Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 37 : de goujardez (1801) à goulennet (1850) :
  • goujardez
    goujardez

    f. –ed Gamine.

    (1867) FHB 147/340a. en tu all d'eur goujard gant he c'houjardez.

  • goukenn
    goukenn

    f. –où (argot des tailleurs vannetais) Collier.

    (1912) KZVr 415 - 10/03/12. Ar c'houken, tr. «ar c'holier.»

  • goulad
    goulad

    voir gourhedad

  • gouladoù
    gouladoù

    plur. Demande en mariage.

    (1994) MARV xiii 17. (Sant-Hernin) E vo gallet ober ar gouladou a-benn sadorn da noz. Peogwir neuze e veze greet ar gouladou.

  • goulakaat
    goulakaat

    v. tr. d.

    (1) Faire une hypothèse.

    (1931) VALL 370b. faire une hypothèse, tr. «goulakaat

    (2) (grammaire) =

    (1947) YBBK $ 769. Al lavarenn displegañ a c'hell goulakaat an dra a zisklerier ; galloud an ober a zo neuze dindan verz un diviz hag a chom dizispleg.

  • goulakadur
    goulakadur

    m. –ioù Hypothèse.

    (1931) VALL 370b. Hypothèse, tr. «goulakadur m.»

  • goulampr
    goulampr

    adj. Insatiable.

    (1907) VBFV.fb 55a. insatiable, tr. «goulampr

  • goulaouadur
    goulaouadur

    m. –ioù Éclairage.

    (1931) VALL 237b. Éclairage, tr. «goulaouadur m.»

  • goulaouenn
    goulaouenn

    f. –où

    I.

    (1) Lumière.

    (1576) H 46. Golaouen exempl da pep enefu, tr. « Light and Exemple to every soul. » ●(1650) Nlou 94. Disquennet an effaou, / Oz traou teyr goulaouen, tr. «descendues des cieux / ici-bas, trois lumières.»

    (1732) GReg 586b. Dieux créa deux grands luminaires, tr. «An Autrou Douë a groueas diou c'houlaoüenn gaër ; unan evit sclærât ên deiz, an eil evit goulaouï èn nos.»

    (2) Chandelle, bougie.

    (1621) Mc 113. dalch vn goulaouen maru entre da daou dorn. ●114. oz derchel entre da daou dorn vn goulaouen alumet.

    (1659) SCger 22a. chandelle, tr. «goulaouen.» ●151a. goulaouen pl. goulou, tr. «chandelle.» ●(1732) GReg 150a. Chandelle, tr. «Goulaouën. p. goulaouënnou, goulou. Van[netois] goleüen. p. goleü.» ●(1790) Ismar 273. Er oleuèn ihuellan e lausquér alum beèd er fin ag en Office.

    (1856) VNA 102. Allumez une autre chandelle, tr. «Alumet ur holeuen aral.» ●(1857) CBF 29. Eur c'houlaouen a zo er c'hantolor, tr. «Il y a une chandelle dans le chandelier.» ●(1878) EKG II 132. devi eur c'houlaouen dirazoc'h.

    (1902) PIGO I 112. eur c'holoen vihan verr. ●(1907) AVKA 193. gouloueno krog. ●(1909) KTLR 161. Goudeze ec'h eneaouaz eur c'houlaouen. ●(1910) MBJL 183. eur c'houlaouen elum. ●(1925) BRUD n° 11, 12, 14, 15, en 1963 par Emgleo Breiz, Brest, graphie et pagination différentes de l’édition de 1925, puis en 2003 une édition bilingue par Skol Vreizh préparée par Bernard Cabon)">BILZ 173. Gallet an neus enaoui ar c'houlaouenn.

    (3) (religion) Gouel ar goulaouennoù : fête des tabernacles.

    (1876) TDE.BF 238a. Goel ar goloennou, tr. «fête religieuse dite des Tbernacles.

    (4) Goulaouenn-lutig : lumignon.

    (1924) BILZbubr 41/951. da c'houeza e c'houlaouenn-lutig.

    (5) sens fig. Filet de morve.

    (1924) ARVG Here 226. Sellet an diou c'holaouenn e pign ouz e fri lous.

    II. Ur c'houlaouenn eo ma...:

    (1958) BRUD 1/95 P.-J. Helias. Ha hoaz, eur houlaouenn eo ma ne zrailh ket e vaz war gein unan bennag ouzom.

  • goulaouenn-an-deiz
    goulaouenn-an-deiz

    f. Point du jour.

    (1633) Nom 226b. Diliculum : le poinct du iour : goulaouen an dez, goulou dez.

  • goulaouenn-goar
    goulaouenn-goar

    f. gouloù-koar

    I. Cierge.

    (1633) Nom 166a. Cereus : chandelle de cire : goulaoüen coar.

