
(1) Clin d'œil.
●(1841) IDH 303. pas memb durant ur gloah-lagad. ●(1884) MCJ 245. de bep glouéh lagad. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 156. Er multrerion el lahas én ur gluéh lagad.
●(1931) DIHU 245/263. Int hé bout, hé fun, hé rudel, hé eilpen, hé guint én ér, hé zag, hé disporaill én ur gloéh-lagad. ●(1931) VALL 128a. Clin d'œil, tr. «gloah-lagad.»
(2) Coup d'œil.
●(1839) BESquil 139. ne faut meit ur gluah-lagad aveit hou colle. ●(1895) FOV 254. D'er henta glouéh lagad, tr. «Au premier coup d'oeil.»
(3) Teurel ur goulazh-lagad àr udb. : jeter un coup d'œil sur qqc.
●(1861) BELeu 162. Hui e hel hoah turel ur gloah lagad ar en dablen-men. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 172. ma taulehemb ur gloah-lagad ar hun œvreu.
- goulazhañ / goulazhiñgoulazhañ / goulazhiñ
v.
(1) Latter.
●(1732) GReg 565a. Later, tr. «Goulaza. pr. goulazet. Van[netois] glouaheiñ. goulaheiñ.» ●(1744) L'Arm 214b. Later, tr. «Goulahein.. hétt.»
(2) Refaire le fil d'une faux à la forge.
●(1732) GReg 16b. Affiler une faux à faucher, tr. «goulaza ur falc'h.» ●401b. Eguiser la faux à la forge, tr. «Goulaza ar falc'h. Van[netois] goulaheiñ.»
(3) Goulazhañ an daoulagad : cligner des yeux.
●(c.1718) CHal.ms i. ciller sourciller, tr. «cillein, goulahein en deulagat.»
●(1904) DBFV 95a. goulahein en deulegad, tr. «goulahein en deulegad.» ●(1932) GUTO 3. Emen é ma te vraùité ? Emen é ma te gorv ? Perak ne hloahes ket mui te lagad ? ●(1942) VALLsup 34a. Cligner, tr. «goulac'hein en deulagad V[annetais] (serait goulaza an daoulagad).»
- goulazhenngoulazhenn
f. –où, goulazh (charpenterie) Latte.
●(1499) Ca 97b. Goulazenn. g. late.
●(1659) SCger 72b. late, tr. «goulazen p. goulaz.» ●151a. goulazen, tr. «late.» ●(1732) GReg 564b. Late, petit ais qui se clouë sur les chevrons, tr. «Goulazenn. p. goulazennou, goulazou, goulaz. Van[netois] glouahenn. p. glouahëu, glouah. goulahenn. p. goulah.» ●(1744) L'Arm 214b. Late, petit ais qui se cloue sur les chevrons, tr. «Goulahênn.. neu. f.»
- goulazhet
- goulazhiñgoulazhiñ
voir goulazhañ
- Goulc'hen .1Goulc'hen .1
n. de l. Goulven.
(1) Goulc’hen.
●(1834) KKK 50. er c'huz héol ar baé spontuz a C'houlc'hen, heuz ar vartoloded dizaona. ●(18--) LED.gou 1. Sant Goulc'hen, escop bet e Leon, ha patron eus a bares Goulc'hen. ●(1877) EKG I 127. Eun den hanvet Tunk, euz n'ounn dare pe vro, a ioa deuet abaoue eun daou pe dri bloaz bennag da lavaret d'an Arvoriz enn doa prenet an aod a zo dirag Guinevez, Trelez ha Goulc'hen, hag a ia euz a Blouescat da Blouneour-Dreaz. ●(1878) EKG ii 14. diou lodenn : unan anezho a ieaz varzu Goulc’han, Plouneour ha Kerlouan. ●(1890) MOA 20b. Goulc’hen.
●(1905) ALMA 63. Goulc’henn. ●(1906) SAQ I x. P’oa deut da Blouider, an Aotrou Marc, persoun Goulc’hen a glevaz, eur vech, anezhan o sarmoun. ●(1911) BUAZperrot 488. Er bloaz 1503, an aotrou Mahyeuc, eskob Roazon, a roas da iliz Goulc'hen eun askorn eus breac'h he sant patron. ●(1921) PGAZ 75. tevennou Goulc’hen ha Plouneour an Treaz. ●89. unan a ielo da aod Goulc’han, hag eben da aod ar C’hernik. ●(1943) HERV 113. Ya, e dud, avat, a zeue eus kostez Goulc’hen. ●(1995) LMBR 88. Hir devennoù Goulc’han ha Kerlouan gwarezet gant an erv.