    (1732) GReg 168b. Cierge, tr. «goulaoüen-coar. p. goulou-coar

    (1857) CBF 64. Ar c'hantol-ze, ar c'houlaouen goar-ze a zob et benniget, tr. «Ce cierge a été bénit.»

    II. Gwenn evel ur c'houlaouenn(-goar) : très blanc.

    (1962) BRUD 16/25 (T) E. ar Barzhig. Hi e oa eun druez he gweled gand ar strujet fall e oa : evel eur gioh, ha gwenn evel eur houlaouenn-goar. ●(1968) LOLE 51-52 (T) *Roc'h Vur. Ya, gwenn ez on evel eur houlaouen : kleñved ar paludou.

  • goulaouenn-rousin
    goulaouenn-rousin

    f. Chandelle de résine.

    (1838-1866) PRO.tj 140. Vel eur c'houlaouen rousin dare da echui.

    (1980) MATIF 52. …à la lumière (…) d’une chandelle de résine, tr. « ouz sklerijen ar c’houlaouen rousin ».

  • goulaouenn-soav
    goulaouenn-soav

    f. Chandelle de suif.

    (1633) Nom 166a. Candela sebacea : chandelle de suif : goulaoüen soà.

  • goulaouer / goulaouier
    goulaouer / goulaouier

    m. –ion Fabricant, vendeur de bougies.

    (c.1718) CHal.ms i. chandelier qui fait la chandelle, tr. «goleüour goleüerion.» ●(1732) GReg 149b. Chandelier, oun chandellier, qui vend des chandelles, tr. «Goulaouyer. p. goulaouyéryen. Van[netois] goleühér. p. yon, yan.» ●(17--) BMa 136. ar guella golloer, tr. «le meilleur chandilleur.»

    (1906) KANngalon C'hwevrer 34. Ar c'hoar a gase d'ar goulaouer, a rae gant-han goulaou ha pilejou evit servich an iliz.

  • goulaouerezh
    goulaouerezh

    m. Éclairage.

    (1931) VALL 237b. Éclairage, tr. «goulaouerez m.»

  • goulaouet
    goulaouet

    adj.

    (1) Allumé.

    (1575) M 502. Gant Lampou golaouet, ornet hep atredy, tr. «Avec lampes allumées ornées sans souillures.»

    (2) (en plt du jour) Levé.

    (1878) EKG II 94. Goulaouet oa deiz.

    (1909) KTLR 51. n'oa ket c'hoaz goulaouet an deiz.

  • goulaoueta
    goulaoueta

    v. intr. Pêcher à la lumière.

    (1919) DBFVsup 27b. goleuetat (Pn.), tr. «pêcher à la lumière.» ●(1931) VALL 543a. Pêcher à la lumiere, tr. «goleuetat V[annetais] serait ailleurs goulaoueta

  • goulaouidigezh
    goulaouidigezh

    f. Éclairage.

    (1931) VALL 237b. Éclairage, tr. «goulaouidigez f.»

  • goulaouier
    goulaouier

    voir goulaouer

  • goulaouier-koar
    goulaouier-koar

    m. Ciergier, cirier.

    (1732) GReg 168b. Ciergier, cirier, tr. «goulaoüyer-coar. p. goulaoüyeryen-coar

  • goulaouiñ
    goulaouiñ

    v. intr.

    (1) (en plt du jour) Poindre.

    (1530) Pm 78. Pan golouas (variante : goulauas) dez an dez-se, tr. «Quand le jour se leva ce jour-là.»

    (1659) SCger 94a. poindre, tr. «goulaoui.» ●(c.1718) CHal.ms iii. le Iour Commance a poindre, tr. «chetu en de e c'h/goleuein, goleüein ara en de.» ●(1732) GReg 734b-735a. Poindre, commencer à paroître, tr. «goulaouï. pr. goulaouët

    (1857) GUG 104. goleuein e hra en dé. ●(1878) EKG II 140. Edo an deiz o vont da c'houlaoui. ●(1879) BAN 100. Kelliez ma c'houlaou an deiz.

    (1900) MSJO 242. setu dija an deves kaer-ze o c'houlaoui. ●(1910) MAKE 62. prest an deiz da c'houlaoui. ●(1929) KANNgwital 324/345. pep dervez a deu da c'houlaoui varnhomp. ●(1935) KANNgwital 392/75. Setu derveziou ar mision o vont da c'houlaoui. ●(1935) KANNgwital 393/89. pa c'houlaou ar zul vintin.

    (2) Briller, luire.

    (1659) SCger 75a. luire, tr. «goulaoui.» ●151a. goulaoui, tr. «luire.»

    (1874) POG 137. Euz a Sion Doue a lakaio da c'houlaoui al lugern euz he c'hloar.

    (3) Éclairer.

    (1732) GReg 586b. Dieu créa deux grands luminaires &c., tr. «Doué a groüeas diou sclærigenn gaër, ou, diou c'houalouënn gaer ; unan evit sclærât én deiz, an eil evit goulaouï én nos, ou, sclærya èn nos.»

  • goulaouiñ-deiz
    goulaouiñ-deiz

    m.

    (1) Aurore, point du jour.

    (1727) HB 255. an eil Oferen a vez canet da c'houlaoui-deiz.

    (1860) BAL 234. E tro goulaoui-deiz e erruas e c'honfessor. ●(1868) KMM 112. kerkent ac goulaoui-deiz. ●(1880) SAB 100. da velet goulaoui-deiz ac ar mintin o tont.

    (2) Est.

    (1880) SAB 250. E tu ar sao-eol, e costez goulaoui deiz.

  • goular .1
    goular .1

    adj.

    I. Fade.

    (1732) GReg 392a. Fade, parlant de la boisson, tr. «Goular.» ●(1752) PEll 357. Goular, Fade, insipide, désagréable au goût, amer.

    (1854) MMM 196. eun dour clouar ha goular. ●(1857) HTB 29. goular ha rukunuz. ●(1879) BAN 62. eun tam iod goular.

    (1912) MMPM 83. ar boued se re c'hoular. ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. goulard, pour goular, fade. ●(1925) FHAB Ebrel 134. ma vez laket re a irvin e vezo goular ar soubenn. ●(1925) FHAB Gouere 271. re zall pe re c'hoular. ●(1928) BFSA 22. frouez (...) disaour ha goular. ●(1982) PBLS 52. (Sant-Servez-Kallag) goular, tr. «fade, sans saveur.»

    II. sens fig.

    (1) (en plt de qqn) qui n’a pas envie, qui n’est pas chaud.

    (1877) EKG I 115. Ar zakrist a iea euz he di, goular an tamm anezhan ; ne d-ea ket a galoun vad varzu ti Loull ar Bouc'h.

    (1912) MMPM 91. Ar gristenien goular a zo var hon tro. ●106. ar c'hristen lezirek ha goular.

    (2) Sans intérêt.

    (1910) MAKE 59. Hiniennou a gavo goular va c'hontaden.

    (3) Déplaisant.

    (1908) KMAF 72. goular e kavan gwelet ar re-all o tont da c'hoarzin gwap d'in d'am zi.

  • goular .2
    goular .2

    m. Fadeur.

    (1908) FHAB Genver 5. Skiant an tanva. An dous, an trenk, ar c'huero, ar sall, ar goular, a zo discuillet ganthi. ●(1908) FHAB C'hwevrer 40. ar sall pe ar goular. ●(1935) BREI 424/1c. ar goular.

  • goularaat
    goularaat

    v. intr. Devenir de plus en plus fade.

    (1874) FHB 499/228b. na lezit ket an hoalen-ze da goularaat.

  • goularded
    goularded

    f. Fadeur.

    (1914) DFBP 137a. fadeur, tr. «Goularded

  • goulariñ
    goulariñ

    v. tr. d. Affadir.

    (1914) DFBP 9a. affadir, tr. «Goulari.» ●(1931) VALL 11b. Affadir, tr. «goulari

  • goularsa
    goularsa

    v. intr. Récolter de l'ambre.

    (1924) SKET II 67. paottred ha merc'hed o c'hoularsa. ●(1931) VALL 22a. le recueillir [ambre], tr. «goularsa

  • goularsaer
    goularsaer

    m. –ion Homme qui récolte de l'ambre.

    (1924) SKET II 67. Goularsaerien ar Samland.

  • goularz
    goularz

    m.

    (1) Ambre.

    (1732) GReg 32a. Ambre, ou, Karabé, tr. «goularz.» ●Chapelet d'ambre, tr. «Chapeled goularz.» ●(1752) PEll 357. Goularz, Ambre.

    (1874) POG 159. Mirra, goularz hag aloez. ●(18--) SBI I 144. An turcantin, al lavand, hac ar gouler, tr. «Du thym, de la lavande, et de l'ambre.» ●258. eur garlantès a c'hreun goular, tr. «Une guirlande de grains de corail.» ●(18--) PEN 93/81. greun coular.

    (2) Goularz melen : ambre jaune.

    (1732) GReg 32a. Ambre jaune, tr. «Goularz melen

    (3) Goularz gris : ambre gris.

    (1732) GReg 32a. Ambre gris, tr. «Goularz gris

  • goularzus
    goularzus

    adj. Ambrifère, qui fournit de l'ambre.

    (1923) SKET I 98. ar mor goularzus.

  • goulaven
    goulaven

    m. (pêche) Graissin, surface plane créée sur le flot par la graisse de l'appât.