●(2003) TRMOR 93. Pa vez klevet ar mor o leñvañ eus a C'houlc'han / Eo kalz gwelloc'h chom e-kichen an tan.
(2) Goulven.
●(1863) GBI I 216. Me a oa en em westlet d'ann itron a C'houlvenn, / Hag a defoa preservet ma c'houk euz ar gordenn. ●(1879) BMN 322. Yvon Patinec, euz parrez Goulven, e Leon.
●(1910) ISBR 54. deit goudé de vout parréz Goulven. ●(1919) MVRO 2/3b. parroziou Gwisény, Goulven ha Treflez.
(3) Proverbe.
●(2003) TRMOR 93. Pa vez klevet ar mor o leñvañ eus a C'houlc'han / Eo kalz gwelloc'h chom e-kichen an tan.
(4) Noms de famille : cf. Goulc’hen .2
●(1970) NFBT 80 N° 606. Goulhen. ●N° 613. Goulven.
(5) [Toponymie locale]
●(1799) CAm 167. Cette enceinte est nommée par les Bretons (ménéhi Sant Goulven, la franchise ou l'asile de Saint-Goulven); elle entoure encore aujourd'hui les terres les plus fécondes du Léonnais.
●(1877) EKG I 128. kerkouls enn aod Goulc'hen hag enn aod ar C'hernik.
●(1911) BUAZperrot 486. ti ebed var an teven, nemet eun tamm lochen e Brenguruz. ●(1923) FHAB Gwengolo 9/329. e roas d'ezan eun dachenn zouar a hanver c'hoaz Minihy Sant Goulc'hen.
- Goulc'hen .2
- goulc'hergoulc'her
m. –ioù Couvercle.
●(1499) Ca 98b. Gourcher. g. couuercle l hoc coopertorium rii.
●(1659) SCger 151a. goulc'her, tr. «couuercles.» ●(1732) GReg 228b. Couvercle, ce qui sert pour couvrir, pour fermer quelque vaisseau, tr. «goulc'her. p. goulc'héryou.» ●742b. La couverture du pot, tr. «goulc'her. p. goulc'heryou. (ce dernier mot se dit plus proprement des couvercles de beurriers, & autres petits vases.»
●(1857) CBF 71. Sao ar goulc'her diwar al laouer-doaz, tr. «Lève le couvercle du pétrin.» ●(1874) FHB 471/7b. da zevel ar goulc'her divar ho pod. ●(1894) BUZmornik 515. var goulc'her ann arched.
●(1909) KTLR 251. Mez ar goulc'har ne deue ket d'en em lakaat varnhan. ●(1920) AMJV 148. goulc'her an arched ploum. ●(1981) ANTR 75. goulher an arched.
- gouleg
- goulenn .1goulenn .1
m. –où
(1) Demande, question.
●(c.1500) Cb 76a. [encerg] Jdem hoc exercitium / ij. g. exercitement. b. encerg / goulenn.
●(1659) SCger 151a. goulenn, tr. «demande.» ●(1732) GReg 262b. Demande, tr. «Goulenn. p. goulennou.»
●(18--) SAQ II 117. Ama, pevar goulen.
●(1907) PERS 225. araok ma vije echu ar goulen.
(2) Ober ur goulenn ouzh ub. : poser une question à qqn.
●(1882) BAR 70. oc'h ober goulennou outho hag o respond dezho.
(3) Seveniñ goulenn ub. : accéder à la demande de qqn.
●(1907) KANngalon Eost 473. neubeut a ast da zeveni goulen an dud anaoun.
(4) Kaout e c'houlenn : obtenir satisfaction.
●(1911) BUAZperrot 784. Bez en devoue e c'houlenn. ●(1934) PONT 16. Hag en doa bet e c'houlenn.
(5) Klevout ouzh, selaou goulenn ub. : accéder à la demande de qqn.
●(1889) SFA 91. Ar Zant a zelaouaz ho goulenn.
●(1932) BSTR 173. klevet e voe ouz e c'houlenn.
(6) Hep goulenn na diskenn : sans autorisation, sans permission.