    (1973) LBFR 51. En eur goulaven goued, tr. «dans une traînée de sang.» 149. Mag ar roued glaz a dec'he eus ar goulaven ar mestr deuve gouez. ●(1978) MOFO 91. Arabat dezo tec'hel euz ar «goulaven», tr. «la trainée poissonneuse.»

  • goulazh
    goulazh

    coll. (charpenterie) Lattes.

    (1659) SCger 72b. late, tr. «goulazen p. goulaz.» ●(1732) GReg 564b. Late, petit ais qui se clouë sur les chevrons, tr. «Goulazenn. p. goulazennou, goulazou, goulaz. Van[netois] glouahenn. p. glouahëu, glouah. goulahenn. p. goulah

    (1834) SIM 66. ur paqad goulas.

  • goulazh-lagad
    goulazh-lagad

    m.

    (1) Clin d'œil.

    (1841) IDH 303. pas memb durant ur gloah-lagad. ●(1884) MCJ 245. de bep glouéh lagad. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 156. Er multrerion el lahas én ur gluéh lagad.

    (1931) DIHU 245/263. Int hé bout, hé fun, hé rudel, hé eilpen, hé guint én ér, hé zag, hé disporaill én ur gloéh-lagad. ●(1931) VALL 128a. Clin d'œil, tr. «gloah-lagad

    (2) Coup d'œil.

    (1839) BESquil 139. ne faut meit ur gluah-lagad aveit hou colle. ●(1895) FOV 254. D'er henta glouéh lagad, tr. «Au premier coup d'oeil.»

    (3) Teurel ur goulazh-lagad àr udb. : jeter un coup d'œil sur qqc.

    (1861) BELeu 162. Hui e hel hoah turel ur gloah lagad ar en dablen-men. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 172. ma taulehemb ur gloah-lagad ar hun œvreu.

  • goulazhañ / goulazhiñ
    goulazhañ / goulazhiñ

    v.

    (1) Latter.

    (1732) GReg 565a. Later, tr. «Goulaza. pr. goulazet. Van[netois] glouaheiñ. goulaheiñ.» ●(1744) L'Arm 214b. Later, tr. «Goulahein.. hétt

    (2) Refaire le fil d'une faux à la forge.

    (1732) GReg 16b. Affiler une faux à faucher, tr. «goulaza ur falc'h.» ●401b. Eguiser la faux à la forge, tr. «Goulaza ar falc'h. Van[netois] goulaheiñ

    (3) Goulazhañ an daoulagad : cligner des yeux.

    (c.1718) CHal.ms i. ciller sourciller, tr. «cillein, goulahein en deulagat

    (1904) DBFV 95a. goulahein en deulegad, tr. «goulahein en deulegad.» ●(1932) GUTO 3. Emen é ma te vraùité ? Emen é ma te gorv ? Perak ne hloahes ket mui te lagad ? ●(1942) VALLsup 34a. Cligner, tr. «goulac'hein en deulagad V[annetais] (serait goulaza an daoulagad).»

  • goulazhenn
    goulazhenn

    f. –où, goulazh (charpenterie) Latte.

    (1499) Ca 97b. Goulazenn. g. late.

    (1659) SCger 72b. late, tr. «goulazen p. goulaz.» ●151a. goulazen, tr. «late.» ●(1732) GReg 564b. Late, petit ais qui se clouë sur les chevrons, tr. «Goulazenn. p. goulazennou, goulazou, goulaz. Van[netois] glouahenn. p. glouahëu, glouah. goulahenn. p. goulah.» ●(1744) L'Arm 214b. Late, petit ais qui se cloue sur les chevrons, tr. «Goulahênn.. neu. f.»

  • goulazhet
    goulazhet

    adj. Affilé.

    (1897) EST 23. ou felsiér gloahet.

  • goulazhiñ
    goulazhiñ

    voir goulazhañ

  • Goulc'hen .1
    Goulc'hen .1

    n. de l. Goulven.

    (1) Goulc’hen.

    (1834) KKK 50. er c'huz héol ar baé spontuz a C'houlc'hen, heuz ar vartoloded dizaona. ●(18--) LED.gou 1. Sant Goulc'hen, escop bet e Leon, ha patron eus a bares Goulc'hen. ●(1877) EKG I 127. Eun den hanvet Tunk, euz n'ounn dare pe vro, a ioa deuet abaoue eun daou pe dri bloaz bennag da lavaret d'an Arvoriz enn doa prenet an aod a zo dirag Guinevez, Trelez ha Goulc'hen, hag a ia euz a Blouescat da Blouneour-Dreaz. ●(1878) EKG ii 14. diou lodenn : unan anezho a ieaz varzu Goulc’han, Plouneour ha Kerlouan. ●(1890) MOA 20b. Goulc’hen.

    (1905) ALMA 63. Goulc’henn. ●(1906) SAQ I x. P’oa deut da Blouider, an Aotrou Marc, persoun Goulc’hen a glevaz, eur vech, anezhan o sarmoun. ●(1911) BUAZperrot 488. Er bloaz 1503, an aotrou Mahyeuc, eskob Roazon, a roas da iliz Goulc'hen eun askorn eus breac'h he sant patron. ●(1921) PGAZ 75. tevennou Goulc’hen ha Plouneour an Treaz. ●89. unan a ielo da aod Goulc’han, hag eben da aod ar C’hernik. ●(1943) HERV 113. Ya, e dud, avat, a zeue eus kostez Goulc’hen. ●(1995) LMBR 88. Hir devennoù Goulc’han ha Kerlouan gwarezet gant an erv.

    (2003) TRMOR 93. Pa vez klevet ar mor o leñvañ eus a C'houlc'han / Eo kalz gwelloc'h chom e-kichen an tan.

    (2) Goulven.

    (1863) GBI I 216. Me a oa en em westlet d'ann itron a C'houlvenn, / Hag a defoa preservet ma c'houk euz ar gordenn. ●(1879) BMN 322. Yvon Patinec, euz parrez Goulven, e Leon.

    (1910) ISBR 54. deit goudé de vout parréz Goulven. ●(1919) MVRO 2/3b. parroziou Gwisény, Goulven ha Treflez.

    (3) Proverbe.

    (2003) TRMOR 93. Pa vez klevet ar mor o leñvañ eus a C'houlc'han / Eo kalz gwelloc'h chom e-kichen an tan.

    (4) Noms de famille : cf. Goulc’hen .2

    (1970) NFBT 80 N° 606. Goulhen. ●N° 613. Goulven.

    (5) [Toponymie locale]

    (1799) CAm 167. Cette enceinte est nom­mée par les Bretons (ménéhi Sant Goul­ven, la franchise ou l'asile de Saint-Goul­ven); elle entoure encore aujourd'hui les terres les plus fécondes du Léonnais.

    (1877) EKG I 128. kerkouls enn aod Goulc'hen hag enn aod ar C'hernik.

    (1911) BUAZperrot 486. ti ebed var an teven, nemet eun tamm lochen e Brenguruz. ●(1923) FHAB Gwengolo 9/329. e roas d'ezan eun dachenn zouar a hanver c'hoaz Minihy Sant Goulc'hen.

  • Goulc'hen .2
    Goulc'hen .2

    n. pr. Goulven.

    (1) Goulc'hen.

    (1862) BBR 204. Goulc’hen a oa glizek, tr. «Goulven «était attendri.»

    (1919) MVRO 3/4c. Goulc'hen, e vab hena.

    (2) Nom de famille : voir Goulc'hen .1

  • goulc'her
    goulc'her

    m. –ioù Couvercle.

    (1499) Ca 98b. Gourcher. g. couuercle l hoc coopertorium rii.

    (1659) SCger 151a. goulc'her, tr. «couuercles.» ●(1732) GReg 228b. Couvercle, ce qui sert pour couvrir, pour fermer quelque vaisseau, tr. «goulc'her. p. goulc'héryou.» ●742b. La couverture du pot, tr. «goulc'her. p. goulc'heryou. (ce dernier mot se dit plus proprement des couvercles de beurriers, & autres petits vases.»

    (1857) CBF 71. Sao ar goulc'her diwar al laouer-doaz, tr. «Lève le couvercle du pétrin.» ●(1874) FHB 471/7b. da zevel ar goulc'her divar ho pod. ●(1894) BUZmornik 515. var goulc'her ann arched.

    (1909) KTLR 251. Mez ar goulc'har ne deue ket d'en em lakaat varnhan. (1920) AMJV 148. goulc'her an arched ploum. ●(1981) ANTR 75. goulher an arched.

  • gouleg
    gouleg

    m. –ed (ichtyonymie) Lieu.

    (1876) TDE.BF 243b. Goullek, s. m., tr. «Lieu, poisson ; pl. ed

    (1931) VALL 426b. Lieu, poisson, tr. «gouleg m. pl. ed

  • goulenn .1
    goulenn .1

    m. –où

    (1) Demande, question.

    (c.1500) Cb 76a. [encerg] Jdem hoc exercitium / ij. g. exercitement. b. encerg / goulenn.

    (1659) SCger 151a. goulenn, tr. «demande.» ●(1732) GReg 262b. Demande, tr. «Goulenn. p. goulennou

    (18--) SAQ II 117. Ama, pevar goulen.

    (1907) PERS 225. araok ma vije echu ar goulen.

    (2) Ober ur goulenn ouzh ub. : poser une question à qqn.

    (1882) BAR 70. oc'h ober goulennou outho hag o respond dezho.

    (3) Seveniñ goulenn ub. : accéder à la demande de qqn.

    (1907) KANngalon Eost 473. neubeut a ast da zeveni goulen an dud anaoun.