●(1870) MBR 146. Petra eo d'e-hoc'h beza ken afrontet da zont er c'hoat-ma (...) hep na goulenn na diskenn ? tr. «Vous êtes bien hardis, dit l'un deux, de venir dans ce bois sans permission.» ●154. Piou en deuz roet d'id an hardisegez da zont er c'hoat-ma hep goulenn na diskenn ? tr. «Qui a pu te rendre audacieux au point de venir dans ce bois, sans demander de permission ?» ●(1878) EKG II 191. Eno e kavaz eur riboul etre diou roc'h vraz, hag, e leac'h sevel ti, ne reaz nemed mont da vaner Kerouzere da gerc'hat, hep goulen na disken, skourrou guez da ober toen var he riboul. ●(1906) FHAB Mae/Mezheven 276. Kemeret a reant da zrebi ha da eva eb goulen na disken.
●(1915) HBPR 71-72. Kemeret a reant da zribi ha da eva eb goulen na disken. ●110. Beza great eb goulen na disken, labour eur persoun. ●(1934) CDFi 5 mai. Ha da ober petra hag evit peseurd ez out-te deut aman, hep goulenn na diskenn, Kerne ?
(7) War goulenn : à la demande de.
●(1900) MSJO 215. Var goulen an Eskibien. ●(1911) BUAZperrot 78. E gorf var e c'houlenn a oue douget da Annesi. ●83. var goulen ar pab.
(8) Goulenn gwenn : question non pertinente.
●(1970) BRUD 35-36/144. Eur goulenn gwenn ’ni eo.
(9) par méton. Reiñ e c’houlenn da ub. : accorder sa demande, satisfaction à qqn.
●(c.1785) VO 127-128. rein d'er horf ol é oulèn.
●(1866) SEV 165. Pe seurt abek a c'hellfac'h-hu da gaout evit choum hep rei d'ezho ho goulenn ? ●(1887) SRD 7. Ronan a roaz he c'houlenn d'ezhan.
- goulenn / goull .2goulenn / goull .2
v. tr. d.
I.
(1) Demander.
●(1499) Ca 97b. Goulenn. g. demander. l. peto / tis. ●(c. 1501) Donoet 19-15. qua agolen lec ma tremen[er, tr. « Qua demande le lieu où l’on passe »
●(1659) SCger 151a. goulen, tr. «demander.» ●(1732) GReg 263a. Demander, tr. «Goulenn. pr. goulennet.» ●263a. Demander sa vie, tr. «goulenn an alusenn.»
●(1835) AMV 48. Goulennit hac ho pezo. ●(1862) JKS 239. Goulenn a reer petra a vraz en deuz great hen-ma-hen. ●(1864) SMM 102. Goulennit ar belec, kentre ma velot e viot clan a zevri. ●(1880) SAB 63. Daou baour kez dall (...) o c'houlenn an eluzenn. ●(18--) SAQ I 307. Goulennit hag ho pezo. ●(18--) SBI II 203. hac hi goulenn malan, tr. «ils demandèrent à faire moudre.»
●(1905) KANngalon Du 536. ar glemmaden-ma evit goulen zikour. ●(1905) IVLD xi. Ar Verc'hez he-unan e deuz goulennet ez afe tud di, ne ket a hiniennou eo, mes e prosesion. ●(1915) HBPR 73. goulen sikour an intru. ●(1926) BIVE 20. (Jobig) D'ober... petra ? / (Tonton Jakez) D'ober d'ar zod goulenn ha d'ar fur tevel !
(2) Goulenn digant, gant : demander à (qqn).
●(1612) Cnf 27a. ha da goulen digantaff, pe-rac ez edoc'h-huy aman. ●(1621) Mc 84. autreit diff an pez á goullennaff digueneoch.
●(1727) HB 227. o c'houlen / Sikour digueneoc'h. ●(1732) GReg 263a. Demander une chose à quelqu'un, tr. «Goulenn un dra digand ur re.»
●(1876) TDE.BF 432a. me ia da c'houlenn digant ar mestr ha da loja a raio. ●(1878) EKG II 138. da c'houlenn golo digant Bielon. ●(1889) SFA 110. goulenn kuzul digant H.T.S. ar Pap. ●(1896) HIS 62. Hañi ag er soudarded ne brediras goulen doéré erbet geti.
●(1902) PIGO I 4. hag hen o c'houl gant ar c'hamarad-ze : (...). ●(1939) RIBA 1. Goulennet genein (…) penaos éh on deit de vout pinùik.