    (4) Kaout e c'houlenn : obtenir satisfaction.

    (1911) BUAZperrot 784. Bez en devoue e c'houlenn. ●(1934) PONT 16. Hag en doa bet e c'houlenn.

    (5) Klevout ouzh, selaou goulenn ub. : accéder à la demande de qqn.

    (1889) SFA 91. Ar Zant a zelaouaz ho goulenn.

    (1932) BSTR 173. klevet e voe ouz e c'houlenn.

    (6) Hep goulenn na diskenn : sans autorisation, sans permission.

    (1870) MBR 146. Petra eo d'e-hoc'h beza ken afrontet da zont er c'hoat-ma (...) hep na goulenn na diskenn ? tr. «Vous êtes bien hardis, dit l'un deux, de venir dans ce bois sans permission.» ●154. Piou en deuz roet d'id an hardisegez da zont er c'hoat-ma hep goulenn na diskenn ? tr. «Qui a pu te rendre audacieux au point de venir dans ce bois, sans demander de permission ?» ●(1878) EKG II 191. Eno e kavaz eur riboul etre diou roc'h vraz, hag, e leac'h sevel ti, ne reaz nemed mont da vaner Kerouzere da gerc'hat, hep goulen na disken, skourrou guez da ober toen var he riboul. ●(1906) FHAB Mae/Mezheven 276. Kemeret a reant da zrebi ha da eva eb goulen na disken.

    (1915) HBPR 71-72. Kemeret a reant da zribi ha da eva eb goulen na disken. ●110. Beza great eb goulen na disken, labour eur persoun. ●(1934) CDFi 5 mai. Ha da ober petra hag evit peseurd ez out-te deut aman, hep goulenn na diskenn, Kerne ?

    (7) War goulenn : à la demande de.

    (1900) MSJO 215. Var goulen an Eskibien. ●(1911) BUAZperrot 78. E gorf var e c'houlenn a oue douget da Annesi. ●83. var goulen ar pab.

    (8) Goulenn gwenn : question non pertinente.

    (1970) BRUD 35-36/144. Eur goulenn gwenn ’ni eo.

    (9) par méton. Reiñ e c’houlenn da ub. : accorder sa demande, satisfaction à qqn.

    (c.1785) VO 127-128. rein d'er horf ol é oulèn.

    (1866) SEV 165. Pe seurt abek a c'hellfac'h-hu da gaout evit choum hep rei d'ezho ho goulenn ? ●(1887) SRD 7. Ronan a roaz he c'houlenn d'ezhan.

  • goulenn / goull .2
    goulenn / goull .2

    v. tr. d.

    I.

    (1) Demander.

    (1499) Ca 97b. Goulenn. g. demander. l. peto / tis. ●(c. 1501) Donoet 19-15. qua agolen lec ma tremen[er, tr. « Qua demande le lieu où l’on passe »

    (1659) SCger 151a. goulen, tr. «demander.» ●(1732) GReg 263a. Demander, tr. «Goulenn. pr. goulennet.» ●263a. Demander sa vie, tr. «goulenn an alusenn

    (1835) AMV 48. Goulennit hac ho pezo. ●(1862) JKS 239. Goulenn a reer petra a vraz en deuz great hen-ma-hen. ●(1864) SMM 102. Goulennit ar belec, kentre ma velot e viot clan a zevri. ●(1880) SAB 63. Daou baour kez dall (...) o c'houlenn an eluzenn. ●(18--) SAQ I 307. Goulennit hag ho pezo. ●(18--) SBI II 203. hac hi goulenn malan, tr. «ils demandèrent à faire moudre.»

    (1905) KANngalon Du 536. ar glemmaden-ma evit goulen zikour. ●(1905) IVLD xi. Ar Verc'hez he-unan e deuz goulennet ez afe tud di, ne ket a hiniennou eo, mes e prosesion. ●(1915) HBPR 73. goulen sikour an intru. ●(1926) BIVE 20. (Jobig) D'ober... petra ? / (Tonton Jakez) D'ober d'ar zod goulenn ha d'ar fur tevel !

    (2) Goulenn digant, gant : demander à (qqn).

    (1612) Cnf 27a. ha da goulen digantaff, pe-rac ez edoc'h-huy aman. ●(1621) Mc 84. autreit diff an pez á goullennaff digueneoch.

    (1727) HB 227. o c'houlen / Sikour digueneoc'h. ●(1732) GReg 263a. Demander une chose à quelqu'un, tr. «Goulenn un dra digand ur re.»

    (1876) TDE.BF 432a. me ia da c'houlenn digant ar mestr ha da loja a raio. ●(1878) EKG II 138. da c'houlenn golo digant Bielon. ●(1889) SFA 110. goulenn kuzul digant H.T.S. ar Pap. ●(1896) HIS 62. Hañi ag er soudarded ne brediras goulen doéré erbet geti.

    (1902) PIGO I 4. hag hen o c'houl gant ar c'hamarad-ze : (...). ●(1939) RIBA 1. Goulennet genein (…) penaos éh on deit de vout pinùik.

    (3) Goulenn ouzh, diouzh : demander à (qqn).

    (1530) Pm 53. Maz goulennas oute queffret / An guerches pur illur furmet / Perac tra eu ezouchuy duet / Guir commun vhel dam guelet, tr. «Si bien qu'elle leur demanda, à tous ensemble, / La vierge pure, glorieusement créée : / Pourquoi êtes-vous venus, / Haute et loyale compagnie, me voir ?» ●74. Neuse hy en enterrogas / Hac outaff tenn a goulennas, tr. «Alors elle l'interrogea, / Et fermement lui demanda : (…).» ●123. Neuse thomas a goulennas / Oute clouar ha hegarat, tr. «Alors Thomas leur demanda / Doucement et aimablement.» ●(1576) Cath p. 6. breman me goulen ouzit : pezadra ez eux te assemblet quemet-man a pobl en vean, tr. «pourquoi as-tu assemblé tant de peuple en vain (…) ?» ●(1621) Mc 83. An heuelep tra ma Doue à goulennaff diouzoch. ●(1633) Nom 215a. Quiritatus : cry, brayement : cry, pa goulenner sicour diouz vn al.

    (1659) SCger 38b. demander, tr. «goulen dioc'h.» ●(1727) HB 226. o c'houlen sikour ouzomp.

    (1880) SAB 174. e c'houlennsont ouz Jesus petra dliet eta ober d'ar vreg-se. ●(1894) BUZmornik 8. hag hema a c'houlennaz outhan pe hano en doa. ●(18--) TVG 6. Hac hi goulen diouzin ha me am boa guelet Yan-Gornec.

    (1911) BUAZperrot 453. goulenn diouz he fried aotre da vont da leanez.

    (4) absol. Mendier, quêter.

    (1923) KNOL 142. Me 'zo bet pinvidik. N'em eus gwenneg ebet mui. Mez am befe o vont da c'houlen.

    (5) [au passif] Bezañ goulennet da : être demandé comme.

    (1915) MMED 255. Theophil a oue goulennet da eskop gant ar gristenien pa varvas an eskop koz.

    (6) Yann Goulenn : personnification des mendiants.

    (1909) FHAB C'hwevrer 57. Yan-Goulen ne c'hell ket heb koll e hano en em viska ken faro hag ar mondian.

    (7) Goulenn ma : demander que.

    (1911) KANNgwital 105/58. goulen ma kresko en he ene buez ar c'hraz ha ma vo pelleat dioutan kement a c'hell he semplaat ennhan. ●(1911) DIHU 66-67/186. Drougeu ha poénieu e zou arnonn men goalh ; goulen e hran ma abafeint (diminuer). ●(1915) HBPR 27. Goulen a reomp ma vo galvet holl eskibien Bro-C'hall d'en em unani en eur c'honseil. ●(1916) KANNlandunvez 64/462. goulen ma vezo diarbennet an enebour kriz a dennaz ar goaleuriou-ma var ar bed.

    (8) Goulenn hag-eñ : demander si.

    (1862) JKS 239. Goulenn a reer hag hen zo (…) eunn den a daill ha desket kaer.

    II. [au nég.] Na c’houlenn (ket) : ne pas vouloir.

    (1947) YNVL 93. Ar yaouankiz a zo ur boked eus ar c’haerañ ’zo er bed, nemet bresk ha kizidik. Ne c’houlenn ket bezañ flac’hotet.

    III. [en locutions]

    (1) Goulenn amplik : demander un peu trop.

    (1872) ROU 73b. Vous demandez un peu trop, tr. «amplic a c'houlennit

    (2) Goulenn e vuhez : demander grâce, quartier.

    (1825-1830) AJC 5912. ehegond dan doulin da houlen o bué.

    (3) Goulenn termen : demander un répit.

    (1954) LLMM 47/42. Ar Ramz neuze a c'houlennas termen ac'han d'an deiz war-lerc'h d'an eur-se.

    (4) Goulenn degemer, digor, lojeiz : demander à être reçu, demander asile.

    (1909) KTLR 160. Hag evel ma oa eur zoudard koz, e zeaz na petra ta, d'an ti kear da c'houlen lojeiz. ●(1911) BUAZperrot 259. Yaouank flamm oa c'hoaz pa c'houlennas digemer e manati sant Mark. ●291. Anselm, d'e bemzek vloaz, a yeas da c'houlenn digor en eur manati eus e vro.

    (5) Goulenn kresk : demander de l'augmentation.

    (1847) MDM 3. mar teu ervad ho mestr da c'houlenn kresk.