(3) Goulenn ouzh, diouzh : demander à (qqn).
●(1530) Pm 53. Maz goulennas oute queffret / An guerches pur illur furmet / Perac tra eu ezouchuy duet / Guir commun vhel dam guelet, tr. «Si bien qu'elle leur demanda, à tous ensemble, / La vierge pure, glorieusement créée : / Pourquoi êtes-vous venus, / Haute et loyale compagnie, me voir ?» ●74. Neuse hy en enterrogas / Hac outaff tenn a goulennas, tr. «Alors elle l'interrogea, / Et fermement lui demanda : (…).» ●123. Neuse thomas a goulennas / Oute clouar ha hegarat, tr. «Alors Thomas leur demanda / Doucement et aimablement.» ●(1576) Cath p. 6. breman me goulen ouzit : pezadra ez eux te assemblet quemet-man a pobl en vean, tr. «pourquoi as-tu assemblé tant de peuple en vain (…) ?» ●(1621) Mc 83. An heuelep tra ma Doue à goulennaff diouzoch. ●(1633) Nom 215a. Quiritatus : cry, brayement : cry, pa goulenner sicour diouz vn al.
●(1659) SCger 38b. demander, tr. «goulen dioc'h.» ●(1727) HB 226. o c'houlen sikour ouzomp.
●(1880) SAB 174. e c'houlennsont ouz Jesus petra dliet eta ober d'ar vreg-se. ●(1894) BUZmornik 8. hag hema a c'houlennaz outhan pe hano en doa. ●(18--) TVG 6. Hac hi goulen diouzin ha me am boa guelet Yan-Gornec.
●(1911) BUAZperrot 453. goulenn diouz he fried aotre da vont da leanez.
(4) absol. Mendier, quêter.
●(1923) KNOL 142. Me 'zo bet pinvidik. N'em eus gwenneg ebet mui. Mez am befe o vont da c'houlen.
(5) [au passif] Bezañ goulennet da : être demandé comme.
●(1915) MMED 255. Theophil a oue goulennet da eskop gant ar gristenien pa varvas an eskop koz.
(6) Yann Goulenn : personnification des mendiants.
●(1909) FHAB C'hwevrer 57. Yan-Goulen ne c'hell ket heb koll e hano en em viska ken faro hag ar mondian.
(7) Goulenn ma : demander que.
●(1911) KANNgwital 105/58. goulen ma kresko en he ene buez ar c'hraz ha ma vo pelleat dioutan kement a c'hell he semplaat ennhan. ●(1911) DIHU 66-67/186. Drougeu ha poénieu e zou arnonn men goalh ; goulen e hran ma abafeint (diminuer). ●(1915) HBPR 27. Goulen a reomp ma vo galvet holl eskibien Bro-C'hall d'en em unani en eur c'honseil. ●(1916) KANNlandunvez 64/462. goulen ma vezo diarbennet an enebour kriz a dennaz ar goaleuriou-ma var ar bed.
(8) Goulenn hag-eñ : demander si.
●(1862) JKS 239. Goulenn a reer hag hen zo (…) eunn den a daill ha desket kaer.
II. [au nég.] Na c’houlenn (ket) : ne pas vouloir.
●(1947) YNVL 93. Ar yaouankiz a zo ur boked eus ar c’haerañ ’zo er bed, nemet bresk ha kizidik. Ne c’houlenn ket bezañ flac’hotet.
III. [en locutions]
(1) Goulenn amplik : demander un peu trop.
●(1872) ROU 73b. Vous demandez un peu trop, tr. «amplic a c'houlennit.»
(2) Goulenn e vuhez : demander grâce, quartier.
●(1825-1830) AJC 5912. ehegond dan doulin da houlen o bué.
(3) Goulenn termen : demander un répit.
●(1954) LLMM 47/42. Ar Ramz neuze a c'houlennas termen ac'han d'an deiz war-lerc'h d'an eur-se.
(4) Goulenn degemer, digor, lojeiz : demander à être reçu, demander asile.
●(1909) KTLR 160. Hag evel ma oa eur zoudard koz, e zeaz na petra ta, d'an ti kear da c'houlen lojeiz. ●(1911) BUAZperrot 259. Yaouank flamm oa c'hoaz pa c'houlennas digemer e manati sant Mark. ●291. Anselm, d'e bemzek vloaz, a yeas da c'houlenn digor en eur manati eus e vro.