    (6) Goulenn rank : demander un répit.

    (1931) VALL 648a. demander un répit, tr. «goulenn rank

    (7) Goulenn penn diwar ub. : demander des nouvelles de qqn.

    (1957) BRUD 1/16. Perig, atao, o houlenn penn diwar e dad... Tad... E peleh emañ ?

    (8) Goulenn anv eus ub. : demander des nouvelles de qqn, s'enquérir de qqn.

    (1869) HTC 156. Neuze ec'h en em lakejont da c'houlenn hano anezhan digant ho c'herent hag ho anaoudeien.

    (9) Goulenn anv a, ouzh ub. : demander des nouvelles de qqn, s'enquérir de qqn.

    (1909) KTLR 230. C'hui a ielo d'ho guelet evit goulen hano deuz ho tud. ●(1915) MMED 249. en eur glask Jesus e pep leac'h, o c'houlenn hano anezan hep ehan.

    (10) Goulenn par : demander le mâle.

    (1928) FHAB Genver (couv. 4). Poudre Africaine Moreul, louzou da lakaat ar parezed da c'houlenn par.

    IV. Goull voir goull .1

    (1942) DADO 11. A-walc’h, va faotr ! ne c’houllan ket beza moustret ganeoc’h.

    V.

    (1) Goulenn bezañ maout : voir maout.

    (2) Goulenn bezañ krouget : voir krouget.

    (3) Goulenn bezañ lonket : voir lonket.

    (4) Goulenn bezañ lonket gant al loar : voir loar.

    (5) Goulenn per digant an evlec'h : voir per.

    (6) Goulenn kastrilhez digant un halegenn : voir kastrilhez.

    (7) Goulenn skoaz : voir skoaz.

    (8) goulenn dour da evañ : voir dour.

  • goulennadeg
    goulennadeg

    f. –où

    (1) Demande en mariage.

    (1879) ERNsup 146. goulennadek, demande en mariage, déclaration à l'église, Pleud[aniel].

    (1908) PIGO II 10. pa 'man fenoz ar c'houlennadeg evit ma eured. ●(1996) VEXE 115. La demande en maraige (ar houlennadeg).

    (2) Ober e c'houlennadeg : faire sa demande en mariage.

    (1908) PIGO II 11. p'an evoa lavaret ober an nozvez-ze e c'houlennadeg.

    (3) Pétition.

    (1931) VALL 553b. Pétition, tr. «goulennadeg

  • goulennadenn
    goulennadenn

    f. -où Commande (de marchandise).

    (1959) BAHE 17/25. nebeut a-walc'h a skouerennoù a zo bet tennet ; grit eta ho koulennadenn ar c'hentañ ar gwellañ.

  • goulennata
    goulennata

    v. tr. d.

    (1) Questionner, interroger.

    (1927) GERI.Ern 29. goulennata, tr. «questionner, interroger.» ●(1935) VKST Du 390. goulennata e-unan an den santel. ●(1943) FATI 128. goulennata a ra tud desket. ●(1981) ANTR 97. da jom da houlennata pep hini.

    (2) [empl. comme subs.] Interrogatoire.

    (1942) VKST Du/Kerzu 185. Ar goulennata-se a badas diou eurvez.

  • goulenner / goulennour
    goulenner / goulennour

    m. –ion, goulennizion

    (1) Demandeur.

    (c.1718) CHal.ms iii. Il est obsedé par une troupe de demandeurs, tr. «ur vanden a c'houlennision ne ra quet peah dehou, n'endesquet a beah, guet ur vanden a c'houlennision, n'endes meit goulennision, tro ha tro dehou.» ●(1732) GReg 263a. Demandeur, tr. «Goulenner. p. goulennéryen. Van[netois] goulennour. p. goulennouryon. goulennouryan

    (2) (droit) Demandeur.

    (1732) GReg 247b. Le demandeur a été débouté de sa demande, tr. «Deboutet eo bet ar goulenneur

    ►[en apposition]

    (1772) KI 98-100. ar Person goulenneur (...) ar floc'h divenneur, tr. «le Recteur demandeur (...) du Floch défendeur.» ●166-168. penaos ky 'r goulenneur / En Doa clasquet isquign / ouch ky an Divenneur, tr. «le chien du demandeur avait cherché noise au chien du défendeur.»

  • goulennerez / goulennourez
    goulennerez / goulennourez

    f. –ed Demandeuse.

    (1732) GReg 263a. Demandeuse, demanderesse, tr. «Goulennerès. p. goulenneresed. Van[netois] goulenoures. p. ed

    (1914) DFBP 85b. demanderesse, tr. «Goulennerez

  • goulennet
    goulennet

    adj. Demandé.

    (1907) KANngalon Mezheven 431. E leac'h ar c'hras goulennet.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...