(5) Goulenn kresk : demander de l'augmentation.
●(1847) MDM 3. mar teu ervad ho mestr da c'houlenn kresk.
(6) Goulenn rank : demander un répit.
●(1931) VALL 648a. demander un répit, tr. «goulenn rank.»
(7) Goulenn penn diwar ub. : demander des nouvelles de qqn.
●(1957) BRUD 1/16. Perig, atao, o houlenn penn diwar e dad... Tad... E peleh emañ ?
(8) Goulenn anv eus ub. : demander des nouvelles de qqn, s'enquérir de qqn.
●(1869) HTC 156. Neuze ec'h en em lakejont da c'houlenn hano anezhan digant ho c'herent hag ho anaoudeien.
(9) Goulenn anv a, ouzh ub. : demander des nouvelles de qqn, s'enquérir de qqn.
●(1909) KTLR 230. C'hui a ielo d'ho guelet evit goulen hano deuz ho tud. ●(1915) MMED 249. en eur glask Jesus e pep leac'h, o c'houlenn hano anezan hep ehan.
(10) Goulenn par : demander le mâle.
●(1928) FHAB Genver (couv. 4). Poudre Africaine Moreul, louzou da lakaat ar parezed da c'houlenn par.
IV. Goull voir goull .1
●(1942) DADO 11. A-walc’h, va faotr ! ne c’houllan ket beza moustret ganeoc’h.
V.
(1) Goulenn bezañ maout : voir maout.
(2) Goulenn bezañ krouget : voir krouget.
(3) Goulenn bezañ lonket : voir lonket.
(4) Goulenn bezañ lonket gant al loar : voir loar.
(5) Goulenn per digant an evlec'h : voir per.
(6) Goulenn kastrilhez digant un halegenn : voir kastrilhez.
(7) Goulenn skoaz : voir skoaz.
(8) goulenn dour da evañ : voir dour.
- goulennadeggoulennadeg
f. –où
(1) Demande en mariage.
●(1879) ERNsup 146. goulennadek, demande en mariage, déclaration à l'église, Pleud[aniel].
●(1908) PIGO II 10. pa 'man fenoz ar c'houlennadeg evit ma eured. ●(1996) VEXE 115. La demande en maraige (ar houlennadeg).
(2) Ober e c'houlennadeg : faire sa demande en mariage.
●(1908) PIGO II 11. p'an evoa lavaret ober an nozvez-ze e c'houlennadeg.
(3) Pétition.
●(1931) VALL 553b. Pétition, tr. «goulennadeg.»
- goulennadenngoulennadenn
f. -où Commande (de marchandise).
●(1959) BAHE 17/25. nebeut a-walc'h a skouerennoù a zo bet tennet ; grit eta ho koulennadenn ar c'hentañ ar gwellañ.
- goulennatagoulennata
v. tr. d.
(1) Questionner, interroger.
●(1927) GERI.Ern 29. goulennata, tr. «questionner, interroger.» ●(1935) VKST Du 390. goulennata e-unan an den santel. ●(1943) FATI 128. goulennata a ra tud desket. ●(1981) ANTR 97. da jom da houlennata pep hini.
(2) [empl. comme subs.] Interrogatoire.
●(1942) VKST Du/Kerzu 185. Ar goulennata-se a badas diou eurvez.
- goulenner / goulennourgoulenner / goulennour
m. –ion, goulennizion
(1) Demandeur.
●(c.1718) CHal.ms iii. Il est obsedé par une troupe de demandeurs, tr. «ur vanden a c'houlennision ne ra quet peah dehou, n'endesquet a beah, guet ur vanden a c'houlennision, n'endes meit goulennision, tro ha tro dehou.» ●(1732) GReg 263a. Demandeur, tr. «Goulenner. p. goulennéryen. Van[netois] goulennour. p. goulennouryon. goulennouryan.»
(2) (droit) Demandeur.
●(1732) GReg 247b. Le demandeur a été débouté de sa demande, tr. «Deboutet eo bet ar goulenneur.»
►[en apposition]
●(1772) KI 98-100. ar Person goulenneur (...) ar floc'h divenneur, tr. «le Recteur demandeur (...) du Floch défendeur.» ●166-168. penaos ky 'r goulenneur / En Doa clasquet isquign / ouch ky an Divenneur, tr. «le chien du demandeur avait cherché noise au chien du défendeur.»
- goulennerez / goulennourez
- goulennet